Tuy nhiên, ở Việt Nam sở giao dịch hàng hóa vẫn còn là một khái niệm khá xa lạ với những nhà sản xuất hay các nhà đầu tư.. Với thị trường tiềm năng là hơn 90 triệu dân, trong đó phần lớn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
Khoa Tài chính – Ngân hàng
BÀI THẢO LUẬN QUẢN TRỊ TÁC NGHIỆP THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
HÀNG HOÁ ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN PHƯƠNG THỨC GIAO DỊCH TẠI SỞ GIAO DỊCH HÀNG HOÁ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
Trang 2DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN
5 Chu Thị Thao II.1.a + word Nhóm trưởng Tốt
7 Trần Phương
Trang 3CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BIÊN BẢN HỌP NHÓM THẢO LUẬN
Nhóm: 5 Môn:Quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế
Thời gian: 20h ngày 23/02/2022
Địa điểm: Online
Học phần: 2237ITOM0511
Nội dung cuộc họp:
Xác định công việc chung ban đầu – phân công công việc thảo luận vấn đề:
phân tích phương thức giao dịch tại sở giao dịch hang hoá Đánh giá tình hình thực hiện phương thức giao dịch tại sở giao dịch hang hoá trên thế giới và tại Việt Nam hiện nay.
- Nhiệm vụ chung:
Xác định vấn đề, đề tài nghiên cứu của nhóm
Phân chia công việc cụ thể cho từng thành viên
- Nhiệm vụ của từng thành viên:
Thành viên tham gia góp ý, thống nhất ý kiến về nội dung chi tiết công việc
Các bạn đều sẽ tìm tài liệu phục vụ cho đề tài nghiên cứu
Ngày 23 tháng 02 năm 2022 Nhóm trưởng
Thao
Chu Thị Thao
Trang 4A Lời mở đầu
Cho đến nay sở giao dịch hàng hóa đã không còn mới lạ đối với nhiều quốc gia trên thế giới Có thể kể đến sở giao dịch New York về kim loại màu, sở giao dịch hàng hóa Tokyo về sản phẩm công nghiệp… Kể từ lần đầu tiên xuất hiện vào năm 1848 cho đến nay, sở giao dịch hàng hóa đã không ngừng phát triển và đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại và góp phần vào phát triển nền kinh tế nói chung Tuy nhiên, ở Việt Nam sở giao dịch hàng hóa vẫn còn là một khái niệm khá xa
lạ với những nhà sản xuất hay các nhà đầu tư Người ta vẫn mới chỉ biết đến một loại hình sở giao dịch tương tự sở giao dịch là sở giao dịch chứng khoán mà thôi Với thị trường tiềm năng là hơn 90 triệu dân, trong đó phần lớn là ở nông thôn, cộng với nền kinh tế ngày càng phát triển với tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm liên tục, và sự hội nhập ngày càng sâu rộng của thương mại Việt Nam với thế giới thì sự hình thành
và phát triển của sở giao dịch hàng hóa là điều tất yếu Tại Việt Nam, Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam MXV (Mercantile Exchange of Viet Nam) do Bộ Công Thương cấp phép cũng đã đi vào hoạt động từ năm 2010
Đây vẫn là một lĩnh vực mới mẻ đối với Việt Nam và còn có nhiều điểm cần học hỏi
và hoàn thiện để phương thức giao dịch này thực sự phát huy hết vai trò của mình Vì vậy, phân tích phương thức giao dịch tại sở giao dịch hang hóa và có kiến thức cơ bản
về tình hình hoạt động của phương thức này tại Việt Nam và trên thế giới cũng là điều cần thiết không chỉ đối với mỗi doanh nghiệp Việt Nam nói chung mà còn đối với mỗi sinh viên kinh tế nói riêng Với lý do như trên, bài thảo luận dưới đây của nhóm em
xin trình bày những hiểu biết của nhóm về vấn đề này với đề tài: Phân tích phương
giao dịch tại sở giao dịch hàng hóa và đánh giá tình hình thực hiện phương thức giao dịch tại sở giao dịch hàng hóa trên thế giới và tại tại Việt Nam hiện nay.
