SKKN Một số giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường tại trường MN Điện Biên TPTH 1 1 MỞ ĐẦU 1 1 Lý do chọn đề tài Môi trường là nơi sinh sống của con người, môi trường ảnh hưởng nhiều đến sự sống, sự phát triển của của cá nhân trong cộng đồng dân cư Vì thế môi trường sống của chúng ta cần được bảo vệ và gìn giữ, nhằm mục đích chính là bảo vệ chúng ta, nhất là trong phạm vi các khu đô thị, thành phố lớn, điều kiện cho trẻ được gần gũi sống với môi trường thiê[.]
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Môi trường là nơi sinh sống của con người, môi trường ảnh hưởng nhiều đến sự sống, sự phát triển của của cá nhân trong cộng đồng dân cư Vì thế môi trường sống của chúng ta cần được bảo vệ và gìn giữ, nhằm mục đích chính là bảo vệ chúng ta, nhất là trong phạm vi các khu đô thị, thành phố lớn, điều kiện cho trẻ được gần gũi sống với môi trường thiên nhiên còn nhiều hạn chế Trong phạm vị trường Mầm non là nơi nuôi dưỡng, chăm sóc con người từ những bước khởi đầu của cuộc đời, vì thế bảo vệ và tạo môi trường trong lành cho các con vui chơi, học tập là điều thiết yếu nhất, trẻ cần có điều kiện tốt để phát triển thể chất và tinh thần, trong đó môi trường thiên nhiên chiếm một phần quan trọng
Giáo dục bảo vệ môi trường là quá trình giáo dục có mục đích, thông qua các hoạt động giáo dục nhằm làm cho con người trong cộng đồng quan tâm đến các vấn đề của môi trường, có sự hiểu biết về môi trường, có thái độ, kỹ năng và hành vi tốt trong việc bảo vệ môi trường
Xác định được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường, Đảng và Nhà nước ta trong những năm qua đã có nhiều văn bản, chỉ thị, nghị quyết về vấn đề bảo vệ môi trường Bộ GD&ĐT đã có công văn hướng dẫn về việc “Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non” Một trong những giải pháp trọng tâm đó là chỉ đạo tổ chức thực hiện tốt chuyên đề “Nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở trường mầm non”
Giáo dục bảo vệ môi trường ở trường Mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh Việc khám phá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từ lứa tuổi mầm non
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở trường mầm non hoàn toàn có thể thực hiện được, bởi lẽ giai đoạn từ 3-6 tuổi là giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của đời người Chính trong giai đoạn này diễn ra sự phát triển mạnh mẽ về trí tuệ và thể chất Đây là thời kỳ quan trọng để hình thành thái độ đúng đắn với thế giới xung quanh
Tuy nhiên việc xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường đã được thực hiện trong trường mầm non từ nhiều năm nay song do điều kiện thực hiện (môi trường trong, ngoài lớp chưa phong phú, diện tích khuôn viên nhà trường không được vuông, cơ sở vật chất trang thiết bị còn thiếu ) hoặc do năng lực của giáo viên nên chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ vẫn còn nhiều hạn chế Chính vì vậy giáo dục bảo vệ môi trường cần phải được giáo dục cho mọi người và bắt đầu ngay từ tuổi mầm non Muốn đạt được mục đích đó, trước hết cần bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả của việc xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường
Trang 2Từ những trăn trở trên tôi đã chọn đề tài “Một số giải pháp chỉ đạo xây
dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường tại trường MN Điện Biên-TPTH ” để nghiên cứu mong muốn tìm ra các biện pháp hữu hiệu
góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ được giao và xây dựng được môi trường giáo dục thân thiện
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nhằm tiếp tục thực hiện tốt phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" do ngành giáo dục phát động, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh thông qua việc lồng ghép các hoạt động trong ngày của trẻ
- Xây dựng được môi trường giáo dục thân thiện giữa cô và trẻ, giữa cô và phụ huynh, giữa trẻ với trẻ; tạo môi trường xanh, sạch, đẹp, thân thiện thu hút trẻ ham thích đến trường từ đó trẻ thấy thêm yêu trường, lớp, bạn bè, cô giáo
- Nâng cao hiệu quả việc dạy kỹ năng sống cho trẻ bằng thói quen giữ gìn và bảo vệ môi trường
- Tiếp tục phát huy tối đa nội lực của nhà trường, tranh thủ sự ủng hộ của các bậc phụ huynh học sinh, của xã hội trong việc xây dựng môi trường hoạt động trong và ngoài lớp học
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Cán bộ giáo viên, các bậc phụ huynh học sinh, học sinh và môi trường Trường mầm non Điện Biên- TPTH
- Hoạt động dạy học trong trường mầm non Điện Biên; mối liên hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; môi trường giáo dục trong và ngoài nhà trường; giao tiếp, ứng xử và kỹ năng sống của trẻ mầm non
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu lý luận, nghiên cứu các chỉ thị,
các văn bản chỉ đạo của ngành về việc phát động phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ” Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia và các cuộc vận động lớn của ngành
- Phương pháp điều tra: Tìm hiểu những tồn tại về cơ sở vật chất, môi trường
của nhà trường để xây dựng được môi trường xanh, sạch, đẹp và thân thiện phù hợp với đặc điểm hoạt động và tâm sinh lý của trẻ mầm non
- Phương pháp quan sát thực tế: Tìm hiểu thực trang đội ngũ giáo viên và thực
trạng việc giáo dục và bảo vệ môi trường tại trường Quan sát việc giáo dục của giáo viên, việc tạo cảnh quan môi trường trong và ngoài lớp học, việc giao tiếp, ứng xử và tổ chức các hoạt động giáo dục và bảo vệ môi trường cho trẻ, việc trải nghiệm hàng ngày của trẻ
- Phương pháp đàm thoại, trao đổi: Với cán bộ giáo viên, phụ huynh học sinh,
học sinh để nắm bắt được tâm tư nguyện vọng của cán bộ giáo viên, nhân viên, phụ huynh học sinh và học sinh trong toàn trường để rút kinh nghiệm và phối hợp thực hiện các nội dung của phong trào
- Phương pháp tổng kết,đúc rút kinh nghiệm: Thông qua các hoạt động cuả giáo
viên và kết quả giáo dục và bảo vệ môi trường của trẻ trong toàn trường
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến
Trang 3Môi trường hiện nay là một trong những vấn đề nóng bỏng của toàn xã hội và được đặc biệt quan tâm, nó ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống con người Môi trường ô nhiễm nó ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và mọi sinh hoạt của con người, môi trường xanh, sạch, đẹp, thân thiện tạo hứng thú, tâm lý thoải mái cho con người khi làm việc cũng như những lúc nghỉ ngơi Chính vì vậy việc xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường luôn đi song