MỞ ĐẦU Khu vực thương mại tự do (FTA) hay còn gọi là khu vực mậu dịch tự do, được hình thành khi hai hay nhiều nước thực hiện việc bãi bỏ tất cả thuế xuất nhập khẩu và hạn chế phi thuế quan đối với thương mại hàng hóa qua lại giữa các nước này nhưng vẫn giữ nguyên thuế quan đối với các nước khác Khi một nhóm nước hình thành khu vực mậu dịch tự do thì một vấn đề chính sách nảy sinh nhập khẩu từ các nước khác có thể xâm nhập vào nước có thuế quan cao thông qua các nước có thuế quan thấp, và trong.
Trang 1MỞ ĐẦU
Khu vực thương mại tự do (FTA) hay còn gọi là khu vực mậu dịch tự
do, được hình thành khi hai hay nhiều nước thực hiện việc bãi bỏ tất cả thuế xuất nhập khẩu và hạn chế phi thuế quan đối với thương mại hàng hóa qua lại giữa các nước này nhưng vẫn giữ nguyên thuế quan đối với các nước khác Khi một nhóm nước hình thành khu vực mậu dịch tự do thì một vấn đề chính sách nảy sinh: nhập khẩu từ các nước khác có thể xâm nhập vào nước có thuế quan cao thông qua các nước có thuế quan thấp, và trong nhiều trường hợp thực tế, các nhà sản xuất từ ngoài khu vực né tránh thuế quan cao bằng cách xây dựng nhà máy thực hiện công đoạn cuối cùng của quy trình sản xuất ở nước thành viên có thuế quan thấp, sau đó xuất khẩu sang các nước có thuế quan cao hơn Hiện tượng này được các nhà phân tích gọi là mậu dịch chệch hướng Đây cũng là một trong những hạn chế của xu thế khu vực hóa thương mại tự do Để hiểu rõ hơn về hiện tượng
này em xin chọn đề tài “phân tích hiện tượng thương mại chệch hướng trong các khu vực thương mại tự do và các biện pháp khắc phục hiện tượng này Liên hệ với khu vực thương mại tự do ASEAN”.
NỘI DUNG
1 Hiện tượng chệch hướng thương mại trong các khu vực thương mại
tự do
Chệch hướng thương mại là hiện tượng hàng hóa nhập khẩu từ bên ngoài có thể xâm nhập vào các quốc gia có thuế quan cao thông qua quốc gia có thuế quan thấp trong một khi vực thương mại tự do, do các quốc gia thành viên của khu vực thương mại xóa bỏ thuế xuất nhập khẩu và các
Trang 2biện pháp phi thuế quan đối với hàng hóa trao đổi giữa các quốc gia này nhưng vẫn giữ nguyên thuế qun đối với bên ngoài
Hiện tượng chệch hướng thương mại là hiện tượng xuất hiện khi một nhóm nước hình thành thương mại tự do khi đó nhập khẩu từ các nước ngoài khối có thể xâm nhập vào nước có thuế quan thấp thông quan các nước có thuế quan thấp trong khu vực
Bản chất của hiện tượng chệch hướng thương mại là một hiện tượng
có tính chất tiêu cực, bản chất là một hình thức trốn thuế của các nhà sản xuất ngoài khu vực thương mại tự do né tránh thuế quan để xâm nhập vào thị trường của các nước có thuế quan cao mà không phải chịu mức thuế đối của các quốc gia đặt với khu vực ngoài khối Khi hiện tượng này xảy
ra quốc gia trong khối thương mại sẽ bị tổn thương và bị thất thu đối với hàng hóa mà mình nhập khẩu do các nhà sản suất nước ngoài trốn thuế
https://luatduonggia.vn/phan-biet-hien-tuong-chech-huong-thuong-mai-trade-defection-va-tao-dung-thuong-mai-trade-creation/
Thông thường, khi một quốc gia áp dụng cùng một mức thuế đối với tất cả các quốc gia khác, liền có xu hướng nhập khẩu hàng hóa từ nơi có giá rẻ nhất, mang lại hiệu quả cao nhất Tuy nhiên, một khi các hiệp định thương mại song phương hay khu vực trong các khu vực thương mại tự do được kí kết, tạo nên sự khác biệt về mức thuế, hàng hóa của các quốc gia tham gia hiệp định sẽ trở nên rẻ hơn so với hàng hóa của các quốc gia bên ngoài Chính điều này gây ra hiện tưởng chuyển hướng thương mại, các quốc gia có xu hướng chuyển việc nhập khẩu hàng hóa từ các nước bạn hàng quen thuộc sang các nước nằm trong hiệp định
Trang 3Sự chuyển hướng trong thương mại này gây thiệt hại cho những nước không là thành viên của một hiệp định hay khu vực thương mại tự do nào đó Chệch hướng thương mại hướng các quốc lựa chọn các sản phẩm
từ các nước trong hiệp định hoặc khu vực thương mại tự do bởi lợi thế giá
rẻ chức không hoàn toàn do có sức cạnh tranh hơn các sản phẩm tương tự
từ các nước ngoài khu vực hay không là thành viên kí kết hiệp định Những nước này mặc dù sản xuất hiệu quả hơn, giá rẻ hơn những vẫn bị mất thị trường do sự phân biệt về thuế
