SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động nhận biết tập nói cho trẻ 24 – 36 tháng, trường mầm non Hưng Lộc MỤC LỤC 1 MỞĐẦU 1 1 1 Lý do chọn đề tài 1 1 2 Mục đích nghiên cứu 3 1 3 Đối tượng nghiên cứu 3 1 4 Phương pháp nghiên cứu 3 2 NỘI DUNG 3 2 1 Cơ sở lý luận 3 2 2 Thực trạng vấn đề 4 2 3 Các giải pháp và biện pháp 6 2 3 1 Các giải pháp 6 2 3 2 Các biện pháp tổ chức thực hiện thực hiện 6 2 4 Hiệu quả của sang kiến kinh nghiệm 17 3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1[.]
Trang 1MỤC LỤC
1 MỞĐẦU……….1
1.1 Lý do chọn đề tài……… 1
1.2 Mục đích nghiên cứu……… ….3
1.3 Đối tượng nghiên cứu……… ….3
1.4 Phương pháp nghiên cứu 3
2 NỘI DUNG …3
2.1 Cơ sở lý luận……… …3
2.2 Thực trạng vấn đề………4
2.3 Các giải pháp và biện pháp……… …6
2.3.1 Các giải pháp………6
2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện thực hiện……… 6
2.4 Hiệu quả của sang kiến kinh nghiệm……… 17
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… 19
3.1 Kết luận……… 19
3.2 Kiến nghị……… 20
Trang 21 MỞ ĐẦU
“ Trẻ em hôm nay, thế giơi ngày mai”
Vâng! Có thể nói trẻ em chính là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là
mầm xanh tương lai của đất nước, là những người sẽ tiếp bước sự nghiệp ông
cha Chính vì vậy việc bảo vệ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ là trách nhiệm
của mỗi gia đình và của toàn xã hội đối với việc phát triển nhân cách trẻ từ lứa
tuổi mầm non
Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên, là nền tảng trong hệ thống giáo
dục quốc dân, là bộ phận quan trọng trong sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ thành
những con người có ích cho xã hội Ngày nay chúng ta không chỉ đào tạo những
con người có trí thức, có khoa học có tình yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, yêu lao
động mà còn tạo nên những con người biết yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp, giầu mơ
ước và sáng tạo Những phẩm chất ấy con người phải được hình thành từ lứa
tuổi mầm non, lứa tuổi hứa hẹn bao điều tốt đẹp trong tương lai.Giáo dục trẻ từ
lứa tuổi mầm non chính là đào tạo cho xã hội những công dân tí hon đầy triển
vọng Ở giai đoạn mầm non là lứa tuổi đang trên đà hình thành và phát triển
mạnh mẽ về tâm sinh lí, trẻ thích tìm tòi khám phá cái mới lạ trong cuộc sống
hàng ngày, trẻ rất muốn biết sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, muốn làm được
những việc như những người lớn làm Để đạt được điều đó thì ngôn ngữ chính là
phương tiện đưa ước muốn của trẻ đạt được kết quả tối ưu Vì vậy chúng ta
chính là những người giúp trẻ hiểu biết những gì mà trẻ cần biết
Trong những năm gần đây bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới,
chương trình giáo dục trẻ mầm non trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các
hoạt động phù hợp đối với sự phát triển của từng cá nhân trẻ, khuyến khích trẻ
hoạt động một cách chủ động tích cực, hồn nhiên vui tươi, đồng thời tạo điều
kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức
các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương
châm: “Học mà chơi - Chơi mà học” Nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển của trẻ
một cách toàn diện về mọi mặt: “Đức - Trí - Thể - Mỹ”
Trong quá trình phát triển toàn diện nhân cách con người nói chung và trẻ
mầm non nói riêng thì ngôn ngữ có một vai trò rất quan trọng đặc biệt không
thể thiếu được Đó là phương tiện giao tiếp của con người, mỗi một dân tộc có
một ngôn ngữ riêng Tiếng dân tộc là một bộ phận trong hệ thống ngôn ngữ
nhân loại, đồng thời còn là tài sản vô giá, một vốn quý báu của mỗi quốc gia,