hành với nhau Hiện nay ở Việt nam môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề, do dân số tăng quá nhanh, nghèo khổ và lạc hậu, khí thải của công trường nhà máy và lượng rác thải trong sinh hoạt hàng ngày quá nhiều nhưng không được xử lý tốt Một trong những nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người Vì vậy xây dựng môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường trở thành một vấn đề cấp bách và là việc làm hết sức cần thiết, đây là những vấn đề không thể thiếu trong các hoạt động của nhà trường
Trong những năm qua, thực hiện quyết định số 1363/QĐ-TTG ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủ tướng chính phủ về việc: “Đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân ” mà giáo dục mầm non chiếm vị trí vô cùng quan trọng, bởi giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi trẻ phát triển rất nhanh về các mặt thể chất, nhận thức, tình cảm, các mối quan hệ xã hội, những nét tính cách, phẩm chất và các năng lực chung Đặc biệt trường mầm non là nơi để lại nhiều dấu ấn đậm sâu trong cuộc đời của mỗi con người, vì trường mầm non là cái nôi đầu tiên nuôi dưỡng, chăm sóc con trẻ ngay từ những bước khởi đầu, trong nhà trường trẻ được tiếp thu những kiến thức, kỹ năng cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp ban đầu của con người mới trong một môi trường thuận lợi, đó chính là môi trường giáo dục Tạo môi trường trong lành cho các cháu vui chơi, học tập là điều thiết yếu nhất, trẻ cần điều kiện tốt để phát triển thể chất và tinh thần Mặt khác, môi trường giáo dục luôn có tác động rất lớn đến việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ thông qua cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày của trẻ Và hẳn mỗi chúng ta ai cũng mong muốn con em mình có được cuộc sống, học tập, vui chơi trong một môi trường học tập hấp dẫn, thú vị làm cho trẻ thêm yêu trường lớp, thầy cô, bạn bè
Giáo dục bảo vệ môi trường có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục ý thức, góp phần hình thành và phát triển một số kỹ năng, thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường, thói quen sống vệ sinh, ngăn nắp, gọn gàng Mặt khác tạo sức lan toả đến gia đình, cộng đồng nơi các con sinh sống, đồng thời góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh cho trẻ ngay từ tuổi mầm non
Bên cạnh đó để đáp ứng cho điều kiện phát triển của trẻ: Năng động, linh hoạt, tự tin, sáng tạo, trẻ phải có điều kiện được tìm tòi khám phá, trong phạm vi lớp học còn nhiều hạn chế, việc cho các cháu tiếp cận thiên nhiên để có thể trải nghiệm và thực hành những điều cô đã giảng dạy là vô cùng quan trọng, thiên nhiên ngoài trời còn cho trẻ được tiếp nhận không khí trong lành, ánh nắng ban mai giúp cơ thể trẻ phát triển một cách tốt nhất
Nhưng trong thực tế một số trường học vẫn chưa tạo được cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp để thu hút học sinh, nhiều trường vẫn còn tình trạng học sinh nói tục, hàng ngày vẫn còn có thói quen xả rác ra sân trường, khuôn viên chưa được quy hoạch, sân chơi chưa được bê tông hoá, nhiều khu đất vẫn còn bỏ
