Nhu cầu sử dụng mạng xã hội ở Việt Nam ngày càng phổ biến. Trong đó có Youtube là mạng xã hội mà mọi người dùng để xem video. Tại Việt Nam, việc tìm kiếm, xem nghe video trên YouTube đã trở thành thói quen hằng ngày của rất nhiều người, đồng thời cũng không nằm ngoài xu thế chung trên thế giới, đang có sự “bùng nổ” các trang Youtube cá nhân hay còn là Vlog. Từ đó Vlog ra đời, thay thế cho những Blog bằng văn bản nhàm chán. Và khái niệm Vlog hiện tại cũng không còn xa lạ với đại đa số người xem. Những người chuyên tạo dựng nội dung qua nền tảng video trên Youtube gọi là Vlogger, họ sẽ sáng tạo nhiều nội dung đa dạng có thể là bất cứ thứ gì trong cuộc sống, miễn là có thể tạo nên hứng thú với người xem. Rất nhiều Vlog cá nhân ở Việt Nam có thể thu hút đến hơn 10 triệu lượt xem, tạo cơn sốt trên Youtube, những Vlog với những chủ đề khác nhau sẽ phù hợp với nhiều lứa tuổi, cung cấp những thông tin hữu ích hay giải trí đến mọi người. Chính vì vậy, những năm gần đây trào lưu Vlog đã lan rộng khắp mạng xã hội, thu hút cả những người xem và người quay video nội dung. Người xem đa dạng mọi lứa tuổi từ những kênh Vlog nội dung trẻ em, gia đình, phụ nữ, ăn uống, du lịch … Tất cả đã cho thấy trào lưu Vlog trên Youtube đã tác động không nhỏ vào văn hóa đại chúng trên cả thế giới mà còn ở Việt Nam. Từ những thực tiễn khách quan và sự phổ biến hiện tại của Vlog, tôi đã chọn đề tài: “Vlog – xu hướng mới ở Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa đại chúng”.
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Đối tượng nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu 4
NỘI DUNG 5
Chương 1: Khái quát chung về đề tài 5
1 Khái niệm và đặc điểm của văn hóa đại chúng 5
2 Khái niệm Vlog 6
3 Lịch sử hình thành và phát triển của Vlog ở Việt Nam 6
Chương 2: Xu hướng Vlog ở Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa đại chúng 8
1 Tính đại chúng 8
2 Tính kinh doanh thương mại 12
3 Tính mới lạ, trẻ trung 13
Chương 3: Ảnh hưởng của Vlog đến Việt Nam 15
1 Ảnh hưởng tích cực 15
2 Ảnh hưởng tiêu cực 17
3 Hướng khác phục 17
KẾT LUẬN 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nhu cầu sử dụng mạng xã hội ở Việt Nam ngày càng phổ biến Trong đó có Youtube là mạng xã hội mà mọi người dùng để xem video Tại Việt Nam, việc tìm kiếm, xem - nghe video trên YouTube đã trở thành thói quen hằng ngày của rất nhiều người, đồng thời cũng không nằm ngoài xu thế chung trên thế giới, đang
có sự “bùng nổ” các trang Youtube cá nhân hay còn là Vlog Từ đó Vlog ra đời, thay thế cho những Blog bằng văn bản nhàm chán Và khái niệm Vlog hiện tại cũng không còn xa lạ với đại đa số người xem Những người chuyên tạo dựng nội dung qua nền tảng video trên Youtube gọi là Vlogger, họ sẽ sáng tạo nhiều nội dung đa dạng có thể là bất cứ thứ gì trong cuộc sống, miễn là có thể tạo nên hứng thú với người xem Rất nhiều Vlog cá nhân ở Việt Nam có thể thu hút đến hơn 10 triệu lượt xem, tạo cơn sốt trên Youtube, những Vlog với những chủ đề khác nhau sẽ phù hợp với nhiều lứa tuổi, cung cấp những thông tin hữu ích hay giải trí đến mọi người Chính vì vậy, những năm gần đây trào lưu Vlog đã lan rộng khắp mạng xã hội, thu hút cả những người xem và người quay video nội dung Người xem đa dạng mọi lứa tuổi từ những kênh Vlog nội dung trẻ em, gia đình, phụ nữ, ăn uống, du lịch … Tất cả đã cho thấy trào lưu Vlog trên Youtube
