SKKN Một số biện pháp tổ chức phụ đạo học sinh yếu, kém môn Ngữ văn khối 6 ở trường THCS Đông Nam– Đông Sơn SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA PHÒNG GD&ĐT HUYỆN ĐÔNG SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN NGỮ VĂN KHỐI 6 TRƯỜNG THCS ĐÔNG NAM, HUYỆN ĐÔNG SƠN Người thực hiện Lê Văn Thanh Chức vụ Giáo viên Đơn vị công tác Trường THCS Đông Nam SKKN thuộc lĩnh vực( Môn) Ngữ Văn THANH HÓA, NĂM 2019 THÔNG TIN CHUNG VỀ SKKN 1 Tên sáng kiến “ Một số biện pháp tổ chứ[.]
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA PHÒNG GD&ĐT HUYỆN ĐÔNG SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU, KÉM MÔN NGỮ VĂN KHỐI 6 TRƯỜNG THCS ĐÔNG NAM, HUYỆN ĐÔNG SƠN Người thực hiện: Lê Văn Thanh Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THCS Đông Nam SKKN thuộc lĩnh vực( Môn): Ngữ Văn THANH HÓA, NĂM 2019
THÔNG TIN CHUNG VỀ SKKN 1 Tên sáng kiến: “ Một số biện pháp tổ chức phụ đạo học sinh yếu, kém môn Ngữ văn khối 6 ở trường THCS Đông Nam– Đông Sơn”. 2 Lĩnh vực áp dụng: Môn Ngữ Văn 3 Tác giả: Lê Văn Thanh Nam Ngày tháng năm sinh: 22/02/1977 Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Đông Nam Điện thoại: 0913393359 Email: levanthanhdn77@gmail.com 4 Đồng tác giả( nếu có) Họ và tên……….
Ngày tháng năm sinh:………
Trình độ chuyên môn: ………
Chức vụ, đơn vị công tác:………
Điện thoại:………
Email:………
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường THCS Đông Nam
Địa chỉ: Thôn Tân Chính, xã Đông Nam, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
Điện thoại: 02378786006
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu(nếu có)
Tên đơn vị, địa chỉ, điện thoại.
7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Mốc thời gian được áp dụng lần
đầu tiên trong thực tế năm học: 2018- 2019
Trang 2DANH M ỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ, X ẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD& ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
CAO H ƠN XẾP LOẠI TỪ LOẠI C TRỞ LÊN
Họ và tên: Lê Văn Thanh Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên Trường THCS Đông Nam
TT TÊN ĐỀ TÀI SKKN
C ấp đánh giá, xếp loại( Phòng,
Sở, Tỉnh…)
K ết quả đánh giá, xếp loại(
A,B, hoặc C)
N ăm học được đánh giá, xếp loại
1 Rèn luyện kĩ năng phân tích
giá trị nhạc điệu trong thơ
nhằm nâng cao kỹ năng
cảm thụ thơ cho học sinh
lớp 9 trường THCS Đông
Nam.
2 Một số kinh nghiệm phụ
đạo học sinh yếu, kém
môn Ng ữ văn ở trường
THCS
chức phụ đạo học sinh
yếu, kém môn Ngữ Văn
khối 6 trường THCS
Đông Nam, huyện Đông
Sơn
Trang 3M ỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lí do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 2
2 NỘI DUNG 3
2.1 Cơ sở lí luận .3
2.1.1 Thế nào là học sinh yếu, kém? 3
2.1.2 Thế nào là phụ đạo? 3
2.2 Cơ sở thực tiễn .3
2.2.1 Về phía học sinh: 3
2.2.2 Về phía giáo viên: 4
2.2.3 Về phía gia đình học sinh: 4
2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện .4
2.3.1 Các giải pháp: 4
2.3.2 Tổ chức dạy học thực nghiệm: 6
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 15
3.1 Kết luận: 15
3.2 Kiến nghị: 15
Trang 4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC PHỤ ĐẠO HỌC SINH
YẾU, KÉM MÔN NGỮ VĂN KHỐI 6 TRƯỜNG THCS ĐÔNG NAM, HUYỆN ĐÔNG SƠN
Trang 51 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.