2 Đặc điểm:
- Được tổ chức tại một địa điểm thời gian xác định
Trang 5- Hàng hóa giao dịch có độ tiêu chuẩn hóa cao, giá cả biến động lớn, phức tạp, mức độ cung cầu lớn.
- Mục đích của người tham gia là khác nhau song phần lớn là nhằm đầu cơ hưởng chênh lệch giá
- Về quan hệ giữa hai bên mua bán không tiếp xúc trực tiếp mà đều thông qua mua giới
- Phương thức thực hiện hợp đồng phần lớn là mua khống bán khống
3 Tác dụng
- Giá công bố tại sở có thể có thể làm căn cứ để tham khảo
- Mua bán khống nên giao dịch mua bán tại sở thường diễn ra nhanh chóng
- Tận dụng sở giao dịch để thiết lập quan hệ với đối tác, tìm hiểu trao đổi thông tin
4 Các loại hình giao dịch tại sở giao dịch hàng hóa.
- Giao dịch giao ngay (Spot transaction):
Giao dịch giao ngay còn được gọi là giao dịch hiện vật (Physical transaction) là giao dịch trong đó hàng hóa được giao ngay và trả tiền ngay vào lúc ký kết hợp đồng
- Giao dịch kỳ hạn (Forward transaction)
Giao dịch kỳ hạn là giao dịch trong đó giá cả được ấn định lúc ký hợp đồng, nhưngviệc giao hàng và thanh toán đều được tiến hành sau một kỳ hạn nhất định, nhằm mục đích thu được lợi nhuận do chênh lệch giá giữa lúc ký kết hợp đồng với lúc giao hàng
- Nghiệp vụ tự bảo hiểm (Hedging):
Nghiệp vụ tự bảo hiểm là một nghiệp vụ thường được các nhà sản xuất công thương, các nhà buôn nguyên liệu, các hãng kinh doanh hay hãng XNK sử dụng để tránh những rủi ro do biến động giá cả làm thiệt hại đến số lãi dự tính bằng cách lợi dụng giao dịch khống trong sở giao dịch (Mua/Bán thực tế + Mua/Bán khống)
II Tình hình thực hiện phương thức giao dịch tại sở giao dịch hàng hóa trên thế giới và tại Việt Nam hiện nay
1 Trên thế giới
a Sở giao dịch hàng hóa Tokyo - TOCOM
Sàn giao dịch hàng hóa Tokyo - TOCOM là sàn giao dịch hàng hóa lớn nhất Nhật Bản, và cũng là một trong những sàn giao dịch hàng hóa nổi tiếng tại Châu Á và trên thế giới
Trang 6năm 1990, sàn TOCOM đã bổ sung thêm paladium, nhôm, xăng và dầu hoả vào danh mục hàng hoá được giao dịch.
Hàng hoá giao dịch chính
Các hàng hóa được giao dịch tại TOCOM là: cao su, dầu lửa, nhôm, xăng dầu, kim loại Paladium, bạc, vàng, dầu thô, bạch kim Sự đa dạng hoá các mặt hàng giao dịch tại Sở giúp Sở giao dịch hoạt động linh hoạt hơn, đảm bảo và duy trì hoạt động mọi lúc vì có sự bổ trợ từ các mặt hàng cho nhau
Thời gian giao dịch
Sàn TOCOM hoạt động hai phiên giao dịch mỗi ngày, với thời gian nghỉ giữa haiphiên:
Phiên trong ngày hoạt động từ 8:45 đến 15:15 Đơn đặt hàng được chấp nhận cho phiên ban ngày lúc 8:00
Phiên giao dịch ban đêm bắt đầu từ 16:30 đến 17:30 đối với thị trường năng lượng (không bao gồm điện) và nhôm, và 16:30 đến 19:00 đối với thị trường điện Sàn giao dịch chấp nhận các lệnh cho phiên đêm hàng ngày lúc 16:15
Sàn thanh toán giao dịch đóng cửa vào thứ Bảy, Chủ nhật và những đợt nghỉ
lễ, ngày 31 tháng 12 và 3 ngày đầu tiên của năm mới
Khối lượng và giá trị giao dịch các năm gần đây
Năm Khối lượng giao dịch
Trang 7Tại Sở Giao dịch hàng hóa kỳ hạn Tokyo (Tocom), giá cao su cũng tăng mạnh trong tháng 12 qua nhờ các nhà đầu tư đẩy mạnh mua vào sau khi thỏa thuận thương mại cuối cùng đã làm thay đổi thuế quan mới của Mỹ đối với hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc Kết thúc phiên giao dịch 16/12, giá cao su hợp đồng benchmark tháng 5/2020 leo lên mức cao mới 202,5 yên, tăng 13,2 yên (tương đương 7%) so với phiên đầu tháng (2/12) Trước đó, ngày 13/9, hợp đồng benchmark tháng 5/2020 đạt mức đỉnh 202,9 yên/kg.