mỗi dân tộc Ngôn ngữ là một hệ thống tín hiệu đặc biệt, là phương tiện nhận
thức và giao tiếp hữu hiệu nhất của con người Nhờ có ngôn ngữ, con người
mới có phương tiện để nhận thức và thể hiện nhận thức của mình, để giao tiếp
với nhau
Thông qua ngôn ngữ, lời nói của người lớn, trẻ làm quen với sự vật, hiện
tượng và hiểu những đặc điểm, tính chất, cấu tạo, công dụng của các sự vật,
hiện tượng tự nhiên và xã hội và học được từ tương ứng Ngôn ngữ giúp trẻ mở
Trang 3rộng hiểu biết về thế giới xung quanh Từ ngữ giúp cho việc củng cố những biểu tượng đã được hình thành
Sự phát triển của ngôn ngữ cho hoạt động trí tuệ, các thao tác tư duy ngày càng được hoàn thiện, kích thích trẻ tích cực, sáng tạo hoạt động trí tuệ Thông qua ngôn ngữ trẻ nhận thức thế gới xung quanh chính xác, rõ ràng, sâu và rộng Ngôn ngữ giúp trẻ tích cực, sáng tạo trong hoạt động trí tuệ
Nói như thế để biết được ngôn ngữ có vai trò rất lớn trong việc hình thành
và điều chỉnh những hành vi của trẻ Thông qua ngôn ngữ trẻ biết những gì nên làm, những gì không nên làm, qua đó rèn luyện những phẩm chất đạo đức tốt ở
trẻ, dần dần hình thành ở trẻ những khái niệm ban đầu về đạo đức như: “Ngoan – hư – tốt – xấu” Ngôn ngữ giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và nhận thức về môi
trường xung quanh, thông qua cử chỉ và lời nói của người lớn trẻ làm quen với các sự vật, hiện tượng có trong môi trường xung quanh, trẻ hiểu những đặc điểm, tính chất, công dụng của các sự vật cùng với từ tương ứng với nó Nhờ có ngôn ngữ trẻ nhận biết ngày càng nhiều các sự vật, hiện tượng mà trẻ được tiếp xúc trong cuộc sống hàng ngày
Ngoài ra ngôn ngữ còn là phương tiện phát triển tình cảm, đạo đức, thẩm
mĩ Ngôn ngữ là phương tiện để giao tiếp, nhất là đối với trẻ nhỏ thì đó là phương tiện giúp trẻ giao lưu cảm xúc với những người xung quanh hình thành những cảm xúc tích cực Ngôn ngữ là công cụ giúp trẻ hoà nhập với cộng đồng
và trở thành một thành viên của cộng đồng Nhờ có những lời chỉ dẫn của người lớn mà trẻ dần dần hiểu được những quy định chung của cộng đồng mà mọi thành viên trong cộng đồng phải thực hiện, mặt khác trẻ cũng có thể dùng ngôn ngữ để bày tỏ những nhu cầu mong muốn của mình với các thành viên trong cộng đồng điều đó giúp trẻ hoà nhập với mọi người
Đặc biệt nhờ có ngôn ngữ, thông qua các câu chuyện trẻ dể dàng tiếp nhận những chuẩn mực đạo đức của xã hội và hoà nhập vào xã hội tốt hơn Ngôn ngữ đã góp phần không nhỏ vào việc trang bị cho trẻ những hiểu biết về những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức, rèn luyện cho trẻ những tình cảm và hành vi đạo đức phù hợp với xã hội mà trẻ đang sống
Chính vì vậy, việc dạy cho trẻ tập nói tiếng Việt là một việc khó khăn đối với cô giáo Mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng Ở lứa tuổi 24 – 36 tháng, sự phát triển tâm sinh lý của trẻ rất mạnh, ảnh hưởng đến cả quá trình phát triển sau này của trẻ
Đây chính là giai đoạn tập nói của trẻ, ở giai đoạn này cơ quan phát âm chưa hoàn thiện, trẻ còn nói ngọng, nói lắp nhiều, trẻ chưa nói được thành câu trọn vẹn Mặt khác trẻ lại có nhu cầu giao tiếp rất lớn mà ngôn ngữ, vốn từ của trẻ còn hạn chế Nhưng các bậc cha mẹ chưa quan tâm chú ý đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, mà chỉ chú trọng đến cuộc sống chăm sóc ăn uống Trong giai đoạn này trẻ luôn mong muốn được cha mẹ nuông chiều, và mong muốn đó hoàn toàn được đáp ứng, cha mẹ hay nựng trẻ, nuông chiều trẻ thái quá như: Mẹ cho con ăn chơm nhé! Đây chính là nguyên nhân làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ mà cha mẹ không hề quan tâm đến