Phụ đạo học sinh yếu, kém là một trong những mục tiêu và nhiệm vụ quan
trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục một cách toàn diện của nhà trường
Trong những năm qua cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo của huyện Đông Sơn đã có nhiều chuyển biến, ngành giáo dục đã khẳng định được vị trí vai trò trách nhiệm trong việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá quê hương đất nước Phần lớn nhân dân đã có ý thức chăm lo, quan tâm tạo điều kiện cho việc học tập của con em mình Song bên cạnh đó một bộ phận nhân dân nhận thức chưa đúng đắn về việc học tập của con em nên tỉ lệ học sinh yếu kém còn rất cao Cũng phải nói thêm rằng kể từ năm học 2006-2007 Bộ trưởng bộ GD & ĐT đã phát động cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử, và bệnh thành tích trong giáo dục”, tỷ lệ học sinh yếu kém tăng đó là biểu hiện tích cực về việc dạy và học bước đầu phản ánh thực chất Đòi hỏi giáo viên phải dạy thực chất và học sinh phải học thực chất
Đông Nam là một xã khó khăn của huyện Đông Sơn, phần lớn nhân dân trong xã thuộc diện hộ nghèo, bố mẹ đi làm ăn xa, các em thường vắng học khi thời tiết xấu như: mưa to hay rét mướt… Việc nắm bắt kiến thức không được liền mạch Vì thế các em đã yếu lại càng yếu thêm Trường THCS Đông Nam đóng trên địa bàn của xã, trong những năm qua đã có những bước phát triển nhất định Tuy nhiên chất lượng đại trà vẫn còn thấp, học sinh yếu kém còn nhiều, chưa thể đáp ứng với mục tiêu giáo dục đề ra
Ngữ văn là một môn khoa học giúp học sinh hiểu về cuộc sống con người, hiểu về quê hương đất nước, từ đó tôn vinh các giá trị dân tộc, giá trị con người, học Ngữ văn là để hiểu tiếng mẹ đẻ, giúp nhân dân đoàn kết bảo vệ đất nước suốt bề dày bốn nghìn năm lịch sử Không những thế, môn Ngữ văn còn bồi dưỡng cho tình cảm con người, giúp con người yêu thương nhau Tuy nhiên, trên thực tế học sinh thường có tâm lí không thích học Ngữ văn Đặc biệt những học sinh yếu kém, đọc chưa thông, viết chưa thạo lại càng ngại học Vậy làm thế nào để học sinh có hứng thú học tập Đây là một vấn đề mà trong nhiều năm giảng dạy, bản thân tôi đặc biệt chú ý
Như vậy việc phụ đạo học sinh yếu, kém là một trong những yêu cầu lớn được đặt ra Vậy làm thế nào để chất lượng dạy và học được nâng lên? Làm thế nào để đào tạo ra những con người có đủ “ đức , trí, thể, mĩ” Đó cũng là một câu hỏi lớn
Xuất phát từ những lí do như đã nêu trên với nhu cầu cấp thiết của đơn vị,
sự trăn trở day dứt và tâm huyết của một người giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Ngữ văn, tôi mạnh dạn đưa ra đề tài: “Một số biện pháp tổ chức phụ đạo
Trang 6học sinh yếu, kém môn Ngữ văn khối 6 ở trường THCS Đông Nam– Đông Sơn”, với mong muốn giúp các em học sinh có lòng đam mê và học tập tốt hơn
bộ môn Ngữ văn ở các lớp THCS
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Đề xuất một số biện pháp từ kinh nghiệm bản thân về việc phụ đạo học sinh yếu kém môn Ngữ văn ở trường THCS Đông Nam– Đông Sơn nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
- Xác định cơ sở lí luận của việc phụ đạo học sinh yếu, kém trường THCS Đông Nam– Đông Sơn
- Phân tích thực trạng việc tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém ở trường THCS Đông Nam– Đông Sơn
- Đề xuất và lí giải một số biện pháp tổ chức phụ đạo học sinh yếu, kém trường THCS Đông Nam– Đông Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí thuyết
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, điều tra, phỏng vấn, tổng kết, rút kinh nghiệm
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu
- Nghiên cứu các tài liệu khoa học có liên quan đến đề tài
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
- Ngoài các biện pháp đã thực hiện ở các năm học trước, trong năm học này, năm học 2018 – 2019 tôi thực hiện thêm một số biện pháp khác nhằm nâng cao chất lượng cho học sinh yếu kém, đó là:
+ GV gặp gỡ các cấp lãnh đạo thôn như: Bí thư thôn, phụ nữ thôn để trao đổi về nguyên nhân học yếu của học sinh, để các cấp lãnh đạo thôn cùng tìm giải pháp giúp đỡ những gia đình có con em học yếu, kém
+ Tăng cường đổi mới về phương pháp dạy học: Để tránh nhàm chán trong các tiết dạy phụ đạo tôi đã tổ chức cho học sinh chơi trò chơi, thi giữa các
cá nhân với nhau, giữa các nhóm với nhau… tạo ra không khí học tập sôi nổi, vui tươi, phấn khởi
Trang 72 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lí luận.
