SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học Mĩ thuật ở Tiểu học theo chủ đề Đan Mạch

SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học Mĩ thuật ở Tiểu học theo chủ đề Đan Mạch 1 MỤC LỤC I MỤC LỤC Trang 01 I MỞ ĐẦU Trang 02 1 Lí do chọn đề tài Trang 02 2 Mục đích nghiên cứu của đề tài Trang 03 3 Đối tượng nghiên cứu Trang 03 4 Phương pháp nghiên cứu Trang 03 II NỘI DUNG SKKN Trang 04 1 Cơ sở lí luận Trang 04 2 Thực trạng Trang 05 2 1 Thực trạng chung Trang 05 2 2 Thực trạng về giáo viên và học sinh Trang 05 3 Các giải pháp thực hiện Trang 07 3 1 Lập kế hoạch bài học theo phương p[.]

MỤC LỤC

1 Lí do chọn đề tài……… Trang 02

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài……… Trang 03

3 Đối tượng nghiên cứu……… Trang 03

4 Phương pháp nghiên cứu……… Trang 03

II NỘI DUNG SKKN……… Trang 04

1 Cơ sở lí luận……… Trang 04

2 Thực trạng……… Trang 05

2.1 Thực trạng chung …… Trang 05

2.2 Thực trạng về giáo viên và học sinh……….Trang 05

3 Các giải pháp thực hiện……… Trang 07

3.1 Lập kế hoạch bài học theo phương pháp mới của Đan Mạch…… .Trang 07

3.2 Xây dựng các chủ đề học tập……… .……… Trang 07

3.3 Vận dụng 7 quy trình mĩ thuật mới phù hợp với HS tiểu học… .Trang 09

3.4.Tạo không khí lớp học … Trang 10

3.5 Việc nhận xét, đánh giá sản phẩm của học sinh Trang 11

4 Hiệu quả của SKKN ……… Trang 12

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ……… Trang 13

1 Kết luận ……… Trang 13

2 Kiến nghị ……… Trang 14

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài.

Mĩ thuật là một trong những môn nghệ thuật Nếu dạy học là khó thì dạy

nghệ thuật càng khó, cần phải mang tính nghệ thuật cao hơn Vì học mĩ thuật

đem lại niềm vui cho mọi người, làm cho mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái

đẹp có ở trong mình, xung quanh mình, gần gũi và đáng yêu Đồng thời mĩ thuật

giúp mọi người tự tạo ra cái đẹp theo ý mình và biết thưởng thức nó ngay trong

sinh hoạt thường ngày của mình, làm cho cuộc sống thêm hài hoà hạnh phúc

Nếu muốn có những tiết học hay, muốn có những bài vẽ đẹp của các em thì

những yếu tố quyết định chất lượng của việc dạy và học chính là khả năng dẫn

dắt, truyền đạt kiến thức của mỗi giáo viên Để có được điều đó ngoài năng

khiếu sư phạm, mỗi giáo viên cần phải có những kinh nghiệm qua cả một quá

trình giảng dạy Nhưng làm thế nào để rút ra được những kinh nghiệm lại là cả

một vấn đề Giáo viên có thể tham khảo tài liệu, học hỏi đồng nghiệp, nhưng cái

chính là phải tự thân vận động của mỗi cá nhân, có như thế mới xử lý linh hoạt

các tình huống sư phạm, không rập khuôn, lý thuyết

Đối với bộ môn Mĩ thuật, việc dạy trong nhà trường phổ thông nói chung

và ở bậc Tiểu học nói riêng không nhằm mục đích đào tạo học sinh thành những

hoạ sĩ hay những nhà nghiên cứu nghệ thuật chuyên nghiệp mà là để giáo dục

cho các em thị hiếu thẩm mĩ cần thiết cho việc hình thành và phát triển một nhân

cách toàn diện, hài hoà: đó là khả năng biết cảm nhận và biết tạo ra cái

đẹp-trước hết là cho chính các em sau là cho gia đình và xã hội Chính vì vậy việc

dạy học theo phương pháp dạy học Mĩ thuật mới này hướng nhiều đến khả năng

sáng tạo, tư duy của học sinh, đáng kể nhất là rèn được nhiều kỹ năng quan

trọng cho học sinh như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sống, kỹ năng hợp tác…

