SKKN Một số biện pháp quản lý, chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Quảng T...

SKKN Một số biện pháp quản lý, chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Quảng Tâm 1 I MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Dạy học là một chức năng xã hội nhằm truyền đạt kinh nghiệm xã hội đã tích luỹ được, nhằm biến kiến thức xã hội thành phẩm chất cá nhân Dạy học là tác động qua lại giữ thầy và trò, làm cho trò một phần nào đó lĩnh hội kinh nghiệm xã hội Quá trình dạy học là sự phối hợp thống nhất hoạt động chỉ đạo của thầy với hoạt động lĩnh hội tự giác, tích cực, tự lực, sáng tạo[.]

I MỞ ฀ẦU

1 Lý do chọn đề tài

Dạy học là một chức năng xã hội nhằm truyền đạt kinh nghiệm xã hội đã tích luỹ được, nhằm biến kiến thức xã hội thành phẩm chất cá nhân Dạy học là tác động qua lại giữ thầy và trò, làm cho trò một phần nào đó lĩnh hội kinh nghiệm xã hội Quá trình dạy học là sự phối hợp thống nhất hoạt động chỉ đạo của thầy với hoạt động lĩnh hội tự giác, tích cực, tự lực, sáng tạo của trò nhằm tạo được mục đích dạy học Dạy học là con đường ngắn nhất, thuận lợi nhất giúp học sinh phát triển năng lực trí tuệ một cách có hệ thống, thu được khối lượng kiến thức lớn nhất Dạy học là một trong những con đường chủ yếu cho học sinh

có được thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng và phẩm chất của con người mới xã hội chủ nghĩa Trường THCS có nhiệm vụ đào tạo ban đầu, cơ bản nhân cách con người mới kế tục sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Mục tiêu giáo dục THCS nhấn mạnh tính toàn diện: " Dạy chữ- dạy người- dạy nghề", qua dạy học hình thành cho học sinh các năng lực chủ yếu đó là năng lực hành động, năng lực thích ứng, năng lực cùng sống và làm việc, năng lực tự khẳng định mình Điều đó phù hợp với bốn trụ cột giáo dục Thế giới thế kỉ XXI

là học để biết, học để làm việc, học để làm người, học để hoà nhập Quản lí mục tiêu giáo dục là sự phối hợp điều khiển các tác động có chủ đích vào đối tượng giáo dục để mục tiêu giáo dục được thực hiện một cách đồng bộ Trong công tác quản lý giáo dục, nội dung quản lý về phương pháp giáo dục nói chung và dạy học nói riêng là nội dung quan trọng nhất Đó là tổ chức điều phối phương pháp

hỗ trợ chặt chẽ nội dung, cùng hướng tới thực hiện mục tiêu giáo dục

Trong hoạt động dạy học không thể không có sự quản lí Quản lý hoạt động dạy học là quản lí quá trình giáo dục đã được đặt ra, sao cho bốn nhân tố then chốt là mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục, kết quả giáo dục vận động tương tác thống nhất với nhau Quản lí chuyên môn trong nhà trường THCS đặt trong phạm trù quản lý hoạt động dạy học nói chung ở mọi cấp học, ngành học Phương pháp trong dạy học không phải là một phạm trù bất biến, cứng nhắc mà luôn luôn vận động phát triển cùng với sự tiến bộ của khoa học công nghệ, văn minh nhân loại với sự phát triển của giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học đang là một yêu cầu cấp bách của xã hội, của các nhà quản

lí giáo dục, của giáo viên trực tiếp tham gia hoạt động dạy học và tất cả mọi thành phần tham gia hoạt động giáo dục hiện nay Đổi mới phương pháp dạy học

là một nội dung quan trọng nhất trong đổi mới giáo dục, nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của học sinh, phụ huynh, của ngành giáo dục và của toàn xã hội

về chất lượng giáo dục trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay Đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề được tất cả các cấp quản lí giáo dục, cán bộ quản lý, giáo viên thuộc mọi cấp học, các nhà quản lí Nhà nước và toàn thể xã hội quan tâm

