Giới thiệu chung về cồn nhiên liệuI.Tổng quan về cồn nhiên liệu I.Thực trạng sản xuất và sử dụng cồn nhiên liệu ở Việt Nam và thế giới • Việt Nam là một nước có nền kinh tế nông nghiệp
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN KỸ THUẬT HÓA HỌC
BỘ MÔN QUÁ TRÌNH VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ HÓA HỌC
ĐỒ ÁN
NHẬP MÔN KĨ THUẬT HÓA HỌC
Đề tài: Tìm hiểu về quá trình sản xuất cồn nhiên liệu từ sắn lát khô
Giảng viên hướng dẫn: T.S Trần Trung Kiên
Trang 2Kết luận
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệuGiới thiệu chung về cồn nhiên liệuTổng quan về ngành kỹ thuật hóa học
Trang 3Tổng quan về ngành kỹ thuật hóa học
I.Khái niệm
- Là hóa học ứng dụng và việc áp dụng những kĩ thuật cho nhưng hóa chất cơ bản.
II.Sự ra đời ngành KTHH
- Ngành KTHH ra đời muộn hơn khá nhiều, vào khoảng nửa sau thế kỉ XIX, gắn liền với cuộc cách mạng khoa học lần thứ hai.
- Ngành KTHH được cho là bắt đầu hình thành từ khi John Danton công
bố khối lượng nguyên tử năm 1805
Trang 4III.Vài nét về ngành KTHH ở Việt Nam
và chương trình đào tạo
• Ra đời và phát triển chưa lâu, ngành kĩ thuật hóa học của Việt Nam vẫn còn phát triển khá khiêm tốn
• Từ năm 1960 – 1975: công nghiệp hoá
chất chủ yếu phát triển ở miền Bắc với 15 nhà máy Từ năm 1986 đến nay, nhiều dự
án và nhà máy lớn được xây dựng,như:
Tổ hợp Khí - Điện - Đạm Cà Mau,nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, Nhà máy Lọc dầu Dung quất…
Nhiều trung tâm giáo dục trong nước và trên thế giới đang xây dựng và tập trung đào tạo những cử nhân, kĩ sư của ngành kĩ thuật hóa học 1 cách chất lượng như: Đại học bách khoa Hà Nội, bách khoa Hồ Chí Minh, bách khoa Đà Nẵng…
Tổng quan về ngành kỹ thuật hóa học
Một vài hình ảnh về nhà máy lọc dầu Dung Quất
Trang 5Kết luận
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu Giới thiệu chung về cồn nhiên liệuTổng quan về ngành kỹ thuật hóa học
Trang 6Giới thiệu chung về cồn nhiên liệu
I.Tổng quan về cồn nhiên liệu
I.Thực trạng sản xuất và sử dụng cồn nhiên liệu ở Việt Nam
và thế giới
• Việt Nam là một nước có nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu với thế mạnh chính là các ngành trồng trọt và chăn nuôi, đặc biệt là trồng sắn
•Tình hình xăng dầu thế giới hiện nay
Tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu dư thừa của nền nông nghiệp, đảm bảo được an toàn về năng lượng cho phát triển nền kinh tế Việt Nam
Hiện nay trên thế giới mà tập trung chủ yếu ở Mỹ và Braxin với những công nghệ sản xuất các chế phẩm sinh học hỗ trợ sản xuất nguyên liệu thay thế cho các nguyên liệu hóa thạch Đó là ethanol fuel
từ 99.5% đến 100% dùng để pha trực tiếp vào xăng
Ở Braxin, từ những năm đầu thế kỷ 20 họ đã đưa ra công nghệ sản xuất Ethanol Fuel, với phương pháp thường dùng là Chưng cất.
