Môi trường và phát triển (Suy thoái tài nguyên đất)

I Suy thoái tài nguyên đất Suy thoái tài nguyên đất I 1 Khái niệm SUY THOÁI ĐẤT LÀ GÌ? Suy thoái đất là hiện tượng đất bị mất đi những đặc tính, tính chất vốn có ban đầu, trở thành các loại đất mang đặc tính và tính chất không có lợi cho sinh trưởng và phát triển của các loại cây trồng nông lâm nghiệp 2 Đặc điểm của đất bị suy thoái 1 2 Đất bị nén dẽ 3 Độ pH đất thấp 4 Vi sinh vật gây hại trong đất gia tăng Lớp đất bị rửa trôi, đóng váng 3 Nguyên nhân gây suy thoái tài nguyên đất Thiên tai lũ lụ.

Suy thoái tài nguyên đất I

1 Khái niệm

SUY THOÁI ĐẤT LÀ GÌ?

Suy thoái đất là hiện tượng đất bị mất đi những đặc tính, tính chất vốn có ban đầu, trở thành các loại đất mang đặc tính và tính chất không có lợi cho sinh trưởng và phát triển của các loại cây trồng nông lâm nghiệp.

2 Đặc điểm của đất bị suy thoái

3 Nguyên nhân gây suy thoái tài nguyên đất

Thiên tai: lũ lụt, xói mòn, phong

sinh vật có lợi trong đất

Tự Nhiên

Hoạt động của con người

- Trong quá trình sinh hoạt của người dân: xả rác bừa bãi,

đốt rác,…

- Chặt phá rừng, đốt rừng.

- Lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật

Hoạt động của con người

- Quá trình canh tác không hợp lý: trồng độc canh,…

- Hoạt động công nghiệp: xả khí thải và nguồn nước chưa qua sử lý ra môi trường,…

- Khai thác khoáng sản.

4 Tác hại của suy thoái tài nguyên

đất

- Giảm diện tích đất sản xuất nông nghiệp, dẫn đến sự nghèo đói

- Giảm sản lượng và năng suất cây trồng, vật nuôi

- Giảm diện tích rừng tự nhiên cùng các loài động vật hoang dã

- Tăng diện tích đất hoang mạc, sa mạc, đất trống đồi núi trọc

- Mất cảnh quan sinh thái đặc trưng cho từng vùng

- Ảnh hưởng đến môi trường sinh thái: đất không còn khả năng sản xuất, bị khô hạn hoặc ngập úng liên tục, bị ô

nhiễm, sẽ tất dẫn đến hiện tượng du canh du cư, mất đi các loài vật và giống cây quý hiếm vốn sinh trưởng và phát

triển trên đất ban đầu, con người, gia súc và cây cối bị nhiễm độc

- Nền kinh tế quốc gia và cộng đồng bị suy giảm hoặc là nguy cơ bị đe dọa

Biện pháp sinh học và hữu cơ

Biện pháp thủy

lợi

Biện pháp công trình

Đa dạng hóa cây trồng - chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hệ thống luân canh, xen canh, gối vụ,

sử dụng cây phân xanh, cây vật liệu nông nghiệp phủ đất, bón phân hữu

cơ

Biện pháp thâm canh

Làm đất, chọn giống, kỹ thuật gieo trồng, tưới nước, bón phân, chăm sóc và bảo

vệ cây trồng

Trồng rừng, bảo

vệ rừng

Đầu tư các chương trình/dự án cải tạo đất và khắc phục sự suy thoái đất Xây dựng thể chế, pháp chế cải tạo môi trường bị ô nhiễm gây suy thoái đất.

Biện pháp kinh

tế - xã hội

Tổ chức và tham gia các ngày hội trồng cây

6 Thực trạng suy thoái đất

ở Việt Nam

Theo các số liệu thống kê, tổng diện tích đất tự nhiên của Việt Nam là 33 triệu ha, trong đó 26,1 triệu ha đất cho nông nghiệp, lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản, 3,7 triệu ha sử dụng cho các mục đích phi nông nghiệp và 3,3 triệu ha còn lại chưa được đưa vào vào sử dụng

Thế nhưng đáng chú ý ở đây là hầu hết các khu vực không được sử dụng đã bị ô nhiễm, bị xuống cấp, sa mạc hóa hoặc

đã mất giá trị do khai thác bất hợp lý quá mức

(Báo Nỡ Yêu, 2021)

Ô nhiễm môi trường đất

II

1 Khái niệm

Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường bị thay đổi vì các tính chất và điều kiện khác nhau, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của con người, động – thực vật Đặc biệt, một trong số các nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường là do hoạt động của con người.

* Môi trường đất là tài nguyên vô cùng quý giá, là nơi sinh sống của con người và vạn vật trên thế giới Với sự phát triển mạnh mẽ ngày nay, môi trường đất bị ô nhiễm nặng nề, trầm trọng.

* Ô nhiễm môi trường đất là sự thay đổi tính chất theo chiều hướng tiêu cực, khi các chất độc hại vượt ngưỡng cho phép gây hại cho đời sống của con người, động vật và cả hệ sinh thái trên trái đất.

