SKKN Một số biện pháp phòng, chống “bạo lực học đường” ở trường trung học phổ thông Triệu Sơn 2 huyện Triệu Sơn tỉnh Thanh Hóa 1 I MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt” Aristoste (38[.]
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”
Aristoste (384-322-TCN) cho rằng không phải hy vọng vào Thượng đế
áp đặt để có người công dân hoàn thiện về đạo đức, mà việc phát hiện nhu cầu trên trái đất mới tạo nên được con người hoàn thiện trong quan hệ đạo đức Trong những năm gần đây, bạo lực học đường đã trở thành vấn đề bức xúc xã hội của nhiều nước trên thế giới Nghiêm trọng là các vụ bạo lực học đường có sử dụng vũ khí Bạo lực học đường không phải là hiện tượng mới, nhưng hiện nay ngày càng bộc lộ tính nguy hiểm và nghiêm trọng Ở Việt Nam, bạo lực học đường trở thành mối lo của phụ huynh học sinh, của ngành giáo dục và toàn xã hội, số liệu được Bộ Giáo dục và đào tạo (GD- ĐT) đưa
ra gần đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học (khoảng 5 vụ/ngày) Cũng theo thống kê của Bộ GD-ĐT, cứ khoảng trên 5.200 học sinh (HS) thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 HS thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ
9 trường thì có một trường có học sinh đánh nhau [1]
Bạo lực học đường không chỉ diễn ra ở thành thị, mà còn diễn ra ở nông thôn và kể cả vùng sâu, vùng xa Nó không chỉ có nam sinh tham gia,
mà hiện nay nữ sinh tham gia là chủ yếu, không chỉ 2 người đánh với nhau
mà là một tốp đánh một người, không chỉ đơn thuần là đánh mà còn lột quần
áo, quay video đưa lên mạng xã hội Bạo lực học đường không chỉ gây ra những tác động xấu đến mối quan hệ giữa trò với trò, thầy cô giáo với trò, mà còn gây hại trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng, tinh thần, thái độ học tập của học sinh, sự giảng dạy của thầy, cô giáo và các hoạt động giáo dục của nhà trường Bạo lực học đường hầu như đã xảy ra ở các cấp học, bậc học, nhưng nhiều nhất ở các trường THCS và THPT
Đối với tỉnh Thanh Hóa tình trạng bạo lực học đường ngày càng xuất hiện nhiều khắp mọi vùng, miền sảy ra ở nữ sinh là chủ yếu như: Thành phố Thanh Hóa, thi xã Sầm Sơn, huyện Vĩnh Lộc, huyện Thiệu Hóa, huyện Cẩm Thủy, huyện Lang Tráng
Trường THPT Triệu Sơn 2 là một trường nằm phía Nam huyện Triệu Sơn, trong mấy năm gần đây tình trạng bạo lực học đường đã giảm, đặc biệt trong hai năm học 2015 - 2016 và 2016 - 2017 tình trạng bạo lực học đường đối với học sinh nhà trường đã không còn
Bản thân là một cấp ủy chi bộ, tổ trưởng chuyên môn được cấp ủy và Ban giám hiệu giao làm trưởng ban an ninh nề nếp của nhà trường từ năm
2005 đến nay, bản thân rất chăn trở về tình hình an ninh trật tự trong và ngoài nhà trường đặc biệt trên đường học sinh đi học về, chính vì thế tôi đã quyết định nghiên cứu và thực hiện đề tài
Trang 2“Một số biện pháp phòng, chống “bạo lực học đường” ở trường trung học phổ thông Triệu Sơn 2 huyện Triệu Sơn tỉnh Thanh Hóa”
2 Mục đích nghiên cứu.
Đánh giá thực trạng bạo lực học đường ở bậc trung học, phân tích nguyên nhân, tìm ra những vấn đề liên quan đến bạo lực học đường, từ đó đưa
ra một số biện pháp phòng, chống có hiệu quả trong công tác bạo lực học đường hiện nay
3 Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu: Học sinh của trường THPT Triệu Sơn 2 và HS trên địa bàn huyện Triệu Sơn nói riên và HS trong tỉnh Thanh Hóa nói chung
Phạm vi nghiên cứu: Chủ yếu 11 xã phía Nam huyện Triệu Sơn tỉnh Thanh Hóa và một số huyện lân cận
4 Phương pháp nghiên cứu.
4.1 Phương pháp chủ yếu:
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Phương pháp điều tra giáo dục
- Phương pháp thực nghiệm giáo dục
- Phương pháp phối kết hợp
4.2 Phương pháp hỗ trợ:
- Phương pháp tổng kết
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết
5 Điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.