2.1.1 Thế nào là học sinh yếu, kém?
- Loại yếu: Điểm trung bình các môn học từ 3.5 đến 4.9, không có môn học nào điểm trung bình dưới 2.0
- Loại kém: Trừ các trường hợp: Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu ra, các trường hợp còn lại là loại kém
{Trích: Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS và THPT ( Ban hành kèm theo Thông tư số: 58/2011/TT- BGDĐT ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).}
2.1.2 Thế nào là phụ đạo?
Phụ đạo nghĩa là: Giáo viên giúp đỡ cho học sinh hiểu thêm bài, ngoài giờ lên lớp
(Từ điển Tiếng Việt – NXB Đà Nẵng, năm 1996)
Như vậy, phụ đạo kiến thức cho học sinh yếu kém là giáo viên phải bổ sung được những “lỗ hổng” kiến thức cho học sinh (chủ yếu là những kiến thức
có trong sách giáo khoa Ngữ văn) để giải quyết, để giành lại kiến thức mà các
em chưa lĩnh hội hết trong tiết dạy chính trên lớp Từ đó học sinh có thể hòa nhập theo kịp với các bạn trong tiết học đang diễn ra trên lớp
2.2 Cơ sở thực tiễn.
2.2.1 Về phía học sinh:
Ngay từ đầu năm học, tôi đã trực tiếp giảng dạy môn Ngữ văn ở lớp 6, tôi đã
tổ chức khảo sát chất lượng đầu học kỳ I Kết quả khảo sát như sau:
XẾP LOẠI
KHỐI SỐ
HS
Từ những số liệu qua đợt khảo sát ở trên, chúng ta có thể thấy chất lượng đại trà môn Ngữ văn rất thấp, học sinh yếu kém có tới trên 12% Chất lượng học sinh yếu, kém như vậy là có nhiều nguyên nhân:
Một là: Lười học đẫn đến nhiều “lỗ hổng” về kiến thức, kĩ năng: Trên lớp
không chú ý chuyên tâm vào việc học, về nhà chưa chịu học bài cũ và soạn bài mới, đến giờ học lại cắp sách đến trường Còn một bộ phận nhỏ thì các em không xác định được mục đích của việc học Các em chỉ đem đến khi lên lớp, nghe giáo viên giảng bài rồi ghi vào những nội dung đã học sau đó về nhà lấy ra
“học vẹt” mà không hiểu được nội dung nói lên điều gì
Trang 8Hai là: Học sinh bị hổng kiến thức từ lớp nhỏ Đây là một điều không thể phủ nhận với chương trình học tập hiện nay Nguyên nhân này có thể nói đến một phần lỗi của giáo viên là chưa đánh giá đúng trình độ của học sinh
Ba là: Phương pháp học tập Ngữ văn chưa tốt vì là học sinh đầu cấp chưa quen với phương pháp học mới
Bốn là: Không có thời gian học ở nhà: Đa số các em là con em gia đình
làm nông nghiệp, các em ở nhà phải phụ giúp gia đình nhiều việc như: trồng trọt, chăn nuôi
Năm là: Một số cha mẹ quá nuông chiều con cái, quá tin tưởng vào chúng
nên học sinh lười học, xin nghỉ để làm việc riêng như đi chơi, giả bị ốm, thiếu
đồ dùng học tập cha mẹ cũng đồng ý cho phép nghỉ học, vô tình là đồng phạm góp phần làm học sinh lười học, mất dần căn bản và rồi yếu, kém
Sáu là: Do đọc chưa thông, viết chưa thạo nên dẫn đến tiếp thu chậm Trong năm học 2018 – 2019, dù là học sinh lớp 6 nhưng vẫn còn một số em đọc chưa thông, viết chưa thạo như: Em Lê Trần Trường Thanh; Nguyễn Viết Hậu
2.2.2 Về phía giáo viên:
- Một số giáo viên chưa chịu khó tìm hiểu hoàn cảnh học sinh
- Một số giáo viên chưa xác định đúng nội dung, phương pháp dạy phù hợp với học sinh yếu kém
- Một số giáo viên không lập kế hoạch dạy cụ thể
- Một số giáo viên chưa động viên khuyến khích học sinh kịp thời
- Một số giáo viên chưa thật sự chịu khó, tâm huyết với nghề, chưa thật sự
“giúp đỡ” các em thoát khỏi yếu, kém Từ đó các em cam chịu, dần dần chấp nhận với sự yếu, kém của chính mình và nhụt chí không tự vươn lên
2.2.3 Về phía gia đình học sinh:
- Hoàn cảnh gia đình khó khăn, không có động lực học tập, chán nản không có ý chí phấn đấu
- Phụ huynh thiếu quan tâm đến việc học của học sinh, công việc giúp gia đình nhiều
2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện.
2.3.1 Các giải pháp:
Gi ải pháp 1: Lên kế hoạch phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và
ph ụ huynh học sinh ngay từ đầu năm học.
- Ngay từ những ngày đầu năm học giáo viên bộ môn cần kết hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm để nắm bắt đặc điểm từng em đồng thời giám sát kết quả học tập của các em
- Phối kết hợp với phụ huynh nhằm quán triệt và nâng cao nhận thức cho phụ huynh học sinh về tầm quan trọng của việc tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém, qua việc đến thăm hỏi gia đình hoặc tổ chức họp phụ huynh
Trang 9- Tìm hiểu hoàn cảnh học sinh, dẫn đến nguyên nhân học yếu kém của học sinh
- Thường xuyên liên lạc với phụ huynh để kiểm soát chặt chẽ nền nếp học tập của các em
Giải pháp 2: Lập danh sách học sinh yếu kém để xây dựng kế hoạch phụ đạo.
Lập danh sách học sinh: Lập danh sách học sinh yếu kém theo mẫu của
nhà trường Trong danh sách phải thể hiện được: Số thứ tự, Họ và tên, Lớp, Điểm khảo sát đầu học kì I, Giữa học kì I, Cuối học kì I, Đầu học kì II, Giữa học
kì II, Cuối năm
Danh sách học sinh yếu kém được ghim ở trang đầu của Kế hoạch phụ đạo học sinh yếu Gv cập nhật điểm kịp thời vào bảng danh sách để thuận tiện trong việc theo dõi sự tiến bộ của từng em
Xây dựng kế hoạch phụ đạo.
Xây dựng kế hoạch phụ đạo học sinh yếu kém môn Ngữ văn 6 Trong kế hoạch xác định rõ:
+ Mục tiêu
+ Thời gian
+ Nội dung kiến thức cần:
- Đảm bảo trình độ xuất phát
- Lấp “lỗ hổng” về kiến thức và kĩ năng
- Luyện tập vừa sức
- Giúp đỡ học sinh rèn luyện kĩ năng học tập như: Đọc, viết
- Tạo hứng thú bằng những câu chuyện, vần thơ giúp các em dễ học dễ hiểu, nhớ lâu
Giải pháp 2: Xác định mục tiêu bài học:
+ Xác định mục tiêu chung:
Xuất phát từ tư tưởng lấy trình độ chung trong lớp làm nền tảng, tôi xác định rõ mục tiêu chung về kiến thức, kĩ năng, thái độ của bài học dành cho cả lớp Bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng, điều chỉnh nội dung dạy học theo quy định cũng như trình độ chung của học sinh cả lớp
+ Xác định mục tiêu giúp đỡ học sinh yếu kém:
Xuất phát từ tư tưởng sử dụng những biện pháp phân hoá đưa diện học sinh yếu kém lên trình độ chung, bên cạnh việc xác định mục tiêu chung cho cả lớp, tôi đã xác định nội dung kiến thức nào mà đối với học sinh yếu kém khó có thể chiếm lĩnh được theo trình độ chung của cả lớp Từ đó xác định mục tiêu cần giúp đỡ học sinh yếu kém đạt được nội dung kiến thức
đó Việc giúp học sinh yếu kém đạt được mục tiêu chung của bài học không
nhất thiết phải thực hiện ngay trong các tiết chính khóa, mà tôi có thể giúp
Trang 10đỡ các em đạt được những mục tiêu đó ở những tiết phụ đạo vào buổi chiều theo lịch của nhà trường
Giải pháp 3: Tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém:
- Tổ chức phụ đạo cho học sinh yếu, kém phải liên tục, mọi lúc, mọi nơi,
có thể trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ, trong tiết dạy chính khóa hay trong tiết phụ đạo buổi chiều
- Phân công học sinh khá giỏi kèm cặp học sinh yếu kém: Giáo viên phân công theo nhóm: Nhóm giúp đỡ những em đọc yếu, nhóm giúp đỡ những em
viết chưa thạo, chưa đúng chính tả, nhóm giúp đỡ học bài cũ và chuẩn bị bài
mới Giáo viên phải kiểm tra kết quả giúp đỡ của từng nhóm
- Tăng cường luyện viết cho học sinh: Tổ chức cho học sinh luyện viết vào một cuốn vở riêng Có thể viết trong giờ học phụ đạo buổi chiều hoặc giao cho viết ở nhà Nội dung viết có thể là phần ghi nhớ, các khổ thơ, các đoạn văn nằm trong các văn bản đang học Giáo viên thu bài nhận xét chấm điểm
Giải pháp 4: Quan tâm, thân thiện trong từng tiết dạy và động viên, khen thưởng học sinh kịp thời.
Trong từng tiết dạy giáo viên cần chú ý:
- Tạo không khí vui vẻ, thoải mái Những câu hỏi dễ nên dành cho học sinh yếu kém Giáo viên cần khen ngợi kịp thời khi học sinh trả lời đúng, giúp các em tự tin, kích thích ngọn lửa học tập trong lòng các em
- Gọi học sinh yếu kém đọc bài, dù chỉ là một đoạn văn rất ngắn Rèn luyện cho học sinh đọc thêm vào tiết phụ đạo buổi chiều Dặn học sinh về nhà đọc lại bài, quan trọng là giáo viên phải kiểm tra và động viên khích lệ khi học sinh tiến bộ
- Động viên học sinh, khuyến khích các em, trao thưởng cho những học sinh có nhiều tiến bộ trong học tập (kiểm tra theo tháng), và trao thưởng cho học sinh bằng những phần quà nhỏ có ý nghĩa
Ngoài các biện pháp trên thì một điều không thể thiếu được đó là cái tâm của người thầy giáo Tất cả các giải pháp trên chỉ có thể đạt được hiệu quả khi người thầy thực sự nhiệt tình, tâm huyết với nghề, thực sự lo lắng cho tương lai con em mình
2.3.2 Tổ chức dạy học thực nghiệm:
Thiết kế bài dạy giúp đỡ học sinh yếu kém – Dạy vào buổi chính khóa:
Ví dụ: Tiết 21: Thạch Sanh (Tiết 1)
( Truyện cổ tích )
I - Mục tiêu bài học: Qua bài học, học sinh hiểu được:
1 Kiến thức: - HS hiểu và cảm nhận được những nét đặc sắc về nghệ thuật và
giá trị nội dung của truyện