MỞ ĐẦU Cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã đưa cuộc đấu tranh trường kỳ, gian khổ của dân tộc Việt Nam ta đến thắng lợi huy hoàng, trọn vẹn non sông thu về một mối, đất nước sạch bóng quân xâm lược Cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 cũng đã để lại cho chúng ta nhiều bài học lịch sử vô cùng quý giá đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp mới hiện nay Để đi s.
Trang 1MỞ ĐẦU
Cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã đưa cuộc đấu tranh trường kỳ, gian khổ của dân tộc Việt Nam ta đến thắng lợi huy hoàng, trọn vẹn: non sông thu về một mối, đất nước sạch bóng quân xâm lược Cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 cũng đã để lại cho chúng ta nhiều bài học lịch sử vô cùng quý giá đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp mới hiện nay Để đi sâu vào tìm hiểu vấn đề này, em xin lựa
chọn đề tài: “Phân tích quá trình hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước sau đại thắng mùa xuân năm 1975 và kinh nghiệm lịch sử đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay” làm đề tài tiểu
luận kết thúc học phần của mình
NỘI DUNG
1 Quá trình hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước sau đại thắng mùa xuân năm 1975
1.1 Hoàn cảnh lịch sử
Sau đại thắng mùa xuân 1975, Tổ quốc Việt Nam được thống nhất về mặt lãnh thổ, song ở mỗi miền vẫn tồn tại hình thức tổ chức nhà nước khác nhau Thực
tế đó trái với nguyện vọng, tình cảm thiêng liêng của nhân dan hai miền Nam – Bắc
là sớm được sum họp trong một đại gia đình, mong muốn có một chính phủ thống nhất, một cơ quan đại diện quyền lực chung cho nhân dân cả nước
Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước kết thúc, nhân dân ta đã hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong phạm vi cả nước, đưa nước ta chuyển sang giai đoạn mới Đây là điều kiện có tính quy luật để nhân dân ta thống nhất đất nước và đưa đất nước đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội
Trang 2Như vậy, việc thống nhất đất nước về mặt nhà nước là một yêu cầu cấp thiết
và là một tất yếu của cách mạng nước ta Đồng thời nó hợp với quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam
1.2 Quá trình thống nhất
Đáp lại nguyện vọng chính đáng của nhân dân cả nước, đồng thời phù hợp
với thực tế lịch sử dân tộc – “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một” –
Hội nghị lần thứ 24 Ban chấp hành TRung ương Đảng (9/1975) đã đề ra nhiệm vụ hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước
Nghị quyết của Đảng nêu rõ: “Thống nhất đất nước vừa là nguyện vọng tha thiết của nhân dân cả nước, vừa là quy luật khách quan của sự phát triển cách mạng Việt Nam, của lịch sử dân tộc Việt Nam”
Từ ngày 15 đến 21 /11/1975, Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất đất nước được tổ chức tại Sài Gòn Hai đoàn đại biểu đại diện cho hai miền tham dự Hội nghị nhất trí hoàn toàn các vấn đề về chủ trương, biện pháp nhằm thống nhất đất nước về mặt nhà nước
Ngày 25/4/1976, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung được tiến hành trong cả nước Hơn 23 triệu cử tri (chiếm 98.8% tổng số cử tri) đi bỏ phiếu và bầu
ra 492 đại biểu Từ 24/6 đến 3/7/1976, Quốc hội khóa VI nước Việt Nam thống nhất họp kỳ đầu tiên tại Hà Nội
Quốc hội thông qua chính sách đối nội và đối ngoại của Nhà nước Việt Nam thống nhất, quyết định đổi tên nước là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ( từ ngày 2/7/1976), quyết định Quốc huy mang dòng chữ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc kỳ là lá Cờ đỏ sao vàng, Quốc ca là bài Tiến quân ca, thủ đô là Hà Nội, thành phố Sài Gòn – Gia Định được đổi tên là Thành phố Hồ Chí Minh