Nghiên cứu tìm ra một số giải pháp “phòng chống” là chủ yếu, chứ không phải tìm ra biện pháp khắc phục hậu quả bạo lực học đường
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Ta biết bạo lực học đường có thể xảy ra ở bất cứ đâu, bất cứ ngôi trường nào, nó làm ảnh hưởng đến bản thân học sinh, gia đình học sinh, nhà trường và xã hội
Nghị quyết Đại hội IV nêu rõ: “ Tiến hành cải cách giáo dục trong cả nước Nội dung chủ yếu của công tác cải cách giáo dục gồm ba mặt: cải cách
cơ cấu của hệ thống giáo dục, cải cách nội dung giáo dục và cải cách phương pháp giáo dục
Nghị quyết Đại hội VI xác định: Giáo dục nhằm mục tiêu hình thành
và phát triển toàn diện nhân cách xã hội chủ nghĩa của thế hệ trẻ, cần coi
trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, pháp luật, giáo dục thể chất và giáo dục quốc phòng
Đến Nghị quyết Đại hội VII nêu rõ: mục tiêu giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức và có tay nghề, có năng lực thực hành, tự chủ, năng động và sáng tạo, có đạo đức cách mạng, tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội
Đến Đại hội VIII Nghị quyết nhấn mạnh với những nội dung chủ
Trang 3đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Coi trọng
cả ba mặt: mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả
Tại Đại hội IX, về vấn đề giáo dục và đào tạo, Nghị quyết nêu rõ: “
Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục
Tại Đại hội X, Đảng chủ trương: Đổi mới toàn diện giáo dục và đào
tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: "Phát triển giáo dục
là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc
tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt"; đồng thời xác định đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao kết hợp với phát triển khoa học - công nghệ là một trong ba khâu đột phá của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020
Nhìn chung qua các Đại hội của Đảng đều quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ Trong đó, trí dục, đức dục được coi là những vấn
đề hệ trọng nhằm giáo dục hình thành nhân cách người học sinh người chủ tương lai của đất nước, những người lao động phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức
Học sinh các trường THPT thường ở lứa tuổi 16 - 18 để có cơ sở khoa học cho việc lựa chọn các biện pháp áp dụng, chúng ta cần tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi này có liên quan đến bạo lực học đường
Do hệ thống thần kinh là một hệ thống phát triển sớm của cơ thể, vì vậy
ở lứa tuổi 16 - 18 trọng lượng não của các em đã đạt mức từ 1480 gam đến
1490 gam tương đương với trọng lượng não của người trưởng thành Chức năng của các trung khu như: Thị giác, thính giác, xúc giác, cảm giác, trung khu vận động tương đối hoàn thiện Vì vậy các em có thể nhanh chóng học hỏi nâng cao tri thức và các kỹ năng của cuộc sống
Một đặc điểm sinh lý nổi bật khác ở lứa tuổi 16 - 18 là sự phát triển giới tính Do các hoóc môn giới tính phát triển làm cho sự phát triển cơ thể cũng có nhiều khác biệt giữa nam và nữ Ở nữ ngực và mông phát triển, cũng như xuất hiện chu kỳ kinh nguyệt
Đặc điểm nổi bật về tâm lý của lứa tuổi 16 - 18 là chịu ảnh hưởng mạnh
mẽ của cả 2 nhân tố bên trong và bên ngoài
biết, khám phá thế giới [2]
Ở tuổi 16 - 18 là giai đoạn các em luôn muốn thể hiện mình là "người lớn" nên mọi hành động của các em đều bắt trước người lớn