Trang 4khụng, nhà vệ sinh chưa sạch sẽ, chưa đủ cho học sinh, vườn hoa, cõy cảnh, đường đi chưa thật sự sạch, đẹp Đặc biệt việc xỏc định xõy dựng mụi trường hoạt động và nội dung giỏo dục bảo vệ mụi trường chưa được quan tõm nhiều, chưa xõy dựng được kế hoạch thực hiện trong trường một cỏch cụ thể vỡ thế hiệu quả chưa cao, sự phối kết hợp với phụ huynh học sinh cũn hạn chế, chưa cởi mở thõn thiện
Được sự quan tõm của lónh đạo cỏc cấp đặc biệt là sự chỉ đạo sõu sỏt của phũng Giỏo dục & Đào tạo thành phố, sự phối hợp chặt chẽ giữa cỏc ban ngành, của cha mẹ học sinh, của tập thể cỏn bộ giỏo viờn, nhõn viờn và cỏc chỏu học sinh trong toàn trường Trường mầm non Điện Biờn - Thành phố Thanh Hoỏ đó
cú những bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc xõy dựng mụi trường hoạt động
và giỏo dục bảo vệ mụi trường trong nhà trường Từ thực tế của đơn vị, nhằm nõng cao ý thức trỏch nhiệm cho toàn thể phụ huynh, cỏn bộ giỏo viờn, cụng nhõn viờn và cỏc chỏu học sinh trong việc xõy dựng ngụi nhà chung ngày càng phỏt triển Bản thõn tụi mạnh dạn chia sẻ “Một số giải phỏp chỉ đạo xõy dựng mụi trường hoạt động và giỏo dục bảo vệ mụi trường tại trường MN Điện Biờn-TPTH” nhằm gúp phần đổi mới toàn diện mụi trường giỏo dục trong trường mầm non
2.2.Thực trạng vấn đề trước khi ỏp dụng sỏng kiến
Trường mầm non Điện Biờn – Phường Điện Biờn nằm giữa trung tõm Thành phố Trong những năm qua mặc dự gặp khụng ớt những khú khăn, song
với sự quan tõm chỉ đạo sỏt sao của PGD&ĐT thành phố, của Đảng uỷ - UBND Phường Điện Biờn, cựng với sự nỗ lực khụng ngừng phấn đấu vươn lờn của tập thể cỏn bộ giỏo viờn trong nhà trường đó xõy dựng được một tập thể đoàn kết nhất trớ cao Mụi trường sư phạm trong sỏng, chất lượng chăm súc giỏo dục trẻ ngày càng được nõng cao Trường đó cú bề dày thành tớch trong cụng tỏc thi đua
khen thưởng, liờn tục nhiều năm được cụng nhận là đơn vị dẫn đầu trong cỏc phong trào thi đua được UBND tỉnh tặng cờ thi đua xuất sắc Được Thủ tướng chớnh phủ tặng Bằng khen
Trong những năm qua nhà trường luụn nhận được sự quan tõm chỉ đạo sõu sắc của cỏc cấp lónh đạo, của Đảng uỷ, chớnh quyền địa phương Cỏc tổ chức chớnh trị, đoàn thể trong nhà trường đều hoạt động cú hiệu quả cao và ngày càng lớn mạnh khụng ngừng
- Nhà trường cú đội ngũ cỏn bộ giỏo viờn với 100% đạt trỡnh độ chuẩn và trờn
chuẩn, trong đú trờn chuẩn đạt 85%, cú năng lực chuyờn mụn tốt, sỏng tạo
trong việc làm, cú nhiều kinh nghiệm trong cụng tỏc CSGD trẻ, cú lối sống kiờn định vững vàng, gương mẫu trong mọi hoạt động của nhà trường
- 100% CBGV trong trường đó được tham gia đầy đủ cỏc lớp chuyờn đề do Phũng GD&ĐT tổ chức, đặc biệt là chuyờn đề giỏo dục bảo vệ mụi trường
- Nhà trường được cha mẹ học sinh quan tõm và phối hợp nhiệt tỡnh trong cỏc hoạt động giỏo dục, trong việc hỗ trợ kinh phớ để tổ chức cỏc hoạt động giỏo dục cũng như việc xõy dựng cảnh quan mụi trường
Trang 5* Khó khăn:
- Các hành lang trên các tầng chưa có cây xanh leo nên còn nắng nhiều, giờ hoạt động ngoài trời của trẻ chưa được phong phú Hệ thống cây xanh, hoa, cây cảnh cằn cỗi, số cây cho bóng mát chưa nhiều Bố trí vị trí trồng cây chưa phù hợp, chưa cắt tỉa và tạo dáng cho cây, công tác chăm sóc cây chưa thường xuyên và chưa biết huy động sức mạnh từ phía cha mẹ học sinh Chính vì vậy nhà trường mới đảm bảo nội dung "trường xanh" nhưng "chưa đẹp", chưa có nhiều môi trường cho trẻ hoạt động