Trang 4Chính vì vậy cần phải sự uốn nắn kịp thời của người lớn, nhất là những cô
giáo mầm non đang hằng ngày tận tụy chăm sóc nuôi dạy các cháu
Bởi vậy, là một cô giáo mầm non tôi luôn ý thức được rằng mình phải có
những sáng kiến trong quá trình dạy trẻ, có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu
của ngành học trong thời kỳ đổi mới, nhất là trong giai đoạn hiện nay
Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ quả thực là một vấn đề vô cùng quan
trọng Là giáo viên đang trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ 24-36 tháng, tôi luôn
suy nghĩ về cách tổ chức các hình thức để phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách
tốt nhất
Năm học 2015 – 2016, tôi được ban giám hiệu phân công phụ trách nhóm
trẻ 24 - 36 tháng, với số lượng 16 cháu, vốn từ của các cháu còn hạn chế thêm
vào nữa là các cháu còn nhút nhát, khả năng phát triển ngôn ngữ, phát triển
nhận thức còn chậm Do vậy việc truyền đạt kiến thức cho trẻ còn gặp nhiều khó
khăn Chính vì lý do trên nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài nghiên cứu: “một số
biện pháp nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động nhận
biết tập nói cho trẻ 24 – 36 tháng, trường mầm non Hưng Lộc”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ thông
qua hoạt động nhận biết tập nói cho trẻ 24 – 36 tháng, trường mầm non Hưng
Lộc
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
16 trẻ 24- 36 tháng tại trường mầm non Hưng Lộc – Huyện Hậu Lộc
1.4 Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
+ Phương pháp điều tra khảo sát, quan sát, trực quan, đàm thoại
+ Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận.
Ngày xưa ông cha ta đã có câu: “Trẻ lên 3 cả nhà tập nói” và quả đúng
như thế
Đối với trẻ em sự phát triển ngôn ngữ đóng vai trò hết sức quan trọng
trong việc phát triển hình thành tư duy và phát triển nhân cách trẻ, là công cụ để
học tập, giao tiếp, vui chơi Đối với trẻ 24- 36 tháng, ở giai đoạn này do bộ máy
phát âm của trẻ chưa hoàn thiện, trẻ còn hay nói ngọng, nói lắp, nói kéo dài, phát
âm chưa chuẩn…Nhưng nhu cầu giao tiếp của trẻ thì rất lớn, trẻ thích được giao
tiếp Đặc biệt ở độ tuôi này vốn từ của trẻ phát triển rất nhanh khoảng 486 từ,
đến cuối 36 tháng trẻ đạt thêm 254 từ Trẻ thích được trò chuyện, có thể la hét
khi vui sướng mà không cần biết người xung quanh có thích hay không
Chính vì vậy, là một giáo viên chủ nhiệm lớp, ngay từ đầu năm học tôi
luôn quan tâm đến đặc điểm tâm sinh lý cũng như ngôn ngữ giao tiếp của từng
trẻ nhằm khám phá, tìm hiểu khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ để kịp thời có
những biện pháp giáo dục và nâng cao dần ngôn ngữ cho trẻ Khi tiếp xúc với
trẻ tôi nhận thấy rằng ngôn ngữ của trẻ còn nhiều hạn chế về câu, từ, về cách
Trang 5phát âm, cách diễn đạt câu Khi trẻ nói hầu hết toàn bớt âm trong các từ, giao
tiếp không đủ câu, nói dớ, nói lắp cho nên nhiều khi giáo viên không hiểu trẻ
đang nói về cái gì? Cũng có một số trẻ còn hạn chế khi nói, trẻ chỉ biết chỉ tay
vào những thứ mình cần khi cô hỏi Mức độ hiểu nghĩa của từ còn rất hạn chế và
có nét đặc trưng riêng
Chính vì thế mà ở giai đoạn này, chúng ta cần giúp trẻ phát triển, mở rộng
các từ loại trong vốn từ, biết sử dụng nhiều loại câu, dạy trẻ phát âm chính xác
các âm vị, âm tiết, từ, câu theo chuẩn mực âm thanh tiếng mẹ đẻ, làm giàu vốn
từ, nâng cao khả năng hiểu nghĩa của từ, củng cố và tích cực hóa vốn từ cho
trẻ, giúp trẻ biết vận dụng phù hợp vốn từ đó trong hoạt động giao tiếp, cho trẻ
thường xuyên được nghe, được nói theo các mô hình câu chuẩn, củng cố cách
