Từ đó nhóm sẽ làm rõ hơnbước đi của cả hai bên, giúp nắm rõ hơn lý thuyết bài học và cách áp dụngvào thực tế trò chơi Đề tài sẽ bao gồm 2 phần chính: Phần 1: Lý luận chung về sàn thương
Trang 1UBND THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
KHOA TÀI CHÍNH – KẾ TOÁN
TIỂU LUẬN MÔN: LÝ THUYẾT TRÒ CHƠI VÀ ỨNG DỤNG
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC CẠNH TRANH
TRONG NGÀNH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ GIỮA
LAZADA VÀ SHOPPE
Giảng viên hướng dẫn: Thầy Tạ Quang Sơn
Tp Hồ Chí Minh, ngày 21 tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ SÀN THƯƠNG MẠI
ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM 2
Chương I: Lịch sử hình thành và phát triển sàn thương mại điện tử 2
1.1 L ịch s ử hình thành và phát triển sàn thương mại điện tử trên thêế giớ i: 2
1.2 Lịch sử hình thành và phát triển sàn thương mại điện tử tại Việt Nam: 4
Chương II: Khái quát chung về hai sàn thương mại Shoppe và Lazada: 5
2.1 Khái quát chung về Shoppe: 6
2.2 Khái quát chung về Lazada: 8
PHẦN 2: MÔ TẢ NGUYÊN TẮC VẬN HÀNH CỦA SHOPPE VÀ LAZADA 10
Chương I: Nguyên tắc vận hành của sàn Shoppe: 10
1.1 Quy định chung: 10
1.2 Quy trình giao dịch hàng hóa, dịch vụ được đăng bán tại Shopee: 10
1.3 Chính sách giao nhận: 11
1.4 Chính sách bảo trì, bảo hành: 12
1.5 Chính sách trả hàng/hoàn tiền: 12
Chương II: Nguyễn tắc vận hành của Lazada: 13
2.1 Quy định chung: 13
2.2 Quy trình giao dịch: 13
2.3 Quy trình đổi trả và hoàn tiền: 14
2.4 Quy trình bảo hành bảo trì sản phẩm: 14
Trang 3Họ và Nguyễn Thị Thanh Nguyễn Văn Viết Hưng Lê Đặng Tuấn Anh
Lên ý tưởng và Phân chia công Thực hiện việcchọn đề tài việc, kết nối các thuyết trình.Tìm hiểu và thành viên trong Thu thập thôngnghiên cứu tổng nhóm và nộp bài tin, dữ liệuquan về sàn Thu thập dữ liệu, (cùng tìm số
Trang 4vụ tử tế của Shoppe và thống nhất chọn
tin, dữ liệu chung Đảm nhận Phần cùng)
BẢNG PHÂN CHIA CÔNG VIỆC
Trang 5TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com
Trang 6LỜI MỞ ĐẦU
Nhóm chọn đề tài nghiên cứu phân tích chiến lược cạnh tranh giữa hai sànthương mại điện tử Lazada và Shoppe với mục tiêu là nghiên cứu rõ rànghơn chiến lực trò chơi mà hai sàn đang áp dụng nhằm hiểu rõ và nắm bắtsâu hơn lý thuyết mà môn học này mang lại Qua quá trình tìm hiểu cũngnhư nghiên cứu thì nhóm đã quyết định chọn chiến lược về dịch vụ giaohàng, khuyến mãi và chiến lược marketing để áp đặt vào trò chơi cụ thểlàm nội dụng nghiên cứu chính của đề tài Từ đó nhóm sẽ làm rõ hơnbước đi của cả hai bên, giúp nắm rõ hơn lý thuyết bài học và cách áp dụngvào thực tế trò chơi
Đề tài sẽ bao gồm 2 phần chính:
Phần 1: Lý luận chung về sàn thương mại điện tử tại Việt Nam Phần 2:
Mô tả nguyên tắc vận hành của Shoppe và Lazada Phần 3:
Trang 7PHẦN 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ SÀN THƯƠNG MẠI ĐIỆN
TỬ TẠI VIỆT NAM
Chương I: Lịch sử hình thành và phát triển sàn thương mại điện tử
1 1 Lịch sử hình thành và phát triển sàn thương mại điện tử
trên thế giới:
1.1.1 Khái niệm:
Thương mại điện tử hay còn gọi là e-commerce, e-comm hay EC, là
sự mua bán sản phẩm hay dịch vụ trên các hệ thống điện tử như Internet
và các mạng máy tính Theo Tổ chức thương mại Quốc tế (WTO) thì
thương mại điện tử bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình, cả các sản phẩm giao nhận cũng như những thông tin số hoá thông qua mạng Internet
1.1.2 Các giai đoạn hình thành sàn thương mại điện tử trên thế
giới:
* Giai đoạn 1960-1982:
Mở đường cho thương mại điện là sự phát triển của EDI ( ElectronicData Interchange ) EDI thay thế việc gửi thư truyền thống và fax các tàiliệu với một công nghệ chuyển dữ liệu từ máy tính này sang máy khác.Michael Aldrich, một nhà phát minh, và doanh nhân người Anh, được cho
là người tiên phong trong việc kinh doanh trực tuyến Vào năm 1979,Michael Aldrich khởi động hệ thống mua sắm trực tuyến đầu tiên ông kếtnối một máy thu hình với một máy tính, xử lý giao dịch bằng một
Trang 8đường dây điện thoại và tạo ra những giao dịch đầu tiên, “teleshopping,”
có nghĩa là mua sắm ở một khoảng cách xa1
* Giai đoạn 1982-1990:
Ngay từ đầu, việc mua sắm trực tuyến đã mang lại lợi nhuận nhưng
nó gặp rất nhiều khó khăn cho tới khi PC(Máy tính) và World WideWeb(internet) được sử dụng rộng rãi Vào năm 1982 Minitel tiền thân củainternet đã được người Pháp sử dụng trên toàn quốc cho việc đặt hàngtrực tuyến Tới năm 1984 Tesco là công ty sử dụng hệ thống mua sắmtrực tuyến B2C đầu tiên trên thế giới, và bà Snowball, 72 tuổi, là ngườimua sắm trực tuyến đầu tiên tại nhà Đến năm 1999, hơn 9 triệu thiết bịMinitel đã được sử dụng và kết nối khoảng 25 triệu người dùng trongmạng máy tính này Hệ thống Minitel đạt được đỉnh điểm vào năm 1991 vàdần đi xuống, sau đó là sự sụp đổ của nó trước sự bành trướng củaInternet2
* Thập niên 90 đến hiện tại:
Vào năm 1990, Tim Berners Lee, cùng với, Robert Cailliau, đề xuấtxây dựng một “dự án siêu văn bản” được gọi là “WorldWideWeb” Cùngnăm đó, Lee, sử dụng một NeXTcomputer để tạo ra máy chủ web đầu tiên
và viết trình duyệt web đầu tiên Ngay sau đó, ông ra mắt trang web vàongày 6 tháng 8 năm 1991 dưới dạng một dịch vụ công khai trên Internet.Khi Lee Berner quyết định ông sẽ tiếp tục công việc liên kết siêu văn bảntrên Internet, trong quá trình đó ông cũng phát triển URL, HTML và HTTP.Vào tháng 9 năm 1995, NSF bắt đầu thu phí đăng ký tên miền 120.000 tênmiền đã được đăng ký
1 “Thương Mại Điện Tử, Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển”, Tin tức VG,
[https://www.tintucvg.com/thuong-mai-dien-tu/]
2 “Thương Mại Điện Tử, Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển”, Tin tức VG,
[https://www.tintucvg.com/thuong-mai-dien-tu/].
Trang 9vào thời điểm đó và trong 3 năm tiếp theo con số đó tăng lên hơn 2 triệu3.
1.1.3 Lợi ích của sàn thương mại điện tử:
Thương mại điện tử sẽ giúp tiết kiệm chi phí, tạo thuận lợi cho cácbên giao dịch Bạn không phải thuê cửa hàng, nhân viên phục vụ, nhà kho.Bạn chỉ cần khoảng 10 triệu để xây dựng trang web bán hàng điện tử vàhàng tháng bạn cần trả phí khoảng 1 triệu để vận hành trang web, cùngvới chi phí quảng cáo sản phẩm, dịch vụ thì bạn đã sở hữu một kênh bánhàng tiếp cận toàn cầu Ví dụ có thể nói đến trang thương mại điện tử lớn
nhất hiện tại là trang Amazon Amazon khởi đầu là một trang sách trực
tuyến được mở vào năm 1995 Ngày nay, Amazon không chỉ cung cấpsách mà còn vô số các mặt hàng khác với mục tiêu một triệu mặt hàngngay từ ngày đầu thành lập công ty của Jeff Bezos4 Có thể thấy sự lớnmạnh của thương mại điện tử đang giúp cho kinh tế thế giới đang ngàycàng phát triển mạnh mẽ hơn
1.2 Lịch sử hình thành và phát triển sàn thương mại điện tử tại Việt Nam:
1.2.1 Khái quát chung về thương mại điện tử tại Việt Nam:
Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường thương mạiđiện tử (TMĐT) phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á, chỉ xếp sauIndonesia Việt Nam cũng là một trong hai nước (cùng Indonesia) có tăngtrưởng mạnh về lượng truy cập website TMĐT trong khu vực Với mứctăng trưởng cao và liên tục từ năm 2015 trở lại đây, dự báo năm 2020, quy
Trang 10trường TMĐT của Việt Nam có thể lên tới 13 tỷ USD Điều này hoàn toàn
có cơ sở khi có đến 68 triệu người dùng internet trên tổng số 97 triệungười Việt Nam, là động cơ thúc đẩy mảng TMĐT phát triển mạnh mẽ Kể
từ khi có mô hình thương mại điện tử đã giúp doanh nghiệp, khách hàngthuận tiện hơn trong qúa trình mua, bán Những ngày đầu khách hàng còn
xa lạ với việc mua hàng trực tuyến, các doanh nghiệp khó khăn trong việclàm thương hiệu và tạo lòng tin với khách hàng online Cho đến bây giờ,việc mua hàng online đã trở thành thói quen của nhiều người tiêu dùng vì
sự tiện lợi mà nó mang lại Trong 11 năm từ 2006 -2017, Quảng cáo trựctuyến tăng lên con số khoảng 200 lần từ 3 triệu đô (2006) lên đến 600 triệu
đô (2017) Đây là con số khá ấn tượng, cho thấy sự phát triển của quảngcáo trực tuyến khá tương đồng với sự phát triển của Thương mại Điện tử5
So với các hoạt động thương mại truyền thống, TMĐT có một số điểmkhác biệt cơ bản sau: Các bên tiến hành giao dịch trong TMĐT không tiếpxúc trực tiếp với nhau và không đòi hỏi phải biết nhau từ trước; Các giaodịch thương mại truyền thống được thực hiện với sự tồn tại của khái niệmbiên giới quốc gia, còn TMĐT được thực hiện trong một thị trường không
có biên giới (thị trường thống nhất toàn cầu)
1.2.2 Sự phát triển của thương mại điện tử tại Việt Nam:
Năm 2019, thị trường TMĐT Việt Nam chia tay những “ông lớn” như:Adayroi hay Lotte.vn, nhưng không vì thế mà sức hút ở lĩnh vực này kém
đi Theo báo cáo eConomy SEA 2019 do Google và Temasek công bố,quy mô thị trường TMĐT Việt Nam đầu năm 2020 đạt 5 tỷ USD, tốc độtăng trưởng lên tới 81%
5 Nguyễn Ngọc Hưng, “Thương mại điện tử Việt Nam 11 năm nhìn lại: Tổng quan và dự báo”, [https://seongon.com/blog/marketing-online/thuong-mai-dien-tu-viet-nam.html].
Trang 11Đáng chú ý, Sách trắng TMĐT Việt Nam năm 2019 được Cục TMĐT vàkinh tế số (Bộ Công Thương) phát hành cho thấy, tăng trưởng của thịtrường TMĐT Việt Nam đang ở mức cao nhất trong 3 năm trở lại đây.Trong số 10 sàn TMĐT có tổng số lượt truy cập website cao nhất tại thịtrường Đông Nam Á 6 tháng đầu năm 2019, có tới 5 là của các doanhnghiệp (DN) Việt Nam bao gồm Tiki, Sendo, thegioididong, Điện Máy Xanh
và FPT Shop6 Theo số
liệu của Euromonitor, với tốc độ tăng trưởng trung bình vào khoảng33%/năm, dự kiến giá trị thương mại điện tử Việt Nam sẽ đạt mốc 106nghìn tỷ đồng trong năm 2022, tương ứng với khoảng 4,6 tỷ đô la Mỹ
Tổng lượt truy cập của top 10 Website Nguồn iprice.vn
Chương II: Khái quát chung về hai sàn thương mại
Trang 12Việt Nam tiếp tục dẫn đầu trong cả năm 2019 về lượng truy cập website(đạt trung bình 38 triệu lượt/tháng) Theo sau lần lượt là Thegioididong với
28 triệu lượt/tháng, Sendo với 27,2 triệu lượt/tháng, Lazada với 27 triệulượt/tháng và Tiki với 24,5 triệu lượt/tháng7 Như vậy có thể thấy hai sànthương mại điện tử Shoppe và Lazada đang cạnh tranh nhau một cáchgay gắt để có được vị trí số một trong lĩnh vực thương mại điện tử tại ViệtNam
Sàn giao dịch Thương mại điện tử (TMĐT) shopee.vn do Công tyTNHH Shopee (“Công ty”, “Shopee”) thực hiện hoạt động và vận hành.Thành viên trên sàn là các thương nhân, tổ chức, cá nhân có hoạt độngthương mại hợp pháp được Shopee chính thức công nhận và được phép
sử dụng dịch vụ do Sàn giao dịch TMĐT Shopee và các bên liên quancung cấp8 Chủ đầu tư của Shopee là công ty Garena (Singapore) đượcthành lập hồi năm 2009 và về đến Việt Nam vào khoảng tháng 07/2015.Tuy mới thành lập gần đây những Shopee hiện đang là trang thương mạiđiện tử mua sắm hàng đầu tại 7 quốc gia lớn như: Singapore, Malaysia,Thái Lan, Indonesia, Việt Nam, Philippines và Đài Loan Thương nhân, tổchức, cá nhân tham gia giao dịch tại Ứng dụng sàn giao dịch TMĐTShopee tự do thỏa thuận trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích hợp phápcủa các bên tham gia hoạt động mua bán sản phẩm, dịch vụ và không tráivới qui định của pháp luật Sản phẩm, dịch vụ tham gia giao dịch trên Ứngdụng sàn giao dịch TMĐT Shopee phải đáp ứng đầy đủ các quy định củapháp luật có liên quan, không thuộc các trường hợp cấm kinh doanh, cấmquảng cáo theo quy định của pháp luật
7 Dương Ngọc Hồng (2020), “Thương mại điện tử trong phát triển kinh tế tại Việt Nam’’, Tạp chí tài chính, [https://tapchitaichinh.vn/tai-chinh-kinh-doanh/thuong-mai-dien-tu-trong-phat- trien-kinh-te-tai-viet-nam-330340.html].
8 “Quy chế hoạt động sàn thương mại điện tử Shoppe.vn”,
[https://shopee.vn/docs/170].
Trang 13Hoạt động mua bán hàng hóa qua Ứng dụng sàn giao dịch TMĐT Shopeephải được thực hiện công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi của ngườitiêu dùng9.
Hình ảnh: Giao diện chính của webisite Shoppe.
Bản đồ thương mại điện tử quý III/2020 do iPrice Group công bố chothấy Shopee tiếp tục củng cố vị trí dẫn đầu của mình trên thị trườngthương mại điện tử Việt Nam với mức tăng trưởng kỷ lục Theo đó, lượngtruy cập website trung bình mỗi tháng của Shopee đạt 62,7 triệu lượt, tăng19% so với quý trước đó và 81% so với cùng kỳ 2019 Đây tiếp tục là một
kỷ lục mới của Shopee, vượt qua mức cao nhất từ trước đến nay của sànthương mại điện tử này vào quý trước đó và vượt qua đỉnh cao mà Lazadalập được hồi quý IV/201710
9 “Quy chế hoạt động ứng dụng sàn giao dịch thương mại điện tử Shoppe”, [https://
shopee.vn/docs/5259].
10 Lê Phươ ng (2020), “Giả i mã hiệ n tượ ng Shoppe”, Bnews,
[htps://bnews.vn/giai-ma-hien-tuong-shopee/178818.html]
Trang 14Bản đồ Thương mại điện tử quý III/2020 do iPrice Group công bố Nguồn:
iprice.vn
Lazada Việt Nam là một sàn giao dịch thương mại điện tử, cung cấpsản phẩm trên nhiều ngành hàng khác nhau như nội thất, điện thoại máytính bảng, sản phẩm thời trang, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, làm đẹp, đồchơi và đồ dùng thể thao, Bắt đầu từ khi ra đời thì Lazada Group là mộtcông ty thương mai điện tử của Đức Nó được thành lập bởi MaximilianBittner và sự hỗ trợ của Rocket Internet vào năm 2012 và nó hoạt động tạikhu vực Đông Nam Á Cho tới 2015 thì nó đang hoạt động tại 6 nước khuvực này bao gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan vàViệt Nam Hoạt động cho tới năm 2015 thì được tập đoàn Alibaba của tỷphú Jack Ma mua lại và thương vụ cũng được hoàn tất trong năm 2015.Cho tới nay thì Lazada vẫn là thuộc quyền sở hữu của tập đoàn AlibabaTrung Quốc Lazada Việt Nam là một phần của Lazada Group và đượcthành lập vào tháng 3/2012, tên đầy đủ của doanh nghiệp này là Công tyTrách nhiệm Hữu Hạn (Lazada.vn) Công ty đặt trụ sở chính tại lầu 19, 20Saigon Centre, 67 Lê Lợi, phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ ChíMinh Con đường kinh doanh của Lazada chính là mô hình market place
Đó chính là làm người trung gian cho
Trang 15hoạt động mua bán online Theo những con số chính xác từ tháng 1 năm
2016 mà Lazada đã cung cấp thì đơn vị này đã làm
việc với hơn 3000 nhà cung cấp Đi cùng với đó là hơn 500.000 sản phẩmkhác nhau Quá trình phát triển từ đó đến nay thì mình không chắc là con
số này đã nhân lên bao nhiêu lần Việc làm trung gian giữa người mua vàngười bán sẽ giúp Lazada thu về một khoản hoa hồng nhỏ từ mỗi đơnhàng của người bán Ngược lại Lazada cũng cung cấp những dịch vụ tốtnhất dành cho cả người bán và người mua Lazada mang lại quy trìnhthanh toán đơn giản, nhiều lựa chọn, cùng với đó là dịch vụ vận chuyển vàchăm sóc khách hàng chuyên nghiệp nhất11
Hình ảnh: Giao diện chính của website Lazada
Sau 6 năm hoạt động, Lazada dần trở thành cái tên quen thuộc với nhữngngười quen mua hàng qua mạng ở Việt Nam Khởi đầu với 30 nhân viên
và một văn phòng đại diện ở TP HCM năm 2012, Lazada đã đứng vàohàng "đại gia" trên thị trường thương mại điện tử Việt với quy mô nhân sựlên đến hàng nghìn người Từ một nhà kho nhỏ ở Cát Lái năm 2015, 5năm sau, công ty có
11 “Lazada Là Gì? Lazada Của Nước Nào? Những Điều Nên Biết Về Lazada”,
[https://magiamgialazada.vn/lazada-la-gi/].
Trang 16bốn nhà kho lớn tại TP HCM, Đà Nẵng, Hà Nội và 43 trung tâm giao nhậntrên cả nước Tốc độ tăng trưởng gấp đôi sau mỗi năm Thống kê từ công
ty cho thấy riêng quý III năm nay, sàn thương mại điện tử này có 30 triệulượt truy cập hàng tháng, 3.000 thương hiệu, 155.000 nhà bán hàng phục
vụ 560 triệu lượt người dùng, cùng 300 triệu sản phẩm thuộc nhiều danhmục, từ điện tử đến hàng gia dụng, đồ chơi, thời trang, thiết bị thể thao Không chỉ ở Việt Nam, trên thị trường châu Á, Lazada đã được xếp vàohàng ngũ các unicorn, thuật ngữ chỉ các công ty khởi nghiệp có giá trị trênmột tỷ USD12
PHẦN 2: MÔ TẢ NGUYÊN TẮC VẬN HÀNH CỦA SHOPPE VÀ LAZADA
Tên Miền Sàn Giao dịch Thương mại Điện tử: Sàn giao dịch TMĐT
shopee.vn do Công ty TNHH Shopee phát triển với tên miền Sàn giao dịchlà: www.shopee.vn (sau đây gọi tắt là: “Sàn giao dịch TMĐT Shopee”)
Người Bán: là thương nhân, tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng
dịch vụ của Shopee bao gồm: tạo lập gian hàng, đăng tin giới thiệu sảnphẩm/dịch vụ, và hoặc khuyến mại sản phẩm/dịch vụ
Người Mua: là thương nhân, tổ chức, cá nhân có nhu cầu tìm hiểu
thông tin về sản phẩm/dịch vụ được đăng bán trên Shopee Người Muabắt buộc đăng ký tài khoản để tham gia giao dịch mua bán
Thành viên: bao gồm cả Người Bán và Người Mua
12 Hà Trường (2018), “Hành trình từ startup đến công ty tỷ đô của Lazada”, Tạp chí đầu tư tài chính., [https://vietnamfinance.vn/hanh-trinh-tu-startup-den-cong-ty-ty-do-cua-lazada- 20180504224216081.htm].
13 “Quy chế hoạt động sàn thương mại điện tử Shoppe.vn”,
[https://shopee.vn/docs/170].