- Công tác phối kết hợp với cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể, chính quyền địa phương trong quá trình thực hiện phong trào còn chưa sâu rộng
- Việc tạo môi trường mở cho trẻ hoạt động của một số nhóm lớp chưa có hiệu quả cao, môi trường ngoài lớp học chưa được quan tâm nhiều, công tác vệ sinh chưa được thường xuyên Một số giáo viên còn đối phó trong việc thực hiện nội dung chuyên đề như: Trang trí, tuyên truyền về giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ, phụ huynh
- Giáo viên chưa biết tận dụng các nguyên liệu dễ kiếm để làm đồ dùng dạy học
mà chủ yếu sử dụng các đồ dùng dạy học sẵn có Chưa biết huy động cha mẹ học sinh hỗ trợ nguyên liệu làm đồ dùng, việc làm đồ dùng mới chỉ dừng lại ở giáo viên mà chưa quan tâm hướng dẫn cho trẻ cùng làm
- Chưa xây dựng được kế hoạch thực hiện giáo dục môi trường trong trường một cách cụ thể, khoa học dẫn đến hiệu quả chua cao
Để đánh giá đúng thực trạng tôi tiến hành khảo sát thực tế về môi trường, CSVC cùng 33 giáo viên và 500 trẻ tại trường, kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau:
Kết quả
T
số lượngSố % lượngSố %
I Điều kiện thực hiện
1 Số lớp có công trình vệ sinh đảm
bảo yêu cầu và có đầy đủ đồ dùng
tối thiểu phục vụ chăm sóc vệ sinh
cho trẻ
2 Số lớp có môi trường trong lớp
sinh động, phong phú theo hướng
mở, linh hoạt vị trí phù hợp với
tính chất hoạt động của từng góc
Sắp xếp khoa học, thuận tiện với
trẻ khi sử dụng
19
3 Số lớp có nhiều loại đồ dùng, đồ
chơi, tranh ảnh do cô và trẻ sưu
tầm, tự làm bằng phế liệu và các
nguyên vật liệu sẵn có ở địa
phương
19
Trang 64 MT ngoài lớp học (sân chơi rộng,
đảm bảo an toàn, đủ đồ chơi ngoài
trời, có đa dạng các loại cây, có
vườn thiên nhiên cho trẻ, có hệ
thống cống rãnh, xử lý rác đúng
quy định, có nguồn nước sạch )
1 sân
II Chất lượng đội ngũ
1 Số CBGV có trình độ chuẩn trở lên
Nắm vững nội dung chuyên đề
Xây dựng được kế hoạch chuyên
đề phù hợp thực tiễn
2 Nắm vững phương pháp, kích thích
được tính tích cực hoạt động và sự
say mê, sáng tạo của trẻ trong khi
tham gia hoạt động, linh hoạt khi
tổ chức
33 cô 29 87,9
%
%
3 Chú trọng việc xây dựng MT hoạt
động, tích cực tận dụng phế liệu
làm đồ dùng đồ chơi, thường
xuyên thay đổi cách trang trí, sắp
xếp trong lớp để tạo hứng thú cho
trẻ
4 Sử dụng công nghệ thông tin trong
tổ chức các hoạt động giáo dục bảo
vệ môi trường
III Chất lượng trên trẻ
1 Về kiến thức: Trẻ nắm được một số
kiến thức sơ đẳng về môi trường
sống, bảo vệ môi trường và vệ sinh
cá nhân.(môi trường tự nhiên, môi
trường xã hội, mối quan hệ giữa
con người với môi trường, sự ô
nhiễm môi trường và bảo vệ môi
trường)
500 cháu
370 74,0 130 26.0
2 Về kỹ năng, hành vi: Trẻ có thói
quen sống gọn gàng ngăn nắp, vệ
sinh cá nhân, vệ sinh môi trường
sạch sẽ Tích cực tham gia các hoạt
động gần gũi, vừa sức để giữ gìn,
bảo vệ môi trường trường, lớp, gia
đình, nơi ở Có phản ứng với hành
vi của con người làm bẩn môi
trường và phá hoại môi trường
500 cháu
355 71,0 145 29,0
3 Tự giác thực hiện một số thao tác 500 355 71,0 145 29,0
Trang 7vệ sinh cá nhân cháu
4 Về thái độ,tình cảm: Yêu quí, gần
gũi với thiên nhiên Quan tâm
chăm sóc, bảo vệ cây xanh, vật
nuôi Quan tâm đến những vấn đề
của môi trường trường, lớp, gia
đình
500 cháu
379 75,8 121 24,2
Kết quả khảo sát trên cho thấy:
- Về điều kiện thực hiện: Các lớp đã tương đối đầy đủ đồ dùng, đồ chơi theo quy định Giáo viên đã biết bố trí sắp xếp các góc chơi, biết phân chia các góc phù hợp, có sáng tạo trong việc trang trí, sắp xếp, tự làm và sưu tầm một số đồ dùng đồ chơi nhưng chưa đẹp mắt, chưa thuận tiện cho việc sử dụng, việc tận dụng các nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi cho các hoạt động còn chưa phong phú, chưa đa dạng phong phú về chủng loại và chưa thực hiện thường xuyên
- Sân chơi rộng, an toàn, đồ chơi ngoài trời có nhiều chủng loại Trong trường
có nhiều các loại cây, có vườn thiên nhiên của bé được trồng nhiều loại rau, củ, quả khác nhau và thay đổi theo mùa nhưng khai thác sử dụng chưa thường xuyên, bố trí chưa hợp lí, có những lúc việc xử lý rác thải chưa kịp thời
- Chất lượng đội ngũ: 100% có trình độ chuẩn về chuyên môn, được tham gia đầy đủ các lớp tập huấn, nắm vững nội dung chuyên đề, tuy nhiên số giáo viên hiện đang còn là giáo viên hợp đồng nhiều nên một số vẫn chưa thục sự yên tâm công tác
- Chất lượng trên trẻ: Còn nhiều trẻ giao tiếp kém, rụt dè, chưa mạnh dạn, năng động trong các hoạt động, đặc biệt là độ tuổi trẻ nhà trẻ và trẻ 3 tuổi Đa số trẻ
có những hiểu biết ban đầu về môi trường sống còn hạn chế, chưa biết hợp tác chia sẻ với mọi người xung quanh, yêu quý và gần gũi thiên nhiên, biết yêu quý
và bảo vệ vật nuôi cây trồng gần gũi trẻ nhưng kỹ năng thao tác còn vụng về như cách chăm sóc cây, con vật, thao tác vệ sinh cá nhân còn hạn chế
2.3 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1:
Tăng cường bồi dưỡng, nâng cao nhận thức của CBGV, nhân viên trong trường về nội dung GDBVMT cho trẻ trong trường MN
- Triển khai hiệu quả cho cả hội đồng sư phạm nhà trường, phụ huynh học
sinh nắm rõ về mục đích, ý nghĩa và vai trò của trường học “ Xanh, sạch, đẹp,thân thiện” và việc xây dựng môi trường hoạt động, giữ gìn bảo vệ môi trường, lớp học là đem lại lợi ích thiết thực cho học sinh, từ đó có trách nhiệm cao trong việc thực hiện xây dựng giáo dục bảo vệ môi trường ngay từ lứa tuổi mầm non
- Để bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường về nội dung GDBVMT thì trước hết vai trò người đứng đầu trong trường học là hết sức quan trọng, phải được thể hiện trong kế hoạch phát triển toàn diện
và kế hoạch phát triển của nhà trường Khi lên kế hoạch công việc cần xác định
Trang 8rõ mục tiêu, cách tổ chức công việc, xác định thời gian cho từng công việc, giao trách nhiệm, sắp đặt nguồn lực, tổ chức giám sát việc thực hiện và điều phối các hoạt động có hiệu quả
- Tổ chức cho CBGV tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do cấp trên tổ chức, Nhà trường còn thường xuyên tổ chức các buổi giao ban, sinh hoạt chuyên môn hàng tuần, hàng tháng với CBGV các tổ chuyên môn, yêu cầu CBGV thường xuyên tích lũy học hỏi nâng cao hiểu biết về nội dung GDBVMT và tạo môi trường hoạt động theo hướng mở phù hợp với từng độ tuổi và địa hình không gian từng lớp
- Giúp giáo viên xác định được nội dung giáo dục bảo vệ môi trường hết sức thiết thực với trẻ Lập kế hoạch hoạt động thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non lồng ghép với các chủ đề trong năm học
