Mác: “ Sự phân công lao động xã hội là điều kiện tồn tại của nền sản xuất hàng hóa mặc dầu ngược lại, sản xuất hàng hóa không phải là điều kiện tồn tại của sự phân công lao động xã hội x
Trang 1Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Vi ện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao và POHE
BÀI T ẬP LỚN
H ỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC - LÊNIN
Đề tài: Lý lu ận chung về sản xuất hàng hóa Thử đặt mình vào
v ị trí nhà sản xuất để làm rõ trách nhiệm xã hội của mình đối
v ới người tiêu dùng trong việc sản xuất hàng hóa
H ọ và tên: Đỗ Lê Minh Tâm
Mã sinh viên: 11216966
L ớp chuyên ngành: Kiểm Toán CLC 63A
Gi ảng viên: PGS.TS Đào Phương Liên
Hà N ội, tháng 4 năm 2022
Trang 2
M ỤC LỤC
Lời nói đầu: 3
Nội dung: … 4
I.Lý luận chung của chủ nghĩa Mác - Lê-nin về sản xuất hàng hóa 4
1 Sản xuất hàng hóa 4
a Khái niệm.… 4
b Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa 5
c Đặc trưng của sản xuất hàng hóa 6
d Ưu thế của sản xuất hàng hóa 6
2 Nền kinh tế sản xuất hàng hóa 7
a Khái niệm 7
b Ưu điểm của nền kinh tế sản xuất hàng hóa 7
c Nhược điểm của nền kinh tế sản xuất hàng hóa 8
3 Nền kinh tế sản xuất hàng hóa tại Việt Nam 8
a Sơ lược lịch sử phát triển của nền kinh tế sản xuất hàng hóa tại Việt Nam 8
b Đặc điểm của nền sản xuất hàng hóa tại Việt Nam 9
II Trách nhiệm xã hội của nhà sản xuất với người tiêu dùng trong sản xuất hàng hóa 12
1 Khái niệm 12
2 Trách nhiệm xã hội của nhà sản xuất với người tiêu dùng trong sản xuất hàng hóa … 13
a Khía cạnh kinh tế 13
b Khía cạnh pháp lí 14
c Khía cạnh đạo đức 14
III Trách nhiệm công dân của sinh viên với nền kinh tế sản xuất hàng hóa 15
Trang 3Lời nói đầu
Sau một thời gian toàn cầu hóa và kết nối thương mại, con virus nhỏ bé
SARS-Cov-2 đang khiến nhiều quốc gia giật mình nhìn lại những mối đe dọa đáng sợ rằng nếu một ngày bỗng nhiên tất cả những tàu bè, xe container, nhà xưởng, quán xá,… phải dừng lại ở quy mô thế giới Đại dịch cũng làm dấy lên những lời cảnh báo với những nền kinh tế đang quá mở, và cả những kêu gọi trở về thời “tự lực tự cường” - một giấc mộng đã không ít lần tan vỡ của nhiều quốc gia cách đây chưa lâu Nền kinh
tế tự cung, tự cấp - một khái niệm quen thuộc và gợi lại nhiều cảm xúc có phần tiêu cực ở Việt Nam, đang mang một ý nghĩa mới trong thời đại dịch Trong quá khứ đã
có rất nhiều nước theo đuổi giấc mộng tự cường tuyệt đối Lấy ví dụ, đế quốc Anh được xây dựng trên nền tảng lí tưởng là “sự cô lập vinh quang”, theo đó nước Anh không cần liên minh với ai mà vẫn đảm bảo được an ninh và nhu cầu kinh tế Ở phương Đông, đó là những thời kì “bế quan tỏa cảng” kéo dài ở Trung Hoa, Nhật Bản, Triều Tiên và rồi cả Việt Nam Một thế giới bị ngăn cách là một thế giới nghèo khổ hơn và nguy cơ không chỉ là các tổn thất kinh tế Nếu lịch sử có nói lên điều gì, thì đó là nỗ lực theo đuổi nền kinh tế tự cung, tự cấp tuyệt đối cho đến giờ chưa dẫn đến một kết quả nào có hậu Việt Nam của chúng ta cũng là một minh chứng rất rõ ràng Trước năm 1986, nước ta cũng áp dụng nền kinh tế tự cung tự cấp Với nền kinh tế này, một phần nào đó chúng ta cũng đã có những bước phát triển nhất định Tuy nhiên, sau đó với tình hình định hướng chung của Việt Nam, nó không còn phù hợp và bộc lộ những điểm yếu kém,kìm hãm sự phát triển đặc biệt là trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội Năng suất lao động giảm sút, nền kinh tế đứng