Quốc hội đã bầu các cơ quan, chức vụ lãnh đạo cao nhất của nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bầu Ban dự thảo Hiến pháp Tôn Đức Thắng được bầu làm chủ tịch nước, Trường Chinh được bầu làm chủ tịch Ủy ban thường vụ QUốc hội, Phạm Văn Đồng làm thủ tướng Ở địa phương, Quốc hội quyết định tổ chức thành ba cấp chính quyền: cấp tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương, cấp huyện
Trang 3và tương đương, cấp xã và tương đương Ở mỗi cấp có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân
Với kết quả của kì họp thứ nhất Quốc hội khóa VI, công việc thống nhất đất nước về mặt nhà nước đã hoàn thành Từ đây, việc tiếp tục hoàn thành thống nhất trên tất cả các lĩnh vực chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hóa, xã hội, sẽ gắn liền với việc thực hiện những nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủ nghĩa trong phạm vi cả nước Ngày 31/1/1977, Đại hội đại biểu các Mặt trận của hai miền Nam – Bắc đã họp ở thành phố Hồ Chí Minh, quyết định thống nhất các Mặt trận thành Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam Ngày 18/12/1980, Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã được Quốc hội thông qua
1.3 Ý nghĩa của việc thống nhất đất nước về mặt nhà nước
Hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước là một yêu cầu tất yếu khách quan của sự phát triển cách mạng Việt Nam và kết quả giành được đó thể hiện lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc, ý chí thống nhất Tổ quốc, quyết tâm xây dựng một nước Việt Nam độc lập, thống nhất của toàn thể nhân dân ta
Hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước đa tạo nên những điều kiện chính trị cơ bản để phát huy toàn diện sức mạnh của đất nước, tạo điều kiện thuận lợi để cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, tạo ra những khả năng to lớn trong việc phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước trên thế giới, nâng cao vị thế của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên trường quốc tế
Việc hoàn thành thống nhất về mặt nhà nước và việc nước Việt Nam đã hòa bình, thống nhất đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng quan hệ đối ngoại Ngày 2/7/1976 khi nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tuyên bố thành lập thì đã có 94 nước đặt quan hệ ngoại giao Đến 1980 đã tăng lên 106 nước, đến 31/21/1989 có 114 nước đặt quan hệ ngoại giao, trong đó có 76 nước có đặt quan
hệ thương mại Ngày 20/9/1977, nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trở thành thành viên thứ 149 của Liên Hợp quốc Từ đây ta có tiếng nói trên trường quốc tế, tham gia vào những công việc chung của thế giới
Trang 42 Kinh nghiệm lịch sử đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay
Thứ nhất, là bài học chớp thời cơ chiến lược Bài học nhận định, nắm bắt
thời cơ chiến lược tiếp tục được vận dụng sáng tạo, góp phần quyết định giúp cho Đảng ta lãnh đạo đất nước vượt qua những thử thách sống còn, giành được những thắng lợi có tính chất lịch sử Giờ đây, đất nước ta lại đang đứng trước thời cơ chiến lược mới với những thách thức mới, nghiêm trọng và phức tạp Quá trình toàn cầu hóa ngày càng tăng tốc đã đưa lại cho sự nghiệp phát triển bền vững đất nước những nguồn lực và vận hội mới Chưa bao giờ hàng hóa thuộc nhiều chủng loại của Việt Nam lại vươn xa đến thế trên khắp toàn cầu; Việt Nam cũng tham gia ngày càng tích cực và có trách nhiệm trong các công việc mang tầm vóc