Nhà Trắng đã đồng ý đình chỉ một số mức thuế đối với hàng hóa của Trung Quốc và giảm các khoản thuế khác để đổi lấy cam kết của Bắc Kinh tăng mua sản phẩm nông nghiệp của Mỹ vào năm 2020, làm giảm căng thẳng cuộc chiến thương mại giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới
Diễn biến giá cao su thế giới tháng 12/2019
b Sàn giao dịch hàng hóa CHICAGO
- CME là tên gọi tắt của Chicago Mercantile Exchange group - tập đoàn hàng đầu thế giới về sở hữu và điều hành sàn giao dịch phái sinh
- CME là một trong 4 Sàn giao dịch Hàng hóa lớn thuộc Tập đoàn CME: CME,
CBOT, NYMEX và COMEX
· Lịch sử hình thành và phát triển của sàn giao dịch CME
Sở Giao dịch Chicago ra đời vào năm 1898, hoạt động với tư cách là “Hội đồng Trứng
và Bơ Chicago” Bấy giờ, Sàn chỉ giao dịch 2 hợp đồng tương lai duy nhất là trứng và bơ
Trang 8Từ năm 70 của thế kỉ 20 trở đi CME trở thành 1 sàn giao dịch đa dạng cung cấp hợp đồng phái sinh và tương lai dựa trên các sản phẩm tài chính và hàng hóa
Năm 1976 hợp đồng giao dịch lãi suất và trái phiếu đầu tiên được đưa vào giao dịch ở CME
Từ hình thức phi lợi nhuận đến năm 2000, CME chính thức chuyển thành 1 công ty cổ phần được giao dịch công khai và trở thành sàn giao dịch đầu tiên của nước Mỹ niêm yết cổ phiếu
Năm 2007, CME được sáp nhập với Ủy ban Thương mại Chicago tạo thành Tập đoàn CME và trở thành sàn giao dịch tài chính lớn nhất thế giới
Năm 2008, CME Group mua lại NYMEX Holdings, Inc – công ty mẹ của Sở giao dịchhàng hóa New York (NYMEX) và Sở giao dịch hàng hóa, Inc (COMEX)
Đến nay, CME group sở hữu 5 sàn giao dịch lớn tại Mỹ, bao gồm CME, CBOT, NYMEX, COMEX và KCBT
· Hàng hóa giao dịch chính
Thông qua các sàn giao dịch, CME Group cung cấp phạm vi tiêu chuẩn rộng nhất trên tất cả các loại tài sản, từ giao dịch tương lai đến hầu hết các giao dịch quyền chọn dựa trên lãi suất, chỉ số vốn chủ sở hữu, ngoại hối, năng lượng, nông sản, kim loại
Với ngành hàng không, dầu là nguyên liệu thiết yếu nhưng giá dầu lại rất dễ biến động Do vậy, việc dự trù chi phí nguyên liệu để tính toán và đưa ra mức giá phù hợp cho vé máy bay trở nên khó khăn Lúc này, CME cho phép các hãng hàng không mua trước dầu với mức giá định sẵn, và có thể nhận sản phẩm khi có nhu cầu
Ngoài dầu, rất nhiều loại hàng hóa đã được thiết lập nền tảng giao dịch tương lai như cafe, dầu brent, dầu thô, khí tự nhiên, vàng bạc đồng, các loại cổ phiếu,… đặc biệt có
cả Bitcoin, Ethereum