Trang 7Giới thiệu chung về cồn nhiên liệu
I.Tổng quan về cồn nhiên liệu
PGS Trần Khắc Chương, ÐH Bách khoa TP HCM, vừa công bố nghiên cứu thành công một quy trình công nghệ có thể sản xuất ra những loại hóa chất phục vụ Ðiều chế xăng sinh học từ những nguồn nguyên liệu rẻ tiền của Việt Nam
Vì vậy khi bỏ chất hóa học này vào trong cồn chứa nước ( 95,5% ) thì chúng sẽ “ăn” hết nước có trong cồn giúp cồn trở nên tinh khiết đạt 100%
Thật là một khám phá bất ngờ, nó sẽ giúp chúng ta hoàn thiện, và nâng cao công nghệ và khám phá ra những nguồn nguyên liệu mới hơn nữa
II Cồn
• Ethanol đã được con người sử dụng từ thời tiền sử như là
một thành phần gây cảm giác say trong đồ uống chứa cồn
• Tính chất : là chất lỏng không màu, mùi thơm đặc trưng và dễ chịu , dễ hút ẩm
• Ứng dụng : Cồn pha với nước thành đồ uống, chế biến thức ăn, pha với nhiên liệu pha xăng E10, E20, E85, E100…
Trang 8Giới thiệu chung về cồn nhiên liệu
III Cồn nhiên liệu
•Năm 1973 với cuộc khủng hoảng năng lượng thì vấn đề dùng cồn nhiên liệu lại được đề cập nhưng phải đến đầu thế kỷ XXI thì hướng phát triển cồn nhiên liệu mới được ưu tiên phát triển tuy vậy nó vẫn chỉ đóng vai trò thứ yếu so với các nhiên liệu hóa thạch, nhưng trong tương lai nó
có thể là nguồn năng lượng chính khí dầu
- Ethanol khan rất háo nước do đó quá trình bảo quản sẽ khó khăn
- Ethanol khó bay hơi hơn phần nhẹ trong xăng nên khi nhiệt độ xuống thấp sẽ khó khởi động động cơ
- Nước có trong cồn pha xăng có thể làm tách lớp
- Giá cồn hiện nay tương đối cao
- Ngoài nhược điểm trên, do ethanol chủ yếu được sản xuất từ nông nghiệp nên cần phải cân đối hợp lý giữa việc sử dụng lương thực để làm nguyên liệu sản xuất cồn và thực phẩm sinh hoạt
Trang 9Kết luận
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệuGiới thiệu chung về cồn nhiên liệu
Tổng quan về ngành hóa học
Trang 10I.Nguyên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Ethanol có thể được sản xuất bằng phương pháp hóa học hay biện pháp sinh học Nguyên liệu trong biện pháp hóa học đó là dầu mỏ và than còn phương pháp sinh học, nguồn nguyên liệu chứa đường, Xenlulozo
Trong đồ án này chúng em xin giới thiệu quy trình sản xuất từ sắn lát khô!
+ Giai đoạn 1: chế biến tạo thành ethanol 96% từ sắn lát khô
+ Giai đoạn 2: chế biến tạo thành ethanol tinh khiết (99.5%)
Trang 11II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Nghiền Nguyên Liệu
Nấu Nguyên Liệu
Đường hóa dịch cháo
Men giống
Cồn tinh
luyện
Tinh luyện
Chưng cất và tinh chế
Lên men
Hình 1: Máy nghiền búa
-Mục đích: Phá vỡ cấu trúc màng tế bào thực vật, tạo điều kiện giải phóng hạt tinh bột khỏi các mô, để khi đưa vào nấu ở áp suất và nhiệt
độ phù hợp biến tinh bột thành dạng hòa tan.
-Sắn lát được đưa vào máy nghiền búa -Trong quá trình nghiền: các phần nhỏ lọt qua rây được quạt hút và đẩy ra ngoài, phần chưa lọt qua rây tiếp tục được nghiền nhỏ -Đối với sắn khô ta phải nghiền càng mịn càng tốt.
Trang 12II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu Nghiền
Nguyên Liệu
Nấu Nguyên Liệu
Đường hóa dịch cháo
Men giống
Cồn tinh
luyện
Tinh luyện
Chưng cất và tinh chế
Lên men
Mục đích
-Phá vỡ màng tế bào tinh bột, tạo điều kiện chúng hình thành trạng thái hòa tan trong dung dịch.
