Môn lý LUẬN và PHƯƠNG PHÁP GIÁO dục THỂ CHẤT PHÂN TÍCH cơ sở SINH lí của HOẠT ĐỘNG THỂ lực

Do yêu cầu của mục đích vận động và để thích nghi với điều kiện sống các phản xạ vận động được phối hợp lại với nhau thành một tổ hợp các động tác có ý nghĩa và trở thành kỹ năng vận độn

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

-KIỂM TRA GIỮA KỲ

Môn: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP

GIÁO DỤC THỂ CHẤT

PHÂN TÍCH CƠ SỞ SINH LÍ CỦA HOẠT

ĐỘNG THỂ LỰC

Sinh viên: Nguyễn Phương Anh

Mã số sinh viên: 2156140004 Lớp : QHQT&TTTC CLC K41

MỤC LỤC

1 Kĩ năng vận động 3

2 Các tố chất vận động 5

a Sức mạnh 6

b Sức nhanh 7

c Sức bền 8

d Khéo léo 9

3 Chức năng vận động và sự thích nghi của cơ thể với môi trường 10

4 Kết luận 11

NỘI DUNG

1 Kỹ năng vận động

Là tất cả các hoạt động của con người, bao gồm cả hoạt động vận động đều gọi là phản xạ

Các phản xạ được di truyền, có sẵn trong cơ thể con người từ khi mới

ra đời được gọi là phản xạ không điều kiện Chúng có tính bẩm sinh và là cơ

sở của các hành vi bản năng

Trong quá trình sống và rèn luyện trên cơ sở những phản xạ không điều kiện, có thể hình thành những phản xạ mới để thích nghi với điều kiện sống, những phản xạ này được gọi là phản xạ có điều kiện

Ví dụ: Trước khi đưa thức ăn vào miệng con chó, kết hợp với chuông reo và lặp đi lặp lại nhiều lần, thì về sau chỉ cần nghe tiếng chuông reo con chó đã có phản ứng tiết nước bọt với tiếng chuông

Như vậy phản xạ có điều kiện được hình thành trong tập luyện -> xây dựng phản xạ

Hoạt động của con người liên quan chặt chẽ với việc hình thành các phản xạ có điều kiện Ở con người có thể hình thành những phản xạ có điều kiện rất phức tạp: phản xạ này dựa trên phản xạ kia Đặc biệt có thể xây dựng các phản xạ có điều kiện ở con người dựa trên các tín hiệu đặc biệt

như: Lời nói và chữ viết Các cử động, động tác, hoạt động vận động cũng là các phản xạ Khi con người sinh ra với một số phản xạ vận động bẩm sinh rất hạn chế Phần lớn các động tác vận động là phản xạ có điều kiện Tức là được hình thành trong quá trình sống, hoặc do tập luyện

Do yêu cầu của mục đích vận động và để thích nghi với điều kiện sống các phản xạ vận động được phối hợp lại với nhau thành một tổ hợp các động tác có ý nghĩa và trở thành kỹ năng vận động

Kỹ năng vận động là một hình thức hành động, được hình thành theo

cơ chế phản xạ có điều kiện, nhờ quá trình tập luyện thường xuyên

Nói một cách đơn giản, kỹ năng vận động là các động tác được thực hiện một cách tự động do đã trở thành thói quen Đi, đứng, ngồi, chạy, nhảy, là các kỹ năng vận động cơ bản Tất cả các kỹ thuật thể thao cũng đều là các kỹ năng vận động

Kỹ năng vận động được hình thành dần dần, theo 3 giai đoạn: Lan

tỏa, tập trung và tự động hóa.

+ Trong giai đoạn lan tỏa, hưng phấn lan rộng trên vỏ đại não vì chưa

hình thành được tổ hợp vận động tối ưu Nhiều nhóm cơ vận động cần thiết cũng tham gia vào vận động Động tác vì vậy không chính xác, nhiều cử động thừa, không tinh tế

+ Sau một thời gian lặp lại, giai đoạn lan tỏa chuyển sang giai đoạn tập

trung Trong giai đoạn này hưng phấn tập trung ở những vùng nhất định trên vỏ não,

cần thiết cho vận động

Các động tác thừa mất đi, cơ căng và co bóp ở mức độ hợp lý, động tác trở nên nhịp nhàng, chính xác và thoải mái hơn Kỹ năng vận động đã được hình thành tương đối ổn định

+ Trong giai đoạn tự động hóa (Kỹ xảo vận động), kỹ năng vận động

được củng cố đến mức được thực hiện hầu như tự động, không cần sự chú ý của ý thức Kỹ năng vận động cho phép thực hiện nhiều động tác khác nhau cùng một lúc