sử dụng đúng một số kiểu câu, sửa một số kiểu câu sai cho trẻ, cho trẻ làm
quen với một số kiểu câu mới khó hơn Bằng cách thường xuyên trò chuyện
với trẻ về những sự vật, sự việc trẻ nhìn thấy trong sinh hoạt hàng ngày Nói
cho trẻ biết các từ biểu hiện về các đặc điểm, tính chất, công dụng của chúng
Cho trẻ xem tranh, kể cho trẻ nghe các câu chuyện đơn giản qua tranh Đặt một
số loại câu hỏi giúp trẻ biết sử dụng ngôn ngữ phù hợp thông qua các hoạt
động trong ngày
2.2 Thực trạng vấn đề:
Trường mầm non Hưng Lộc là trường nhiều năm đạt danh hiệu tiên tiến
cấp huyện, cấp tỉnh
Năm học 2015- 2016 Toàn trường có 21 nhóm lớp Trong đó lớp mẫu
+ Khối mẫu giáo: 6 lớp: 5- 6 tuổi
6 lớp: 4- 5 tuổi
5 lớp: 3- 4 tuổi
Trường mầm non Hưng Lộc luôn được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân,
các ban ngành đoàn thể, hội cha mẹ trẻ đã xây dựng cho nhà trường mầm non
một khu trung tâm khang trang sạch sẽ, tương đối đầy đủ về phòng học, trang
thiết bị, bếp ăn Khuôn viên trường rộng rãi thoáng mát, cơ sở vật chất, đang
ngày càng được nâng cấp cao hơn, đây chính là môi trường tốt để trẻ được hoạt
động, vui chơi
Bên cạnh đó nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên có năng lực chuyên
môn vững vàng, yêu nghề mến trẻ, luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau nhằm phát
huy truyền thống tốt đẹp của nhà trường Những năm học gần đây trường không
những thu hút con em trong xã mà còn thu hút được trẻ ở các xã lân cận
B Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm bồi dưỡng về phẩm chất đạo đức
cũng như năng lực chuyên môn cho giáo viên, thường xuyên xây dựng, tổ chức
tiết mẫu, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề, để giáo viên được dự giờ,
trao đổi những kinh nghiệm về chuyên môn với các đồng chí, đồng nghiệp
Nhà trường luôn được các cấp lãnh đạo quan tâm, đầu tư cơ sở vật chất,
Trang 6trang thiết bị đảm bảo cho các hoạt động của trẻ.
Năm học 2015 – 2016, tôi được nhà trường phân công tôi chủ nhiệm nhóm trẻ 24 – 36 tháng tuổi với tổng số cháu là 16 cháu Được sự quan tâm giúp
đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, bản thân tôi là một giáo viên có chuyên môn vững vàng, luôn yêu nghề mến trẻ, chăm sóc, giáo dục trẻ bằng tình thương yêu
và sự công bằng của một nhà giáo, tôi không ngừng học hỏi nâng cao nghiệp vụ chuyên môn để nắm được định hướng trong tổ chức các hoạt động
Đa số phụ huynh quan tâm đưa trẻ đến trường đúng độ tuổi, chăm sóc giáo dục trẻ theo khoa học, thực hiện tốt công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường và đa số rẻ có nề nếp thói quen trong sinh hoạt cũng như học tập, tích cực tham gia vào các hoạt động
*Khó khăn
- Phòng học còn thiếu, số trẻ đến nhóm lớp đông
- Một giáo viên trên một nhóm lớp 16 trẻ là hết sức khó khăn trong việc
- - Một số phụ huynh nuông chiều trẻ, hay nậng trẻ theo tiếng địa phương
- Cháu còn quá nhỏ, lần đầu tiên làm quen với cô giáo và xa gia đình nên trẻ còn khóc nhiều, dẫn đến ảnh hưởng đến giờ chơi tập của trẻ
- Nhóm trẻ 24 – 36 tháng tuổi đa số lần đầu tiên ra lớp nên trẻ còn nhút
nhát, trẻ nói lắp, nói tiếng địa phương, trẻ chưa biết sử dụng vốn từ, phát âm chưa rõ ràng, hạn chế trong việc diễn đạt, chưa mạnh dạn tự tin trong giao tiếp
- Trẻ chưa thích nghi với việc ăn ngủ tại trường, chưa có ý thức trong giờ học, chưa biết tự phục vụ vệ sinh cá nhân
* Kết quả khảo sát của thực trạng:
Để có được các biện pháp giáo dục trẻ phát triển ngôn ngữ phù hợp, hiệu quả tôi tiến hành khảo sát đánh giá thực trạng ngôn ngữ của trẻ 24– 36 tháng mà tôi đang phụ trách kết quả như sau :
B B ảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng.
Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu
cầu
Số trẻ
Nội dung khảo sát
Khả năng nghe hiểu
ngôn ngữ và phát âm
rõ tiếng
Sử dụng các từ chỉ đồ
vật,con vật, đặc điểm,
hành động quen thuộc
trong giao tiếp
Trang 7các nhân vật, sự vật,
hành động gần gũi
trong tranh
Qua kết quả khảo sát về thực trang trên cho thấy:
+ Khả năng nghe hiểu ngôn ngữ và phát âm rõ tiếng là 25% yếu Phát triển vốn từ 31% yếu Sử dụng các từ chỉ đồ vật, con vật, đặc điểm, hành động quen thuộctrong giao tiếp 31% yếu Xem tranh và gọi tên các nhân vật, sự vật, hành động gần gũi trong tranh 31% yếu
* Nguyên nhân:
- Do trẻ phát âm còn chưa chuẩn, nói ngọng, nói lắp nhiều
- Trẻ chưa nói được thành câu thành thạo
- Trẻ chưa mạnh dạn trong giao tiếp, do trẻ được nuông chiều thái quá…
2.3 Các giải pháp và biện pháp
2.3.1 Các giải pháp:
- Nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động nhận biết tập nói và nghiên cứa về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 24-36 tháng
- Tăng cường công tác tham mưa với Ban giám hiệu, phối hợp với phụ huynh học sinh để tăng cường điều kiện nhằm nâng cao chất lượng của nhận biết tập nói
- Sử dụng linh hoạt các biện pháp nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động nhận biết tập nói cho trẻ 24-36 tháng
2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện:
* Biện pháp 1: Gíao dục nề nếp thói quen cho trẻ. Đ
Đ Để trẻ lĩnh hội được về kiến thức và phát triển ngôn ngữ một cách tốt nhất, ngay từ những ngày đầu tiên đến lớp tôi luôn luôn giáo dục trẻ có một thói quen
nề nếp nhất định, khi đến lớp các cháu phải biết lễ phép chào cô giáo…và giáo
Ví dụ:
- Giờ đón trẻ: Cô dạy trẻ cách chào hỏi với mọi người xung quanh
+ Con chào cô! Con chào ông bà, bố mẹ…
Hơn nữa trong giờ hoạt động tôi luôn luôn nhắc nhở trẻ luôn chú ý, biết lắng nghe cô giáo khi đang giảng bài Từ đó trẻ mới tập trung vào hoạt động và đạt được kết quả cao
Việc đưa trẻ vào các hoạt động và thông qua hoạt động để giáo dục trẻ ở mọi lúc, mọi nơi là một biện pháp tốt: Các hoạt động đón trả trẻ hàng ngày, hoạt động chơi tập, lao động vệ sinh… Đều là những dịp để trẻ bộc lộ cá tính, cách ứng xử lời ăn tiếng nói của mình Yêu cầu giáo viên phải gần gũi để kịp thời phát hiện và uốn nắn những sai sót của trẻ trong hành vi, lời nói theo những tiêu chí của chuyên đề lễ giáo quy định Giáo dục lễ giáo cho trẻ thường xuyên, mọi lúc mọi nơi là một trong những biện pháp chủ yếu đem lại những kết quả cao trong khả năng giao tiếp của trẻ
Khi tổ chức bất cứ hoạt động nào mà đặc biệt là hoạt động nhận biết tập nói cho trẻ, thì sự hứng thú tích cực của trẻ là yếu một trong những yếu tố quyết
Trang 8định đến hiệu quả của hoạt động Chính vì thế, tôi rất coi trọng đến việc tạo nề
nếp thói quen cho trẻ và tôi đã thực sự thành công khi tổ chức hoạt động nhận
biết tập nói cho trẻ
* Biện pháp 2: Nghiên cứa tài liệu, học hỏi đồng nghiệp
Ngoài việc dạy trên lớp, tôi luôn dành thời gian để tham khảo tài liệu như:
Nghiên cứu trên mạng, đọc sách báo, xem tạp chí, tạp san, xem chương trình
thiếu nhi, đọc sách dành cho trẻ mầm non, học hỏi bạn bè đồng nghiệp để tìm ra
phương pháp dạy học linh hoạt, sáng tạo Nhằm cuốn hút trẻ vào tiết học say mê
hơn, tích cực hơn
Muốn đạt được kết quả cao trong vấn đề này thì trước hết tôi luôn tự học,
tự bồi dưỡng chuyên môn qua nghiên cứu tài liệu để tìm tòi khám phá những cái
hay cái đẹp trong từng tác phẩm văn học, tích luỹ kiến thức, hiểu biết về các
phương háp phát triển ngôn ngữ cho trẻ em, đặc biệt là trẻ nhà trẻ qua tất cả các
hoạt động nhằm phát triển vốn từ, khả năng giao tiếp…cho trẻ một cách tốt nhất
Bên cạnh đó, tôi thường xuyên học hỏi đúc rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp, qua
mạng internets …
Qua việc tích cực tự học tôi đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm cho
bản thân, để tích lũy thêm kinh nghiệm cho bản thân khi tổ chức các hoạt động
mà đặc biệt là hoạt động nhận biết tập nói
* Biện pháp 3: Linh hoạt sáng tạo trong tổ chức hoạt động nhận biết
tập nói.
Thông qua việc nắm chắc phương pháp dạy cỏc hoạt động núi chung và
hoạt động “phát triển ngôn ngữ” nói riêng tôi luôn tham khảo thêm nhiều tài
liệu và nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy, chuẩn bị lời nói và soạn giáo án trước
khi lên lớp một cách khoa học có lô gic, kết hợp giữa đồ dùng trực quan tranh
ảnh, vật thật có màu sắc đẹp, chất liệu bền, với các cử chỉ âu yếm gần gũi, lời
nói nhẹ nhàng, phát âm chuẩn, chính xác, ngắn gọn, dễ hiểu, sát thực với nội
dung của từng bài, từng đề tài Và đặc biệt tôi đã sử dụng các biện pháp, các thủ
thuật khác nhau một cách linh hoạt, sáng tạo giúp trẻ hứng thú trong các hoạt
động đạt hiệu quả cao
Ví dụ 1:
Với chủ đề: “Bé và các bạn” Đề tài: Nhận biết “Bạn trai - Bạn gái”
- Mục đích: Trẻ nhận biết, gọi tên bạn trai, bạn gái Biết được trang phục
của bạn trai và bạn gái Rèn luyện sự chú ý, ghi nhớ của trẻ
Cho cô: Tranh ảnh có các bạn trai – gái
Cho trẻ: Tranh ảnh lô tô bạn trai – gái
+ Các con ơi, cô mời các con đứng lên hát và vận động cùng cô bài hát
“Ru em”
- Cô và các con vừa hát vận động bài hát gì?
Trang 9- Em bé búp bê được làm gì? (Bồng, bế)
+ Nhận biết, bạn gái.
- Đoán xem, đoán xem?
- Các con nhìn xem cô có bức tranh gì đây?
(Ảnh 1- Phần phụ lục)
- Bức tranh vẽ bạn trai, hay bạn gái (bạn gái)
- Các con có nhận xét gì về bạn gái?
- Bạn gái mặc áo màu gì? (màu đỏ)
- Tóc bạn gái ngắn hay dài? (dài ạ)
- Đúng rồi đấy các con ạ! Đây là bức tranh vẽ bạn gái vì bạn ấy mặc váy,
+ Đoán xem, đoán xem? Các con quan sát xem cô có tranh gì nữa đây?
(Ảnh 2- Phần phụ lục)
- Các con có nhận xét gì về bạn trai?
- Bạn trai mặc áo màu gì? (màu xanh)
- Tóc bạn trai ngắn hay dài? (ngắn ạ)
- Qua đó phát triển khả năng phát âm và phát triển vốn từ và trẻ hứng thú
tham gia hoạt động, trẻ biết phân biệt ban trai, bạn gái
Ví dụ 2:
Chủ đề “ Đồ dùng, đồ chơi của bé” Đề tài: Nhận biết tập nói “ Đồ dùng
của bé”.