trước nguy cơ suy thoái Trong điều kiện mới đó, chúng ta chưa đánh giá đúng tình hình thực tế, thực hiện bao cấp với một loạt những bước đi sai dẫn đến khủng khoảng kinh tế - xã hội trầm trọng Nhận thấy tình hình cấp thiết, tại đại hội VI, Đảng và Nhà nước ta đã có quyết định quan trọng đổi mới nền kinh tế, thay thế nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp bằng nền kinh tế sản xuất hàng hóa Và từ đó, nền sản xuất hàng hóa đã trở thành nền tảng, động lực thúc đẩy phát triển bền vững đất nước Xuất phát từ những thực tiễn trên, em đã lựa chọn đề tài: “Lý luận chung về sản xuất hàng hóa Thử đặt mình vào vị trí nhà sản xuất để làm rõ trách nhiệm xã hội của mình đối với người tiêu dùng trong việc sản xuất hàng hóa.” cho bài tiểu luận của mình Cảm ơn cô đã dành thời gian đọc bài, đây là lần đầu tiên em làm bài tiểu luận nên không thể tránh khỏi những sai sót, em rất mong nhận được những sự góp ý để bài tiểu luận của em có thể hoàn chỉnh hơn
Trang 4
NỘI DUNG
I Lý luận chung của chủ nghĩa Mác - Lênin về sản xuất hàng hóa:
1 Sản xuất hàng hóa:
a Khái niệm:
Theo C Mác, sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức hoạt động kinh tế mà ở đó, những người sản xuất ra sản phẩm nhằm mục đích trao đổi, mua bán Sản xuất hàng hóa đưa loài người thoát khỏi tình trạng “mông muội”, không phụ thuộc vào sản phẩm tự cung tự cấp, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển nhanh chóng và nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội
b Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa:
Sản xuất hàng hóa không xuất hiện đồng thời với sự xuất hiện của xã hội loài
người Sản xuất hàng hóa là một phạm trù lịch sử, chỉ xuất hiện và tồn tại trong xã hội khi có những điều kiện nhất định Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin thì sự ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa phụ thuộc vào hai điều kiện cơ bản sau:
Một là, phân công lao động xã hội
Phân công lao động xã hội là sự phân chia trong xã hội thành các ngành, các lĩnh vực sản xuất khác nhau, tạo nên sự chuyên môn hóa của những người sản xuất thành những ngành, nghề khác nhau khi đó, mỗi người sản xuất một hoặc một số sản phẩm nhất định Trong khi nhu cầu của họ lại đòi hỏi đòi hỏi nhiều loại sản phẩm Để thỏa mãn nhu cầu của mình tất yếu sản xuất và trao đổi sản phẩm với nhau
Xã hội chia thành những ngành nghề khác nhau,có những người chuyên trồng lúa,
có những người chuyên nuôi gà, có những người chuyên may quần áo Họ làm việc với mức độ chuyên môn hóa cao nên tạo ra năng suất lao động cũng cao hơn Khi xã hội đã có sự phân chia lao động như vậy thì những người sản xuất này không thể tồn tại độc lập hay biệt lập như trước được mà phải phụ thuộc vào nhau Bởi người trồng lúa chỉ có thể tạo ra lúa gạo, người may quần áo chỉ có thể tạo ra những bộ trang phục,… trong khi nhu cầu của con người là đầy đủ mọi mặt: ăn đầy
đủ rồi thì phải lo cái mặc, lo các sản phẩm thiết yếu như phương tiện đi lại Như vậy, phân công lao động xã hội, mỗi người mỗi nghề đó làm cho họ phụ thuộc vào
Trang 5nhau vì nhu cầu của cuộc sống cần rất nhiều loại sản phẩm thế mà mỗi người lại chỉ tạo ra một hoặc một số sản phẩm nhất định
Phân công lao động xã hội là cơ sở,là tiền để của sản xuất hàng hóa Theo C Mác:
“ Sự phân công lao động xã hội là điều kiện tồn tại của nền sản xuất hàng hóa mặc dầu ngược lại, sản xuất hàng hóa không phải là điều kiện tồn tại của sự phân công lao động xã hội xã hội.” Phân công lao động xã hội càng phát triển thì sản xuất và trao đổi hàng hóa càng mở rộng và đan dạng hơn
Tuy nhiên, phân công lao động xã hội đạt đến một trình độ nhất định mới chỉ là điều kiện cần nhưng chưa đủ để sản xuất hàng hóa ra đời và tồn tại C.Mác viết:
"Trong công xã Ấn Độ thời cổ đại, lao động đã có sự phân công xã hội, nhưng các sản phẩm lao động không trở thành hàng hóa Chỉ có sản phẩm của những lao động tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau như là những hàng hóa" Vì vậy, muốn sản xuất hàng hóa ra đời và tồn tại phải có điều kiện thứ hai
Hai là, sự tách biệt về mặt kinh tế của các chủ thể sản xuất
Sự tách biệt về mặt kinh tế giữa các chủ thể sản xuất làm cho những người sản xuất độc lập với nhau có sự tách biệt về lợi ích Sự tách biệt này chính là nói đến quyền
sở hữu của người sản xuất đối với sản phẩm do họ tạo ra Sản phẩm do người nào tạo ra người đó có quyền sở hữu, có quyền sử dụng, có quyền khai thác và những người khác không thể tự do chia chác sản phẩm này được Quyền sở hữu sản phẩm độc lập của từng chủ thể sản xuất này sẽ dẫn đến hiện tượng những người sản xuất tồn tại độc lập với nhau trên thị trường Trên thị trường họ sẽ không tự do lấy sản phẩm của nhau được, họ muốn lấy sản phẩm của người khác thì phải có một sản phẩm tương đương của mình để trao đổi theo nguyên tắc ngang giá, nói cách khác
là trao đổi dưới hình thức hàng hóa
Điều kiện thứ hai kết hợp với điều kiện thứ nhất làm nảy sinh quan hệ trao đổi sản phẩm giữa những người sản xuất khác nhau Để đáp ứng các nhu cầu, mọi nhà sản xuất phải đem sản phẩm dư thừa của mình đi trao đổi với hàng hóa do những người khác tạo ra Khi quan hệ này diễn ra một cách phổ biến, kiểu tổ chức kinh tế sản xuất hàng hóa được xác lập và con người không thể dùng ý chí chủ quan để xóa
bỏ Với ý nghĩa đó, cần khẳng định, nền sản xuất hàng hóa có ưu thế tích cực vượt trội so với nền sản xuất tự cung, tự cấp
c Đăc trưng của sản xuất hàng hóa:
Sản xuất hàng hóa có ba đặc trưng cơ bản sau:
Trang 6Một là, sản xuất hàng hóa là sản xuất để trao đổi, mua bán, không phải để người
sản xuất ra nó tiêu dùng Sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế đối lập với sản
xuất tự cung, tự cấp trong thời kì đầu của lịch sử loài người Cụ thể, trong sản xuất hàng hóa sản phẩm được tạo ra để đáp ứng nhu cầu của người khác thông qua sự trao đổi, mua bán
Hai là , lao động của người sản xuất hàng hóa vừa mang tính chất tư nhân, vừa mang tính xã hội Tính chất tư nhân thể hiện ở đặc tính của sản phẩm được quyết
định bởi cá nhân người làm ra nó hoặc người trực tiếp sở hữu tư liệu sản xuất trên danh nghĩa Tính chất xã hội thể hiện qua việc sản phẩm tạo ra đáp ứng cho nhu cầu của những người khác trong xã hội Tính chất tư nhân đó có thể phù hợp hoặc không phù hợp với tính chất xã hội Đó chính là mâu thuẫn cơ bản của sản xuất hàng hóa
Ba là, mục đích của sản xuất hàng hóa là giá trị, là lợi nhuận chứ không phải là giá trị sử dụng
d Ưu thế của sản xuất hàng hóa
Một là, sự phát triển của sản xuất hàng hóa làm cho phân công lao động xã hội
ngày càng sâu sắc, chuyên môn hóa, hợp tác hóa ngày càng tăng, mối quan hệ giữa các ngành các vùng ngày càng chặt chẽ Từ đó, xóa bỏ tính tự cấp, tự túc, bảo thủ, trì trệ của nền kinh tế, đẩy mạnh quá trình xã hội hóa sản xuất và lao động