Đặc biệt, CME là sàn giao dịch tương lai duy nhất cung cấp các công cụ phái sinh dựa trên các sự kiện thời tiết, cho phép các nhà giao dịch đặt cược vào nhiệt độ lạnh, ánh nắng mặt trời hoặc lượng mưa
· Thời gian giao dịch
Sàn giao dịch hàng hóa Chicago hoạt động gần như suốt ngày đêm - 23 giờ, 5 ngày một tuần, bao gồm cả trực tuyến
· Khối lượng và giá trị giao dịch:
- Khối lượng trung bình 19,2 triệu hợp đồng mỗi ngày nói chung vào năm 2019
- Kỷ lục 40 ngày với 25 triệu hợp đồng được giao dịch và ghi ADV về lãi suất, kim loại và quyền chọn
- Khối lượng trung bình 15,5 triệu hợp đồng mỗi ngày trong tháng 12
Trang 9- Nhóm CME, thị trường phái sinh hàng đầu và đa dạng nhất thế giới, thống kê thị trường tháng 12 và cả năm 2019, cho thấy nó đạt khối lượng trung bình hàng ngày (ADV) là 19,2 triệu hợp đồng trong năm và 15,5 triệu hợp đồng trong tháng 12 Hợp đồng mở cuối tháng 12 là 113 triệu hợp đồng
- Điểm nổi bật hàng năm trên các loại tài sản bao gồm:
· Kỷ lục 40 ngày giao dịch với khối lượng hơn 25 triệu hợp đồng, tăng 29% so với 35 ngày trong năm 2018
· Mức lãi suất kỷ lục ADV của 10,3 triệu hợp đồng mỗi ngày, tăng 4% so với năm 2018
· Kỷ lục ADV của kim loại là 668.000 hợp đồng mỗi ngày, tăng 5% so với năm 2018
· Record Options ADV của 4 triệu hợp đồng mỗi ngày, tăng 2% so với năm 2018
- ADV tháng 12 trên các loại nội dung bao gồm:
· Lãi suất ADV của 7,1 triệu hợp đồng mỗi ngày
· Chỉ số vốn chủ sở hữu ADV của 3,6 triệu hợp đồng mỗi ngày
· ADV năng lượng của 2,1 triệu hợp đồng mỗi ngày
· ADV nông nghiệp của 1,13 triệu hợp đồng mỗi ngày
· ADV kim loại của 529.000 hợp đồng mỗi ngày
· ADV ngoại hối của 1,02 triệu hợp đồng mỗi ngày
- Các sản phẩm nổi bật trong tháng 12 bao gồm:
· ADV của kim loại tăng 20% từ tháng 12 năm 2018, được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng22% trong hợp đồng tương lai và quyền chọn kim loại quý và tăng trưởng 15% trong hợp đồng tương lai và quyền chọn kim loại cơ bản
· ADV nông nghiệp tăng 8% từ tháng 12 năm 2018
Khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin của CME trong ngày 04/04/2019 đã đạt đến 22.500 hợp đồng, trị giá khoảng 112.700 BTC – cao nhất mọi thời đại Kỉ lục trước đó được lập vào ngày 19/02 đầu năm với 18.300 hợp đồng, trị giá 64.300 BTC
Trang 10Giá Bitcoin từ thứ Ba đến thứ Năm đã có lúc tăng trưởng gần 30%, buộc không ít người tự tin rằng thị trường giá giảm đã chấm dứt, khi BTC đã vượt cản của đường trung bình động 200 ngày.