2 Các tố chất vận động

Trong sinh hoạt, lao động, cũng như tập luyện TD, TT, con người có lúc phải vận động rất nhanh, có lúc cần phải làm việc lâu dài với lực tương đối nhỏ, có lúc phải thực hiện các động tác mang vác rất nặng, tức là phải thực hiện các mặt khác nhau của khả năng vận động Các mặt khác nhau của khả năng vận động được gọi là các tố chất vận động hay tố chất thể lực

Khả năng vận động của con người có thể hiện 4 loại tố chất: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền và khéo léo

Trong bất kỳ hoạt động thể lực nào, các tố chất vận động không thể hiện riêng lẻ, mà luôn kết hợp hữu cơ với nhau Đồng thời trong các hoạt động thể lực cụ thể, bao giờ cũng có một hoặc vài tố chất thể lực thể hiện rõ hơn, quyết định thành tích của toàn bộ hoạt động

VD: Cử tạ là sức mạnh, chạy việt dã (marathon) là sức bền

Các tố chất vận động được phát triển thống nhất với kỹ năng vận động Sự hình thành kỹ năng vận động bao giờ cũng phụ thuộc vào mức độ phát triển của các tố chất vận động Và ngược lại kỹ năng vận động góp phần làm cho các tố chất vận động được hoàn thiện dần và thể hiện có hiệu quả hơn

a Sức mạnh

Là khả năng khắc phục lực cản bên ngoài của cơ bắp

Sức mạnh cơ bắp phụ thuộc vào đặc tính của quá trình thần kinh điều khiển sự co cơ và vào số lượng của các đơn vị chứa trong cơ Để phát huy được sức mạnh tối đa, cần phải huy động được số lượng tối đa các đơn vị vận động tham gia vào hoạt động

Phát triển sức mạnh sẽ làm tăng độ dày (tiết diện ngang) của cơ, hoan thiện cấu tạo và quá trình hoá học xảy ra trong cơ Tập luyện đặc có thể làm tăng sức mạnh lên 3-4 lần so với mức ban đầu

Tuy nhiên hưng phấn phải không lan toả quá rộng để không kích thích các nhóm cơ đối kháng Các quá trình cung cấp dinh dưỡng cho cơ cũng có vai trò quan trọng trong cơ co mạnh

Cơ sở sinh lý để phát triển sức mạnh: Cần phải có số lượng lớn cơ tham gia co một lúc, thả lỏng lực đối kháng và kéo căng các cơ cùng phía (cơ hưởng ứng), tăng cường sự phối hợp đồng bộ hoạt động của nhóm cơ đối kháng.

b Sức nhanh (tốc độ)

Là khả năng thực hiện động tác với thời gian ngắn nhất

Hình thức biểu hiện của sức nhanh:

Hình thức biểu hiện đơn giản của sức nhanh bao gồm: (1) Thời gian tiềm tàng của phản ứng Đó là thời gian từ khi kích thích đến khi có phản ứng trở lời (2) Thời gian của động tác lẻ (3) Tần số động tác

Hình thức biểu hiện phức tạp của sức nhanh là kết quả của các thử nghiệm vận động và bài tập thể thao tốc độ như: chạy ngắn, tần số đánh bóng, tốc độ đập bóng, …

Để hình thành tất cả các hình thức sức nhanh nêu trên, các quá trình hưng phấn và các phản ứng sinh hoá trong thần kinh và cơ phải xảy ra thật nhanh, các trung tâm thần kinh phải có tính linh hoạt cao

Trong nhiều động tác thể thao, tốc độ và sức mạnh liên quan chặt chẽ với nhau Mức độ phát triển sức mạnh ảnh hưởng rõ rệt đến tốc độ

Các cơ sở sinh lý để phát triển tốc độ là: tăng cường độ linh hoạt và tốc độ lan toả hưng phấn ở trung tâm thần kinh, tăng cường tốc độ co cơ, tăng cường tính đồng bộ trong hoạt động trong hoạt động của các cơ khác nhau, tăng tốc độ thả lỏng cơ.