Việc dạy học Mĩ thuật theo phương pháp của Đan Mạch giúp giáo viên nói

chung và giáo viên dạy Mĩ thuật nói riêng nhận thức được: Dạy học Mĩ thuật

trong nhà trường thông qua các hoạt động tạo hình để khơi gợi và phát huy

khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp tiến tới hình

thành thị hiếu thẩm mỹ của riêng mình trong cuộc sống hằng ngày Việc dạy học

Mĩ thuật theo phương pháp của Đan Mạch nhằm truyền cảm hứng cho giáo viên

dạy Mĩ thuật, khuyến khích giáo viên kết hợp các kỹ năng mỹ thuật với các

phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, khuyến khích sự tương tác,

kích thích tư duy sáng tạo, kích thích phát triển nhận thức thông qua hoạt động

thực tế Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật, giáo viên sẽ tổ

chức dạy cho các em học Mĩ thuật qua các hoạt động Vẽ cùng nhau, Vẽ theo

nhạc, Vẽ biểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được, Xây dựng cốt truyện

Thông qua các hoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát huy được năng khiếu thẩm

mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp, tiến tới hình thành thị

hiếu thẩm mỹ của học sinh trong cuộc sống Đây là một chương trình giáo dục

Mĩ thuật Tiểu học năng động, phát huy, rèn luyện được nhiều kỹ năng cho học

sinh, đặc biệt là kỹ năng sống, một sự thay đổi lớn cả về phương pháp lẫn mục

tiêu giáo dục của bộ môn Mĩ thuật ở Tiểu học Ngoài việc thay đổi nội dung

phân phối chương trình, sự thay đổi hình thức tổ chức lớp học phần lớn được

thông qua hoạt động nhóm thì vấn đề để học sinh tiếp thu được kiến thức, phát

triển tư duy, sáng tạo ra những sản phẩm mĩ thuật là một trong những vấn đề

trọng tâm khiến giáo viên không khỏi tránh được những khó khăn, vướng mắc

Vì theo phương pháp mới, mỗi chủ đề sẽ thực hiện bằng nhiều quy trình mĩ

thuật khác nhau, giáo viên hoàn toàn không hướng dẫn học sinh thực hành mà

chủ yếu do học sinh tự tìm hiểu vấn đề, đề ra cách giải quyết nên câu hỏi đặt ra

là: Hầu hết các giáo viên dạy Mĩ thuật Tiểu học đều cho rằng minh họa hướng

dẫn từng bước để học sinh vẽ còn chưa hiệu quả huống gì là để tự các em vẽ

theo cảm nhận và sự hiểu biết của bản thân

Có thể nói ưu điểm của phương pháp dạy học mới theo dự án là tích cực,

mà ở đó học sinh chủ động, tự lực khai thác tri thức dưới sự hướng dẫn của giáo

viên Các phương pháp dạy học mới được triển khai trong dự án đã kích thích sự

say mê, hứng thú trong học tập, bồi dưỡng phát triển năng lực cảm thụ thẩm mĩ,

năng lực tư duy và trí tưởng tượng của học sinh Tuy nhiên vấn đề đồ dùng phục

vụ môn học giải quyết như thế nào để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh hay

hình thức tổ chức lớp học ra sao, cách thực hiện các quy trình sáng tạo vẫn là

những băn khoăn lớn của mỗi giáo viên chuyên trách khi giảng dạy Chính từ

những trăn trở này, tôi đã tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Một số biện

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:

Mục đích của đề tài là nghiên cứu là tìm hiểu quá trình dạy học theo

phương pháp Đan Mạch để có những biện pháp nâng cao việc dạy học theo chủ

đề Thông qua các biện pháp mà có thể nâng cao được nhiều kiến thức cho bản

thân và ý thức được việc nghiên cứu, tìm tòi các phương pháp giảng dạy theo

hướng đổi mới.[2]

Tìm ra những cơ sở lí luận, các phương pháp dạy học, tìm ra những cái

hay, cái đẹp những vấn đề thường gặp, những tình huống và những cái còn hạn

chế để có những biện pháp khắc phục những gì chưa làm được

3 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học Mĩ thuật ở

Tiểu học theo chủ đề Đan Mạch” nhằm giúp cho học sinh ở trường Tiểu học Hà

Châu tiếp cận được các chủ đề theo chương trình mới của Đan mạch

4 Phương pháp nghiên cứu:

Để việc nghiên cứu đạt được kết quả tốt tôi sử dụng phương pháp nghiên

cứu trong đó chủ yếu là các phương pháp:

1 Phương pháp vấn đáp: Là phương pháp mà giáo viên sẽ dùng một hệ thống

câu hỏi để học sinh trả lời bằng miệng nhằm thu được những thông tin nói lên

nhận thức hoặc thái độ của cá nhân đối với vấn đề học bộ môn Mĩ thuật theo

phương pháp mới

2 Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp thu thập thông tin về quá

trình giáo dục trên cơ sở tri giác trực tiếp các hoạt động dạy – học cho ta những

tài liệu về thực tiễn để cú thể nắm bắt một cỏch hiệu quả và chớnh xỏc Thụng

qua quỏ trỡnh quan sỏt, giỏo viờn ghi nhận lại tỡnh hỡnh học tập của học sinh,

những vấn đề nảy sinh trong quỏ trỡnh giảng dạy nhằm tỡm ra biện phỏp giải

quyết thớch hợp nhất

3 Phương phỏp trải nghiệm: Giỏo viờn giỳp cho HS cú những trải nghiệm để

gợi mở cỏch nhỡn nhận, cảm giỏc, sự tũ mũ, trớ nhớ, trớ tưởng tượng và phỏt triển

khả năng sỏng tạo và biểu đạt Giỏo viờn phải chủ động tỏc động vào học sinh

và quỏ trỡnh dạy – học để hướng theo mục tiờu dự kiến của mỡnh.[1]

4 Phương phỏp phõn tớch, tổng hợp: Phõn tớch nguyờn nhõn dẫn đến thực

trạng và tổng hợp cỏc kết quả thu được qua quỏ trỡnh nghiờn cứu nhằm đỏnh giỏ

hiệu quả của giải phỏp

Để vấn đề nghiờn cứu được thực hiện cú hiệu quả và đạt được mục tiờu đề

ra thỡ giỏo viờn phải thực hiện tốt việc ỏp dụng phương phỏp dạy học Mĩ thuật

mới thỡ hiệu quả giỏo dục chắc chắn sẽ cao Cựng với những quy trỡnh mĩ thuật

theo phương phỏp mới của Đan Mạch kớch thớch sự tư duy, sỏng tạo của học

sinh.[1] Nếu giỏo viờn biết cỏch vận dụng linh hoạt vào điều kiện thực tế thỡ sẽ

khụng cũn gặp khú khăn gỡ

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Cơ sở lớ luận:

Phương phỏp giỏo dục phổ thụng phải phỏt huy tớnh tớch cực, tự giỏc, chủ

động, sỏng tạo của học sinh; phự hợp với đặc điểm của từng lớp học, mụn học;

bồi dưỡng phương phỏp tự học, rốn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực

tiễn; tỏc động đến tỡnh cảm, đem lại niềm vui, hứng thỳ học tập cho học sinh

Đồng thời cũn nờu rừ: “Mục tiờu giỏo dục Tiểu học nhằm giỳp cho học sinh

những cơ sở ban đầu nhưng rất quan trọng cho sự hỡnh thành và phỏt triển nhõn

chất, thẩm mĩ và lao động để học sinh tiếp tục học lờn trung học hoặc đi vào

cuộc sống tựy theo nhu cầu và nguyện vọng bằng những hỡnh thức thớch hợp”