đã tác động không nhỏ vào văn hóa đại chúng trên cả thế giới mà còn ở Việt Nam
Từ những thực tiễn khách quan và sự phổ biến hiện tại của Vlog, tôi đã chọn đề tài: “Vlog – xu hướng mới ở Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa đại chúng”
2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài “Vlog – xu hướng mới ở Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa đại chúng” là tìm hiểu về một xu hướng đang gây bão với cộng đồng qua mạng xã hội dưới góc nhìn văn hóa đại chúng, để chúng ta có cái nhìn tổng quan về sự phổ biến của Vlog cũng như tác động của nó ở Việt Nam Từ đó
Trang 4có thể nhìn nhận những mặt tích cực và tiêu cực, những ảnh hưởng của nó đối với cuộc sống như thế nào để góp phần nâng cao độ phổ biến, đẩy mạnh phát triển loại hình xu hướng này rộng rãi trong nước
3 Đối tượng nghiên cứu
- Xu hướng Vlog ở Việt Nam
- Những đặc điểm của văn hóa đại chúng ở xu hướng Vlog
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp so sánh, tổng hợp
Trang 5NỘI DUNG
Chương 1: Khái quát chung về đề tài
1 Khái niệm và đặc điểm của văn hóa đại chúng
Văn hóa đại chúng (Popular culture) là thuật ngữ xuất hiện từ những năm 1950 chỉ những trào lưu, xu hướng, sự kiện, con người được đông đảo công chúng chia sẻ phổ biến và chấp nhận Lúc này, trên thế giới xuất hiện những định nghĩa về văn hóa đại chúng từ các nhà học giả nổi tiếng Như Barry Brummett thì cho rằng: “Văn hóa đại chúng đề cập những hệ thống và những sản phẩm văn hóa mà phần đông nhân loại chia sẻ và biết đến” Theo A.A Radughin: “Văn hóa đại chúng là những sản phẩm văn hóa được sản xuất hằng ngày với khối lượng lớn, được giới thiệu cho công chúng rộng rãi nhất theo các kênh truyền thông đại chúng khác nhau, được tiêu thụ bởi tất cả mọi người, không phụ thuộc vào địa điểm và đất nước sinh sống.” Từ khái niệm trên chúng ta có thể đưa ra được ví dụ những sản phẩm của văn hóa đại chúng như fastfood, Coca Cola Jean, Adidas, âm nhạc, truyền hình, sách báo, trang phục… miễn là nó phổ biến, thông dụng trong cuộc sống, đảm bảo số đông biết đến
Từ những khái niệm, ta có thể thấy văn hóa đại chúng gồm 4 đặc điểm nổi bật, đó là: Tính đại chúng; tính nhất thời, hiệu quả sử dụng cao; tính trẻ trung, mới lạ; phóng khoáng; và tính thương mại, kinh doanh Một sản phẩm được xem là văn hóa đại chúng phải đáp ứng được các đặc điểm trên, sản phẩm đảm bảo việc tiếp cận được số đông, sản phẩm cần sự sáng tạo, năng động, bắt kịp xu hướng hiện đại và quan trọng không kém sản phẩm có thể mang lại lợi nhuận cho nhà sản xuất hoặc nhà đầu tư Việc đáp ứng những đặc điểm trên sản phẩm sẽ trở thành sản phẩm văn hóa đại chúng phổ biến và rộng rãi đến mọi người
Trang 62 Khái niệm Vlog
Vlog là từ viết tắt của cụm từ Video Blog, thay vì nó được thực hiện bằng văn viết như thường lệ mà là bằng văn nói qua phượng tiện truyền tải là video Vlog nghĩa là một đoạn video giống với thể loại video nhật ký hay video ngắn Còn Vlogger là từ ghép giữa video và blogger, từ này cũng dùng