Ở tuổi 16 - 18 về tình cảm do các em thích làm người lớn vì vậy mà các biểu hiện nghĩa hiệp, sự vui buồn chia xẻ thường đan xen nhau Các em có thể
Trang 4vui khi được thoả mãn các mong muốn của mình song cũng rất bất bình khi bị xúc phạm Trong mọi hoạt động của cuộc sống Các em thường vui sướng phấn khởi, tự hào rất cao khi giành được chiến thắng và gặp thuận lợi trong cuộc sống Song lại hay chán nản bất mãn hoặc giảm xút ý chí khi gặp khó khăn hoặc thất bại
Ở tuổi 16 - 18 quá trình nhận thức của các em cũng được nâng cao rõ rệt Các em có thể nhận thức được cái hay, cái đẹp của sự vật, cái đúng, cái sai của một vấn đề một cách bản chất hơn Tuy nhiên, những nhận thức này còn có tỷ lệ chuẩn mực chưa cao và độ sâu sắc chưa đạt mức của người trưởng thành
Riêng ở độ tuổi này do giới tính mà tâm lý của nam và nữ đã có sự khác biệt tính nhạy bén, độ chín chắn trong các nhận thức ở nữ cao hơn Song
nữ cũng dễ tự ti và tự ái hơn nam
Cũng chính do tính ham hiểu biết, mong muốn khám phá thế giới cũng như khát vọng giành chiến thắng ở các em rất cao nên một khi giành được 1 thắng lợi, tạo ra được một chiến tích lập nên một thành tựu nào đó thường làm cho các em phấn chấn tự hào tự tin vào bản thân
Tóm lại, sự phát triển và lớn lên về mặt sinh lý cũng là một quá trình
làm cho tâm lý của các em được hoàn thiện Quá trình phát triển về sinh lý và tâm lý của các em có tính giai đoạn Nắm vững được đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của các em để áp dụng các biện pháp cho phù hợp trong công tác quản lý học sinh ở trường THPT
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Bạo lực học đường là những hành vi thiếu thân thiện, thường được biểu
hiện chủ yếu bằng những hành động “Đánh nhau, súc phạm nhau…” xâm hại đến thân thể người khác bằng những hình thức khác nhau “Bạo lực học
đường” Đó là những hành vi của trò với trò, giữa thầy với thầy, thầy với trò
và người ngoài với cả thầy và trò
Những năm gần đây, hiện tượng bạo lực học đường đã xuất hiện nhiều hơn trước ở trong các trường học: Từ nhà trẻ, mẫu giáo đến THCS, THPT, cho đến các trường Cao đẳng, Đại học…với những hình thức và đối tượng khác nhau
hậu quả về mặt thể xác Đó là những vết bầm tím, trầy xước, tổn thương vùng ngoài da, gãy xương thậm chí, không ít vụ bạo lực đã cướp đi sinh mạng của những HS
Về mặt tinh thần, những HS bị bạo lực thường cảm thấy bị tổn thương,
lo âu, chán nản, cô đơn, mệt mỏi Ngoài ra, các em rất dễ bị trầm cảm, sợ hãi,
ám ảnh, tự cô lập mình với thế giới bên ngoài gây khó khăn trong cuộc sống thường ngày và ngay cả lúc các em trưởng thành Thậm chí nhiều em sẽ có phản ứng tiêu cực như tự tử hoặc nổi loạn để trả thù
Trang 52.1.2 Đối với trẻ có hành vi bạo lực: Ảnh hưởng nhiều đến quá trình học tập
và trưởng thành Đối với những đứa trẻ từ nhỏ đã có hành vi bạo lực khi lớn lên có thể mắc phải những hành vi tội ác hơn những đứa trẻ bình thường khác Những đứa trẻ này có nguy cơ lạm dụng rượu, bia, thuốc lá, chất ma túy và dính vào các tệ nạn xã hội
những hành vi bạo lực, trẻ sẽ thấy sợ hãi hoặc có thể hùa theo số đông, ủng hộ hành vi này, thậm chí có nhiều khả năng trở thành người có hành vi bạo lực trong tương lai