Điều này khẳng định giỏo dục thẩm mĩ trong trường Tiểu học là một nội dung cú

ảnh hưởng mạnh mẽ đối với cỏc mặt giỏo dục khỏc, tạo nờn sự hoàn thiện trong

việc phỏt triển nhõn cỏch của học sinh Chớnh vỡ vậy việc giỏo dục và bồi dưỡng

cho học sinh cú trỡnh độ văn hoỏ thẩm mĩ là hết sức cần thiết Ở lứa tuổi học

sinh tiểu học các em còn quá nhỏ vì vậy các em thích vẽ theo ý của mình hơn là

vẽ theo sự hướng dẫn của giáo viên Nghĩ gì là vẽ nấy, đặt bút là vẽ không theo

trình tự, khuôn khổ các bước vẽ Thậm chí trong quá trình làm bài, các em còn

không muốn cho giáo viên hay các bạn nhìn thấy sợ các bạn hay cô giáo nhìn

thấy lại chê Chính vì vậy mà người giáo viên cần hiểu và hướng dẫn các em dần

dần, để các em nắm bắt và thấy được tác dụng của việc vẽ tranh đúng đem lại

cho bài vẽ của mình có một kết quả tốt Để tổ chức hiệu quả cỏc hoạt động giỏo

dục mĩ thuật ở trường tiểu học người giỏo viờn cú thể thấy vai trũ của mỡnh là

cầu nối giữa phương phỏp, nhà trường với học sinh, tạo thành một hệ thống liền

mạch, chặt chẽ, tỏc động qua lại với nhau Phải biết xõy dựng kế hoạch, tạo điều

kiện cho HS học qua nhiều kênh hình, kênh chữ, xây dựng được môi trường học

tập thân thiện Quá trình học chính là sự tích lũy thông tin từ nhiều nguồn khác

nhau

Dự án này nhằm truyền cảm hứng cho giáo viên dạy Mĩ thuật để hỗ trợ

học sinh phát triển khả năng tiếp thu thẩm mĩ và sáng tạo, bằng cách khuyến

khích các em trải nghiệm, sáng tạo, bày tỏ, hợp tác và giao tiếp với nhau qua các

hoạt động mĩ thuật thực tế Thông qua hoạt động thực tế, học sinh tự mình làm

giàu cách biểu đạt, phân tích, đánh giá, lựa chọn và nhận thức để hình thành,

phát triển những năng lực ở cá nhân Cùng lúc với việc phát triển những năng

lực này, học sinh cũng có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh

nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác, khả năng tự học và

tự đánh giá, phân tích, trình bày [1]

Điểm nổi bật của việc dạy học theo phương pháp Đan Mạch là giáo viên

có thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trong một

bài dạy Nội dung chương trình giáo dục Mĩ thuật theo phương pháp mới không

theo trình tự các bài như chương trình hiện hành, mà giáo viên căn cứ vào đó để

xây dựng các chủ đề cho phù hợp và các chủ đề đó phải biết cách đưa các quy

trình vào từng chủ đề để dạy sao cho phù hợp như các quy trình vẽ cùng nhau,

vẽ theo nhạc, vẽ biểu đạt, tạo hình 3D, xây dựng cốt chuyện … để tạo cho học

sinh có hứng thú, không khí lớp học thật vui vẻ.[1]

2 Thực trạng:

2.1 Thực trạng chung

Như đã nêu ở trên, dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới sẽ rèn luyện

cho học sinh rất nhiều kỹ năng, phát huy được trí tưởng tượng của các em Các

hoạt động học tập trên lớp hoàn toàn do học sinh chủ động: chủ động hợp tác,

chủ động tư duy sáng tạo, chủ động phân tích đánh giá…Nếu dạy theo phương

pháp cũ, giáo viên chỉ cần chuẩn bị một số tranh, ảnh hoặc mẫu vật…dùng cho

một tiết dạy là đủ Khi lên lớp cứ theo trình tự các hoạt động ở các tiết là xong

Nhưng khi dạy theo phương pháp mới đòi hỏi giáo viên phải có kế hoạch dạy

học xuyên suốt và liên kết giữa các tiết trong cùng một chủ đề, không tiết nào

giống tiết nào

Mặt khác đối với học sinh tiểu học, nhận thức của các em chủ yếu là nhận

thức cảm tính Các em vẽ hình thường còn quá to hay quá nhỏ,

không tự tin khi thể hiện chưa biết biểu đạt để tạo được ngân hàng hình ảnh,

cách sắp xếp bố cục thường chưa hợp lí , cách tạo hình 3D thì còn rất mới mẻ

với các em , nói chung là các em chưa có ý tưởng, sáng tạo trong các quy trình

của chủ đề mới, đại đa số vẫn các em vẽ thường bị gò bó, công thức, đôi khi rập

khuôn, sự suy nghĩ, tìm tòi chưa được giải phóng, hiện tượng bắt chước, lặp lại

từ cách vẽ hình, vẽ màu, cách tìm chủ đề cho vẫn còn chung chung Chính vì

vậy giáo viên cần phải có những biện pháp để học sinh tiếp cận chủ đề này một

cách nhanh nhất

2.2 Thực trạng về giáo viên và học sinh.

* Về phía giáo viên:

Khi dạy theo phương pháp của Đan Mạch đòi hỏi giáo viên phải có kế

hoạch dạy học xuyên suốt và liên kết giữa các tiết trong cùng một chủ đề Xây

dựng nội dung các chủ đề như thế nào cho đảm bảm mục tiêu giáo dục giảng

cho các em làm sao để các em dễ hiểu thì giáo viên vẫn còn nhiều băn khoăn

Nếu chủ đề quá khó đối với học sinh sẽ không tạo được hứng thú học tập cho

các em và ngược lại nếu quá dễ thì sẽ gây tâm lý nhàm chán cho học sinh Bên

cạnh đó giáo viên vẫn còn lúng túng nhiều trong việc lựa chọn và vận dụng các

quy trình làm sao cho phù hợp với chủ đề thì mới đạt hiệu quả và mục tiêu giáo

dục của bài học

Trang thiết bị phục vụ môn học chưa đủ đáp ứng nhu cầu cho dạy-học Mĩ

thuật, sách đọc thêm và các tài liệu tham khảo rất hiếm

* Về học sinh:

Khi áp dụng phương pháp mới thì học sinh vẫn còn nhiều bỡ ngỡ về cách

khám phá chủ đề chủ đề này bao nhiêu tiết mỗi tiết sẽ học như thế nào, không

những thế về hình thức tổ chức lớp học cũng thay đổi, chủ yếu là thực hành theo

nhóm,chính vì vậy giáo viên và học sinh sẽ mất nhiều thời gian cho việc sắp

xếp, ổn định chỗ ngồi, rất khó khăn trong việc quản lý trật tự lớp học Hoạt động

theo nhóm nhiều lợi thế nhưng nếu không được tổ chức một cách khoa học thì

vấn đề trật tự lớp học sẽ mất rất nhiều thời gian Vì học nhóm, các em ngồi đối

diện nhau hoặc thành vòng tròn nên hay nói chuyện, đùa giỡn trong giờ học

Hầu hết giáo viên đều gặp khó khăn vì ề nếp lớp chưa ổn định, học sinh không

quen ngồi lâu trong khuôn khổ Giữ trật tự đã khó, để các em tham gia vào hoạt

động học tập theo hướng dẫn của giáo viên còn khó hơn

Bảy quy trình dạy-học mĩ thuật theo chủ đề Đan Mạch chủ yếu là đề cao

khả năng tự học của học sinh, nhưng để thực hiện được một quy trình các em

phải chuẩn bị rất nhiều vật dụng như: giấy A0, A4, và phải có rất nhiều các vật

dụng tìm được … Điều này quả là khó khăn cho cả giáo viên và học sinh, vì bản

thân các em chưa thể tự chuẩn bị được mà phải có sự hỗ trợ từ phía phụ huynh

Khi thực hiện giảng dạy theo những quy trình này, giáo viên thường mất rất

nhiều thời gian để hướng dẫn, hỗ trợ các em, thậm chí hết tiết học mà nhiều em

vẫn chưa hoàn thành được sản phẩm

* Khảo sát thực trạng của học sinh theo chủ đề 2 “Mặt nạ con thú”:

Đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng và có kết quả như sau:

BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ CỦA HỌC SINH

Hoàn thành Ch ưa hoàn thành

Cả lớp có 5 em chưa hoàn thành vì các em tiếp cận theo chủ đề mới còn

chậm và đồ dùng các em vẫn chưa được đầy đủ

3 Các giải pháp thực hiện.

3.1 Lập kế hoạch bài học theo phương pháp mới của Đan Mạch

Khi dạy học dưới bất cứ phương pháp nào đều yêu cầu giáo viên phải lập

được kế hoạch dạy học hoàn chỉnh Đó không chỉ là đơn thuần thực hiện cho

đúng nhiệm vụ khi lên lớp mà nó còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của mỗi

giáo viên đối với học sinh Có thể nói việc lập kế hoạch giảng dạy tốt là đã thành

công một nửa của quá trình dạy học Giáo viên là người điều khiển quá trình và

tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy bằng các câu hỏi mở và khuyến