Tại trường THCS Quảng Tâm, trong các năm học vừa qua mỗi cán bộ quản lí, đã thực hiện nhiều những biện pháp chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Mỗi giáo viên đều đã trăn trở để tìm ra những biện pháp, giải pháp phù hợp thực hiện đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung của mỗi cá nhân, mỗi đơn vị lớp và góp phần vào nâng cao kết quả giáo dục toàn diện chung của nhà trường Cán bộ quản lý trường THCS Quảng Tâm đã tích cực chỉ đạo, quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học trong toàn thể cán bộ, giáo viên nhà trường BGH nhà trường đã có nhiều cố gắng trong công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học Nhà trường đã giáo dục nhận thức cho giáo viên coi đổi mới phương pháp dạy học là nhiệm vụ trọng tâm, là việc làm thường xuyên, liên tục của giáo viên,

là một giải pháp chống tụt hậu giáo dục hữu hiệu nhất hiện nay, đồng thời góp phần nâng cao uy tín, vị thế của người thầy đối với học sinh , phụ huynh và xã hội, góp phần to lớn, quan trọng trong nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên, học sinh và của nhà trường nói chung Trên cơ sở thực tế đó, với những biện pháp, giải pháp hữu hiệu nhà trường đã làm trong nhiều năm học, đặc biệt trong các năm học 2014-2014, 2014-2015 và đặc biệt là trong năm học

2015-2016, tôi xin đúc kết lại những kinh nghiệm của một cán bộ quản lý giáo dục- phụ trách chuyên môn nhà trường trong sáng kiến kinh nghiệm quản lý giáo dục:

“ Một số biện pháp quản lý, chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Quảng Tâm”

2 Mục đích nghiên cứu

Qua quản lý, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường, chúng tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm, sáng kiến hay, việc làm tốt, trong khuôn khổ của một Sáng kiến kinh nghiệm, chúng tôi xin được nêu lên một số biện pháp chính mà trường THCS Quảng Tâm đã thực hiện trong nhiều năm học, đặc biệt trong năm học 2013-2014, 2014-2015 và năm học 2015-2016.Trong sáng kiến kinh nghiệm này, tôi xin nêu những việc đã làm, đang làm nhằm góp phần thúc đẩy tập thể giáo viên nhà trường tích cực đổi mới phương pháp dạy học để đạt được kết quả tốt trong mỗi tiết bài dạy học, nâng cao uy tín của người thầy giáo, nâng cao chất lượng dạy học, góp phần nâng cao chất lượng các môn văn hoá, chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, xây dựng, củng cố uy tín trường THCS Quảng Tâm

Với sáng kiến kinh nghiệm “ Một số biện pháp quản lý, chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Quảng Tâm”, chúng tôi cũng mong muốn đức kết lại những kinh nghiệm của bản thân để kiểm chứng, bổ sung với những vấn đề mang tính học thuật của khoa học giáo dục nhằm giúp ích hơn cho bản thân trong công tác quản lý giáo dục Từ sáng kiến kinh nghiệm này sẽ

áp dụng trở lại trong công tác để đạt được hiệu suất, hiệu quả tốt hơn trong công tác quản lý giáo dục của bản thân và đồng nghiệp

3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu trong kiến kinh nghiệm ” Một số biện pháp quản

lý, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Quảng Tâm” là hoạt động dạy học của giáo viên, hoạt động học tập của học sinh, là những kỹ thuật, phương pháp dạy học tiên tiến giáo viên đã được học tập trong chuyên đề bồi dưỡng giáo viên và việc giáo viên áp dụng vào thực tế dạy học tại nhà trường

Trong sáng kiến kinh nghiệm này, tác giả nêu lên những biện pháp đã thực hiện trong quản lý, chỉ đạo hoạt động chuyên môn tại nhà trường, đặc biệt

là chỉ đạo giáo viên, tổ, nhóm chuyên môn thực hiện đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học trong mỗi tiết học, môn học, nâng cao chất lượng giáo dục văn hoá trong nhà trường

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong Sáng kiến kinh nghiệm ” Một số biện phápquản lý, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học tại trường THCS Quảng Tâm”, tác giả kết hợp sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau

1 Phương pháp nghiên cứu điều tra thực tế thu thập thông tin

2.Phương pháp nghiên cứu thống kê, sử lý số liệu

3.Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết

NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận của vấn đề

1 Nội dung đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học trong thời đại ngày nay là đổi mới mang tính chất toàn diện từ đổi mới về chương trình, Sách giáo khoa, trang thiết bị, phương tiện dạy học cho đến áp dụng các kỹ thuật dạy học tiên tiến Đổi mới phương pháp dạy học cũng phải bắt đầu từ đổi mới trong nhận thức của cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên, công nhân viên trong nhà trường nói riêng, của các cấp quản lí giáo dục, chính quyền nói chung Đó là sự chăm lo đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện dạy học, là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của cán bộ, giáo viên, của học sinh và phụ huynh Phương pháp dạy học không phải là một phạm trù bất biến, cứng nhắc mà luôn luôn vận động phát triển cùng với sự tiến bộ của Khoa học công nghệ, cùng với văn minh nhân loại