https://luatduonggia.vn/hien-tuong-chech-huong-thuong-mai-trong-cac-khu-vuc-thuong-mai-tu-do/
Nguyên nhân chính dẫn đến chệch hướng thương mại là do sự phân biệt về mức thuế xuất, nhập khẩu giữa các nước thành viên và không phải thành viên của một hiệp định hay một khu vực thương mại tự do; do đó các biện pháp khắc phục hạn chế thường nên xoay quanh việc điều chỉnh, xây dựng biểu thuế xuất, nhập khẩu cho phù hợp Mặt khác, thận trọng trong việc vận dụng các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế hay khu vực để điều chỉnh mức thuế vừa góp phần ổn định nguồn thu cho quốc gia, vừa tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế, từ đó hạn chế sự chệch hướng thương mại giữa khu vực
2 Biện pháp khắc phục hiện tượng chệch hướng thương mại
Vấn đề chệch hướng thương mại xảy ra khi các nước thành viên FTA không có chung thuế quan đối với bên ngoài, do đó, các nước trong khu vực mậu dịch tự do ngoài việc bãi bỏ toàn bộ thuế nhập khẩu đối với tất cả hàng hóa mua bán với nhau cần đồng thời thống nhất quy tắc đánh thuế
Trang 4nhập khẩu chung đối với hàng hóa bên ngoài, từng bước xây dựng các hiệp ước, từng bước nâng cấp Khu vực mậu dịch tự do trở thành Liên minh thuế quan (CU), Thị trường chung (CM), và đạt cấp cao nhất Liên minh kinh tế tiền tệ (EMU)
Bên cạnh đó, các quốc gia thành viên phải tìm những giải pháp hữu ích cho việc kiểm soát hàng hóa từ bên ngoài khu vực liên kết Mỗi nước phải có khả năng phân biệt có hiệu quả giữa hàng hóa có nguồn gốc từ khu vực mậu dịch tự do và từ nước khác
http://luathongthai.com/Info/7/24/1233/Chech-huong-thuong-mai trong-cac-khu-vuc-thuong-mai-tu-do.aspx?
fbclid=IwAR0NpF3EbgXDBP0CrDuNOB3pkhHPsWHs4Tn1qIidZUhega MWwZ9wwursD14#.YcmIqvnP3MV
Đưa ra các chính sách nhằm khắc phục hiện tượng này như: các quốc gia thành viên tăng cường xuất khẩu, ngoài ra cần nghiên cứu phương án
sử dụng các FTA khác để “lấy độc trị độc” như thực hiện đàm phán các FTA song phương Mở cửa thị trường cho hàng hóa và dịch vụ cho các đối tác khác (đối tác có sức cạnh tranh cao, ngoại khối) để gia tăng mức độ cạnh tranh trên thị trường, giúp kiềm chế bớt nhập siêu từ các đối tác này
3 Liên hệ khu vực thương mại tư do ASEAN
Để đối phó với điều kiện hoàn cảnh và những thách thức xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, năm 1992 theo sang kiến của Thái Lan, Hội nghị
Trang 5thượng đỉnh ASEAN họp tại Singapore đã quyết định thành lập một khu vực mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA) Với nhiều mục tiêu, nội dung cũng như chưa đựng những kỳ vọng về một sự phát triển mạnh mẽ, hội nhập sâu hơn của kinh tế các nước ASEAN vào nền kinh tế thế giới
AFTA đã hình thành nên các hệ thống quan hệ song phương để thúc đẩy cho cả hệ thống cùng tiến tới mục tiêu chung, cụ thể là tháng 10/2003 Hội nghị ở Bali, các lãnh đạo ASEAN đã đồng ý hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) nhằm tiến tới loại bỏ hoàn toàn thuế quan và các hàng rào phi thuế (NTBs) vào năm 2020, hướng đến một thị trường chung ASEAN
Đối với các nước đang phát triển và chậm phát triển trong ASEAN, nếu đứng ngoài hoặc chậm chân với xu thế này, các nước sẽ phải chịu sự phân biệt đối xử và nguy cơ đối mặt với hiệu ứng chệch hướng thương mại khiến các ngành xuất khẩu có lợi thế cạnh tranh không phát huy được hiệu quả Vì vậy, việc tham gia các FTA tạo điều kiện mở rộng xuất khẩu, đồng thời tạo sức ép để các nước trên tăng cường hiệu quả sản xuất, năng lực cạnh tranh, cải cách, hoàn thiện hệ thống pháp lý cho phù hợp với chuẩn mực quốc tế
FILE ẢNH
KẾT LUẬN
Với lợi thế duy trì được tính độc lập tương đối của các thành viên, FTA là mô hình liên kết kinh tế được nhiều khu vực lựa chọn Tuy nhiên
nó cũng không thể tránh khỏi được một số hệ lụy không mong muốn như hiện tượng chệch hướng thương mại Qua phân tích trên ta đã có những hiểu biết nhất định hiện tượng “chệch hướng thương mại” xuất hiện khi
Trang 6tiết lập khu vực thương mại tự do Từ đó có những biện pháp làm giảm những hạn chế tiêu cực của nó đối với các khu vực thương mại tự do nói chung và ASEAN nói riêng góp phần tạo một khu vực thương mại tự do lành mạnh thúc đẩy kinh tế phát triển