khích các em chia sẻ những kinh nghiệm sẵn có của mình Điều này tạo ra nền

tảng cần thiết để giúp các em kiến tạo được quy trình học tập của mình bằng

cách liên hệ những điều đã biết với những điều sẽ học Khi lập kế hoạch giáo

viên phải căn cứ vào tình hình thực tế của lớp để điều chỉnh, thay đổi cho phù

hợp và sát với khả năng tiếp thu của học sinh Kế hoạch cho từng hoạt động

hoặc cho toàn bộ quy trình theo phương pháp Đan Mạch có thể ngắn, dài và kết

nối, liên kết, xâu chuỗi các hoạt động quy trình với nhau, kết thúc hoạt động này

sẽ là mở đầu cho hoạt động tiếp theo… Cụ thể khi xây dựng kế hoạch dạy học

theo phương pháp mới, giáo viên cần phải chú ý tới.[2]

Mục tiêu bài học: Mỗi bài học, tiết học đều có mục tiêu chung là hướng

tới hình thành cho học sinh phát huy khả năng tưởng tượng, sáng tạo và năng

lực diễn đạt bằng lời nói, học sinh tưởng tượng và sáng tạo được một câu

chuyện bằng ngôn ngữ mĩ thuật

Nội dung chủ đề: Nội dung các chủ đề phải vừa sức học sinh, phù hợp

với tâm lý lứa tuổi của các em

Điều kiện tiên quyết: Đó là những yêu cầu thiết yếu để quá tình giảng

dạy có hiệu quả, bao gồm: Tạo điều kiện để học sinh học qua nhiều kênh; chú ý

khả năng, phong cách học của từng học sinh; kết hợp kiến thức của bản thân học

sinh và chiến lược học tập;xây dựng môi trường học tập thân thiện, truyền cảm

hứng cho các em.[1]

Môi trường học tập: Học tại lớp, học ở phòng chức năng hay sân trường

Môi trường học tập thoải mái sẽ hỗ trợ rất nhiều cho quá trình dạy và học.[1]

Đánh giá: Đánh giá từng giai đoạn và đánh giá cả quá trình thực hiện.[1]

Môn Mĩ thuật là môn dành thời gian chủ yếu cho học sinh thực hành, do

vậy giáo viên cần thiết kế tổ chức các hoạt động trải nghiệm phong phú, đa dạng

nhưng không quá dài, mất nhiều thời gian Tuyệt đối không đưa ra tranh vẽ, sản

phẩm làm mẫu để học sinh quan sát trước khi thực hành mà phải để học sinh chủ

động tích cực tìm hiểu và tham gia vào quá trình tranh luận, thảo luận, bàn bạc

khi làm việc cùng các bạn

3.2 Xây dựng các chủ đề học tập

Theo phương pháp mới thì giáo viên được chủ động xây dựng kế hoạch,

nội dung giảng dạy trên cơ sở căn cứ vào chương trình hiện hành và khả năng

nhận thức của học sinh Chính vì vậy, nếu giáo viên đề ra nội dung quá khó thì

hiệu quả sáng tạo của các em sẽ không cao Do đó để xây dựng các chủ đề cho

phù hợp với lứa tuổi học sinh , phù hợp với khả năng của các em, trước hết giáo

viên cần nghiên cứu nội dung, chương trình Mĩ thuật hiện hành, xây dựng kế

hoạch dạy học Mĩ thuật theo phương pháp của Đan Mạch Đồng thời tham khảo

cho đảm bảo mục tiêu giáo dục của môn học Bên cạnh đó, cần xây dựng kế

hoạch giảng dạy linh hoạt và có sự tích hợp hài hòa các quy trình dạy - học mĩ

thuật mới sao cho phù hợp với đối tượng học sinh cũng như điều kiện thực tế tại

địa phương, xác định rõ thời gian, số tiết, quy trình thực hiện, mục tiêu giáo dục

của từng chủ đề ngay từ đầu năm học Cần lưu ý lựa chọn thứ tự các chủ đề phải

đi từ dễ tới khó, từ đơn giản đến sinh động…để học sinh dễ tiếp thu Chính vì

vậy mà chủ đề 1chỉ đưa ra cách giới thiệu hoặc những chủ đề đơn giản để học

sinh được làm quen dần và các chủ đề tiếp theo được nâng cao dần để các em

bắt đầu biết tư duy, sáng tạo Để giúp giáo viên xây dựng được kế hoạch phù

hợp với năng lực học tập của học sinh.[1]