và sự phát triển của giáo dục

Đổi mới phương pháp dạy học là một phạm trù khoa học giáo dục rộng lớn nhưng trong bối cảnh hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học là dạy học theo chương trình giảm tải, bớt đi kiến thức hàn lâm, nội dung học thuật, chú trọng rèn luyện kỹ năng; đề cao vai trò của người học, coi người học là nhân vật trung tâm trong hoạt động dạy học; là ứng dụng Công nghệ thông tin vào dạy học, là sử dụng tối đa các thiết bị phương tiện dạy học; là rèn luyện cho học sinh

kỹ năng tự học, kỹ năng vận dụng tri thức khoa học và công nghệ vào cuộc sống;

là chú trọng giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng hoà nhập cho học sinh, là xây dựng

được mối quan hệ bình đẳng thân thiện giữa thầy và trò, xây dựng tiết học, buổi học thân thiện…

2 Vai trò của các cấp quản lý trong đổi mới phương pháp dạy học

Trong nhiều năm trở lại đây ngành giáo dục luôn trăn trở, tìm tòi và đúc kết nhiều kinh nghiệm hay, việc làm tốt trong phương pháp dạy học và chỉ đạo các nhà trường, giáo viên phải liên tục thực hiện đổi mới phương pháp trong dạy học, giáo dục học sinh Đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng sự phát triển của đời sống xã hội, đáp ứng yêu cầu hội nhập Quốc tế và đặc biệt là xây dựng con người Việt Nam trong thời kì Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước

3.Vai trò của giáo viên, học sinh trong đổi mới phương pháp dạy học

Dạy học là một quá trình tác động qua lại giữa thầy và trò, làm cho trò một phần nào đó lĩnh hội, tích luỹ kinh nghiệm xã hội do thầy hướng dẫn và truyền thụ , biến kinh nghiệm xã hội thành tri trức và kinh nghiệm của bản thân Quá trình dạy học là sự phối hợp thống nhất hoạt động chỉ đạo của thầy với hoạt động lĩnh hội tự giác, tích cực, tự lực, sáng tạo của trò nhằm tạo được mục đích dạy học

Trong dạy học truyền thống, dạy học là hoạt động mang tính một chiều, trong đó thầy giữ vai trò trung tâm chủ đạo, học trò thụ động tiếp thu và lĩnh hội kiến thức do thầy cung cấp, kỹ năng do thầy truyền đạt lại rồi qua sự tự lĩnh hội, tích luỹ của mỗi người để trở thành tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm của người

đó Ở môi trường giáo dục này, thầy là nhân vật trung tâm, chủ đạo làm nên hoạt động dạy học, trò thụ động lĩnh hội, hoạt động dạy học thường diễn ra một chiều, thầy vừa là người thiết kế, vừa thi công Phương pháp dạy học truyền thống tuyệt đối hoá vai trò của người thầy, nếu ví tiết dạy học là một sân khấu kịch thì người thầy vừa viết kịch bản, làm đạo diễn và cũng chính là diễn viên chính trên sân khấu còn học trò chỉ là những diễn viên phụ và hoạt động, diễn xuất hoàn toàn tuỳ thuộc vào hướng dẫn của đạo diễn và dẫn dắt của nhân vật chính và kịch bnả

đã đè ra, Ở đây chúng ta ít thấy có sự tương tác giữa thầy và trò mà nội dung kiến thức, kĩ năng được truyền thụ theo một chiều và có khi còn thông qua lăng kính chủ quan của người thầy

Trong đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của thầy và trò có sự thay đổi, người học trở thành trung tâm, học trò chủ động lĩnh hội, tiếp thu tri thức, kinh nghiệm thông qua sự gợi mở, dẫn dắt, hướng dẫn của thầy Quan hệ thầy trò trong một quá trình dạy học là quan hệ hai chiều, có sự tương tác qua lại với nhau, thầy tổ chức, khơi gợi, hướng dẫn, trò tự tìm hiểu dưới sự hướng dẫn của thầy để năm bắt, lĩnh hội tri thức cho bản thân, biến tri thức, kinh nghiệm của nhân loại thành của bản thân mình Trong dạy học, thầy không chỉ sử dụng phương pháp dạy học truyền thống chủ yếu là truyền thu tri thức mà phải vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp, cách thức dạy học, phát huy điểm mạnh, tinh hoa của các phương pháp dạy học truyền thống, kế hợp các phương pháp, kỹ thuật dạy học hiện đại để đạt chất lượng, kết quả tốt nhất

II.Thực trạng của vấn đề

1 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường về đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học để góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về chất lượng dạy học, theo kịp sự thông minh, nhạy bén trong tiếp cận cái mới của học sinh hiện nay, theo kịp sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt của Công nghệ thông tin; đáp ứng yêu cầu của xã hội về giáo dục, đào tạo con người; đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực trong thời kì Công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước

Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS Quảng Tâm là một hoạt động thường xuyên, liên tục, diễn ra trong suốt quá trình dài lâu cùng với sự vận động và chỉ đạo của ngành, được cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh nhà trường luôn chú trọng thực hiện

2 Cơ sở vật chất nhà trường phục vụ đổi mới phương pháp dạy học

Trường THCS Quảng Tâm đạt chuẩn Quốc gia tháng 6 năm 2010, trong các năm học 2011-2012, 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015 nhà trường tiếp tục tham mưu với địa phương, bằng các nguồn tài chính trong và ngoài ngân sách,

xã hội hóa giáo dục đã đầu tư lắp máy chiếu 12/12 phòng học và 01 phòng học Tin học, mua sắm thêm nhiều đồ dùng, thiết bị dạy học, nối mạng Lan… xây dựng cơ sở vật chất, khuôn viên nhà trường khang trang, xanh, sạch đẹp, an toàn, đảm bảo môi trường dạy học, giáo dục

2 Đội ngũ cán bộ giáo viên

Về đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhà trường có 25/25 đạt chuẩn và trên chuẩn, trong đó 1/25 trình độ CĐSP, 23/25 đạt trình độ ĐH, có 1/25 thạc sỹ Cán

bộ, giáo viên nhà trường đã có nhận thức tốt về tầm quan trọng, sự cần thiết của việc đổi mới phương pháp dạy học Đổi mới phương pháp dạy học để góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về chất lượng dạy học, về nguồn nhân lực trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Cán bộ giáo viên nhà trường đã thực hiện đổi mới phương pháp dạy học bằng những việc làm cụ thể của mình đó là phát huy, kế thừa những ưu điểm, tinh hoa của các phương pháp dạy học truyền thống, kết hợp hài hoà, tinh tế, có chọn lọc ưu điểm của các phương pháp dạy học, tận dụng mọi điều kiện có thể

về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài liệu sách giáo khoa và đồ dùng dạy học để phục vụ tốt dạy và học, ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học ở mức độ phù hợp Trong dạy học, giáo viên đã chú trọng ứng dụng Công nghệ thông tin,

sử dụng đồ dùng dạy học, phát huy tính tích cực, khả năng học tập của học sinh, hướng dẫn học sinh tự học, tự tìm hiểu, khám phá và hình thành tri thức mới dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn, dẫn dắt của giáo viên

3.Quản lý, chỉ đạo thực hiện dạy học trong nhà trường

Trong nhiều năm học, đặc biệt trong năm học 2013-2014, 2014-2015,2015-2016, nhà trường đã tích cực chỉ đạo giáo viên thực hiện đổi mới

phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học,đáp ứng nhu cầu, nhiệm

vụ đổi mới của ngành, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh và đạt chất lượng giáo dục của một trường chuẩn Quốc gia

Trong quản lí chỉ đạo hoạt động dạy học, nhà trường thường xuyên yêu cầu, nhắc nhở giáo viên quan tâm hướng dẫn học sinh tự học gồm tự học ở nhà,

tự học trên lớp, tự học có hướng dẫn của thầy cô giáo, của các bạn Trong các năm học 2011-2012, 2012-2013 nhà trường đã yêu cầu tất cả giáo viên phải có tham luận đúc rút kinh nghiệm hướng dẫn học sinh tự học, tổ chức được Hội thảo hướng dẫn học sinh tự học ở cấp tổ và nhà trường, tổ chức cho học sinh điển hình báo cáo kinh nghiệm tự học của bản thân Công tác hướng dẫn học sinh tự học được nhà trường chỉ đạo giáo viên thực hiện ở tất cả các khối lớp, môn học và đặc biệt được giáo viên thực hiện trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi bởi đây là đối tượng có khả năng tự học cao và có khả năng hướng dẫn các bạn khác học tập

Nội dung đổi mới phương pháp dạy học tíếp theo đó là việc ứng dụng Công nghệ thông tin vào quá trình dạy học Do cơ sở vật chất của nhà trường đã được đầu tư tương đối đáp ứng được yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin nên nhà trường đã chỉ đạo và yêu cầu giáo viên thực hiện dạy học có sử dụng máy chiếu tối thiểu 2 tiết/ tuần Trong sử dụng máy chiếu phục vụ dạy học cần thực hiện ở mức độ khác nhau tuỳ thuộc vào đối tượng học sinh, bài dạy và yêu cầu của tíết bài Nhà trường đã thường xuyên kiểm tra việc soạn bài của giáo viên để tránh tình trạng giáo viên cóp- pi giáo án trên mạng để dạy học mà không

có sự đầu tư trong khâu soạn bài trước khi lê lớp.Yêu cầu giáo viên phải thành thạo vi tính, biết khai thác giáo án trên mạng, chỉnh sửa giáo án để phù hợp đối tượng học sinh và phù hợp điều kiện cơ sở vật chất nhà trường, trình độ, năng lực của giáo viên

Một nội dung đổi mới phương pháp dạy học khác cũng được nhà trường hết sức quan tâm đó là việc vận dụng các kĩ thuật dạy học Trong suốt các năm học từ 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016 nhà trường luôn yêu cầu giáo viên sử dụng các kĩ thuật dạy học vào trong các tiết bài cụ thể, phải thể hiện rõ việc sử dụng các kĩ thuật dạy học trong giáo án, trong lịch báo giảng và để lại sản phẩm, bút tích sau tiết dạy Các kĩ thuật dạy học như Khăn phủ bàn, Bản đồ tư duy, Tổ chức hoạt động nhóm, sử dụng phiếu học tập được sử dụng nhiều và thu đựơc kết quả tốt góp phần nâng cao chất lượng giờ dạy học

Để thực hiện tốt công tác quản lý hoạt động chuyên môn nói chung và trong chỉ đạo đỏi mới phương pháp dạy học nói riêng, Ban giáo hiệu nhà trường

đã thực hiện nhiều biện pháp, giải pháp Qua chỉ đạo, quản lý giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS Quảng Tâm, chúng tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm trong việc chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng tại trường THCS Quảng Tâm

III Biện pháp thực hiện

1 Biện pháp thứ nhất: Giáo dục nâng cao nhận thức cho giáo viên về

việc đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường

BGH nhà trường, trong chỉ đạo dạy và học đã thường xuyên giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về tầm quan trọng, sự cần thiết của việc đổi mới phương pháp dạy học, giáo dục cho giáo viên nhận thức được:

1.1 Đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học để góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về chất lượng dạy học, theo kịp sự thông minh, nhạy bén trong tiếp cận cái mới của học sinh hiện nay, theo kịp sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt của Công nghệ thông tin; đáp ứng yêu cầu của xã hội về giáo dục, đào tạo con người; đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

1.2 Đổi mới phương pháp dạy học là sự kết hợp các phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại, kế thừa, phát huy ưu điểm, tinh hoa của các phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học không phải xoá bỏ hoàn toàn phương pháp dạy học truyền thống mà phải biết phát huy, kế thừa ưu điểm, tinh hoa của các phương pháp dạy học truyền thống Đổi mới phương pháp dạy học là kết hợp hài hoà, tinh tế, có chọn lọc ưu điểm của nhiều phương pháp dạy học, tận dụng mọi điều kiện có thể về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài liệu, sách giáo khoa, đồ dùng dạy học, Công nghệ thông tin để phục vụ tốt dạy học Giáo viên cần ứng dụng một cách hợp lý Công nghệ thông tin, sử dụng tối đa đồ dùng, phương tiện dạy học trong mỗi tiết học

1.3 Đổi mới phương pháp dạy học là phát huy tính tích cực, khả năng học tập của học sinh, hướng dẫn học sinh tự học, tự chiếm lĩnh tri thức

Đổi mới phương pháp dạy học là hướng dẫn học sinh tự học, tự tìm hiểu, khám phá và hình thành tri thức mới dưới sự hướng dẫn, dẫn dắt của giáo viên Giáo viên không phải là người truyền thụ kiến thức mà là người dẫn dắt, khơi gợi, hướng dẫn để học sinh tự chiếm lĩnh tri thức, làm cho học sinh từ chỗ chỉ biết, hiểu, nhớ một nội dung, một vấn đề, một đơn vị kiến thức đến học sinh phải trả lời được câu hỏi vì sao lại như thế, cao hơn nữa là biết vận dụng, ứng dụng tri thức đã lĩnh hội, chiến lĩnh được trong quá trình học tập vào trong cuộc sống

2 Biện pháp thứ hai: Quản lý việc thực hiện chương trình.

Chương trình dạy học thể hiện nội dung, phương pháp, hình thức dạy học của các môn, thời gian dạy từng môn học: số tiết dạy học bài mới, tiết ôn tập, kiểm tra, thực hành…nhằm thực hiện yêu cầu mục đích của chương trình cấp học, quản lí việc thực hiện chương trình của giáo viên về tiến độ thời gian và chất lượng Để đảm bảo dạy học đúng, đủ chương trình, nhà trường đã chỉ đạo thực hiện xây dựng kế hoạch cá nhân giáo viên, kế hoạch của tổ, nhóm chuyên môn, kế hoạch Phó hiệu trưởng Phân công trách nhiệm cho các lực lượng giúp việc, quan tâm theo dõi kí duyệt kịp thời các loại hồ sơ chuyên môn như lịch báo

giảng, sổ đầu bài, giáo án, vở ghi, vở bài tập của học sinh Sử dụng thời khoá biểu, kế hoạch hằng tháng, hằng tuần, hằng ngày để điều khiển, chỉ đạo và kiểm soát việc thực hiện chương trình của giáo viên ở mỗi khối, lớp, môn học

Hằng tháng, Ban giám hiệu, tổ chuyên môn kiểm tra việc thực hiện chương trình dạy học của từng bộ môn, từng khối lớp; phát hiện, nhận xét, yêu cầu và có kế hoạch để giáo viên điều chỉnh; tổ chức thảo luận và thống nhất việc thực hiện chương trình theo đúng phân phối chương trình

3 Biện pháp thứ ba: Chỉ đạo, quản lý giáo viên thực hiện đổi mới khâu

chuẩn bị lên lớp

BGH trong chỉ đạo chuyên môn đã giáo dục, nâng cao nhận thức cho giáo viên đổi mới công tác chuẩn bị trước khi lên lớp Chuẩn bị lên lớp không chỉ là việc soạn bài mà đó là một quá trình và là sự tích hợp của nhiều hoạt động

Chuẩn bị lên lớp trước hết là khâu nghiên cứu tài liệu tham khảo, sách giáo khoa, nghiên cứu phân phối chương trình, nghiên cứu chuẩn kiến thức kĩ năng do Bộ giáo dục và đào tạo ban hành Để giáo viên làm tốt khâu này, nhà trường đã mua nhiều tài liệu tham khảo cho Thư viện , yêu cầu giáo viên tự mua sau đó nhà trường thanh toán lại , yêu cầu giáo viên phải có Chuẩn kiến thức kĩ năng và Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức kĩ năng trong Hồ sơ giáo án của mình, coi đó là một hồ sơ bắt buộc như giáo án

Nhà trường yêu cầu giáo viên trong sọan bài trước khi lên lớp, phải đặc biệt quan tâm tới chuẩn kiến thức, tránh tham kiến thức hàn lâm sách vở mà phải bám sát chuẩn kiến thức- kĩ năng do Bộ GD&ĐT qui định Giáo viên cần tổng hợp, thâu tóm kiến thức,làm cho những kiến thức hàn lâm sách vở trong SGK, trong Tài liêụ tham khảo thành những kiến thức dễ hiểu, gần gụi, bổ ích với học sinh để học sinh dễ tiếp thu Giáo viên phải là người làm đơn giản hoá, làm mềm hoá nội dung sách giáo khoa để học sinh dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng nhưng vẫn phải coi trọng tính chính xác, khoa học của mỗi nội dung kiến thức

Chuẩn bị lên lớp còn là việc chuẩn bị đồ dùng, phương tiện dạy học và trang thiết bị dạy học, Nhà trường yêu cầu giáo viên phải tận dụng, khai thác tối

đa điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường để phục vụ dạy học, đặc biệt trong lĩnh vực CNTT, giáo viên có thể ứng dụng CNTT để làm bảng phụ, mô tả thí hoá nghiệm, xem phim, hình ảnh minh hoạ, tổ chức trò chơi Trước khi vào năm học mới, nhà trường yêu cầu nhóm giáo viên theo bộ môn cùng với cán bộ phụ trách Thư viện - thí nghiệm thống kê số ĐDDH hiện có, phân loại ĐDDH, báo cáo nhà trường lên kế hoạch mua xắm, nhà trường căn cứ vào yêu cầu và kế hoạch của giáo viên để mua xắm tương đối đầy đủ theo yêu cầu Nhà trường yêu cầu 100% giáo viên sử dụng máy chiếu ở các mức độ khác nhau phục vụ dạy- học tối thiểu 2 tiêt/ tuần, 100 % sử dụng ĐDDH khi tiết bài học có yêu cầu

Trong Đăng kí kế hoạch giảng dạy của giáo viên, nhà trường yêu cầu trong từng tiết bài cần ghi rõ sử dụng ĐDDH gì, phương tiện dạy học nào

Nhà trường yêu cầu giáo viên thường xuyên mượn và sử dụng tài liệu, đọc sách trên thư viện nhà trường, chỉ đạo thủ thư và giáo viên phụ tá thí nghiệm

theo dõi, ghi chép và báo cáo Ban giám hiệu về việc mượn sách, mượn ĐDDH của giáo viên BGH thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở giáo viên thực hiện mượn, trả đúng qui định, tận dụng, phát huy có hiệu quả ĐDDH có sẵn, tu sửa, cải tạo ĐDDH, làm ĐDDH phục vụ dạy học Tuyên dương những giáo viên thực hiện tốt nội dung này trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, họp hội đồng, cho điểm khuyến khích trong các đợt thi đua Động viên khuyến khích giáo viên tự mua thêm Tài liệu tham khảo, đặc biệt là tài liệu phục vụ bồi dưỡng học sinh giỏi, động viên khuyến khích giáo viên làm đồ dùng dạy học, nhà trường thanh toán kinh phí cho giáo viên khi mua tài liệu tham khảo, làm ĐDDH có giá trị cao…Thường xuyên kiểm tra sổ mượn ĐDDH, mượn sách, tài liệu tham khảo của giáo viên trong sổ của giáo viên tự viện- phụ tá thí nghiệm.Việc chuẩn bị ĐDDH trở thành một nội dung bắt buộc trong khâu chuẩn bị bài trước khi dạy học trên lớp

Nhà trường cũng huy động nguồn tài chính từ xã hội hóa để mua xắm trang thiết bị đồ dùng phụ vụ dạy học, mua xắm được nhiều đồ dùng dạy học thiết yếu trị giá hàng chục triệu đồng trong mỗi năm học

BGH nhà trường chỉ đạo tổ trưởng, tổ phó, nhóm trưởng chuyên môn thường xuyên nhắc nhở, kiểm tra việc chuẩn bị lên lớp của giáo viên từ khâu chuẩn bị ĐDDH đến khâu soạn giáo án lên lớp Phân công giao việc vụ thể cho từng thành viên, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, BGH thường xuyên thanh tra chuyên đề, chú trọng khâu chuẩn bị lên lớp của giáo viên

4 Biện pháp thứ tư: Chỉ đạo, quản lý giáo viên thực hiện đổi mới trong

soạn giáo án trước khi lên lớp

BGH luôn nhắc nhở, giáo dục giáo viên nhận thức đúng đắn về việc soạn giáo án, đây là một khâu vô cùng quan trọng quyết định thành công của tiết dạy học trên lớp, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học thể hiện trong việc soạn giáo án trước khi lên lớp Hiện nay, do sự phát triển của công nghệ thông tin, giáo án lên lớp được giáo viên trao đổi, truy cập trên mạng nên khâu soạn giáo

án có phần giảm bớt được thời gian so với thời còn phải chép tay, giáo viên có thêm thời gian để đọc và nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị các nội dung khác phục vụ dạy học Tuy nhiên việc để cho người dạy ngấm giáo án, thuộc giáo án, đầu tư tâm huyết trong soạn giáo án lại hạn chế hơn so với trước, do đó trong khâu xây dựng kế hoạch dạy học bài học, BGH yêu cầu chặt chẽ giáo viên phải chú trọng việc sửa chữa, điều chỉnh giáo án cho phù hợp đối tượng học sinh, với điều kiện

về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học của nhà trường, không sao chép thuần tuý, không đối phó với BGH, cấp trên mà chú trọng chất lượng giáo án, cụ thể từng khâu, từng qua trình lên lớp, trong giáo án Chú trong nội dung đánh giá rút kinh nghiệm trong giáo án sau khi giáo viên đã dạy học trên lớp của mỗi tiết bài Trong giáo án phải thể hiện được các bước lên lớp, hoạt động chủ đạo của thầy và trò, cách thức tổ chức hoạt động dạy học của giáo viên, tránh vụn vặt, sa vào trình bày nội dung kiến thức bài học.Trong giáo án, tránh tham kiến thức mà cần phải xác định được các đơn vị kiến thức cơ bản, trọng tâm, cần thể hiện đầy

đủ, hài hoà hoạt động của thầy và trò, thể hiện được nội dung hướng dẫn học sinh tự học, thể hiện được sự tích hợp giữa nội dung kiến thức khoa học và giáo dục rèn luyện kĩ năng cho học sinh, đặc biệt là giáo dục, rèn luyện kĩ năng sống cho các em

Tổ chức thảo luận tổ, nhóm chuyên môn về soạn bài khó, thống nhất hoặc cải tiến nội dung phương pháp soạn bài, trao đổi cho nhau kinh nghiệm tốt, việc làm hay Chú trọng phần nhận xét đánh giá rút kinh nghiệm sau tiết dạy học, cùng với tổ trưởng, tổ phó, cốt cán chuyên môn kiểm tra, nắm bắt tình hình soạn bài của giáo viên bằng xem bài soạn, dự giờ, tổng hợp tình hình soạn bài cảu giáo viên qua sổ sách, nội dung sinh hoạt chuyên môn, kế hoạch giảng dạy, báo cáo, thống kê Lưu ý tổ chuyên môn, những giáo viên có khinh nghiệm, có trình

độ tri thức và chuyên môn vững vàng kèm cặp hướng dẫn cho các giáo viên còn

ít tuổỉ nghề, ít kinh nghiệm, chưa có được thành tích cao trong dạy học

BGH khuyến khích giáo viên soạn bài trên máy vi tính, truy cập mạng để phục vụ dạy học, soạn và dạy giáo án điện tử…cũng như yêu cầu giáo viên tăng cường học tin học để phục vụ tốt hơn công tác soạn bài Giáo viên phải coi giáo

án thực chất là một bản đồ án nhỏ trong đó thể hiện được tiến trình giờ dạy học, nội dung kiến thức cần đạt, phương pháp dạy học chính được sử dụng, thể hiện được hoạt động của giáo viên và học sinh trong tiết học mà trong đó học sinh là chủ đạo, thầy cô giáo trong vai trò tổ chức, hướng dẫn, dẫn dắt học sinh tự tìm hiểu và lĩnh hội tri thức khoa học đồng thời phải chú ý đến rèn luyện các kĩ năng cho học sinh, chú ý đến tất cả các đối tượng học sinh trong lớp học Sau khâu soạn giao án, yêu cầu giáo viên phải nghiên cứu kĩ giáo án, SGK, chuẩn kiến thức để thực hiện tốt bước lên lớp, tránh thụ động khi lên lớp, phụ thuộc nhiều vào giáo án, không chủ động được kiến thức và phương pháp làm cho tiết học khô cứng, nhàm chán không gây được hứng thú học tập cho học sinh

BGH nhà trường chỉ đạo tổ trưởng, tổ phó, nhóm trưởng chuyên môn thường xuyên nhắc nhở, kiểm tra việc chuẩn bị giáo án lên lớp của giáo viên, phân công giao việc vụ thể cho từng thành viên kí duyệt giáo án 1 lần/ tuần Nhà trường có qui định rõ ràng và đưa vào qui chế thi đua việc soạn và sử dụng giáo

án lên lớp

5 Biện pháp thứ năm: Quản lý, chỉ đạo giáo viên thực hiện đổi mới

phương pháp dạy học trong mỗi giờ dạy học trên lớp

Quá trình dạy học là một quá trình xã hội gắn với họat động của con người, chủ thể thực hiện là thầy và trò với những phương pháp và phương tiện nhất định, sau một qua trình vận động hoạt động dạy học phải đạt tới những kết quả mong muốn Giờ lên lớp là hình thức dạy học chủ yếu ở trong các nhà trường phổ thông từ trước tới nay, nó đóng vai trò quyết định chất lượng dạy học, giúp học sinh thu nhận kiến thức một cách hệ thống, đầy đủ và khoa học nhất Người quản lí nhà trường cần phải quan tâm đúng mức và đầu tư đáng kể cho quá trình này.Trong dạy học, giáo viên là người giữ vai trò quyết định và chịu trách nhiệm về chất lượng giờ lên lớp của mình Giờ lên lớp là phần cơ bản