Trong quá trình tập luyện sức nhanh phát triển tương đối chậm so với sức mạnh và sức bền Lứa tuổi tốt nhất là tuổi thanh thiếu niên

c Sức bền

Là khả năng thực hiện hoạt động trong thời gian dài Nó thể hiện khả năng chống đỡ của cơ thể với những biến đổi bên trong, xảy ra do hoạt động

cơ bắp kéo dài

Sự phát triển sức bền phụ thuộc vào mức độ hoàn thiện của sự phối hợp giữa chức năng vận động và chức năng dinh dưỡng, vào độ bền vững chức năng của các cơ quan nội tạng Đặc biệt là hệ hô hấp và tim mạch, là những hệ đảm bảo việc cung cấp oxi cho cơ thể

Các cơ sở sinh lý chủ yếu để phát triển sức bền là: mức độ phát triển của tim mạch và hô hấp Đó là trạng thái máu dự trữ chất dinh dưỡng trong

cơ thể và khả năng sử dụng chúng, công suất của các quá trình trao đổi

năng lượng và không có oxi, đặc điểm của quá trình điều nhiệt, trạng thái của các tuyến nội tiết.

d Khéo léo

Là khả năng thực hiện những động tác về phối hợp vận động trong điều kiện môi trường thay đổi

Cơ sở sinh lý của tố chất này là: phản xạ phối hợp phức tạp Vì vậy,

mức độ phát triển khéo léo phụ thuộc vào trạng thái hệ thần kinh trung ương, tốc độ xử lý thông tin và hình thành các chương trình hành động.

Tố chất khéo léo phụ thuộc rất chặt chẽ với mức độ phát triển của các

tố chất khác như: Sức mạnh, sức nhanh, sức bền và kỹ năng vận động

Tập luyện thể dục thể thao có hệ thống phát triển tất cả các tốc chất vận động Các tố chất vận động có nhiều điểm giống nhau về cơ chế phát triển Vì vậy khi hoàn thiện một số chất thì các tố chất khác ở một mức độ nhất định cũng biến đổi theo Ảnh hưởng hỗ trợ đó thể hiện rất rõ khi mới bắt đầu tập luyện thường xuyên

Tuy nhiên, một số bìa tập thể lực có thể gây ảnh hưởng xấu đối với việc phát triển một tố chất vận động

Ví dụ: Tập tạ để phát triển sức mạnh lâu dài có thể ảnh hưởng đến sức bền trong chạy cự ly

Khi ngừng tập luyện có hệ thống, các tố chất vận động cũng ngừng phát triển, các tố chất sẽ thoái hoá về trạng thái bạn đầu Tố chất sức nhanh sẽ giảm sớm nhất rồi sau đó là sức mạnh và cuối cùng là sức bền

Các tố chất thể lực giao động trong khoảng 15-30% trong ngày đêm

Tố chất vận động thấp nhất trong khi đi ngủ và khi thức dậy sớm

3.Chức năng vận động và sự thích nghi của cơ thể với môi

trường

-Sự vận động trong quá trình GDTC, về bản chất là nhằm làm cho cơ thể thích nghi với các hoạt động cơ bắp, tăng cường khả năng thực hiện gắng sức nhanh, mạnh hoặc lâu dài của cơ thể

-Sự thích nghi hoạt động cơ bắp làm cho quá trình sinh hóa, hình thái, chức năng trong cơ thể có thẻ biến đổi sâu sắc và làm hoàn thiện sự điều khiển phối hợp các quá trình đó của các cơ quan điều khiển

-Các biến đổi thích nghi trong quá trình tập luyện TD, TT xảy ra hầu như trong tất cả các cơ quan và tổ chức cơ thể

Ví dụ: Thần kinh cơ, cơ, xương, tim, phổi, …

Toàn bộ những biến đổi thích nghi với hoạt động thể lực đó có ý nghĩa quan trọng và quyết định đối với sự thích nghi của cơ thể đối với môi trường xung quanh luôn luôn thay đổi

-Các bài tập thể lực không chỉ có tác dụng tốt đối với sức khỏe và khả năng làm việc của con người Mà tập luyện thể lực còn có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao sự thích nghi của cơ thể đối với môi trường và là yếu tố quyết định đến sự sống

4 KYt luận

Tập luyện thể dục, thể thao có hệ thống giúp phát triển các tố chất vận động Các tố chất thể lực có mối quan hệ mật thiết với nhau Có mối quan hệ, hiện tượng chuyển giữa các tố chất thể lực Tuy nhiên một số bài tập thể lực

có thể gây ảnh hưởng xấu đối với việc phát triển một số tố chất vận động

Khi ngừng tập luyện có hệ thống, các tố chất vận động vì thế cũng ngừng phát triển, các tố chất sẽ thoái hóa về trạng thái ban đầu Tố chất sức nhanh sẽ giảm sớm nhất rồi đến sức mạnh và cuối cùng là sức bền

Chính vì vậy, mỗi con người cần có ý thức rèn luyện, tăng cường tập thể dục thể thao để bảo vệ sức khoẻ của chính bản thân và đẩy lùi các tác nhân gây hại tới sức khoẻ của mình