- Thực trạng ô nhiễm môi trường đất ở Việt Nam không chỉ tại vùng nông thôn, mà các thành phố lớn đang ở mức báo động

Điển hình nhất là các thành phố lớn như Hà Nội và Sài Gòn.

2 Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất

1 Nguyên nhân con người

Chất thải từ các nhà máy, KCN Công tác quản lí, xử lí chất thải công nghiệp không

hiệu quả

03 04

Rác thải trong quá trình sinh hoạt Nước thải trong quá trình sinh hoạt

2 Do hoạt động của tự nhiên

Xâm nhập mặn (nhiễm phèn, mặn) Bão, lũ cuốn trôi các chất độc hại vào đất

3 Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất

Ảnh hưởng đến sức khỏe của con

Ảnh hưởng đến sức khỏe của con người

01

Nếu chúng ta tiếp xúc với các chất hóa học như:

Có thể gây ra các bệnh nghiêm trọng như:

BỆNH MÃN TÍNH UNG THƯ

NHIỄM ĐỘC GAN

Ngoài ra, các chất độc hại sẽ xâm nhập cơ thể, nếu chúng ta ăn hoa rau, củ, quả

được trồng trên vùng đất bị ô nhiễm.

Số liệu cụ thể

Theo số liệu thống kê thì: Ô nhiễm môi trường giết chết con người nhiều gấp 15 lần so với chiến tranh Mỗi năm sẽ có 9

triệu người chết do ô nhiễm môi trường Trong đó, ô nhiễm không khí giết chết 7 triệu người/ năm, còn ô nhiễm nước và ô

nhiễm môi trường đất giết chết hơn 2 triệu người mỗi năm

Ảnh hưởng đến môi trường xung

quanh 02

Đất bị xói mòn, khô cằn, làm giảm khả năng phát triển và giảm năng suất của cây trồng.

Ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội

Du lịch đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế

- xã hội của một đất nước.

Sa Pa

Ngày nay Ngày xưa

Rác ở đồi chè Ô Long Sa Pa Thu hút nhiều khách du lịch

4.1 Các chế tài xử phạt đối với hành vi làm ô nhiễm môi trường đất

•. Khoản 25 Điều 1 Nghị định 55/2021/NĐ-CP sửa đổi quy định về xử phạt hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường đất như sau:

- Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi: không thực hiện việc điều tra, đánh giá chi tiết khu vực đất bị ô nhiễm theo quy định trong trường hợp gây ra ô nhiễm môi trường

- Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với hành vi: không lập phương án xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường khu vực đất bị ô nhiễm trình Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc UBND cấp tỉnh xem xét, theo dõi, giám sát theo quy định trong trường hợp gây ra ô nhiễm môi trường

- Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi: không thực hiện xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường khu vực đất bị ô nhiễm theo quy định trong trường hợp gây

ra ô nhiễm môi trường

•. Căn cứ theo Điều 235 Luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội gây ô nhiễm môi trường như sau:

1 Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 1.000 kilôgam đến dưới 3.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 3.000 kilôgam đến dưới 10.000 kilôgam chất thải nguy hại khác;

4 Giải pháp

4.2 Biện pháp

•. Giảm thiểu rác thải ra môi trường đất

•. Tăng năng suất nông nghiệp: Áp dụng nhiều loại gen chống chịu bệnh tật, sâu hại tốt, cho sản lượng cao để tránh việc phải sử dụng thuốc hóa học hàm lượng cao Đồng thời, giúp các loại cây

có khả năng chống chọi, thích nghi được với cả những dạng thời tiết cực đoan, duy trì tính phì nhiêu cho đất trồng Nên áp dụng những phương pháp trồng cây đan xen giữa cây hàng năm và những cây lâu năm

•. Bảo vệ, cải thiện môi trường sống: Thường xuyên cải thiện môi trường sống xung quanh, giữ chúng luôn sạch sẽ Giảm thiểu rách thải, loại bỏ các chất hóa học, phân khoáng để bảo vệ môi trường đất, nước

•. Áp dụng các biện pháp canh tác chống xói mòn: kết hợp canh tác nông – lâm – ngư nghiệp với các loại hình đa dạng; xây dựng mô hình trồng trọt – chăn nuôi hợp lý, xây dựng kênh tưới tiêu và thoát nước kịp thời

•. Tái chế các loại rác thải: Các loại rác có thể tái chế như nhôm, nhựa, thủy tinh, thùng carton,…

•. Nên phân loại rác theo quy định của công ty tái chế hoặc quy định chung của chính quyền đô thị

•. Bớt sử dụng nhựa: Rác thải nhựa chính là loại rác thải khó phân hủy và hiện hữu ở khắp mọi nơi

Tránh việc sử dụng nhựa, các sản phẩm từ nhựa như túi nilon, đồ dùng bằng nhựa,…

Có thể thay thế chúng bằng cách đựng đồ đạc vào các thùng giấy, túi vải để bảo vệ môi trường

4 Giải pháp