-Hơn nữa nấu nguyên liệu là một quá trình ban đầu nhưng rất quan trọng
trong sản xuất cồn, sản phẩm tốt hay xấu phụ thuộc nhiều vào kết quả nấu.
Trang 13Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu Nghiền
Nguyên Liệu
Quy trình nấu
II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
*Quá trình nấu bán liên tục:
-Đầu tiên cho nước ở 40-500C cùng tỉ lệ bột 3.5-4 l/kg
-Cho cánh khuấy làm việc đổ bột vào dung hơi thứ duy trì 60 phút
-Tháo cháo xuống nồi nấu chín
-Nấu chín xong cháo phóng sang nồi nấu chín thêm với P=0.6 atm, T= 1050C và t= 55 phút
Nồi nấu chín
Thùng chứa nước
Trang 14II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Nghiền Nguyên Liệu
Nấu Nguyên Liệu
Đường hóa dịch cháo
Men giống
Cồn tinh
luyện
Tinh luyện
Chưng cất và tinh chế
Lên men
-Là quá trình dung ezim amylaza để chuyển hóa tinh bột thành đường dễ lên men.Quá trình này quyết định phần lớn hiệu suất thu hồi cồn
- Đường hóa dịch cháo có thể tiến hành theo phương pháp gián đoạn hoặc
liên tục trên các sơ đồ thiết bị khác nhau Nhưng dù theo phương pháp nào
cũng bao gồm các công đoạn chính sau:
-Làm lạnh dịch cháo tới nhiệt độ đường hóa
-Cho chế phẩm amylase vào dịch cháo và giữ ở nhiệt độ trong thời gian xác định để amylaza chuyển hóa tinh bột thành đường
-Làm lạnh dịch đường hóa tới nhiệt đọ lên men
Trang 15Đường hóa liên tục
II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Hình 4:Sơ đồ đường hóa liên tục
*Quy trình đường hóa liên tục
-Cháo được chứa ở nồi nấu chín thêm liên tục được đưa vào thùng đường hóa lần 1
đi vào thùng đường hóa lần 1 ở T=60 0 C
-Ra khỏi thùng đường hóa lần 1, dịch đường được bổ sung 70% chế phẩm amylase từ thùng chứa
-Sau đó qua bơm đi vào thiết bị đường hóa lẩn 2
Bơm
-Đường hóa xong, một phần dịch đường đưa vào phân xưởng lên men, 90% còn lại tiếp tục qua thiết bị làm lạnh kiểu “ ống lồng ống”, rồi cho vào thùng lên men.
Đường hóa lần 2
Làm lạnh
Làm lạnh
Đường hóa dịch cháo
Trang 16II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Nghiền Nguyên Liệu
Nấu Nguyên Liệu
Đường hóa dịch cháo
Men giống
Cồn tinh
luyện
Tinh luyện
Chưng cất và tinh chế
Lên men
Ethanol là một trong số các sản phẩm lên men phổ biến nhất gặp ở vi sinh vật Vi sinh vật sản sinh ethanol chủ yếu là nấm men, đặc biệt là các chủng thuộc loài Saccharomyces cerevisiae Giống như đa số nấm, nấm men là những cơ thể hô hấp hiếu khí, nhưng khi vắng mặt không khí chúng sẽ lên men hiđrat cacbon thành ethanol và CO2
Dịch đường lên men không chỉ là môi trường dinh dưỡng tốt cho nấm men mà các vi sinh vật khác như: vi khuẩn lactic, vi khuẩn acetic Các vi sinh vật này nếu lẫn vào dịch đường chúng sẽ biến đường thành các sản phẩm khác và do đó làm ảnh hưởng đến hiệu suất của lên men.
Trang 17Lên men
II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Chuẩn bị men giống
Lên men.