Bạo lực học đường ảnh hưởng đến hạnh phúc, tương lai của mỗi gia đình Những gia đình có con em là nạn nhân thường phải chịu đựng những nỗi đau về mặt tinh thần không thể nào bù đắp được Không chỉ vậy, nó khiến các bậc phụ huynh luôn trong trạng thái lo lắng về sự an toàn, tương lai và cả tính mạng của con em mình
Đối với gia đình có con em gây ra hành vi bao lực sẽ dễ dẫn đến mâu thuẫn gia đình trong việc nuôi dạy và quản lý con cái Không chỉ vậy, cuộc sống gia đình cũng bị ảnh hưởng, xáo trộn do phản ứng của dư luận và mọi người xung quanh Chưa kể nếu những vụ bạo lực để lại hậu quả nghiêm trọng về mặt thể xác, gia đình phải mất thêm khoản tài chính lớn để giải quyết hậu quả
Bạo lực học đường gây ra những ảnh hưởng xấu đến môi trường học tập chung vì các em học sinh không còn cảm thấy an toàn trong chính ngôi trường của mình Nhiều học sinh tỏ ra sợ hãi, ngại đến trường, vắng học thường xuyên Ngoài ra, những hành vi bạo lực sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của trường và thành tích thi đua của lớp, của trường Không chỉ vậy, bản thân chính các thầy cô và phụ huynh đều tỏ ra lo lắng, căng thẳng và không an tâm
về sự an toàn của trẻ nhỏ bởi bạo lực học đường luôn rình rập và có thể xuất hiện bất cứ lúc nào
Bạo lực học đường thể hiện sự suy đồi về mặt đạo đức và sự sai lệch về mặt hành vi đáng báo động của một bộ phận trong xã hội hiện nay Những vụ bạo lực học đường đã góp phần làm mất trật tự xã hội, để lại gánh nặng cho
xã hội, ảnh hưởng đến thế hệ tương lai của đất nước cũng như sự phát triển của quốc gia sau này Chính vì vậy, ngay từ bây giờ toàn xã hội, gia đình và nhà trường cần chung tay góp sức ngăn chặn sự phát triển của bạo lực học đường để môi trường xã hội trở nên lành mạnh và phát triển hơn
2.2 Các hiện tượng bạo lực thường gặp
Hiện tượng này biểu hiện ở nhiều hành vi khác nhau: Giáo viên mâu
thuẫn có những lời nói sỉ nhục lẫn nhau, tìm mọi cách ngấm ngầm“ Hãm hại”
nhau và cũng có hiện tượng đánh nhau (hiện tượng này ít)
2.2.2 Hiện tượng: Giáo viên với học sinh.
Trang 6Hiện tượng này mấy năm gần đây sảy ra nhiều hơn, được biểu hiện: Giáo viên dùng lời nói đến hành động xúc phạm tới thân thể, danh dự, nhân phẩm, làm tổn thương tới sức khoẻ, tâm lí tình cảm của học sinh, thậm trí đánh học sinh Như:
Ngày 27/10/2016 thầy Nguyễn Quý Cầu giáo viên Ngoại ngữ trường THCS Quảng Đông Thành phố Thanh Hóa túm cổ áo tát vào mặt và đạp vào người HS.[3]
Ngày 05/4/2016 thầy giáo Đoàn Văn Học giáo viên trường THCS Định Hòa - Yên Định - Thanh Hóa đánh học sinh Đỗ Lâm Anh rạn xương phải nhập viện.[4]
Đây là hiện tượng phổ biến được coi là nội dung chính của “Bạo lực
học đường” đang được Ngành Giáo dục & Đào tạo, các trường học và toàn xã
hội quan tâm Hiện tượng học sinh đánh nhau không phải là “Chuyện mới” mà
nó diễn ra ở mọi nơi ở trong các nhà trường, trên đường đi học về Không chỉ
ở nước ta mà ở trong tất cả các trường học của giáo dục Quốc tế Hiện tượng này khó nhận diện bởi nó sảy ra ngấm ngầm, hoặc bất ngờ, ít được báo trước
Hiện tượng học sinh đánh nhau không chỉ xảy ra ở các trường học ở thành phố, những đô thị mà xuất hiện ngày càng nhiều ở các trường vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, hiện tượng này đã được các phương tiện thông tin, trên mạng Internet phản ánh
Học sinh đánh nhau trước đây chủ yếu giữa học sinh nam với nhau, với hình thức đánh nhau “Tay đôi” ít có nhân vật thứ ba và hình thức đánh nhau