Mặc dù vậy, đồ thị phân tích kỹ thuật thì lại cho thấy đợt đi lên hiện tại của đồng tiền điện tử số 1 thế giới đang bị kéo giãn quá mức, và cần chút thời gian để củng cố lại Đây có thể chính là lý do cho việc giá Bitcoin trong 48 giờ qua đã có dấu hiệu chững lại và đi ngang quanh vùng $5,000
Tuy nhiên, việc BTC không cắm đầu giảm là một tín hiệu khá tốt, thể hiện tâm lý trên thị trường lúc này đang rất chắc chắn, nhà đầu tư có vẻ không còn muốn “chốt lời sớm” như trong các lần phục hồi trước đó
2 Tại Việt Nam
a Một số sở giao dịch hàng hóa lớn trong nước
SỞ GIAO DỊCH HÀNG HÓA VIỆT NAM: (MXV)
Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam có tên gọi tiếng Anh là Mercantile Exchange hay còn gọi Goods Exchange - là một tổ chức có tư cách pháp nhân, cung cấp và duy trì một
Trang 11nơi mua bán cụ thể, có tổ chức và cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết để trao đổi, mua bánhàng hóa được tiêu chuẩn hóa theo những quy tắc của sở giao dịch hàng hóa.
Quá trình hình thành:
Ngày 28/12/2006, Thủ Tướng Chính Phủ ban hành Nghị định số 158/2006/NĐ-CP nhằm quy định chi tiết Luật Thương mại về việc thành lập sở giao dịch hàng hóa và hoạt động mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa
Ngày 01/09/2010, Bộ Công Thương cấp giấy phép số 4596/GP-BCT nhằm thành lập
Sở Giao Dịch Hàng Hóa đầu tiên tại Việt Nam – Vietnam Commodity Exchange ( MXV) Theo giấy phép này, Bộ Công Thương cho phép MXV thực hiện các giao dịch hàng hóa như: cà phê, cao su, thép
Ngày 09/04/2018, Thủ tướng Chính Phủ chính thức ký Nghị định số 51/2018/NĐ-CP
về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 158/2002/NĐ-CP của Chính Phủ quy định chi tiết Luật thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở Giao Dịch hàng hóa
Ngày 08/06/2018, Bộ Công Thương chính thức ký giấy phép số 486/GP-BCT thành lập sở giao dịch Hàng Hóa, và cho phép sử dụng tên chính thức giao dịch trong nước:
Sở Giao Dịch Hàng Hóa Việt Nam (Mercantile Exchange of VietNam-MXV)
Ngày 18/06/2018, Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam nộp hồ sơ các hàng hóa được phépgiao dịch liên thông và được Bộ Công Thương chấp thuận theo nguyên tắc của Nghị định 51/2018/NĐ-CP
Ngày 20/06/2018, Sở giao dịch hàng hàng hóa Việt Nam đăng ký danh sách Legal Entity Identifier 549300DCJGJ3U1RBZ454 (LEI) do The Financial Stability Board (FSB) áp dụng cho tất cả các giao dịch tài chính với các đối tác ở Châu Âu
Hiện nay, MXV đã liên thông hầu hết các Sở Giao dịch Hàng hóa lớn trên thế giới như: Sở Giao dịch Kim loại London - London Metal Exchange (LME); Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago - CME Group (bao gồm các Sàn giao dịch CBOT, CME, COMEX, NYMEX); Sở Giao dịch liên lục địa - ICE (bao gồm các sàn giao dịch ICE US, ICE
EU, ICE Singapore); Sở Giao dịch Hàng hóa Osaka Exchange - OSE; Sở Giao dịch Hàng hóa Singapore - SGX; Sở Giao dịch Phái sinh Bursa Malaysia Derivatives
Tầm nhìn:
Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam ra đời đáp ứng nhu cầu mua bán hàng hóa của ngườisản xuất, các thương nhân buôn lái, các nhà đầu tư, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích của các bên tham gia giao dịch; Thanh toán theo phương thức của một Sở Giao Dịch Hàng Hóa hiện đại Với Tâm huyết lớn của những cổ đông sáng lập giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính Sở Giao Dịch Hàng Hóa Việt Nam mở ra một trang mới với tầm nhìn sẽ hướng tới trở thành một Sở Giao Dịch Hàng Hóa lớn nhất khu vực Đông Nam Á Mô hình tổ chức, hoạt động đáp ứng nhu cầu của một sở giao dịch hàng hóa hiện đại, sẵn sàng liên thông với thị trường quốc tế
Trang 12Sở giao dịch sẽ tập trung cung cấp cho nhà đầu tư Việt Nam 4 dòng sản phẩm, các dịch vụ liên quan đến các hợp đồng tương lai, kỳ hạn, quyền chọn, hoán đổi đối với các hàng hóa Các dịch vụ nền tảng là dữ liệu thị trường, môi giới hàng hóa vật chất, giao nhận, kiểm định hàng hóa, thanh toán bù trừ, tư vấn đầu tư, tài trợ thương mại, bảo hiểm rủi ro
Sứ mệnh:
Với vai trò là tổ chức đầu tiên thực hiện việc giao dịch hàng hóa theo quy
mô hiện đại Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam mang trong mình sứ mệnh trở thành nơi kết nối trung gian uy tín và duy nhất của Việt Nam ra thị trường hàng hóa quốc tế Trong những năm gần đây Sở Giao Dịch Hàng Hóa Việt Nam luôn tin rằngviệc tăng cường kiểm soát rủi ro và tăng cường tính quốc tế hóa thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam phát huy những lợi thế cạnh tranh về ngành nông sản, nguyên liệu,thúc đẩy thị trường kỳ hạn tại Việt Nam, bước vào một nguyên kỷ mới
Chiến lược phát triển:
Phát triển thông qua hợp tác dựa trên nền sản xuất công nghệ hiện đại,
phương pháp quản trị mới nhằm tạo ra sự tăng trưởng đột phá, ổn định và bền vững Tập trung vào những ngành Nông nghiệp, đặc biệt Việt Nam là nước có thế mạnh về xuất khẩu cà phê, hồ tiêu, cao su, hạt điều, ngô, đậu tương, thép…, Sở Giao Dịch HàngHóa Việt Nam ngày càng phát triển và lan rộng sang các thị trường các lĩnh vực hàng hóa khác như Nguyên liệu cho nhà máy, Cao Su, Nhựa, Thép, Quặng Sắt, và cuối cùng
là những sản phẩm chiến lược và chủ lực của đất nước là Gạo, Xăng dầu
Sở Giao Dịch Hàng Hóa Việt Nam cam kết tạo lập môi trường công bằng văn minh chung cho tất cả các nhà đầu tư, nhà sản xuất, các tiểu thương và nông dân, đồng thời mong muốn phát triển thị trường giao dịch hàng hóa Việt Nam bằng việc tăng cường tính Quốc Tế Hóa
Sở Giao Dịch Hàng Hóa Việt Nam mang lại cho nhà đầu tư, nhà sản xuất giá giao dịchtiệm cận với thế giới, không còn cảnh bị ép giá như trước đây và các nhà sản xuất chủ động hơn trong việc nhận định giá và lên kế hoạch kinh doanh
Sở Giao Dịch Hàng Hóa giúp thị trường hàng hóa đạt tính thanh khoản cao, hoàn thành các chức năng phòng ngừa rủi ro, mang lại tính an toàn hiệu quả về giá và đạt được những nhiệm vụ phát triển nền kinh tế nước nhà
Giá trị cốt lõi:
- Lấy công nghệ làm nền tảng cho sự phát triển
- Minh bạch, Chuyên nghiệp và Hiệu quả
- Uy tín trong mọi giao dịch và quan hệ với đối tác
=> Mục Tiêu:
- Trở thành Sở Giao Dịch Hàng Hóa lớn nhất trong mọi lĩnh vực đặc biệt là Nôngsản và Nguyên liệu sản xuất - Vốn là thế mạnh lớn nhất trong ngành xuất khẩu của Việt Nam