Ví dụ: Khi lựa chọn chủ đề “ Thế giới động vật” thì trước tiên giáo viên phải xác định được mục tiêu của bài học, thông qua chủ để để trẻ biết động vật sống trong môi trường cần thức ăn nước uống và chúng gắn bó với môi trường, mối quan hệ đơn giản giữa động vật với con người và môi trường.Biết những hành động tốt xấu của con người trong việc bảo vệ động vật Biết lợi ích và tác hại của động vật, yêu quí gần gũi với các con vật nuôi, cho chúng ăn uống, biết cách phòng trừ một só con vật có hại như Ruồi, Muỗi Sau đó giáo viên phải xác định được nội dung của bài học cụ thể như: Các con vật gần gũi với trẻ, sống trong môi trường xung quanh trẻ, những điều kiện cần thiết để chúng sống đó là: Đất, nước, thức ăn, quan hệ của chúng với con người, tác động của con người đối với con vật đó như chăm sóc hay tiêu diệt Cuối cùng là việc giáo viên lựa chọn phương pháp và hình thức tổ chức: Chủ yếu là lựa chọn các phương pháp phối hợp như quan sát, nêu vấn đề, tạo tình huống, trò chơi, thảo luận, thực hành, tô màu, cắt dán tranh hình thức tổ chức như dạo chơi, thăm quan, hoạt động chung, hoạt động nhóm, hoạt động góc Để hoạt động đạt hiệu quả cao thì việc chuẩn bị các điều kiện là vô cùng quan trọng như giáo án, các đồ dùng, đồ chơi, vật liệu để trẻ được trải nghiệm
- Nội dung chuyên đề được lồng ghép, đan xen trong các chủ điểm và xuyên suốt trong cả chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ với 4 nội dung cơ bản là: Con người với môi trường xung quanh trẻ; Con người với động vật và thực vật; Con người với thiên nhiên; Con người với tài nguyên cụ thể:
+ Trong lĩnh vực Con người với môi trường: Giúp trẻ hiểu được thế nào là
môi trường bẩn và môi trường sạch và giáo dục trẻ biết giữ vệ sinh nơi công cộng, không vẽ bậy lên tường, không vứt rác bừa bãi
+ Đối với lĩnh vực Con người với thế giới động vật: Thông qua các câu chuyện
“Hoa bìm bìm”, “Hoa dâm bụt” giúp trẻ hiểu thêm về đặc điểm của con vật, cây cối, cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản ban đầu về mối quan hệ động - thực vật- con người và môi trường từ đó trẻ sẽ biết ích lợi của động vật, thực vật đối với con người và ngày càng yêu quý thiên nhiên, không bẻ cành, hái hoa
Tổ chức Hội chợ xuân trong chủ đề Tết và mùa xuân giúp trẻ có kiến thức đơn
giản về một số nghề, văn hóa, phong tục tập quán của địa phương nơi trẻ sinh
sống Thông qua các chủ đề như Trường MN của bé, Bản thân, Thế giới thực vật, Phương tiện giao thông hình thành cho trẻ một số kỹ năng như biết vệ
Trang 9sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, nhà ở gọn gàng ngăn nắp, tham gia trồng cây, tưới cây, bỏ rác vào thùng, thu gom rác bẩn
- Hàng tháng, hàng tuần tổ chức sinh hoạt chuyên môn toàn trường và theo tổ đều đặn, đổi mới nội dung sinh hoạt, chú trọng triển khai các nội dung về tạo môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường, rút kinh nghiệm vệc lồng ghép tích hợp theo các chủ đề, các hoạt động thường xuyên, phù hợp, hiệu quả
Ví dụ: Đối với chủ đề:“Trường MN thân yêu của bé”ngoài việc lồng ghép các
chuyên đề trọng tâm trong năm, chú trọng chỉ đạo giáo viên lồng ghép chuyên
đề giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động một cách phù hợp như: Giáo dục cho trẻ biết yêu trường lớp, cô giáo và các bạn, biết giữ gìn đồ dùng đồ chơi trong lớp, biết lau chùi đồ dùng đồ chơi, cất và lấy đồ chơi đúng nơi quy định, biết yêu quý bảo vệ các loại cây, hoa, đồ dùng, đồ chơi ngoài trời, biết nhặt lá rụng giúp cô cho vào thùng rác đúng nơi quy định
