Nhu Cầu Sử Dụng Nhân Lực Và Xu Hướng Tuyển Dụng Ngành Công Nghệ Thông Tin

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN BÁO CÁO THỰC TẬP CƠ SỞ NGÀNH NHU CẦU SỬ DỤNG NHÂN LỰC VÀ XU HƯỚNG TUYỂN DỤNG NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN GVHD TS Vũ Đình Minh Lớp KTPM02 Khóa 14 Nhóm thực hiện 08 Hà Nội, 2021 TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN BÁO CÁO THỰC TẬP CƠ SỞ NGÀNH NHU CẦU SỬ DỤNG NHÂN LỰC VÀ XU HƯỚNG TUYỂN DỤNG NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN GVHD TS Vũ Đình Minh Sinh viên thực hiện +2019603936 Trần Thành Lộc +2019602091 Nguyễn Hồng Quân +2019602.

BÁO CÁO THỰC TẬP CƠ SỞ NGÀNH

NHU CẦU SỬ DỤNG NHÂN LỰC VÀ XU HƯỚNG TUYỂN DỤNG NGÀNH CÔNG NGHỆ

THÔNG TIN

GVHD: TS Vũ Đình Minh Lớp: KTPM02 Khóa: 14 Nhóm thực hiện: 08

BÁO CÁO THỰC TẬP CƠ SỞ NGÀNH

NHU CẦU SỬ DỤNG NHÂN LỰC VÀ XU HƯỚNG TUYỂN DỤNG NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

+2019603398 - Phạm Văn Thuần

Chương I TỔNG QUAN NGÀNH IT 2

1 Làm CNTT là làm gì? 2

2 Nhân lực ngành CNTT có những điểm nào đáng chú ý? 4

3 Ngành CNTT và những câu hỏi thường gặp 6

Chương II NHU CẦU SỬ DỤNG NHÂN LỰC VÀ XU HƯỚNG TUYỂN DỤNG 12

1 Thị trường CNTT Việt Nam và những điểm nhấn 12

2 Nhu cầu tuyển dụng nhân sự IT tại Việt Nam 14

3 Mức lương một số vị trí trong ngành IT ở Việt Nam 16

3.1 Lương quản lý IT cấp cao 16

3.2 Lương quản lý dự án 18

3.3 Lương UI, UX Degigner 18

3.4 Lương lập trình viên 18

3.5 Lương các vị trí làm về infrastructure, IT support 20

3.6 Lương các vị trí Business Solutions 21

3.7 Lương một số vị trí IT khác 21

4 Năm yếu tố ảnh hưởng đến lương IT 21

5 Một số vị trí IT có xu hướng phát triển mạnh trong tương lai 24

5.1 Blockchain là hiện thực, không phải “cơn ảo mộng của công nghệ” 24

5.2 AI – cầu nối giữa con người và máy tính 27

STT Tên hình ảnh Trang

1 Hình 1.1 - Những vị trí công việc điển hình trong

ngành IT

3

2 Hình 1.2 – Mức lương (triệu VND) phân bổ theo các

kỹ năng/ ngôn ngữ lập trình, dành cho nhóm từ 1-3

năm kinh nghiệm (TopCV)

5,6

3 Hình 2.1 – Báo cáo thị trường IT 2020 14

4 Hình 2.2.1 - Những kỹ năng dược nhà tuyển dụng

mong đợi nhất (Topdev)

8 Hình 2.3.4-1 - Lương developer theo vị trí (topdev) 19

9 Hình 2.3.4-2 - Lương developer theo nềnn tảng lập

LỜI NÓI ĐẦU

Bước vào thời đại số hóa, công nghệ và khoa học kỹ thuật được xem là động lực lớn thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội Công nghệ thông tin là một trong những ngành nghề phát triển cực mạnh trong thời gian qua Các xu hướng về yêu cầu và công việc IT thay đổi nhanh chóng từ năm này qua năm khác từ phần cứng máy tính đến thương mại điện tử, nó luôn luôn đi đầu trong xu hướng tuyển dụng ngành IT Khi xu hướng công nghệ càng được mởrộng, dẫn đến nhu cầu nhân lực càng gia tăng Sự khan hiếm nhân lực ngành công nghệ thông tin xuất phát do nhiều yếu tố, như những sinh viên chưa đáp ứng đủ yêu cầu chuyên môn và thiếu đi kỹ năng mềm

