Đề tài khoa học và công nghệ cấp cơ sở nghiên cứu thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố đà nẵng

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG CĐ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP CƠ SỞ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRÊN ĐỊA BÀN TP ĐÀ NẴNG Mã số T2016 07 12 Chủ nhiệm đề tài CN Vũ Thị Tuyết Mai Thành viên CN Nguyễn Thị Thu Ngân ĐÀ NẴNG – 12 DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU TT Họ và tên Đơn vị công tác và lĩnh vực chuyên môn 1 Nguyễn Thị Thu Ngân Bộ môn Kế toán – Tin học Khoa HTTTKT – Trường CĐ C.

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG CĐ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

CẤP CƠ SỞ

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP

VỪA VÀ NHỎ TRÊN ĐỊA BÀN TP ĐÀ NẴNG

Mã số: T2016-07-12

Chủ nhiệm đề tài: CN Vũ Thị Tuyết Mai Thành viên: CN Nguyễn Thị Thu Ngân

ĐÀ NẴNG – 12/

DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU

TT Họ và tên Đơn vị công tác và

lĩnh vực chuyên môn

1

Nguyễn Thị Thu Ngân Bộ môn Kế toán – Tin học - Khoa

HTTTKT – Trường CĐ CNTT

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG ĐIỀU KIỆN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 4

1.1 Một số khái niệm cơ bản 4

1.2 Tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng CNTT 5

1.2.1 Quy trình xử lý kế toán trong doanh nghiệp 5

1.2.2 Tổ chức hệ thống thông tin kế toán trong điều kiện ứng dụng CNTT 7

1.2.3 Nội dung chủ yếu của việc tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng CNTT 11

1.3 Tổ chức hệ thống thông tin kế toán trong điều kiện ứng dụng CNTT theo phần hành kế toán 13

1.4 Các mức độ ứng dụng CNTT trong công tác kế toán hiện nay tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ 13

1.4.1 Phần mềm ứng dụng excel 13

1.4.2 Phần mềm kế toán 15

1.4.3 Phần mềm quản trị doanh nghiệp ERP (Enterprise Resource Planning) 16

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 19

TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 19

2.1 Thực trạng việc ứng dụng CNTT trong công tác kế toán tại các DN vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng 19

2.1.1 Công tác đánh giá chung việc ứng dụng CNTT trong công tác kế toán 21

2.1.2 Công tác đánh giá chi tiết việc ứng dụng CNTT trong công tác kế toán 23

2.1.3 Công tác đánh giá việc ứng dụng CNTT trong công tác kế toán theo phần hành kế toán 28

2.2 Thực trạng các nhân tố ảnh hưởng tới việc ứng dụng phần mềm kế toán tại các DN vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng 30

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 33

3.1 Một số giải pháp ứng dụng phần mềm Excel trong công tác kế toán 33

3.2 Ứng dụng phần mềm kế toán trong công tác kế toán 35

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG NGHIÊN CỨU 37

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Các yếu tố cơ bản của hệ thống thông tin kế toán

Hình 1.2 Quy trình xử lý kế toán trong doanh nghiệp

Hình 1.3 Quy trình xử lý thông tin kế toán trong điều kiện tin học hóa

Hình 1.4 Hình ảnh minh họa ERP

DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp

Bảng 2.2 Hình thức sở hữu của doanh nghiệp

Bảng 2.3 Số lượng nhân viên kế toán của doanh nghiệp

Bảng 2.4 Mức độ ứng dụng CNTT giữa các phần mềm kế toán

Bảng 2.5 Kết quả đánh giá chung giữa các mức độ ứng dụng

Bảng 2.6 Kết quả đánh giá công tác tổ chức chứng từ và ghi sổ kế toán giữa

các mức độ ứng dụng

Bảng 2.8 Kết quả đánh giá công tác tổ chức nhân sự và bộ máy kế toán giữa

các mức độ ứng dụng Bảng 2.9 Kết quả đánh giá mức độ ứng dụng CNTT theo phần hành kế toán Bảng 2.10 Kết quả đánh giá mức độ ứng dụng CNTT theo phần hành kế toán

ở các phần mềm Bảng 2.11 Bảng tham chiếu nguồn gốc các nhân tố

Bảng 2.12 Kết quả thống kê mô tả các nhân tố ảnh hưởng hay không đến việc

ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải thích

CNTT Công nghệ thông tin

DN Doanh nghiệp

TP Thành phố

ERP Enterprise Resource Planning

KT Kế toán

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG CĐ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Thông tin chung:

- Tên đề tài: Nghiên cứu thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác

kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

- Mã số: T2016-07-12

- Chủ nhiệm: CN Vũ Thị Tuyết Mai

- Thành viên tham gia: CN Nguyễn Thị Thu Ngân

- Cơ quan chủ trì: Trường CĐ Công nghệ Thông tin

- Thời gian thực hiện: 01/01/2016-31/12/2016

2 Mục tiêu:

- Tổng hợp lý thuyết về tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng công

nghệ thông tin và các mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ

- Khảo sát thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại

các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

- Từ kết quả khảo sát thực trạng tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao

hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin ở các doanh nghiệp

3 Tính mới và sáng tạo:

Phần nội dung câu hỏi về Khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng được xây dựng dựa trên nghiên cứu trước về “Khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin vào tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng có quy mô vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng” của ThS Mai Hoàng Hải, ThS Lê Anh Tuân, năm 2014 Tuy nhiên

so với nghiên cứu trước đó, nghiên cứu của tác giả có một số điểm mới sau:

Thứ nhất, nghiên cứu được thực hiện cho đối tượng mở rộng hơn: tất cả các

doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất, thương mại và dịch vụ, xây lắp Còn nghiên cứu trước chỉ thực hiện cho đối tượng là các doanh nghiệp xây lắp

Thứ hai, nghiên cứu đã nhóm các mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong

công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ thành 3 mức độ: phần mềm Excel, phần

mềm khác, phần mềm ERP Đồng thời so sánh sự khác biệt về đánh giá thực trạng của các doanh nghiệp khi ứng dụng ở các mức độ này Trong khi nghiên cứu trước lại chỉ đánh giá thực trạng cho phần mềm nói chung bao gồm cả phần mềm Excel, phần mềm khác và phần mềm ERP

Thứ ba, nghiên cứu đã đưa thêm phần khảo sát về mức độ ứng dụng (sử dụng)

nhiều hay ít giữa các phần hành kế toán khi doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán Trong khi nghiên cứu trước không đề cập đến vấn đề này

Thứ tư, nghiên cứu cũng đã tìm hiểu về thực trạng ảnh hưởng của các nhân tố đến

việc ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố

Đà Nẵng đối với các doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm Excel Và phần này thì nghiên cứu trước chưa tìm hiểu

Thứ năm, nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng

dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng đối với doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm Excel và phần mềm khác ,bởi đây là những đối tượng chiếm phần lớn trong tổng số doanh nghiệp mà tác giả khảo sát Trong khi nghiên cứu trước đưa ra một số giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin cho các doanh nghiệp sử dụng phần mềm nói chung

4 Tóm tắt kết quả nghiên cứu:

- Tổng hợp lý thuyết về tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng công

nghệ thông tin và các mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ

- Khảo sát thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán thông qua việc đánh giá chung và đánh giá chi tiết ở công tác cập nhật chứng từ và ghi

sổ, công tác quản lý sổ sách và báo cáo kế toán; đánh giá tổ chức nhân sự và bộ máy kế toán ở các mức độ ứng dụng phần mềm Excel, phần mềm khác và phần mềm ERP Đồng thời tác giả cũng tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm Excel

- Từ kết quả khảo sát thực trạng tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao

hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin ở các doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm Excel và phần mềm kế toán

5 Tên sản phẩm:

+ 01 bài báo: “Nghiên cứu thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác

kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”

+ 01 bài báo cáo tổng hợp về đề tài nghiên cứu

+ 01 file dữ liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS16

6 Hiệu quả, phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu và khả năng áp dụng:

Nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng ở các mức độ ứng dụng phần mềm Excel, phần mềm kế toán, phần mềm ERP Thông qua kết quả khảo sát đó, tác giả đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán

Nghiên cứu là sự kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết khoa học và thực tế khảo sát Vì vậy, nghiên cứu này có thể dùng làm tài liệu tham khảo học tập, nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán cho sinh viên Khoa

Hệ thống Thông tin Kinh tế

Đà Nẵng, ngày 15 tháng 12 năm 2016

Cơ quan chủ trì Chủ nhiệm đề tài

Vũ Thị Tuyết Mai

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong lĩnh vực kinh tế nói chung và kế toán nói riêng ngày càng trở nên phổ biến, như là một xu hướng tất yếu của thời kỳ kinh tế hội nhập Với sự phát triển nhanh chóng của ngành CNTT đã giúp con người xử lý khối lượng nghiệp vụ khổng lồ trong nền kinh tế Hay nói cách khác, việc ứng dụng CNTT đã giúp các doanh nghiệp (DN) đơn giản hóa hệ thống công việc

và các thủ tục trong công tác kế toán

Tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp là việc xác định những công việc, những nội dung mà kế toán cần phải thực hiện hay phải tham mưu cho các bộ phận, phòng ban khác thực hiện nhằm hình thành một cơ cấu kế toán đáp ứng được các yêu cầu của doanh nghiệp Tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng CNTT tại các doanh nghiệp được xây dựng một cách khoa học, hợp lý và ứng dụng các công nghệ hiện đại toàn diện sẽ đáp ứng được các nhiệm vụ nêu trên và là nhu cầu cấp bách đối với quản lý doanh nghiệp theo định hướng quản trị chất lượng toàn diện

Tuy vậy, vẫn còn một số DN chưa ứng dụng CNTT hoặc chỉ ứng dụng CNTT một phần trong việc tổ chức công tác kế toán tại đơn vị và cũng không phải bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phát huy được hiệu quả của việc ứng dụng CNTT trong công tác kế toán Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác

kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nhằm tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả việc ứng dụng đó là cần thiết Do đó, chúng tôi đã thực

hiện đề tài “Nghiên cứu thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế

toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng” nhằm tìm

hiểu kỹ hơn về vấn đề này

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu nhằm các mục đích:

- Tổng hợp lý thuyết về tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng công

nghệ thông tin

- Tổng hợp các mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại

các doanh nghiệp vừa và nhỏ

- Khảo sát thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán

thông qua việc đánh giá chung và đánh giá chi tiết ở công tác cập nhật chứng từ và ghi

sổ, công tác quản lý sổ sách và báo cáo kế toán; đánh giá tổ chức nhân sự và bộ máy

kế toán ở các mức độ ứng dụng phần mềm Excel, phần mềm kế toán và phần mềm ERP Đồng thời tác giả cũng tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm Excel

- Từ kết quả khảo sát thực trạng tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng

cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin ở các doanh nghiệp

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác

kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ

- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện đối với các doanh nghiệp vừa

và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng

4 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên hai phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng

- Nghiên cứu định tính được thực hiện nhằm mục tiêu tìm hiểu, so sánh thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ với các mức

độ phần mềm Excel, phần mềm khác, phần mềm ERP

- Nghiên cứu định lượng được thực hiện qua các giai đoạn: thiết kế câu hỏi nghiên cứu và thu thập thông tin từ mẫu quan sát Thông tin thu thập được sẽ được xử lý bằng phần mềm SPSS 16.0 cho ra số liệu để đánh giá đối tượng nghiên cứu

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng ở các mức độ ứng dụng phần mềm Excel, phần mềm kế toán, phần mềm ERP Thông qua kết quả khảo sát đó, tác giả đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán

Nghiên cứu cũng tìm hiểu về thực trạng ảnh hưởng của các nhân tố đến việc ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm Excel

Nghiên cứu là sự kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết khoa hoc và thực tế khảo sát Vì vậy, nghiên cứu này có thể dùng làm tài liệu tham khảo học tập, nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán cho sinh viên Khoa Hệ thống Thông tin Kinh tế

6 Cấu trúc bài báo cáo tổng kết

Phần mở đầu: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

- Chương 1: Tổng quan về tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng CNTT

Chương này tập trung tìm hiểu về lý thuyết liên quan đến tổ chức công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin cũng như các mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay

- Chương 2: Thực trạng ứng dụng CNTT trong công tác kế toán tại các DN vừa

và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng

Chương này tập trung thực hiện nghiên cứu thông qua việc phân tích, so sánh, bình luận dựa trên kết quả khảo sát thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác

kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng Cụ thể, tác giả đã thực hiện việc đánh giá chung và đánh giá chi tiết công tác cập nhật chứng từ và ghi sổ

kế toán, công tác quản lý sổ sách và báo cáo kế toán, đánh giá tổ chức nhân sự và bộ máy kế toán, đánh giá mức độ sử dụng các phần hành kế toán trong điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin Đồng thời, tác giả cũng tìm hiểu thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng phần mềm kế toán đối với các doanh nghiệp sử dụng phần mềm Excel

- Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong công tác kế toán tại các DN vừa và nhỏ trên địa bàn TP Đà Nẵng

Chương này đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin đối với các doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm Excel và phần mềm kế toán

Kết luận và đề xuất hướng nghiên cứu

Phần cứng Phần mềm

Cơ sở dữ liệu Các quy trình, thủ tục

Thông tin kế toán Con người

Dữ liệu kế toán

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG

ĐIỀU KIỆN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 1.1 Một số khái niệm cơ bản

Kế toán là một khoa học thu thập, xử lý và cung cấp thông tin về tài sản, nguồn

hình thành tài sản và sự vận động của tài sản trong các tổ chức Thông tin cung cấp có

thể ở dạng thông tin tổng hợp (báo cáo tài chính) và thông tin chi tiết (báo cáo kế toán

quản trị) Những thông tin này được các cấp quản lý trong doanh nghiệp và các đối

tượng bên ngoài sử dụng để ra các quyết định liên quan đến đầu tư, cho vay, kiểm soát

và sử dụng hiệu quả các tài sản trong doanh nghiệp

Hệ thống thông tin kế toán là bộ phận cấu thành của hệ thống thông tin quản lý

trong doanh nghiệp bao gồm nguồn nhân lực, các phương tiện, các phương pháp kế toán được tổ chức khoa học nhằm thu thập, xử lý và cung cấp thông tin về tình hình huy động và sử dụng vốn cũng như kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ nhất định

Hệ thống thông tin kế toán có chức năng: thông tin và kiểm tra

Hình 1.1: Các yếu tố cơ bản của hệ thống thông tin kế toán

- Dữ liệu kế toán: là các dữ liệu từ các hoạt động kinh tế phát sinh trong doanh

nghiệp như mua vật tư, hang hóa, bán hang, thu tiền, các chi phí phát sinh, trả lương cho công nhân…

- Quy trình xử lý: là một quy trình hoàn chỉnh gồm các giai đoạn cụ thể có sự

tham gia của con người (cán bộ, nhân viên kế toán) và sự hỗ trợ của các phương tiện