để nói về những người chuyên tạo dựng nội dung trên nền tảng video Vlog được thực hiện bằng cách thủ công và đơn giản, những Vlogger có thể tự quay video bằng điện thoại thông minh hay máy quay hoặc webcam máy tính Sau khi quay xong Vlogger sẽ cần edit video cho hoàn chỉnh sau đó có thể đăng tải video của mình lên các trang mạng xã hội như Facebook, Youtube hay Tiktok… và phổ biến nhất vẫn là Youtube Trong quá trình thực hiện Vlog các Vlogger sẽ tận dụng sức mạng cũng như lời nói và các hành động biểu cảm của mình để tạo ra nội dung câu chuyện Thông qua những video, tác giả muốn mời gọi mọi người tham quan cuộc sống riêng của họ Chủ đề của các video clip thật muôn hình muôn vẻ: từ bàn luận sâu về những vấn đề “to tát” như ý nghĩa của vũ trụ, cho đến “đám cưới của tôi diễn ra như thế nào”, hay thậm chí là “hôm nay tôi sẽ ăn gì” … Để vlog thu hút được nhiều người xem cũng như lượt follow mình trên Youtube và Facebook thì các vlogger phải có
kỹ năng cũng như kinh nghiệm về làm vlog Nội dung không chỉ hay mà bạn cần có cách diễn giải đúng Gương mặt biểu cảm, sử dụng từ ngữ phong phú,
có chút hài hước mới có thể thu hút được đông đảo người xem
3 Lịch sử hình thành và phát triển của Vlog ở Việt Nam
Xu hướng Vlog được bắt nguồn từ cuối năm 2011, thông qua một tài khoản có tên duhocsinhmy với Vlog đầu tiên có tựa đề “Bạn nghĩ là bạn giỏi tiếng Anh”, sau khi xuất hiện, Vlog này đã thu hút được đông đảo sự quan tâm của cộng đồng mạng Bên cạnh sự đồng tình cũng có nhiều sự phản đối
Trang 7quyết liệt về đề tài này Hàng loạt cái tên của những Vlogger là những người dẫn đầu xu hướng làm Vlog tại Việt Nam như Jvevermind, An Nguy, Huy me hay Phở đặc biệt rất “quen mặt” với hầu hết thế hệ 9X Chính nhờ sự phát triển mạnh mẽ của các trang mạng xã hội, Vlog, một trong số xu hướng sáng tạo nội dung trên mạng xã hội dường như là hoạt động được ưa chuộng thuộc hàng top dù không phải là một khái niếm mới mẻ gì
Những năm gần đây, xu hướng này vẫn chưa hạ nhiệt ở Việt Nam, mà
nó còn phát triển thu hút giới trẻ Việt Một số cái tên nổi tiếng trong làng Vlog như Viruss, Bà Tân Vlog, Giang ơi, Khoai lang thang… và rất nhiều cái tên mới mẻ xuất hiện Thậm chí cả giới nghệ sĩ cũng tham gia xu hướng này như Trấn Thành, Trường Giang, Ngọc Trinh, Diệu Nhi… là những nhân vật tiêu biểu trong những nghệ sĩ tham gia sân chơi Vlog Những Vlog đăng tải thu hút nhiều người xem và các lượt đăng kí kênh lên tới vài trăm nghìn hoặc lên đến 1 triệu lượt đăng ký Chính vì sự bùng nổ của Vlog thu hút rất nhiều người thử sức và lấn sân qua mảng giải trí này, từ việc trở thành một Vlogger Những Vlog trên Youtube với nhiều đa dạng nội dung, mọi câu chuyện diễn ra thông thường trong đời sống đều có thể kể ra trên Vlog Ngoài ra họ còn thông minh trong việc lồng ghép công việc và đam mê của mình vào cùng Họ có thể là các travel blogger, beauty blogger, mukkbang, thông qua những câu chuyện mang lại những kinh nghiệm đi du lịch, làm đẹp và ăn uống Một trong những cái tên tiêu biểu là Vlogger Michelle Phan (cô gái gốc Việt) được mệnh danh
là phù thủy trang điểm, kênh Youtube của cô đặt tới gần 9 triệu lượt đăng ký
Đó là một trong những cái tên minh chứng về sự phát triển của xu hướng Vlog, thu hút gần 10 triệu lượt quan tâm của cộng đồng mạng Chính vì nội dung đa dạng, tùy lựa chọn và sự yêu thích có thể chọn cho mình những Vlog hoặc Vlogger mà bạn thích thích để theo dõi và quan tâm
Trang 8Chương 2: Xu hướng Vlog ở Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa đại chúng
1 Tính đại chúng