Nhân lực là một trong những nhân tố chủ chốt quyết định sự thành bại của cả một doanh nghiệp Chính vì vậy sự thiếu hụt nhân lực có ảnh hưởng rấtlớn đến tiến độ và chất lượng công việc đặc biệt trong ngành có số lượng lớn công việc như ngành công nghệ thông tin thì nhu cầu về nhân lực càng được biểu hiện rõ ràng Để nắm bắt tốt nhất tình hình cũng như cơ hội của sinh viênkhi theo học ngành công nghệ thông tin thì việc tìm hiểu nhu cầu sử dụng nhân lực và xu hướng tuyển dụng trong ngành IT càng trở nên bức thiết

Nội dung dưới đây cung cấp một số thông tin cơ bản về nhân lực, yếu

tố con người trong ngành công nghệ thông tin Diễn biến hiện tại và xu hướngphát triển trong tương lai của ngành IT Việt Nam nói chung và thế giới nói riêng

Chương I TỔNG QUAN NGÀNH IT

1 Làm CNTT là làm gì?

Theo trang WordNet của Đại học Princeton, Công nghệ thông tin (tiếngAnh là IT: Information Technology) là một nhánh ngành kỹ thuật sử dụng máy tính và viễn thông để thu nhận, lưu trữ và truyền tải thông tin Thuật ngữ này xuất hiện lần đầu năm 1950 tại bài viết của 2 tác giả Harold J Leavit và Thomas L Whisler trên tạp chí Harvard Business Review Trong đó ho viết:

“Công nghệ mới này vẫn chưa có tên riêng Chúng tôi sẽ gọi nó là công nghệ thông tin”

Ở Việt Nam, khái niệm CNTT được hiểu và định nghĩa trong nghị quyết 49/CP ký ngày 04/08/1993 về phát triển công nghệ thông tin của Chínhphủ: “Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kỹ thuật hiện đại – chủ yếu là kỹ thuật máy tính và viễn thông

- nhằm tổ chức khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm năng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và

xã hội

"

Vậy làm công nghệ thông tin là làm gì?”

Đây là thắc mắc chúng tôi nhận được rất nhiều từ các bạn trẻ Khó có thể trả lời câu hỏi này một cách trọn vẹn bởi CNTT là lĩnh vực vô cùng đa dạng các loại hình công việc, chưa kể, phụ thuộc vào từng mô hình công ty mà những

vị trí trong thực tế có sự chồng chéo lẫn nhau Dưới đây là sơ đồ phân chia một cách cơ bản những công việc điển hình trong ngành

Hình 1.1 - Những vị trí công việc điển hình trong ngành IT

Sơ đồ trên có thể đem lại cho các bạn một cái nhìn tổng quan nhất về những lĩnh vực công việc nằm trong nhóm ngành CNTT Có thể thấy rằng, công việc trong ngành IT không bó hẹp trong mảng lập trình như nhiều bạn vẫn lầm tưởng mà còn có nhiều vịtrí thú vị khác như: Làm sản phẩm (các vị trí liên quan tới product), Thiết kế (Design), Là cầu nối giữa khách hàng với đội ngũ phát triển (BrSE, IT Comtor), Đảm bảo chất lượng (QA, QC) hay Hỗ trợ hệ thống (IT Helpdesk), Như vậy ngành IT không hề khô khan như nhiều người lầm tưởng mà cũngcó rất nhiều công việc cần đến sự sáng tạo,

kỹ năng giao tiếp tốt, và khả năng thấu hiểu vấn đề của người dùng/khách

hàng CNTT không nhất thiết chỉ dành cho những người “đầu to mắt cận” hoặc chỉ phù hợp với các bạn nam như một số định kiến từ trước tới nay.

2 Nhân lực ngành CNTT có những điểm nào đáng chú ý?

Bước vào thời đại số hóa, công nghệ và khoa học kỹ thuật được xem là động lực lớn thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội Từ khá lâu, CNTT đã trở thành ngành học được chú trọng trong hệ thống đào tạo của các trường Đại học Những năm gần đây, ngành này cũng là lựa chọn được nhiều bạn trẻ quan tâm bởi cơ hội việc làm cao và mức thu nhập được đánh giá là tốt hơn sovới trung bình xã hội Theo báo cáo thị trường IT Việt Nam năm 2020, top 3

lý do khiến một người làm trong ngành CNTT cảm thấy hài lòng về công việclà: Được đào tạo bài bản & phát triển kỹ năng chuyên sâu; Lộ trình phát triển

sự nghiệp rõ ràng; Mức lương, thưởng, đãi ngộ xứng đáng

Nhu cầu tuyển dụng trong ngành CNTT năm 2019 tăng gần 2,5 lần so với năm 2018, dự báo năm 2020 sẽ tiếp tục tăng (số lượng nhân sự tuyển dụng cao gấp 1,5 lần năm 2019) Theo các số liệu về thị trường CNTT, năm