cũng đơn giản, hậu quả không lớn Nhưng vài năm trở lại đây hiện tượng này không chỉ còn đơn giản như trước, mà học sinh đánh nhau theo “Hội đông” đánh nhau bằng gậy, dao, ống sắt, thậm trí bằng mã tấu, những vật nhọn…Bạo lực không chỉ xuất hiện ở nam sinh mà đến nay đã lan sang học sinh nữ là chủ yếu Hiện tượng học sinh nữ đánh nhau tập thể; Túm tóc, đá vào mặt, xé quần áo, cắt hết tóc…rồi quay video đưa lên mạng xã hội
“Facebook”
Hiện tượng học sinh đánh nhau ít xảy ra ở trong lớp học, thường diễn ra bên ngồi cổng trường, trên đường đi học và về, trong các hàng quán, ở trong khu nhà trọ
Hiện tượng “Bạo lực học đường” đang có chiều hướng gia tăng cả về
số lượng và mức độ ngày càng nghiêm trọng
Ở tỉnh Thanh Hóa, trong những năm qua (đặc biệt năm 2016, 2017)
hiện tượng “Bạo lực học đường” đã được ngăn chặn nhưng số vụ vẫn chưa
giảm nhiều và có xu hướng xuất hiện gia tăng ở một số trường trong toàn tỉnh
Hiện tượng giáo viên gây gổ, mất đoàn kết nội bộ ngấm ngầm thì có xảy ra nhưng đánh nhau thì hầu như không có
Bạo lực học đường không phải là vấn đề mới mà là vấn nạn ở nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam Ở châu Á, cứ 7 trên 10 học sinh là nạn nhân của các vụ xô xát, xích mích ở độ tuổi đi học Còn ở Việt Nam trong một năm
Trang 7có 1.600 vụ trung bình khoảng 5 vụ/ngày Cứ khoảng trên 5.200 học sinh (HS) thì có một vụ đánh nhau.[1]
Tình hình bạo lực học đường của tỉnh Thanh Hóa cũng rất phức tạp, nhất là hai năm gần đây cũng là điều khiến chúng ta phải giật mình, sau đây là một số vụ đánh nhau quay video và đưa lên mạng xã hội
Tháng 5/2015 nữ sinh Trương Thị Lan HS lớp 9 trường THCS Quảng Tiến Sầm Sơn bị nữ sinh Quỳnh trường THCS Bắc Sơn dùng mũ bảo hiểm đánh tới tấp rồi bạn bè quay và đưa lên mạng xã hội.[1]
Tháng 8/2015 nữ sinh Nguyễn Thị Trâm HS trường THPT Vĩnh Lộc bị đánh hội đồng rồi quay đưa lên mạng [1]
Ngày 27/10/2016 Thầy Nguyễn Quý Cầu giáo viên Ngoại ngữ trường THCS Quảng Đông Thành phố Thanh Hóa túm cổ áo tát vào mặt và đạp vào người HS.[3]
Ngày 05/4/2016 thầy giáo Đoàn Văn Học giáo viên trường THCS Định Hòa - Yên Định - Thanh Hóa đánh học sinh Đỗ Lâm Anh rạn xương phải nhập viện.[4]
Ngày 23/9/2016 do mâu thuẫn bình luận bức ảnh trên facebook mà dẫn đến HS nữ của trường THPT Dương Đình Nghệ Và THPT Thiệu Hóa dánh nhau quay và đưa lên mạng xã hội [5]
Ngày 27/8/2016 nữ sinh Lê Thị Trang, Lê Thị Yến, Cao Thị Kim Xuân đánh và lột quần áo em Hương HS lớp 10 trường THPT thị xã Sầm Sơn quay
và đưa lên mạng xã hội [6]
Ngày 7/5/2016 nữ sinh bị đánh là HS trường THCS Quảng Tiến Thanh Hóa đánh nhau xé quần áo quay và đưa lên mạng [5]
Ngày 13/5/2016 nam HS Lương Thế Kỷ HS lớp 11A7 trường THPT Lang Chánh do cãi nhau với bạn và bị bạn dùng dao đâm chết.[5]
Ngày 23/9/2016 Tốp HS nữ của trường THPT Cẩm Thủy 3 đánh nhau
và bị bạn đạp vào mặt đến ngất xỉu [5]
Ngày 06/4/2017 nhóm nữ sinh trường THCS Yên Thọ, Như Thanh đánh nhau và đưa lên mạng…[5]
Bạo lực học đường đã gây ra những hậu quả cho nhà trường, gia đình
và xã hội:
Thầy, cô vi phạm đạo đức nhà giáo bị xử lý kỷ luật, có trường hợp bị buộc thôi việc chuyển sang làm việc khác