Cô và trẻ lao động nhặt rác nhổ cỏ sân trường
- Đối với các tổ tôi chia ra 4 tổ: Tổ mẫu giáo lớn, Tổ MG nhỡ, Tổ MG bé và tổ Nhà trẻ, đầu tuần cho các tổ trưởng giao ban những công việc trọng điểm trong tuần và nội dung giáo dục bảo vệ môi trường ở từng độ tuổi, sau đó tổ trưởng triển khai về các tổ của mình đúng trọng tâm trong tuần
- Thường xuyên dự giờ thăm lớp, luôn có kế hoạch cụ thể cho các nhóm lớp, xây dựng các giờ dạy mẫu để rút kinh nghiệm Tăng cường tổ chức cho giáo viên đi tham quan, học tập cách xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường tại các trường MN trong và ngoài thành phố như: Trường MN Búp Sen Xanh, Thanh Xuân Nam, MN Đông Anh huyện Đông Sơn
- Phát động phong trào làm đồ dùng, đồ chơi trang trí các nhóm lớp theo chủ đề, làm đồ dùng đồ chơi dạy học tự tạo: Mỗi một chủ đề sẽ có 2-3 loại đồ chơi có hiệu quả trưng bày ở văn phòng nhà trường, cho các tổ tự đánh giá, rút kinh nghiệm
- Mỗi tuần bố trí mỗi giáo viên có 1-2 buổi tự học tin học tại trường, khuyến khích học hỏi thông qua mạng internet Sưu tầm tài liệu về nội dung GDBVMT, truy cập các tranh ảnh trên mạng, lựa chọn băng đĩa về nội dung GDBVMT phổ biến cho giáo viên học hỏi lẫn nhau
Trang 10- Phát động các phong trào thi đua trong nhà trường thông qua các hoạt động như: Thao giảng, làm đồ dùng đồ chơi nhân dịp 20/10; 20/11 Với nhiều hình thức bồi dưỡng, chúng tôi đã trang bị cho giáo viên nắm vững kiến thức, kỹ năng phương pháp về giáo dục bảo vệ môi trường và sáng tạo trong tổ chức các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ từng lứa tuổi
Giải pháp 2:
Chỉ đạo giáo viên các lớp thường xuyên đổi mới môi trường hoạt động trong lớp theo hướng mở và phù hợp theo từng chủ đề giáo dục trong năm học.
- Chỉ đạo các nhóm lớp trang trí cây xanh trong lớp học
Để có môi trường trong lớp học xanh - sạch - đẹp lôi cuốn trẻ, trước tiên chỉ đạo cho giáo viên trồng cây cảnh trong bồn hoa phía trước lớp học, một số cây xanh trang trí ở các góc lớp, các cửa sổ Các cây xanh trang trí trong lớp học đảm bảo xanh quanh năm, không có gai, không độc, không có sâu bệnh Có thể trồng cây vào chậu sành, sứ, chậu xi măng, các chai lọ phế thải…để treo trên cửa sổ, đặt trên các giá đồ chơi, góc lớp, hiên chơi sao cho đẹp mắt
Ví dụ: Cây muống cảnh, trồng trong chai nước khoáng để ở cửa sổ; cây hoa đá, cây trúc nhật, cây rau má cảnh, hoa giấy, hoa phong lan.( trồng trong chậu để sát chân lan can của hiên nhà hoặc làm giàn cho leo lên các hiên của khu nhà 3 tầng.)
Đảm bảo khai thác hợp lý mặt sàn, mảng tường, trần nhà, cửa sổ, hiên chơi… để bố trí sắp đặt đồ dùng, đồ chơi, cây xanh theo từng chủ đề
- Tích lũy và sưu tầm đồ dùng, đồ chơi
Vận động phụ huynh và các cháu quyên góp các loại phế liệu: vỏ hộp sũa, sách, báo, tranh, ảnh, chai lọ, vỏ hộp, vỏ sò, vỏ hến, mẩu gỗ vụn, đá, sỏi, cành cây, thân cây khô, mẫu để chơi cát, đồ sành, sứ, nắp chai Thông báo với phụ huynh về các bộ sưu tập theo chủ đề của lớp và khuyến khích họ tham gia (Cần lưu ý các nguyên vật liệu này phải đảm bảo an toàn tuyệt đối không gây hại cho sức khoẻ của trẻ)