2020, Việt Nam cần hơn 400.000 nhân lực và dự kiến năm 2021 là 500.000 Hiện tại, mỗi năm các cơ sở đào tạo ra khoảng 50.000 nhân sự cho ngành, nhưng chỉ 30% số đó đáp ứng đủ kỳ vọng của doanh nghiệp Sinh viên ra trường chưa đạt yêu cầu làm việc chuyên môn, hơn nữa, các kỹ năng mềm (teamwork, giao tiếp, quản lý thời gian, ) còn yếu Nguyên nhân của vấn đề này xuất phát từ nhiều phía: do chương trình đào tạo không đúng với nhu cầu doanh nghiệp, tính đổi mới của giáo trình không theo kịp tốc độ thay đổi của công nghệ, sinh viên chưa chủ động trong việc tự học và đi làm, Do đó, thị trường nhân lực trong ngành này rơi vào tình trạng cũng không đủ cầu Điều

đó cũng đồng nghĩa với việc những bạn trẻ có khả năng tìm hiểu thông tin, am

hiểu xu hướng việc làm trong ngành, biết trau dồi cho mình những kỹ năng phù hợp sẽ có rất nhiều cơ hội rộng mở Cuốn sách này của Spiderum và TopCV hi vọng sẽ là một trong các nguồn thông tin tham khảo hữu ích giúp bạn làm được điều đó.

Mức lương của các vị trí phổ biến trong ngành CNTT (dựa theo kỹ năng/ngôn ngữ lập trình) thường được xem là cao hơn so với mặt bằng chung của các ngành nghề khác Tuy nhiên cần lưu ý rằng mức lương sẽ có sự biến động rất lớn tuỳ thuộc vào kinh nghiệm, năng lực chuyên môn và môi trường làm việc Không nên ảo tưởng rằng làm ngành IT thì ra trường đương nhiên phải có lương cao Bảng so sánh các mức lương đưa ra dưới đây được phân thành các mức trung bình thấp, trung bình cao, và trung bình chung của các vịtrí Bạn nên nhớ rằng những con số ở đây chỉ có tính chất tham khảo tương đối, có thể mức lương sẽ rất khác tuỳ thuộc vào bản thân bạn

MỨC LƯƠNG

TB THẤP NHẤT

MỨC LƯƠNG

NHẤT

MỨC LƯƠNG TB

Hình 1.2 – Mức lương (triệu VND) phân bổ theo các kỹ năng/ ngôn ngữ lập

trình, dành cho nhóm từ 1-3 năm kinh nghiệm (TopCV)

3 Ngành CNTT và những câu hỏi thường gặp.

Dựa trên những câu hỏi khảo sát bạn đọc từ mọi miền đất nước của Spiderum cùng kinh nghiệm trong mảng tuyển dụng, đào tạo nhân lực từ TopCV, chúng tôi đã biên soạn một bộ Q&A chi tiết nhằm giải đáp thắc mắc xoay quanh câu chuyện, hướng nghiệp của các bạn trẻ

Học CNTT có cần

giỏi Toán không?

Câu trả lời là: “Có” và “Không”, tuỳ thuộc vào yêucầu công việc Có công việc bạn chỉ sử dụng đến toánhọc lớp 5 nhưng cũng có công việc cần sử dụng tới đại

số tuyến tính Tuy nhiên, không thể phủ nhận nếu họcToán tốt bạn sẽ có lợi thế khi học lập trình, và nếumuốn làm những công việc đang “hot” như AIEngineer (Trí tuệ nhân tạo) thì Toán là yêu cầu bắtbuộc nhé

Học sinh cấp 3

cần những gì cho

ngành CNTT?

Trong thời gian học THPT bạn có thể thử sức với một

số môn liên quan tới ngành CNTT như lập trìnhPascal, Cơ sở dữ liệu trên Microsoft Access Ngoài rabạn có thể tự mày mò, học thêm trên Internet để hiểu

Có nên học các

khóa đào tạo

CNTT ngắn hạn?

Nếu có điều kiện, bạn có thể khóa đào tạo CNTT nếu

nó giúp bạn tiết kiệm thời gian, nhưng không nên phụthuộc vào các khóa học đó hoặc đi học quá nhiều khoáhọc nhỏ lẻ Phần lớn các bạn học lập trình tốt ở trêntrường năng tự học tốt không cần tham gia các khóa

Sinh viên học trái

đủ lớn để làm lại từ đầu Nếu bạn muốn có sức cạnhtranh tương đương những bạn học chuyên ngành, bạnhãy đầu tư thời gian và công sức tương đương để bùđắp lại các kiến thức bị thiếu Ngoài ra, cũng có những

vị trí không yêu thức kỹ thuật chuyên sâu nên có thểkhông cần học đúng ngành ngay từ đầu, như Hỗtrợ/Chăm sóc khách hàng thậm chí là BA, Product…

là giải thuật toán rồi Còn nếu bạn mong muốn ứngtuyển vào các công ty công nghệ lớn, khả năng giảithuật của bạn phải “siêu” thì mới có cơ hội qua đượcbài kiểm tra đầu vào nhé

Xin việc ngành

CNTT có khó

không?

Xin việc ngành công nghệ thông tin không khó miễn

là bạn đủ năng lực, bởi lẽ CNTT đang là một trongnhững ngành dẫn đầu về số lượng cơ hội việc làmcũng nhưmức thu nhập hấp dẫn Tuy nhiên, đừng hiểunhầm là “cứ học CNTT ra trường sẽ có việc” vì dùbạn có học CNTT hay bất kỳ ngành nào khác, doanhnghiệp cũng sẽ có những yêu cầu tối thiểu về nănglực

Cơ hội thăng tiến

nghề nghiệp trong

ngành CNTT thế

nào?

Cơ hội thăng tiến trong ngành CNTT rất rộng mở, tất

cả phụ thuộc vào năng lực của bạn Từ vị trí bắt đầunhư thực tập sinh lập trình đến vị trí cao cấp nhưProject Manager (PM) hay Giám đốc công nghệ(CTO) cũng có nhu cầu tuyển dụng rất lớn

Chương II

Chương II NHU CẦU SỬ DỤNG NHÂN LỰC VÀ

XU HƯỚNG TUYỂN DỤNG

1 Thị trường CNTT Việt Nam và những điểm nhấn.

Xuất phát là một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, đến nay chúng ta có thể nhận ra những bước chuyển mình rõ rệt của Việt Nam trở trình thu hẹp khoảng cách về công nghệ với thế giới Những “Cách mạng công nghiệp 4.0”,

“Internet of Things” (Internet vạn vật), “Big Data” (Dữ liệu lớn), “Trí tuệ nhân tạo”, “Điện toán đám mây không chỉ là những thuật ngữ được truyền thông đề cập mờ th đang dần len lỏi vào mọi hoạt động của từng cá nhân, doanh nghiệp

Theo Bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới toàn cầu 2019 (GII), Việt Nam đứng thứ 42/129 các nền kinh tế toàn cầu Diễn đàn kinh tế thế giới 2019 xếp chỉ số ICT Adoption (chỉ số ứng dụng Viễn thông và Công nghệ thông tin) của Việt Nam tăng từ hạng 95 lên hạng 41 Ngoài ra, Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) đánh giá Việt Nam có những bước tiến đáng ghi nhận về xếp hạng an toàn, an ninh mạng toàn cầu, tăng 50 bậc so với năm 2017

Số liệu thống kê trong ngành Thông tin & Truyền thông (TT&TT) cũngcho thấy sự tăng trưởng toàn diện trên các lĩnh vực: Tổng doanh thu toàn Ngành tăng 8,8% so với năm 2018, đạt 3.100.000 tỷ đồng (gần 135 tỷ USD); Doanh thu công nghiệp phần mềm là 5 tỷ USD, tăng 500 triệu USD

Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng xác định 2020 là năm chuyển đổi số quốc gia, khởi động tiến tới một Việt Nam số Bộ TT&TT sẽ thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp để cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, với một số mục tiêu: Nâng xếp hạng nhóm chỉ số Ứng dụng công nghệ thông tin lên từ 2 - 3 bậc; Nâng xếp hạng

nhóm chỉ số công nghệ thông tin và sáng tạo trong mô hình kinh doanh lên ít nhất 3 - 5 bậc; Nâng xếp hạng các chỉ số thuộc nhóm Sáng tạo trực tuyến lên

Theo tin của Nikkei Asign Review, tập đoàn Apple chọn Việt Nam làmđiểm đến và sẽ sản xuất khoảng 3 – 4 triệu đơn vị tai ngheAirPods (trước đây, phần lớn các tai nghe AirPods được sản xuất tại Trung Quốc) Việt Nam cũng đang đón nhận việc dịch chuyển các dây chuyền sản xuất laptop, điện thoại của các “đại gia công nghệ” như Google, Microsoft và một phần hoạt động sản xuất máy chơi game Switch Lite của hãng Nintendo Samsung cho biết thời gian tới cần 4.000 nhân lực cho lĩnh vực công nghệ, hay tập đoàn Hindustan Computers Limited, Ấn Độ - 1 trong 3 công ty công nghệ lớn nhất

Ấn Độ, top 5 công ty outsource trên thế giới - đã đầu tư trung tâm công nghệ thông tin ở Tp HCM, có thể tuyển dụng 10.000 kỹ sư trong 5 năm tới

Foxconn - nhà cung ứng linh kiện lớn cho Apple - cũng đã làm nhà máy tại Bắc Giang,

Ngoài ra, trước làn sóng khởi nghiệp và khao khát sáng tạo các sản phẩm công nghệ “Make in Vietnam”, nhiều doanh nghiệp Việt đã định hướnglàm chủ công nghệ, sản xuất sản phẩm ngang tầm thế giới Có thể kể đến điệnthoại Bphone của Tập đoàn Công nghệ Bkav (do người Việt nghiên cứu, chế

hiệu nhận được nhiều sự quan tâm như ô tô VinFast hay điện thoại Vsmart (đầu tư và sản xuất theo mô hình của các hãng công nghệ lớn trên thế giới),

Theo báo cáo thị trường IT năm 2020, Việt Nam có 12 dịch vụ nổi bật:

Hình 2.1 – Báo cáo thị trường IT 2020

2 Nhu cầu tuyển dụng nhân sự IT tại Việt Nam

Với thực tế thị trường và những tiềm năng phát triển về vốn, công nghệ

đã khiến cho nhu cầu tuyển dụng trong ngành này vốn đã cao trong năm 2019

và chắc chắn sẽ còn thu hút trong năm 2020 và những năm sắp tới Thị

trường IT tại Việt Nam rất cần các nhân lực IT chất lượng cao, nhưng lượng cung luôn ít hơn cầu Nhu cầu tuyển dụng năm 2019 tăng 56% và dự đoán sẽ còn tăng hơn nữa trong năm 2020 Ước tính năm 2020 cần khoảng 400,000 kỹ

sư, chuyên gia và năm 2021 cần 500,000 nhân lực làm việc trong lĩnh vực IT theo TopDev

Theo khảo sát và đánh giá của Adecco Việt Nam, Big Data, AI, Fintechđược dự đoán sẽ thu hút nhân lực trong năm 2020 Nhìn xa hơn, trong thời gian 5 năm tới, kỹ sư khoa học dữ liệu và dữ liệu lớn sẽ là hai ngành có tốc độphát triển nhanh, cần nhiều nhân lực Bên cạnh đó, software developers sẽ nằm trong top các vị trí có nhu cầu tuyển dụng cao do sự phát triển của dịch

vụ outsources

Chi tiết hơn, nhưng cũng không khác xa những dự đoán của Adecco, khảo sát của Topdev cũng cho thấy Machine learning, AI, Big Data, Data

Science… là những kỹ năng được nhà tuyển dụng mong đợi nhất:

Hình 2.2.1 - Những kỹ năng dược nhà tuyển dụng mong đợi nhất (Topdev)

Xét về vị trí, Full-stack, Back-end và Mobile developer là top 3 những

vị trí được dự đoán tuyển dụng nhiều năm 2020

Hình 2.2.2 - Các vị trí được dự đoán tuyển dụng nhiều năm 2020 (TopDev)

3 Mức lương một số vị trí trong ngành IT ở Việt Nam

3.1 Lương quản lý IT cấp cao

Các vị trí quản lý cấp cao bao gồm: CIO, CTO, IT Director, IT Manage, Program/Delivery Manager, Technical Director/Head of Engineering

Theo khảo sát và dự đoán của Robert Walters, mức lương của các vị trí quản

lý như CIO, IT Director không có sự thay đổi trong năm 2020 so với năm

2019 Cao nhất là lương của CTO với mức lương tháng $10,000 – $20,000,