Ví dụ ở khối lớp 2, năm học 2016-2017, trên cơ sở nội dung trình tôi xây

dựng các chủ đề dạy như sau:

S

TT

CHỦ

ĐỀ TIẾT SỐ MỤC TIÊU GIÁO DỤC

QUY TRÌNH THỰC HIỆN

TUẦN

1 Mùa hè

của em 3 - HS được sản phẩm mĩ thuật ở mức biết Phân tích và đánh giá

độ đơn giản: Nêu được nội dung chủ đề , hình ảnh, màu sắc của bức tranh và cảm nhận

về bức tranh đó

- Kể ra được các hoạt động đặc trưng của các em trong mùa hè

Lựa chọn các hoạt động yêu thích và tạo hình được dáng người phù hợp với hoạt động đó

- Giới thiệu nhận xét và nêu cảm nhận về sản phẩm của nhóm mình, nhóm bạn

Vẽ cùng nhau, tạo hình 3D

1,2,3

2 Những

con vật

sống

dưới

nước

2 - Nhận ra và nêu được đặc điểm

về hình dáng, màu sắc của một số con vật quen thuộc sống ở dưới nước.

- Biết sử dụng các nét đã học để

vẽ và trang trí một số con vật

Vẽ cùng nhau, xây dựng cốt chuyện

4,5

sống dưới nước theo ý thích.

- Giới thiệu, nhận xét và nêu cảm nhận về sản phẩm của nhóm mình, nhóm bạn.

3.3 Vận dụng 7 quy trình Mĩ thuật mới phù hợp với học sinh tiểu học

Bảy quy trình mĩ thuật theo phương pháp mới bao gồm:

1 Quy trình Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện

2 Quy trình Vẽ biểu cảm

3 Quy trình Trang trí và vẽ tranh qua âm nhạc

4 Quy trình Xây dựng cốt truyện

5 Quy trình Tạo hình từ dây thép và vật tìm được

6 Quy trình Điêu khắc – Nghệ thuật tạo hình không gian

7 Quy trình Tạo hình con rối và biểu diễn nghệ thuật [1]

Trong các quy trình dạy - học mĩ thuật sáng tạo, giáo viên phải luôn chỉ ra

cho học sinh thấy rằng sẽ có vô vàn cách thức biểu đạt khác nhau chứ không

phải chỉ có một cách duy nhất Những quy trình dạy - học mĩ thuật này không

phải là công thức cố định mà chúng ta phải làm theo Những quy trình này tạo

cảm hứng cho giáo viên và nó còn có thể điều chỉnh cho phù hợp với đối tượng

học sinh và điều kiện thực tế tại địa phương Giáo viên có thể phát triển khả

năng của học sinh ở các mức độ khác nhau trong các quy trình này như khả năng

trải nghiệm, sáng tạo, biểu đạt, giao tiếp và đánh giá Với bất kì quy trình dạy -