Trang 18II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Nghiền Nguyên Liệu
Nấu Nguyên Liệu
Đường hóa dịch cháo
Men giống
Cồn tinh
luyện
Tinh luyện
Chưng cất và tinh chế
Lên men
Chưng cất là quá trình tách rượu và các tạp chất dễ bay hơi khỏi giấm chín.Kết quả ta nhận được là cồn thô
Tinh chế là quá trình tách các tạp chất ra khỏi cồn thô
và nâng cao nồng độ cồn Sản phẩm thu được có nồng độ 95-96%
Trang 19II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Nghiền Nguyên Liệu
Nấu Nguyên Liệu
Đường hóa dịch cháo
Men giống
Cồn tinh
luyện
Tinh luyện
Chưng cất và tinh chế
Lên men
Để thu được sản phẩm là cồn có nồng độ cao trên thế giới hiện nay đã sử dụng nhiều phương pháp tách nước từ cồn công nghiệp, cụ thể có thể liệt kê các phương pháp điển hình như sau:
+ Phương pháp thẩm thấu qua màng
+ Phương pháp kết hợp bốc hơi thẩm thấu qua màng và dây phân tử
Trong đồ án này chúng em lựa chọn phương pháp:
Zeolite
Trang 20II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu Tinh
luyện Zeolite
- Khái niệm : là các Aluminosilicat tinh thể
có cấu trúc không gian 3 chiều với hệ thống lỗ
xốp đồng đều và rất trật tự Hệ thống mao quản
(pore) này có kích cỡ phân tử, cho phép chia
(rây) các phân tử theo hình dạng và kích thước
Vì vậy zeolite còn được gọi là chất rây phân tử
-Phân loại Zeolite:
* Zeolite có mao quản rộng: Dmq > 8 Ao
* Zeolite có mao quản trung bình: Dmq = 5 ÷ 8 Ao
* Zeolite có mao quản nhỏ: Dmq < 5 Ao
Dmq là đường kính mao quản
Phương pháp sản xuất cồn tuyệt đối bằng vật liệu hấp phụ chọn lọc
Hấp phụ là quá trình hút các chất trên bề mặt các vật liệu xốp nhờ các lực bề mặt Các vật liệu xốp được gọi là chất hấp phụ, chất bị hút được gọi là chất bị hấp phụ
Trang 21II Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu Tinh
luyện Zeolite
Phương pháp sản xuất cồn tuyệt đối bằng vật liệu hấp phụ chọn lọc
- Nguyên tắc của phương pháp:
+ Dựa vào kích thước mao quản của zeolite 3A chất hấp phụ này có thể hấp phụ những phân tử có kích thước nhỏ hơn kích thước mao quản và không hấp phụ những phân tử có kích thước lớn hơn
+ Khi sử dụng zeolite 3A để hấp phụ sản xuất cồn tuyệt đối, bản chất là chất hấp phụ chọn lọc nước trong hỗn hợp nước và etanol có nồng độ thấp hơn
+ Kích thước động học của nước là 2,75 Å < 3
+ Kích thước động học của rượu là 3,95 Å > 3 Å
Như vậy: zeolite 3A hấp phụ nước nhưng không hấp phụ rượu etanol
Trang 22Kết luận
Giới thiệu chung về cồn nhiên liệuTổng quan về ngành hóa học
Công nghệ sản xuất cồn nhiên liệu
Trên đây là quy trình công nghệ sản xuất ethanol Fuel từ sắn lát khô Mặc
dù chúng em đã cố gắng rất nhiều song do còn thiếu những kinh nghiệm thực
tế nên bản đồ án không tránh khỏi những sai sót nhất định Em rất mong được
sự góp ý chỉ bảo của các thầy cô để đồ án của em được hoàn thiện hơn.
Chúng em xin chân thành cảm ơn thầy giáo hướng dẫn TS Trần Trung Kiên và các thầy cô trong toàn khoa và bạn bè đã giúp đỡ chúng em hoàn thành đồ án này.