Hai là, tính tách biệt về kinh tế đòi hỏi người sản xuất hàng hóa phải năng động trong sản xuất - kinh doanh để sản xuất và tiêu thụ hàng hóa
Ba là, sản xuất hàng hóa quy mô lớn có ưu thế so với sản xuất tự cấp tự túc về quy
mô, trình độ kĩ thuật , công nghệ, về khả năng thỏa mãn nhu cầu Vì vậy, sản xuất hàng hóa quy mô lớn là hình thức tổ chức kinh tế - xã hội hiện đại phù hợp với xu thế thời đại ngày nay
Bốn là, sản xuất hàng hóa là mô hình kinh tế mở
Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực,hàng hóa cũng có những mặt trái của nó như phân hóa giàu - nghèo giữa những người sản xuất hàng hóa, tiềm ẩn những khả năng khủng hoảng kinh tế - xã hội, phá hoại môi trường sinh thái,…
2 Nền kinh tế sản xuất hàng hóa
a Khái niệm
Trang 7Kinh tế hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế xã hội mà trong đó hình thái phổ biến của sản xuất hàng hóa là sản xuất ra sản phẩm để bán, trao đổi trên thị trường Đây là một giai đoạn phát triển nhất định trong lịch sử phát triển của xã hội theo trình tự kinh tế tự nhiên Trong bất kì chế độ xã hội nào, sự tồn tại hình thái giá trị và thị trường luôn là đặc trưng chung của nền kinh tế sản xuất hàng hóa
b Ưu điểm của nền kinh tế sản xuất hàng hóa
So với sản xuất tự cung, tự cấp, sản xuất hàng hóa có những ưu thế vượt trội hơn
hẳn:
– Một là, sản xuất hàng hóa ra đời trên cơ sở của phân công lao động xã hội,
chuyên môn hóa sản xuất Do đó, nó khai thác được những lợi thế về tự nhiên, xã
hội, kĩ thuật của từng người, từng cơ sở sản xuất cũng như từng vùng, từng địa phương
Đồng thời, sự phát triển của sản xuất hàng hóa lại có tác động trở lại, thúc đẩy sự phát triển của phân công lao động xã hội, làm cho chuyên môn hóa lao động ngày càng tăng, mối liên hệ giữa các ngành, các vùng ngày càng trở nên mở rộng, sâu sắc Từ đó, nó phá vỡ tính tự cấp tự túc, bảo thủ, trì trệ, lạc hậu của mỗi ngành, mỗi địa phương làm cho năng suất lao động xã hội tăng lên nhanh chóng, nhu cầu của
xã hội được đáp ứng đầy đủ hơn Khi sản xuất và trao đổi hàng hóa mở rộng giữa các quốc gia, thì nó còn khai thác được lợi thế của các quốc gia với nhau
– Hai là, trong nền sản xuất hàng hóa, quy mô sản xuất không còn bị giới hạn bởi
nhu cầu và nguồn lực mang tính hạn hẹp của mỗi cá nhân, gia đình, mỗi cơ sở, mỗi vùng, mỗi địa phương, mà nó được mở rộng, dựa trên cơ sở nhu cầu và nguồn lực của xã hội Điều đó lại tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng những thành
tựu khoa học – kĩ thuật vào sản xuất… thúc đẩy sản xuất phát triển
– Ba là, trong nền sản xuất hàng hóa, sự tác động của qui luật vốn có của sản xuất
và tra o đổi hàng hóa là quy luật giá trị, cung – cầu, cạnh tranh…
Buộc người sản xuất hàng hóa phải luôn luôn năng động, nhạy bén, biết tính toán, cải tiến kĩ thuật, hợp lí hóa sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế, cải tiến hình thức, quy cách và chủng loại hàng hóa, làm cho chi phí sản xuất hạ xuống đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng ngày càng cao hơn
– Bốn là, trong nền sản xuất hàng hóa, sự phát triển của sản xuất, sự mở rộng và
giao lưu kinh tế giữa các cá nhân, giữa các vùng, giữa các nước… không chỉ làm
Trang 8cho đời sống vật chất mà cả đời sống văn hóa, tinh thần cũng được nâng cao hơn,
phong phú hơn, đa dạng hơn
c.Nhược điểm của sản xuất hàng hóa
Bên cạnh những ưu điểm, kinh tế sản xuất hàng hóa cũng chứa đựng những khuyết tạt của nó Thị trường chứa đựng nhiều yếu tố tự phát, bất ổn dẫn đến mất cân đôi