- Mục đích:
+Trẻ nhận biết và gọi tên một số đồ dùng của trẻ như: Quần áo, mũ,
dép…
phát triển ngôn ngữ, và phát âm Rèn khả năng chú ý, quan sát cho trẻ
- Chuẩn bị: Mô hình siêu thị bán đồ dùng cho trẻ như: quần , áo, mũ, giày,
dép
- Cách tiến hành: Cô cho trẻ đi siêu thị có bán đồ dùng của bé và hỏi trẻ
con mua được gì?
Cho quan sát và trẻ nhận biết đôi dép Các con xem cô có gì đây? (đôi
dép)
Đôi dép dùng để làm gì? Đôi dép có màu gì? Các con mua được gì nữa?
(quần,áo) …
Và cứ như thế cô đàm thoại cùng trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, sử sử
dụng các từ chỉ đồ vật, đặc điểm quen thuộc trong giao tiếp
Ví dụ 3:
Chủ đề: “Mẹ và những người thân yêu” Cho trẻ nhận biết “Các thành
viên trong gia đình”
- Mục đích: Trẻ nhận biết được các thành viên trong gia đình (bố mẹ, anh
chị )
- Chuẩn bị: Máy chiếu, tranh lô tô về các thành viên trong gia đình, nhac
bài hát: “ Ba ngọn nến lung linh”…
- Cách tiến hành: (cô cho trẻ xem tranh về già đình trên máy chiếu)
Trang 10Các con ơi! Đoán xem, đoán xem? Các con có biết trên màn hình có hình
ảnh vẽ về ai đây không? (tranh gia đình)
(Ảnh 3- Phần phụ luc)
À, đây là tranh về gia đình đấy Hôm nay cô và các con sẽ tìm hiểu xem
gia đình các con và các bạn trong lớp có những ai nhé!
* + Quan sát tranh về các thành viên trong gia đình.
- Trò truyện với trẻ về gia đình bé:
(Cô đưa trẻ hướng lên màn hình, lần lượt cho xuất hiện hình ảnh các
thành viên trong gia đình cho trẻ quan sát và đàm thoại)
- Các con ơi! Trên màn hình xuất hiện hình ảnh về ai đây? (ông, bà)
- Ông đang làm gì?
- Cô lai có hình ảnh về ai nữa đây? (bố)
- Bố đang làm gì?
- Thế đây là ai? Ai là người sinh ra các con đây? (mẹ)
- Mẹ đang làm gì đây?
(Ảnh 4- Phần phụ lục)
- Cô có thể cho 1 - 2 trẻ lên giới thiệu về gia đình bé
VD:
- Nhà con có bố gì?
- Bố con làm nghề gì?
- Nhà con có bố Thành, bố đi dạy học
- Nhà con có mẹ gì?
- Mẹ con tên là Oanh, mẹ con đi dạy học,
- Còn con tên gì? Nguyễn Minh Anh
- Cô lần lượt hỏi một số cháu
Các bạn ạ! có một số bạn là có anh hoặc có chị, còn bạn Minh Anh là con
đầu nên có cả em bé nữa đấy Vừa rồi đã có nhiều bạn giới thiệu về các thành
viên trong gia đình mình rất giỏi Cô đã chuẩn bị cho mỗi con một rổ đồ chơi,
trong rổ có hình ảnh của bố mẹ, anh chị con Cô mời các cháu lấy rổ đồ dùng
về phía trước để cùng chơi nào?
+ Trò chơi: “Nói tên các thành viên theo yêu cầu”
- Cách chơi: Cô đưa tranh lô tô, trẻ nói tên thành viên trong gia đình
- Cô giáo dục trẻ biết yêu quí mọi người trong gia đình
- Cô hát bài : Ba ngọn nến lung linh
Qua cách sử dụng máy chiếu một cách linh hoạt, sáng tạo đã gây sự hứng
thú cho trẻ và đạt được hiệu quả cao trong hoạt động nhận biết tập nói
Ví dụ 4:
Chủ đề: “Những con vật đáng yêu” cho trẻ nhận biết tập nói: “con gà,
con vịt, con ngan”
- Mục đích: Giúp trẻ nhận biết gọi tên: “con gà, con vịt, con ngan” Biết
một số đặc, điểm đặc trưng, của các con vật, luyện sự phát âm cho trẻ
- - Cô chuẩn: Con gà, con vịt, con ngan, mô hình trang trại
- Cách tiến hành: