HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Triết học Mác Leenin (PLT07A) ĐỀ TÀI Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và vận dụng phân tích các hiện tượng về tình yêu của giới trẻ hiện nay Giảng viên hướng dẫn Đào Thị Hữu Sinh viên thực hiện Phạm Huyền My Lớp F14C Mã sinh viên F14 160 Hà nội, ngày 24 tháng 04 năm 2020 1 Mục lục Mở đầu 2 1 Tính cấp thiết của đề tài 2 2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3 3 Đối tượng và p.
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
Học phần: Triết học Mác-Leenin (PLT07A)
ĐỀ TÀI: Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những
thay đổi về chất và vận dụng phân tích các hiện tượng về tình yêu của giới trẻ hiện nay.
Giảng viên hướng dẫn : Đào Thị Hữu
Sinh viên thực hiện : Phạm Huyền My
Lớp : F14C
Mã sinh viên : F14-160
Hà nội, ngày 24 tháng 04 năm 2020
Trang 2Mục lục
Mở đầu 2
1 Tính cấp thiết của đề tài 2
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 3
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 4
Nội dung 5
Phần 1 Phần lý luận 5
1.1 Nội dung quy luật lượng – chất: 5
1.2 Phân tích nội dung quy luật lượng- chất 5
1.3 Mối quan hệ biện chứng giữa lượng và chất 7
1.4 Ý nghĩa phương pháp luận 9
Phần 2 Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân 11
2.1 Liên hệ thực tiễn 11
2.2 Liên hệ bản thân 14
Kết luận 16
Tài liệu tham khảo: 17
Trang 3Mở đầu
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong cuộc sống hàng ngày, đằng sau các hiện tượng muôn màu muôn vẻ, cùng với sự vận động và biến đổi không ngừng của thế giới khách quan, con người dần nhận thức được trật tự và sự lặp đi lặp lại của sự vật, hiện tượng trong thế giới ấy, từ đó hình thành khái niệm quy luật Với tư cách là phạm trù của lý luận nhận thức, khái niệm “quy luật” là sản phẩm của tư duy khoa học phản ánh
sự liên hệ của các sự vật, hiện tượng và tính chỉnh thể của chúng Các quy luật của tự nhiên, xã hội cũng như của tư duy con người đều mang tính khách quan Con người không thể tạo ra hoặc xóa bỏ được quy luật mà chỉ có thể nhận thức
và vận dụng vào thực tế Quy luật “chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại” là một trong ba quy luật của phép biện chứng duy vật, nó cho biết phương thức của sự vận động và phát triển Việc nhận thức quy luật này có ý nghĩa to lớn trong thực tiễn khi chúng ta xem xét các sự vật, hiện tượng Nếu nhận thức không đúng quy luật này dễ dẫn đến hiện tượng “tả khuynh” hoặc “hữu khuynh” “Tả khuynh” có thể hiểu là tư tưởng chủ quan nóng vội, muốn sớm có sự thay đổi về lượng nhưng lại không tính đến việc tích lũy về chất “Hữu khuynh” là tư tưởng bảo thủ, trì trệ, không dám thực hiện “bước nhảy” (sự thay đổi về chất) khi đã có sự tích lũy đủ về lượng
Ở bài tiếu luận này tôi sẽ phân tích đề tài “Vận dụng nội dung quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành sự thay đổi về chất và vận dụng phân tích các hiện tượng về tình yêu của giới trẻ hiện nay.” để có thể hiểu rõ hơn về
sự vận động và phát triển của mọi sự vật, hiện tượng
Trang 42 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu một cách hệ thống quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và vận dụng phân tích các hiện tượng về tình yêu của giới trẻ hiện nay Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, bài tiểu luận có nhiệm vụ:
+ Phân tích về nội dung quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ý nghĩa của phương pháp luận đó
+ Đánh giá tình hình hiện tượng tình yêu của giới trẻ hiện nay và vận dụng quy luật chuyển hóa từ lượng dẫn đến thay đổi về chất để phù hợp với hiện tượng đó ngày nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Với bài tiểu luận này, tôi mong muốn tiếp cận và làm sáng tỏ phần nào nội dung
và ý nghĩa của quy luật những sự thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và từ đó rút ra được những bài học bổ ích trong đời sống hàng ngày hiện nay Bằng việc tiếp cận vấn đề thông qua việc làm sáng tỏ ví dụ về các hiện tượng về tình yêu của giới trẻ hiện nay, tôi mong muốn có thể cung cấp cho người đọc cách nhìn nhận dễ dàng và chân thực nhất về quy luật này
Phạm vi nghiên cứu: Việt Nam
Thời gian: Giai đoạn hiện nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mac-Leenin, Chính sách của Nhà nước, của Đảng Cộng Sản Việt Nam là cơ sở phương pháp luận định hướng nghiên cứu Ngoài các phương pháp luận, bài tiểu luận sử dụng các phương
Trang 5pháp cụ thể, chú trọng phương pháp lịch sử kết hợp với logic, so sánh, phân tích, tổng hợp, thống kế, khảo sát và tổng kết thực tiễn,
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận trong đề tài nêu ra để hiểu rõ hơn về các nội dung về quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất Từ
đó ta có thể hiểu sâu và làm rõ hơn về sự biến đổi và phát triển của mọi sự vật, hiện tượng từ quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành sự thay đổi về chất và ngược lại qua đó vận dụng và hoạt động thực tiễn
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài: Chuyện tình cảm đôi lứa trong giới trẻ ngày nay có những xu hướng khác với ngày xưa và đặt ra vấn đề cho gia đình, nhà trường về việc nên ủng hộ hay phản đối mối quan hệ ấy Chính vì thế bài nghiên cứu này
sẽ tập trung vào phân tích xu hướng tình cảm giới trẻ, các vấn đề và đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề tồn tại
Trang 6Nội dung
Phần 1 Phần lý luận
1.1 Nội dung quy luật lượng – chất:
Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại phát biểu rằng: Bất kỳ sự vật nào cũng là sự thống nhất giữa chất
và lượng, sự thay đổi dần dần về lượng vượt quá giới hạn của độ sẽ dẫn tới thay đổi căn bản về chất của sự vật thông qua bước nhảy; chất mới ra đời sẽ tác động trở lại tới sự thay đổi của lượng
1.2 Phân tích nội dung quy luật lượng- chất
A, Phạm trù “chất” và phạm trù “lượng”
Chất là khái niệm dung để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện
tượng, là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính, yếu tố tạo nên sự vật, hiện tượng
làm cho sự vật, hiện tượng là nó mà không phải là sự vật, hiện tượng khác
Tổng hợp các thuộc tính của sự vật làm nên chất của sự vật đó Thuộc tính ở đây
có thể hiểu là “tính chất”, như tính dẫn điện, tính co giãn, tính chua, tính ngọt… Chất có tính khách quan, là cái vốn có của sự vật, hiện tượng, do những thuộc tính, những yếu tố cấu thành quy định Thuộc tính của sự vật là những tính chất, những trạng thái, những yếu tố cấu thành sự vật Đó là những cái vốn có của sự vật từ khi
sự vật được sinh ra hoặc được hình thành trong sự vận động và phát triển của nó Tuy nhiên những thuộc tính vốn có của sự vật, hiện tượng chỉ được bộc lộ ra thông qua sự tác động qua lại với các sự vật, hiện tượng khác Mỗi sự vật có rất nhiều thuộc tính trong đó mỗi thuộc tính lại biểu hiện một chất của sự vật Do vậy, mỗi
sự vật có rất nhiều chất Chất và sự vật có mối quan hệ chặt chẽ, không tách rời
Trang 7nhau Trong hiện thực khách quan không thể tồn tại sự vật không có chất và không thể có chất nằm ngoài sự vật Chất của sự vật được biểu hiện qua những thuộc tính của nó Nhưng không phải bất kỳ thuộc tính nào cũng biểu hiện chất của sự vật Thuộc tính của sự vật có thuộc tính cơ bản và thuộc tính không cơ bản Những thuộc tính cơ bản được tổng hợp lại tạo thành chất của sự vật Chính chúng quy định sự tồn tại, sự vận động và sự phát triển của sự vật, chỉ khi nào chúng thay đổi hay mất đi thì sự vật mới thay đổi hay mất đi Những thuộc tính của sự vật chỉ bộc
lộ qua các mối liên hệ cụ thể với các sự vật khác Sự phân chia thuộc tính thành thuộc tính cơ bản và thuộc tính không cơ bản cũng chỉ mang tính chất tương đối, tùy theo từng mối quan hệ Chất của sự vật không những quy định bởi chất của những yếu tố tạo thành mà còn bởi phương thức liên kết giữa các yếu tố tạo thành, nghĩa là bởi kết cấu của sự vật Trong hiện thực các sự vật được tạo thành bởi các yếu tố như nhau, song chất của chúng lại khác nhau Mỗi sự vật có vô vàn chất: vì
sự phân biệt giữa chất và thuộc tính chỉ có ý nghĩa tương đối, song sự vật có vô vàn thuộc tính nên có vô vàn chất Chất và sự vật không tách rời nhau: chất là chất của sự vật, còn sự vật tồn tại với tính quy định về chất của nó Chất biểu hiện trạng thái tương đối ổn định của sự vật, là sự kết hợp tương đối trọn vẹn, hoàn chỉnh, bền vững các thuộc tính của sự vật, làm cho sự vật này không hòa lẫn với sự vật khác mà tách biệt cái này với cái khác Chất luôn gắn liền với lượng của sự vật Lượng là phạm trù triết học dfung để chỉ tính quy định vốn có của sự vật về mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu cả sự vận động và phát triển cũng như các thuộc tính của sự vật, biểu hiện bằng các con số thuộc tính, các yếu tố cấu thành nó Lượng là các khách quan, vốn có của sự vật, quy định sự vật ấy là nó Lượng của
sự vật không phụ thuộc vào ý chí, ý thức của con người Lượng của sự vật biểu thị
ở kích thước dài hay ngắn, số lượng lớn hay nhỏ, tổng số ít hay nhiều, trình độ cao hay thấp , tốc độ vận động nhanh hay chậm, màu sắc đậm hay nhạt “Những lượng
Trang 8không tồn tại mà những sự vật có lượng hơn nữa những sự vật có vô vàn lượng mới tồn tại” Trong thực tế lượng của sự vật thường được xác định bởi những đơn
vị đo lượng cụ thể như vận tốc của ánh sáng là 300.000 km trong một giây hay một phân tử nước bao gồm hai nguyên tử hydrô liên kết với một nguyên tử oxy , bên cạnh đó có những lượng chỉ có thể biểu thị dưới dạng trừu tượng và khái quát như trình độ nhận thức tri của một người ý thức trách nhiệm cao hay thấp của một công dân, trong những trường hợp đó chúng ta chỉ có thể nhận thức được lượng của sự vật bằng con đường trừu tượng và khái quát hoá Có những lượng biểu thị yếu tố kết cấu bên trong của sự vật (số lượng nguyên tử hợp thành nguyên tố hoá học, số lượng lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội) có những lượng vạch ra yếu tố quy định bên ngoài của sự vật (chiều dài, chiều rộng, chiều cao của sự vật) Bản thân lượng không nói lên sự vật đó là gì, các thông số về lượng không ổn định mà thường xuyên biến đổi cùng với sự vận động biến đổi của sự vật, đó là mặt không
ổn định của sự vật
1.3 Mối quan hệ biện chứng giữa lượng và chất
Bất kỳ sự vật hay hiện tượng nào cũng là sự thống nhất giữa mặt chất và mặt lượng, chúng tác động qua lại lẫn nhau Trong sự vật, quy định về lượng không bao giờ tồn tại nếu không có tính quy định về chất và ngược lại Vì vậy, sự thay đổi về lượng của sự vật có ảnh hưởng đến sự thay đổi về chất của nó và ngược lại,
sự thay đổi về chất của sự vật tương ứng với thay đổi về lượng của nó
Sự biến đổi về lượng có thể xảy ra theo hai hướng: sự tăng lên hoặc giảm đi
về lượng dẫn đến sự biến đổi ngay hoặc thay đổi dần dần về chất Do chất là cái tương đối ổn định còn lượng là cái thường xuyên biến đổi nên ở một giới hạn nhất định khi lượng của sự vật thay đổi chưa dẫn đến sự thay đổi về chất của nó Giới hạn đó được gọi là độ
Trang 9Độ là phạm trù triết học dùng để chỉ khoảng giới hạn mà ở đó sự thay đổi về lượng của sự vật chưa làm thay đổi căn bản chất của sự vật ấy Độ là mối liên hệ giữa lượng và chất của sự vật, ở đó thể hiện sự thống nhất giữa chất và lượng của
sự vật Trong độ, sự vật vẫn là nó chứ chưa biến thành cái khác
Sự vận động, biến đổi của sự vật, hiện tượng thường bắt đầu từ sự thay đổi về lượng Khi lượng thay đổi đến một giới hạn nhất định thì sẽ dẫn đến sự thay đổi căn bản về chất Giới hạn đó chính là điểm nút
Điểm nút là phạm trù triết học dùng để chỉ thời điểm mà tại đó sự thay đổi về lượng đã đủ làm thay đổi về chất của sự vật Sự vật tích lũy đủ về lượng tại điểm nút sẽ làm cho chất mới của nó ra đời Lượng mới và chất mới của sự vật thống nhất với nhau tạo nên độ mới và điểm nút mới của sự vật đó, quá trình này diễn ra liên tếp trong sự vật và vì vậy sự vật luôn phát triển chừng nào nó còn tồn tại Chất của sự vật thay đổi do lượng của nó thay đổi gây ra gọi là bước nhảy Bước nhảy là phạm trù triết học dùng để chỉ sự chuyển hóa về chất của sự vật do
sự thay đổi về lượng của sự vật trước đó gây nên
Bước nhảy là sự kết thúc của một giai đoạn phát triển của sự vật và là điểm khởi đầu của một giai đoạn phát triển mới Đó là sự gián đoạn trong quá trình vận động và phát triển liên tục của sự vật Có thể nói trong quá trình phát triển của sự vật, sự gián đoạn là tiền đề cho sự liên tục và sự liên tục là sự kế tiếp của hàng loạt
sự gián đoạn Các hình thức bước nhảy:
Bước nhảy đốt biến: là bước nhảy được thực hiện trong mét thời gian rất ngắn làm thay đổi về chất của toàn bộ kết cấu cơ bản của sự vật
+ Bước nhảy dần dần: là bước nhảy được thực hiện từ từ, từng bước bằng cách tích luỹ dần dần những nhân tố của chất mới và những nhân tố của chất cũ dần dần mất
đi
Trang 10+ Bước nhảy toàn bộ: là bước nhảy làm thay đổi chất của toàn bộ các mặt, các yếu
tố cấu thành sự vật
+ Bước nhảy cục bộ: là bươc nhảy lam thay đổi chất của những mặt, những yếu tố riêng lẻ của sự vật
Chất mới của sự vật chỉ có thể xuất hiện khi sự thay đổi về lượng đạt tới điểm nút Chất mới của sự vật ra đời sẽ tác động trở lại lượng đã thay đổi của sự vật, chất mới ấy có thể làm thay đổi kết cấu, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển của sự vật
Tóm lại, bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có sự thống nhất biện chứng giữa hai mặt chất và lượng Sự thay đổi dần về lượng tới điểm nút sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất thông qua bước nhảy Chất mới ra đời sẽ tác động trở lại với lượng dẫn đến sự thay đổi của lượng mới Quá trình đó liên tục diễn ra, tạo thành cách thức phổ biến của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội
và tư duy
1.4 Ý nghĩa phương pháp luận
Ý nghĩa trong nhận thức: không được nôn nóng cũng như không được bảo thủ Nhờ có phương pháp luận lượng chất mà chúng ta hiểu rằng bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng đều vận động và phát triển Những nhận thức ban đầu về chất của các sự vật chỉ trở nên đúng đắn và sâu sắc hơn khi đạt tới tri thức về sự thống nhất giữa chất và lượng của sự vật đó Để nhận thức được sự vật, ta phải nhận thức trong mối quan hệ tác động qua lại giữa sự vật đó với những sự vật khác, cũng như giữa các mặt, thuộc tính của sự vật đó Vì chỉ khi đó, mặt lượng và mặt chất của sự vật mới bộc lộ ra
Trang 11Sự vật, hiện tượng nào cũng đều tồn tại hai mặt: Lượng và Chất Do đó khi nhận thức, chúng ta cần nhận thức về cả hai mặt lượng và chất để có có cái nhìn phong phú hơn về những sự vật, hiện tượng tồn tại xung quanh chúng ta
Cần phải làm rõ quy luật phát triển của sự vật, hiện tượng bằng cách xác định giới hạn độ, điểm nút, bước nhảy
Ý nghĩa trong thực tiễn:
Muốn có sự biến đổi về chất thì cần kiên trì để biến đổi về lượng (bao gồm độ và điểm nút) Khi lượng đạt đến điểm nút thì thực hiện bước nhảy là yêu cầu khách quan của sự vận động của sự vật, hiện tượng
Cần tránh hai khuynh hướng sau:
Thứ nhất, nôn nóng tả khuynh: Đây là việc mà một cá nhân không kiên trì và nỗ lực để có sự thay đổi về lượng nhưng lại muốn có sự thay đổi về chất;
Thứ hai, bảo thủ hữu khuynh: Lượng đã được tích lũy đến mức điểm nút nhưng
không muốn thực hiện bước nhảy để có sự thay đổi về chất
Nếu không muốn có sự thay đổi về chất thì cần biết cách kiểm soát lượng trong giới hạn độ
Bước nhảy là một giai đoạn hết sức đa dạng nên việc thực hiện bước nhảy phải được thực hiện một cách cẩn thận
Chỉ thực hiện bước nhảy khi đã tích lũy lượng đến giới hạn điểm nút và thực hiện bước nhảy một cách phù hợp với từng thời điểm, điều kiện và hoàn cảnh cụ thể để tránh được những hậu quả không đáng có như không đạt được sự thay đổi về chất, dẫn đến việc phải thực hiện sự thay đổi về lượng lại từ đầu
Nói chung, từ quy luật lượng chất, ta hiểu được mọi sự vật đều vận động và phát triển nhưng cần thời gian và sự tác động từ bên ngoài, từ đó chúng ta biết cách để