Vì chạy theo lợi nhuận, các nhà sản xuất kinh doanh có thể gây nhiều hậu quả xấu:
Một là, đặt lợi nhuận lên hàng đầu, có lãi thì làm nên không giải quyết được cái
gọi là “hàng hóa công cộng”
Hai là, các vấn đề công bằng xã hội không được bảo đảm, sự phân hóa xã hội cao, khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng
Ba là , suy đồi đạo đức, muốn làm giàu bằng mọi giá, không còn lương tâm mà làm hàng giả, kém chất lượng
Bên cạnh đó, môi trường sống con người cũng bị hủy hoại trầm trọng
Do tính tự phát vốn có, kinh tế hàng hóa có thể mang lại không chỉ tiến bộ mà còn
cả suy thoái, khủng hoảng và xung đột xã hội nên cần thiết phải có sự can thiệp, quản lý chặt chẽ của Nhà nước Nhờ đó sẽ đảm bảo hiệu quả cho sự vận động của thị trường ổn định, tối đa hóa hiệu quả kinh tế, đảm bảo định hướng chính trị của
sự phát triển nền kinh tế, sữa chữa khắc phục những khuyết điểm vốn có, tạo ra công cụ quan trọng điều tiết thị trường Bằng cách đó, Nhà nước mới có thể kiềm chế tính tự phát, đồng thời kích thích đối với sản xuất thông qua trao đổi hàng hóa dưới hình thức thương mại
II Thực trạng nền kinh tế sản xuất hàng hóa tại Việt Nam
1 Sơ lược về lịch sử phát triển của nền kinh tế sản xuất hàng hóa ở Việt Nam
Từ nền sản xuất hàng hóa giản đơn thời phong kiến tới nền kinh tế hàng hóa sau này, nền sản xuất hàng hóa của nước ta đã không ngừng biến đổi và phát triển
Thời kì phong kiến, trình độ lao động, năng suất lao động nước ta chưa cao, chính sách bế quan ở một số triều đại kìm hãm sự lưu thông hàng hóa Sở hữu về tư liệu lao động nằm trong tay một số ít người ở tầng lớp trên Tóm lại, ở thời kì này, nền sản xuất hàng hóa ở nước ta mới chỉ xuất hiện, chưa phát triển
Trong thời kì bao cấp trước đổi mới, nền kinh tế hàng hóa đồng thời là nền kinh tế
kế hoạch Cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp kìm hãm sự phá triển
Trang 9của nền sản xuất hàng hóa Biến hình thức tiền lương thành lương hiện vật, thủ tiêu động lực sản xuất, thủ tiêu cạnh tranh và lưu thông thị trường Sự nhận thức sai lầm của nước ta thời kì này đã khiến nền kinh tế suy sụp, sức sản xuất hàng hóa xuống dốc không phanh
Từ năm 1976 đến 1980, thu nhập quốc dân tăng rất chậm, có năm còn giảm:
Năm 1977 tăng 2,8%, năm 1978 tăng 2,3%, năm 1979 giảm 2%, năm 1980 giảm 1,4%, bình quân 1977-1980 chỉ tăng 0,4%/năm, thấp xa so với tốc độ tăng trưởng dân số, thunhập quốc dân bình quân đầu người bị sụt giảm 14%
Từ năm 1986, sau khi Đảng và Nhà nước đã kịp thời chuyển đổi nền kinh tế sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế sản xuất hàng hóa nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ Thời kì này chia thành 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1986 - 2000: Giai đoạn chuyển tiếp của nền kinh tế Việt Nam từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước Thị trường và nền kinh tế nhiều thành phần được công nhận và bước đầu phát triển Nền kinh tế Việt Nam bắt đầu trên cơ sở đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo
cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước Tuy nhiên, thời kì này nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều tồn tại chưa giải quyết được Điều này khiến nền kinh tế chậm phát triển chiều sâu
Giai đoạn 2000 - 2007: đây là giai đoạn nền kinh tế hàng hóa ở nước ta phát triển mạnh mẽ GDP liên tục tăng mạnh Tốc độ tăng trưởng năm 2007 là 8,5%, cao nhất
kể từ năm 1997 đến nay Việc gia nhập WTO giúp Việt Nam phát triển nền kinh tế hóa dễ dàng hơn khi có cơ hội mở rộng thị trường ra thế giới
2 Đặc điểm của nền sản xuất hàng hóa tại Việt Nam
Nước ta tiến lên CNXH từ một nền kinh tế tiểu nông lạc hậu, lực lượng sản xuất chưa phát triển lại bỏ qua giai đoạn TBCN nên nền sản xuất hàng hóa tại Việt Nam không giống với nền sản xuất hàng hóa của các đất nước khác trên thế giới với những
a Nền kinh tế nước ta đang trong quá trình chuyển biến từ một nền kinh tế sản xuất hàng hóa kém phát triển mang nặng tính tự cấp tự túc sang nền kinh tế sản xuất hàng hóa phát triển từ thấp đến cao
Trang 10Xuất phát từ thực trạng có thể nói là rất tiêu điều của nền kinh tế nước ta: Kết cấu
hạ tầng vật chất và xã hội kém, trình độ cơ sở vật chất và công nghệ trong các doanh nghiệp lạc hậu, khả năng cạnh tranh gần như không có, đội ngũ nhà doanh nghiệp tầm cỡ thiếu trầm trọng, bên cạnh đó thì thu nhập của người làm công ăn lương cũng như của nông dân thấp kém khiến dung lượng hàng hoá trên thị trường có sự thay đổi rất chậm chạp, khả năng cạnh tranh của hàng hoá trên thị trường thấp Từ sự thật không mấy sáng sủa này, buộc ta phải có chiến lược phát triển để vượt qua thực trạng của nền kinh tế, đưa nền kinh tế hàng hoá phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế hàng hoá ở nước ta
b Nền kinh tế hàng hoá dựa trên cơ sở nền kinh tế tồn tại nhiều thành phần
Từ thực trạng nền kinh tế sản xuất hàng hoá kém phát triển do nhiều nhân tố song nhân tố gây hậu quả nặng nề nhất là sự nhận thức không đúng đắn dẫn đến nôn nóng xoá bỏ nhanh các thành phần kinh tế, thực chất là xoá bỏ điều kiện tồn tại và phát triển kinh tế hàng hoá, làm mất khả năng cạnh tranh và tác dụng tích cực của nền kinh tế sản xuất hàng hoá Nền kinh tế nhiều thành phần là nguồn lực tổng hợp to lớn về nhiều mặt có khả năng đưa nền kinh tế vượt khỏi thực trạng thấp kém Cơ cấu ngành theo hướng phát triển kinh tế dịch vụ đang dần chiếm ưu thế cao trong nền kinh tế hàng hoá thu hút một số lượng lớn lao động Từ đó cơ cấu công - nông nghiệp
và dịch vụ sớm hình thành theo định hướng chuyển dịch kinh tế mà Đại hội Đảng VIII đã đề ra Nó đảm bảo cho mọi người, mọi doanh nghiệp ở mọi thành phần kinh
tế đều được tự do kinh doanh theo pháp luật và được pháp luật bảo hộ quyền sở hữu
và quyền thu nhập hợp pháp Nó còn làm cho các chủ thể kinh tế được hoạt động theo cơ chế tự chủ, hợp tác cạnh tranh và bình đẳng trước pháp luật
c Nền kinh tế hàng hóa theo cơ cấu kinh tế “mở” giữa nước ta với các nước trên thế giới
Trước kia với cơ cấu kinh tế “khép kín”, với tình trạng “bế quan toả cảng”, luẩn quẩn sau luỹ tre làng nên kinh tế nước ta lâm vào bế tắc, kém phát triển có thể nói là lạc hậu nhất thế giới Vì vậy sự ra đời của nền kinh tế hàng hoá TBCN đã làm cho thị trường dân tộc hoạt động trong sự gắn bó với thị trường thế giới Do sự phân bố phát triển không đều về tài nguyên thiên nhiên, sức lao động và thế mạnh giữa các nước
từ quy luật phân công và hợp tác lao động quốc tế, đời sống mang tính quốc tế hoá …dẫn đến nhu cầu khách quan là mở cửa nền kinh tế hàng hoá để đạt được hiệu quả cao và phát triển với tốc độ nhanh nền kinh tế
d Phát triển kinh tế hàng hoá theo định hướng XHCN với vai trò chủ đạo của kinh
tế Nhà nước và sự quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nước