thế giới và khu vực, uy tín quốc gia ngày càng được nâng cao Song, toàn cầu hóa cũng đặt ra nhiều thách thức hiểm nghèo chưa từng có Biến đổi khí hậu toàn cầu có thể đặt một số vùng của nước ta trước nguy cơ thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn khó bề khắc phục; làn sóng xâm thực văn hóa có thể làm xói mòn hệ giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc; dịch bệnh, như đại dịch bệnh COVID-19 chẳng hạn, gây ra những thiệt hại vô cùng to lớn Bên cạnh đó, cuộc cách mạng công nghiệp mới cũng mở ra cơ hội vô cùng to lớn cho các nước đi sau như Việt Nam có thể thực hiện thành công chiến lược phát triển rút ngắn để thoát khỏi tình trạng tụt hậu, gia nhập vào hàng ngũ những quốc gia tiên tiến nhất Tuy nhiên, kèm theo đó, nguy cơ
mà cuộc cách mạng này đưa lại cũng rất lớn: đó có thể là sự lệ thuộc lâu dài và vĩnh viễn về công nghệ và sự kiểm soát vô giới hạn của những tập đoàn công nghệ toàn cầu đối với mọi lĩnh vực của đời sống dân tộc
Trong bối cảnh đó, bài học về sự phân tích khoa học, về tầm nhìn và bản lĩnh chớp thời cơ chiến lược của Đại thắng mùa Xuân 1975 càng có giá trị thiết thực Thực tế là, giống như 45 năm trước, đất nước Việt Nam, cách mạng Việt Nam không có lựa chọn nào khác, ngoài việc cả quyết xông vào dòng thác lũ của thời
Trang 5đại, chấp nhận thách thức lịch sử, do đó, biến nguy thành cơ, phát huy cao độ ý chí
và khát vọng của dân tộc để chiếm lấy những lợi thế, vượt qua trở ngại để tiến bước
Thứ hai, là bài học về sự sáng tạo và mưu lược trong chỉ đạo chiến lược.
Bản thân sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta đã là quá trình sáng tạo không ngừng, hơn nữa, trong chỉ đạo chiến tranh, nhất là những chiến dịch quyết chiến chiến lược thì sự sáng tạo và mưu lược là đòi hỏi rất cao và mang tính bắt buộc Cuộc tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 là minh chứng tiêu biểu nhất của tài nghệ cầm quân xuất chúng của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương
Bối cảnh trong nước và quốc tế hiện nay cũng đặt ra yêu cầu rất cao về tính sáng tạo và mưu lược đối với sự lãnh đạo và chỉ đạo chiến lược của Đảng và nhà nước ta Đương nhiên, sự sáng tạo và mưu lược đó không có sẵn trong sách vở nào, cũng không chỉ dựa được vào sự già dặn của tích lũy kinh nghiệm và thông minh, tài trí cá nhân, mà trước hết phải là thành tựu của sự lãnh đạo tập thể, trước hết là tập thể Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Trung ương Đảng, của Quân ủy Trung ương, các
cơ quan nhà nước.Song, cũng còn cần phải phát huy trí tuệ, tham mưu của đội ngũ chuyên gia, các bộ chỉ huy các cấp và của toàn thể nhân dân Sự sáng tạo và mưu lược trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và văn minh trí tuệ lại càng phải dựa vào những kết quả nghiên cứu, phân tích thực sự khách quan, khoa học của các cơ quan và đội ngũ nghiên cứu chuyên nghiệp, cũng như những sáng kiến phong phú của nhân dân
Hiện nay và trong tương lai, sự cạnh tranh phát triển khốc liệt nhất giữa các quốc gia, các nền kinh tế, các tập đoàn và các công ty chính là cạnh tranh về tốc độ đổi mới tri thức, tốc độ rút ngắn vòng đời công nghệ, và tựu trung lại là mức độ tích hợp văn hóa và hàm lượng trí tuệ trong các sản phẩm kinh tế và văn hóa Trong bối cảnh đó, Đảng ta đã xác định rất chính xác: khoa học công nghệ và giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu; phát triển văn hóa, nhất là công nghiệp văn hóa phải
Trang 6tạo bước đột phá để văn hóa trở thành một nguồn lực phát triển trực tiếp, gắn phát triển văn hóa với phát triển con người để văn hóa thực sự đóng vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội Tuy nhiên, nhận thức trong chỉ đạo chiến lược còn có lúc, có nơi chưa thực rõ, nhất là chưa tìm ra được khâu đột phá then chốt nhất để tạo ra được chuyển biến có tính chất mở đường, tạo ra chuyển động có tính dây chuyền, làm thay đổi toàn bộ công cuộc phát triển
Thứ ba, là bài học về phát huy cao độ hào khí dân tộc trên nguyên tắc đặt đại
nghĩa dân tộc và lợi ích quốc gia lên trên hết Lịch sử đã cho thấy, trước những khúc quanh, trong những thời khắc quyết định, nếu hào khí dân tộc được phát huy, đại nghĩa dân tộc được giương cao thì nhất định dân tộc Việt Nam sẽ vượt qua mọi thử thách và lập được những kỳ công hiển hách
Trong bối cảnh mới của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay, hào khí dân tộc càng đang rất cần được khơi dậy và phát huy để toàn dân tộc chung sức, đồng lòng, cộng trí, cộng lực để đưa đất nước thoát khỏi tình trạng tụt hậu, bảo
vệ vững chắc chủ quyền, lợi ích và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia
Đã 47 năm trôi qua, tầm vóc, ý nghĩa và những bài học lịch sử của Đại thắng mùa Xuân năm 1975 ngày càng được khẳng định và nhận thức sâu sắc, đầy đủ hơn Chiến công hiển hách đó không chỉ mở ra một trang sử mới trong lịch sử dân tộc
mà còn luôn cổ vũ toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta trên những chặng đường cách mạng mới
KẾT LUẬN
Thắng lợi của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thành quả vĩ đại nhất của sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội do Đảng
ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo; là trang sử hào hùng và chói lọi trên con đường dựng nước và giữ nước mấy ngàn năm của dân tộc Thắng lợi của nhân dân
ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thắng lợi tiêu biểu của lực lượng cách mạng thế giới; góp phần thúc đẩy mạnh mẽ cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì mục tiêu độc lập dân tộc, hoà bình, dân chủ và tiến bộ xã hội; cổ vũ, động
Trang 7viên các dân tộc đang tiến hành công cuộc giải phóng dân tộc, chống chủ nghĩa đế quốc; mở đầu sự phá sản của chủ nghĩa thực dân mới trên toàn thế giới Kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước là dịp ôn lại những trang sử hào hùng của dân tộc, nhìn lại chặng đường phấn đấu xây dựng và phát triển đất nước, đồng thời nhận thức sâu sắc hơn giá trị, những bài học kinh nghiệm được tổng kết từ trong thực tiễn đấu tranh của dân tộc để tiếp thêm sức mạnh, ý chí quyết tâm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Phạm Hồng Tung - Nguyễn Văn Kim, Lịch sử và văn hóa: tiếp cận đa chiều, liên ngành, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2019.
2 Ban Chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị, Chiến tranh Cách mạng Việt Nam 1945-1975: Thắng lợi và bài học, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội, 2000
3 Đảng Cộng sản Việt Nam,Văn kiện Đảng toàn tập, tập 36, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, 2004
4. GS.TS Phạm Hồng Tung, Đại thắng mùa Xuân năm 1975 với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay, xem tại: https://dangcongsan.vn/tu- tuong-van-hoa/dai-thang-mua-xuan-nam-1975-voi-cong-cuoc-xay-dung-va-bao-ve-to-quoc-hom-nay-553849.html, truy cập ngày 30/04/2022
5. Việc hoàn thành thống nhất đất nước về mặt Nhà nước ở Việt Nam sau năm 1975 có ý nghĩa quan trọng gì, xem tại: https://lutrader.com/viec- hoan-thanh-thong-nhat-dat-nuoc-ve-mat-nha-nuoc-o-viet-nam-sau-nam-1975-co-y-nghia-quan-trong-gi/amp, truy cập ngày 30/04/2022