học mĩ thuật nào, giáo viên cũng cần quan tâm đến việc dẫn dắt học sinh trao

đổi, thảo luận trong suốt quy trình với các hoạt động học như thế nào và trưng

bày tác phẩm hoàn thành ra sao Cùng lúc với việc phát triển những khả năng

nói trên, học sinh cũng có thể phát triển các giác quan, các kỹ năng sống, các

năng lực hợp tác, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự học và

tự đánh giá Giáo dục mĩ thuật giúp học sinh có khả năng khám phá ra năng lực

của mình thông qua các phương tiện khác nhau cũng như trải nghiệm những

niềm vui thích khi tạo ra những sản phẩm, những biểu đạt mang tính độc lập và

đặc sắc của mình Điều này giúp học sinh có thể sử dụng và ứng dụng ngôn ngữ

mĩ thuật để có thể biểu đạt kinh nghiệm và thái độ của các em bằng nhiều cách

khác nhau

Tôi vận dụng quy trình vẽ cùng nhau, tạo hình 3D Tiết thứ nhất tôi sẽ cho

các em vẽ cá nhân để các em vẽ theo ý thích của mình về các loại cây khác

nhau Tiếp theo đến tiết thứ 2 các em sẽ được vẽ cùng nhau để tạo thành một

khu vườn kì diệu có đủ loại cây , hoa khác nhau tùy theo sự lựa chọn trong

nhóm của các em Các em có thể lấy bài vẽ cá nhân cắt và dán thành một khu

vườn kì diệu hoặc có thể cùng nhau vẽ sau khi các em đã biết cách hình thành

một khu vườn kì diệu rồi thì ở tiết 3 thì hướng dẫn các em cách tạo hình 3D

bằng cách các em sẽ mang thêm vật kiệu là giấy cứng để cắt các hình ảnh cây

mà mình vẽ ở tiết 1 hoặc tiết 2 dán vào bìa cứng và tạo làm sao cho các cây

đứng được rồi sắp xếp thành một khu vườn kì diệu Chính vì biết vận dụng các

quy trình phù hợp theo từng chủ đề thì các tiết học của các em sẽ trở nên phong

phú hơn

3.4 Tạo không khí lớp học.

Để các học sinh tự tin hơn khi thực hiện các sản phẩm của mình thì rất

cần một môi trường học tập thân thiện, vui vẻ, tạo được những bầu không khí

để các em có khí thế học tập Bên cạnh hoạt động học là chủ đạo thì nhu cầu

chơi, giao tiếp với bạn bè của các em học sinh cũng không thể thiếu Nếu giáo

viên biết phối hợp nhịp nhàng giữa nhiệm vụ của hoạt động học với sự thỏa mãn

nhu cầu chơi, giao tiếp của các em "Học mà chơi, chơi mà học" thì các em sẽ

hăng hái, say mê học tập và một điều tất yếu là kết qủa học tập của các em sẽ

được nâng lên Đây cũng là một phương pháp dạy học phát huy tính tích cực,

chủ động và sáng tạo của học sinh trên cơ sở khai thác đặc điểm tâm sinh lý của

học sinh Khi tổ chức trò chơi, giáo viên cần lưu ý:

Lựa chọn trò chơi vừa sức với học sinh Các em học đấy nhưng phải vui,

khi vui thích thì việc học tập sẽ là tự nguyện, không bị gò ép, thúc bách Khi học

mà như chơi thì việc học sẽ trở nên nhẹ nhàng, thoải mái, học sẽ trở thành là một

trong những nhu cầu của học sinh Song cần tìm những trò chơi sao cho nhiều

em được tham gia sẽ phát huy tính tích cực hơn Giáo viên cần lưu ý cần lựa

chọn các trò chơi làm cho học sinh tự khám ra nội dung bài học một cách chủ

động, thích thú và ghi nhớ được kiến thức một cách tự nhiên và sâu sắc Trò

chơi có chứa đựng những chủ đề, nội dung nhất định, có những quy chế nhất

định mà học sinh phải tuân thủ Trò chơi vừa mang tính chất vui chơi giải trí

song đồng thời lại có ý nghĩa giáo dục Dạy học bằng phương pháp tổ chức trò

chơi là đưa học sinh đến với các hoạt động vui chơi giải trí nhưng có nội dung

gắn liền với bài học.Trò chơi trong học tập có tác dụng giúp học sinh hăng say

vào học tập, chống mệt mỏi, tránh làm cho tiết học nặng nề nhàm chán, tăng

cường khả năng thực hành kiến thức của bài học, phát huy hứng thú, tạo thói

quen độc lập, chủ động và sự sáng tạo của học sinh, lôi cuốn các em vào những

hoạt động học tập Hay nói cách khác: trò chơi học tập là hoạt động được tổ

chức có tính chất vui chơi, giải trí nhưng có nội dung gắn với bài học hay hoạt

động học tập của học sinh.[1]

Ví dụ: Khi dạy chủ đề 5: Sự chuyển động của dáng người - Lớp 4

Giáo viên có thể lồng ghép các trò chơi ngay từ khi giới thiệu chủ đề

Giáo viên sẽ tổ chức cho ba hoặc bốn nhóm cử đại diện lên để thi tạo các dáng

người khác nhau, và nhóm nào tạo được nhiều dáng, đẹp thì nhóm đấy chiến

thắng vậy là học sinh vừa được chơi, giáo viên lại giới thiệu chủ đề một cách

nhẹ nhàng, lôi cuốn Khi các em hoàn thành bài tạo các dáng người, giáo viên

vẫn có thể lồng ghép trò chơi bằng cách cho các em trưng bày sản phẩm và tạo