Học sinh đánh nhau gây thương tích, ảnh hưởng tới sức khoẻ, có trường hợp phải cấp cứu kịp thời, tâm lý tình cảm bị tổn thương, bạn bè xa lánh Hành vi của các em còn bị xử lý hành chính có trường hợp bị truy tố trước pháp luật, bị xử phạt tù, bị nhà trường kỷ luật bằng nhiều hình thức khác nhau, các em bị gián đoạn học tập Những nét đẹp của tuổi học trò bị phai mờ, các em bị thiệt thòi rất nhiều khi đánh nhau
Hành vi đánh nhau lan truyền rất nhanh trong học sinh, gây sự hoảng loạn dao động trong tâm lý học trò, nhiều em hoang mang sợ hãi
Môi trường giáo dục bị ảnh hưởng, nhà trường, thầy, cô “ Đau đầu” tìm cách giải quyết Phải tiến hành điều tra, phải tổ chức các cuộc họp, phải kiểm
Trang 8điểm học sinh, phải xử lý kỷ luật Phong trào xây dựng “Trường học thân
thiện, học sinh tích cực” bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Học sinh đánh nhau ảnh hưởng đến gia đình: Các bậc cha, mẹ mất thời gian để giải quyết chuyện con mình đánh nhau, không những phải mất tiền bồi thường thiệt hại cho học sinh bị trọng thương, gia đình mất công ăn việc làm, kinh tế gia đình xa sút, không khí tâm lý trong gia đình nặng nề, thậm trí các thành viên trong gia đình nảy sinh mâu thuẫn, một số cha, mẹ không dám cho con đi học ở trường đó
Về dư luận xã hội: Để xảy ra “bạo lực học đường” làm cho dư luận xã
hội chê trách và phản ứng gay gắt, báo trí kịp thời phản ánh, nhân dân đánh giá nhà trường không tốt, thậm trí còn đặt ra những câu hỏi thiếu thân thiện đối với cơ quan quản lý giáo dục các cấp và với thầy, cô giáo trong nhà trường
Về mặt đạo đức xã hội: Bạo lực học đường là hồi chuông báo động đạo đức xã hội xuống cấp, làm vẩy đục đến nét đẹp trong truyền thống đạo đức, thuần phong mĩ thuật của dân tộc
“Trồng người” sâu xa hơn là ảnh hưởng đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
tổ quốc Xã hội Chủ nghĩa của chúng ta
3 Nguyên nhân:
Để ngăn chặn kịp thời hiện tượng “Bạo lực học đường” bảo vệ môi
trường giáo dục lành mạnh “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” người
làm công tác giáo dục cần phải tìm hiểu về nguyên nhân của nó:
Tìm hiểu về tâm lý lứa tuổi: các em học sinh cấp THPT hầu hết đều ở lứa tuổi 16 – 18, tuổi này hay gọi là tuổi hoa niên, từ thiếu niên lên thanh niên, từ trẻ con tập làm người lớn, tâm sinh lý có sự biến đổi, các em muốn được làm người lớn, muốn được người khác tôn trọng và nhìn nhận là người lớn, mọi biểu hiện hành vi của các em muốn được người khác tôn trọng và chú ý tới
Các em có lòng tự trọng cao, thiếu kiên nhẫn, dễ bị xúc động, vì vậy ai chê trách hoặc thiếu tôn trọng là hay nổi nóng, có lời nói và hành động không chuẩn mực, không tự kiểm soát được không ý thức được những hành động sai trái của mình sẽ gây hậu quả như thế nào
Tuổi các em bắt đầu khát khao có tình bạn, thích được tâm sự sẻ chia, muốn được yêu và được người khác yêu thương, đặc biệt nếu có bạn gái, hoặc người yêu phải luôn bên mình, đó là thứ tình yêu ích kỷ, hay ghen tuông vô
lý, nếu có người khác trêu chọc hoặc có thách đố là bực tức - chửi lại và sẵn sàng đánh nhau
Một trong những nguyên nhân chủ quan vô cùng quan trọng là: Thiếu
sự quan tâm sâu sắc của thầy, cô đặc biệt là thầy, cô giáo chủ nhiệm Thầy, cô chủ nhiệm không kịp thời phát hiện những biểu hiện tâm lý bất thường ở
Trang 9những em học sinh này, không thấy mâu thuẫn ở các em vì vậy không kịp
thời ngăn chặn, có một bộ phận giáo viên coi dạy chữ hơn dạy người.