Ngày nay, công nghệ internet phát triển mạnh mẽ, chỉ cần trong tay một thiết bị smartphone vài triệu đồng hay máy tính có kết nối mạng là từ người già đến trẻ nhỏ đều có thể tiếp cận các thông tin thời sự toàn cầu cũng như tìm kiếm, khai thác các nguồn tin theo nhu cầu Cùng với đó, mạng xã hội ra đời
từ nhu cầu kết nối, chia sẻ thông tin của người dùng, trong đó Youtube - trang chia sẻ video lớn nhất hiện nay đã trở thành cái tên quen thuộc với mọi người Youtube là một mạng xã hội phát triển, việc xem và nghe Youtube đã trở thành thói quen của mọi người hằng ngày Youtube được sử dụng dễ dàng bằng điện thoại, máy tính, cả tivi, tiện lợi bất cứ đâu, bất cứ lúc nào Chúng ta
có thể xem Youtube nhanh chóng bằng các thao tác đơn giản như tìm kiếm từ khóa nội dung, đăng kí những kênh yêu thích để theo dõi video Xem Youtube giúp mọi người cập nhập thông tin, tin tức một cách nhanh chóng qua việc xem và nghe Ngoài ra, trên Youtube cũng rất phổ biến thể loại Youtube cá nhân với việc xây dựng những video để kể chuyện, chia sẻ cuộc sống Vlog không chỉ phổ biến ở Youtube mà còn phổ biến ở Facebook, Tiktok,…Với những ưu việt, tiện lợi, thu hút, hấp dẫn.Vlog luôn được giới trẻ ưa chuộng lựa chọn theo dõi trên các kênh mạng xã hội Vlog và Vlogger đang ngày trở nên nổi tiếng và thu hút rất nhiều bạn trẻ trong thời gian gần đây Vlog đáp ứng được những nhu cầu của không chỉ giới trẻ Việt Nam, mà còn ở mọi lứa tuổi, kể cả người lớn hay trẻ con đều có thể xem Vlog và làm Vlog hay còn gọi là Vlogger Xem Vlog để giải trí, học hỏi kinh nghiệm cuộc sống, tiếp thu kiến thức, … , sáng tạo nội dung Vlog để chia sẻ kinh nghiệm, trau dồi kĩ năng, thể hiện đam mê, và hơn hết làm Vlog có thể kiếm tiền như một nghề nghiệp Hơn thế, những Vlogger được giới trẻ yêu thích sẽ trở thành hiện tượng và nổi tiếng khắp mạng xã hội
Trang 9Nội dung Vlog không giới hạn, rất phong phú, đa dạng xung quanh cuộc sống, miễn sao có thể thu hút được người xem, thỏa sức sáng tạo của tác giả Tùy vào các đặc tính của người xem như tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp,… mà Vlog sẽ có các nội dung khác nhau như làm đẹp, ẩm thực, du lịch, thời trang, review, reaction,… Mọi lứa tuổi sẽ có những nội dung phù hợp để lựa chọn, như phụ nữ sẽ là những chủ đề về làm đẹp, cuộc sống mang lại những giây phút thư giãn, chia sẻ những kinh nghiệm trong gia đình Giới trẻ sẽ chọn cho mình kênh Vlog như du lịch và ăn uống của Khoai Lang Thang, Woosi, với những địa điểm du lịch nổi tiếng ở Việt Nam và những món ăn đặc sản ở vùng miền khác nhau Các chủ đề thời trang và sức khỏe cũng được mọi người tìm kiếm và theo dõi Một số chủ đề mới mẻ như review, trải nghiệm, chia sẻ đồ công nghệ như điện thoại, tivi, laptop, mang lại những cái nhìn khái quát cho người mua và người sử dụng để có thể đưa ra lựa chọn của thân Ngoài ra, học sinh sinh viên có thể học tiếng anh thông qua Vlog rất
dễ tiếp thu Chính vì vậy, Vlog là phương tiện mà ở đó chúng ta vừa giải trí, giết thời gian nhưng lại trau dồi kiến thức trong cuộc sống Đó là yếu tố, Vlog
đã tiếp cận đến đông đảo người dùng Youtube ở Việt Nam một cách rộng rãi Chứng minh được tính đại chúng của xu hướng Vlog
Vlog thu hút giới trẻ như vậy đầu tiên là bởi nó được giới trẻ làm ra và đối tượng hướng đến cũng là giới trẻ chình vì vậy được đón nhận đông đảo
Và ngoài ra việc xem hình ảnh kết hợp với âm thanh thì thông điệp được thẩm thấu tốt hơn Chỉ trong khoảng 10 phút qua một video các Vlogger đã truyền tải được rất nhiều thông điệp đến người xem và người nghe cộng với sự thể hiện cảm xúc của người nói rất hấp dẫn Giới trẻ lại yêu thích và lựa chọn Vlog hơn thay vì đọc sách, đọc báo bởi sự nhanh chóng, dễ tiếp thu của nó,
dễ ghi nhớ Vlog thõa mãn được yêu cầu giải trí của giới trẻ bởi sự áp lực học
Trang 10tập, cuộc sống hàng ngày, đôi khi các bạn lại không biết đặt câu hỏi với ai, họ
đã tìm được những câu trả lời qua những quan điểm của các Vlogger chia sẻ
Để Vlog thu hút được nhiều người xem cũng như lượt follow mình trên Youtube và Facebook thì các Vlogger phải có kỹ năng cũng như kinh nghiệm
về làm Vlog bao gồm việc tự quay video, chỉnh sửa Nội dung không chỉ hay
mà bạn cần có cách diễn giải đúng Gương mặt biểu cảm, sử dụng từ ngữ phong phú, có chút hài hước mới có thể thu hút được đông đảo người xem Làm Vlogger có thể là cuộc dạo chơi để bạn thể hiện bản thân hay làm những thứ mình thích
Sau đây là một vài cái tên nổi bật trong làng Vlog Việt Giang ơi là Vlogger Gương mặt xinh xắn và cách làm Vlog thân thiện dễ thương và chân thành của cô được rất nhiều bạn trẻ yêu mến, đặc biệt là các bạn nữ Những chủ yếu được hướng tới là những vấn đề hết sức bình thường như chăm sóc mèo, dọn dẹp nhà cửa, lần đầu tập hát,… Ngoài ra, Giang Ơi cũng đề cập đến nhiều vấn đề mà người trẻ quan tâm trong xã hội hiện đại: chuyện du học, cách học tiếng Anh, kĩ năng sống, giảm cân, chuyện tình yêu, du lịch, làm mỹ phẩm và lối sống xanh Có lẽ giới trẻ không ai không biết khi nhắc tới cái tên Streamer Độ Mixi, với hơn 5,64 triệu lượt follow trên trang YouTube MixiGaming và hơn 770.442.873 lượt xem Đó là những thành công ngoài mong đợi của một anh chàng vốn là dân văn phòng chuyển hướng sang làm một Vlogger nổi tiếng Đến với chuỗi series Vlog của Độ Mixi là những khoẳnh khắc anh cùng gia đình, bạn bè đi chơi, đi du lịch được chính tay Độ Mixi xây dựng từ kịch bản, quay phim, edit để ra được một sản phẩm Vlog thu hút người xem Khoai Lang Thang cũng một trong những Vlogger trẻ tuổi, không chỉ mang đến nguồn cảm hứng về du lịch, ẩm thực Việt, Khoai Lang Thang còn mang đến bài học không mới mẻ nhưng không bao giờ cũ: “hãy
Trang 11sống theo đam mê nhưng không mù quáng" Ngoài mang ý nghĩa giải trí đơn giản, những video chia sẻ của anh vô cùng có ích giúp mọi người hiểu hơn về địa lý, văn hóa, con người, cảnh đẹp của từng địa danh anh đi qua, cũng như truyền một số kinh nghiệm để bạn có một chuyến đi trọn vẹn Không chỉ thế, chính những video chất như nước “cất” của Khoai Lang Thang giúp chúng ta thêm yêu và tự hào về thiên nhiên, văn hóa Việt Nam tươi đẹp Những Vlogger trẻ tuổi đã mạnh dạn thể hiện niềm đam mê, chia sẻ cuộc sống đến giới trẻ và được đón nhận nồng nhiệt Trong tương lai, với tài năng của mình, chắc chắn các anh chàng, cô nàng này còn tiến xa hơn trong sự nghiệp của mình
(Nguồn: Internet)
Vlog đảm bảo được tính đại chúng vì sự tiếp được đông đảo giới trẻ Việt bảo gồm việc xem Vlog và làm Vlogger Bởi nội dung, sự hài hước hấp dẫn mà Vlogger mang lại, những thông điệp giới trẻ quan tâm Vlog là nơi giới trẻ khẳng định bản thân, phát triển bản thân bằng đam mê của mình, và hơn hết Vlogger là một nghề nghiệp có thể kiếm tiền và trở nên nổi tiếng