Gia đình học sinh thiếu sự quan tâm tới việc học tập của các em Họ không có thời gian gần gũi chăm lo cho các con, việc học hành đều phó mặc cho nhà trường, họ không kiểm soát được con vì vậy con cái nói dối cha mẹ là chuyện bình thường, nhiều em bỏ học đi chơi nhưng cha, mẹ không hề hay biết
3.2 Nguyên nhân khách quan:
Nước ta từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế đã có bước phát triển vượt bậc, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân có nhiều cải thiện, đời sống xã hội cũng đổi thay Quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng, giao lưu kinh tế, văn hóa ngày càng phát triển
Song song những mặt tích cực của nền kinh tế thị trường, xuất hiện những mặt trái, tiêu cực: Đó là sự cạnh tranh thiếu lành mạnh, cá lớn nuốt cá
bé, mối quan hệ con người với con người có những nét thay đổi không đẹp như trước, những quan hệ tình cảm trong sáng như xưa bị mai một, quan hệ vì đồng tiền đang là nỗi day dứt trong xã hội hiện nay
Kinh tế thị trường cũng tác động không nhỏ đến giáo dục: Ngành giáo dục phải “ Gồng mình” chống chọi với những tiêu cực đang diễn ra Quan hệ Thầy – Trò đôi khi không còn giữ được truyền thống đẹp như xưa, thầy quan tâm và giáo dục học trò thiếu sâu sát, quan hệ thầy trò thiếu thân thiện Quan
hệ trò với trò cũng có nhiều bức xúc, thiếu đi tình bạn trong sáng
Sự phát triển mạng Internet đã đem lại những thông tin quý giá, giúp con người mở rộng tầm nhìn và thưởng thức những điều hay, ý đẹp Song những mặt trái của nó cũng gây ra nhiều tai hại khó lường, nhiều phim ảnh (trong đó có những phim ảnh có nội dung thiếu lành mạnh) đang được tung lên mạng Những trò chơi mang tính bạo lực kích thích trí tò mò học theo cho giới trẻ Hiện nay nhiều học sinh mê chơi Games, ngoài ra có nhiều dịch vụ khác cũng đang hấp dẫn học sinh, đó là các quán Bi- a, Karaoke, các quán nước, quán võng…đang lôi cuốn học sinh Những trò chơi và các dịch vụ trên đây có ảnh hưởng rất lớn đến môi trường giáo dục, hạn chế quá trình giáo dục của nhà trường Hiện tượng học sinh bỏ giờ, bỏ buổi, lười học, nói dối cha
mẹ, thầy, cô, dẫn đến đánh lộn, chửi thề, tham gia vào băng nhóm, những hành động vi phạm pháp luật không còn là hiện tượng cá biệt
Sự phối hợp của chính quyền, đoàn thể, các ban ngành trong việc quản
lý các dịch vụ vui chơi thiếu chặt chẽ, đôi khi thờ ơ, vì muốn thu được nhiều tiền thuế mà lơ là trong quản lý, dung túng cho hoạt động trái pháp luật Sự phối hợp để giáo dục học sinh còn nhiều hạn chế, hầu như vẫn phó mặc cho nhà trường là chính, còn chính quyền khi nào có sự việc gây hậu quả mới can thiệp
Từ những nguyên nhân trên đây, qua tìm hiểu các em học sinh đánh nhau, tôi thấy các em đều tham gia vào trò chơi bạo lực trên mạng Internet, chơi Bi a, bỏ, chốn học (Tiền cha, mẹ cho ăn học đều dành cho ăn, chơi) những hành vi của các em đều bị nhiễm bởi những mặt tiêu cực bởi xã hội vô tình đem đến
Trang 104 Một số biện pháp phòng chống bạo lực học đường.
Ông, bà ta thường nói: “Phòng bệnh hơn chữa bệnh” nhằm kịp thời ngăn chặn căn bệnh xảy ra Phòng, chống bạo lực học đường nhằm mục đích ngăn chặn hiện tượng học sinh đánh nhau, giữ cho môi trường giáo dục lành
mạnh, nhằm thực hiện phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
của Đảng ta và nhà nước ta
Cho học sinh thấy được tác hại của việc gây lộn đánh nhau, có thái độ bất bình với hành động trên, đồng thời có ý thức đấu tranh với những hành vi sai trái, tích cực phát hiện những biểu hiện mất đoàn kết, thông tin kịp thời với thầy cô, cha, mẹ học sinh để kịp thời ngăn ngừa không để đánh nhau xảy ra
Góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trường học, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, mối quan hệ thầy - trò, trò với trò ngày càng gắn
bó, thân thiết trường học thực sự là “Trường học thân thiện, học sinh tích
cực” để nhà trường hoàn thành mục tiêu giáo dục đề ra.
Những học sinh hư được giáo dục, sẽ bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội, bớt đi tai họa có thể xảy ra
Góp phần xây dựng niềm tin của phụ huynh học sinh, gia đình học sinh tin tưởng vào nhà trường, có mối quan hệ gắn bó, có trách nhiệm cùng phối hợp với nhà trường, với thầy cô giáo để giáo dục học sinh ngày càng tiến bộ
Việc phòng chống bạo lực học đường góp phần tạo niềm tin trong xã hội, trật tự, an toàn xã hội được đảm bảo, giảm đi nỗi bức xúc của dư luận, họ tin tưởng ở môi trường giáo dục thân thiện, con người thực sự được rèn luyện trở thành người có tài, có đức, có nhân cách Từ đó tin tưởng vào chế độ xã hội chủ nghĩa, và tương lai tươi sáng của đất nước
Phòng, chống bạo lực học đường phải được các cán bộ quản lý trường học, các thầy, cô giáo, các tổ chức xã hội và đặc biệt học sinh tham gia tích cực và thường xuyên, được thực hiện mọi lúc mọi nơi, đồng thời được các cấp các ngành, các bậc cha, mẹ học sinh phối hợp thực hiện
Xác định được hậu quả do hành vi bạo lực học đường gây ra, từ các năm trước và đặc biệt là năm học 2015 – 2016 và 2016 – 2017 trường THPT Triệu Sơn 2 đã có nhiều việc làm thiết thực nhằm phòng chống hiện tượng bạo lực học đường xảy ra trong và ngoài nhà trường, đặc biệt trên tuyến đường học sinh đi về Để xây dựng môi trường giáo dục thực sự thân thiện, an bình và là nơi tin tưởng để phụ huynh học sinh an tâm gửi gắm con em mình
từ đó giúp nhà trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đề ra Sau đây là một số giải pháp phòng, chống bạo lực học đường ở trường THPT Triệu Sơn 2:
Ngay từ đầu năm học, nhà trường thành lập ban phòng, chống “Bạo lực
học đường” gồm: BGH nhà trường, Phụ trách công tác an ninh trật tự, Bí thư
đoàn thanh niên, các tổ trưởng chuyên môn và giáo viên chủ nhiệm lớp và trưởng ban cha, mẹ học sinh, do hiệu trưởng làm trưởng ban
Đưa ra chương trình, nội dung hoạt động cụ thể, thiết thực