Họ tên SVHV Mã LHP Trang 1 Câu 1 Phân tích có liên hệ thực tiễn sự ảnh hưởng của nhóm lực lượng sản phẩm dịch vụ thay thế tới cường độ cạnh tranh của một ngành kinh doanh mà anhchị biết? Câu 2 Phân tích thực trạng áp dụng chiến lược phát triển sản phẩm của một doanh nghiệp cụ thể mà anh chị biết? Câu 1 Theo Michael E Porter – Giáo sư khoa học Quản trị kinh doanh trường Kinh doanh Havard, có 5 lực lượng tác động mạnh chi phối đến cường độ cạnh tranh trong một ngành kinh doanh Bao gồm Gia nhập.
Trang 1Câu 1: Phân tích có liên hệ thực tiễn sự ảnh hưởng của nhóm lực lượng sản phẩm dịch vụ thay thế tới cường độ cạnh tranh của một ngành kinh doanh mà anh/chị biết?
Câu 2: Phân tích thực trạng áp dụng chiến lược phát triển sản phẩm của một doanh nghiệp
cụ thể mà anh/ chị biết?
Câu 1:
Theo Michael E.Porter – Giáo sư khoa học Quản trị kinh doanh trường Kinh doanh
Havard, có 5 lực lượng tác động mạnh chi phối đến cường độ cạnh tranh trong một ngành kinh
doanh Bao gồm: Gia nhập tiềm năng; Người mua; Sự thay thế; Người cung ứng; Các bên liên quan khác được miêu tả qua mô hình sau:
Ta có thể thấy mỗi lực lượng sẽ có những tác động khác nhau tới cường độ cạnh tranh
trong ngành của một doanh nghiệp Sản phẩm dịch vụ thay thế là một trong những tác động đó
Đe doạ của sản phẩm/ dịch vụ thay thế chủ yếu xuất phát từ các tiến bộ khoa học công nghệ; được hiểu là những sản phẩm/dịch vụ đến từ ngành/lĩnh vực kinh doanh khác nhưng có khả năng thay thế cho sản phẩm/dịch vụ hiện đã tồn tại trong việc thỏa mãn nhu cầu như nhau hoặc có thể tăng cường với chi phí cạnh tranh Hay nói cách khác, sản phẩm thay thế cải thiện
Trang 2mối quan hệ chất lượng/giá thành Ví dụ: sản phẩm máy tính bảng có thể thay thế sản phẩm vở, bút;
Những sản phẩm mà doanh nghiệp cần phải quan tâm nhất là những sản phẩm nằm trong
xu hướng có thể cạnh tranh giá cả với sản phẩm hiện tại trong ngành hoặc được sản xuất bởi những ngành nghề đang có lợi nhuận cao Để dự đoán được các đe doạ từ các sản phẩm/dịch vụ thay thế, nhà chiến lược cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng chức năng sử dụng của mỗi sản
phẩm/dịch vụ ở mức độ rộng nhất có thể để phát hiện ra các khả năng thay thế của nó tới một hoặc một vài công dụng của sản phẩm hiện tại Bên cạnh đó, việc nắm bắt kịp thời thông tin, luôn kiểm soát sự ra đời của các công nghệ mới cũng giúp nhà chiến lược phán đoán được xu hướng sản phẩm/dịch vụ thay thế của ngành
Liên hệ thực tiễn:
Những năm gần đây, công nghệ đang trỗi dậy đầy mạnh mẽ cùng với những áp dụng mới
mẻ lên mọi lĩnh vực trong đời sống Ngay cả việc đi lại, Grab hiện lên như một ví dụ đầy cụ thể
và thực tiễn đặc biệt là trong ngành vận chuyển bằng ô tô
Trước khi có sự xuất hiện của Grab, ngành taxi nổi lên như một trong những dịch vụ vận chuyển tiện ích nhất tại Việt Nam Hàng loạt các hãng taxi tham gia vào cuộc đua chiếm lĩnh thị phần có thể kể đến như Vinasun, Mai Linh, Savico,… Những hãng taxi giờ đây chú trọng phát triển dịch vụ và tối ưu giá thành như một trong những cách để tự tăng cường cường độ cạnh tranh trong ngành
Theo nghiên cứu của công ty nghiên cứu thị trường W&S (2015), tại Hà Nội, Mai Linh
là thương hiệu lớn số 1 với tỉ lệ sử dụng chiếm tới 50,1 % tiếp theo là Vinasun với 28,2% thời điểm bấy giờ Tiếp theo đó là những hãng xe như Vinataxi, Hanoitaxi, Noi Bai taxi,…Ngoài ra
Trang 3taxi Do đó nếu không có sự thay đổi nào quá lớn thì cường độ cạnh tranh trong ngành sẽ khó có thể biến chuyển được
Để rồi, kể từ năm 2016 với sự thâm nhập của Grab và Uber ( nay đã sát nhập thành Grab tại Việt Nam) những ông lớn trong ngành taxi công nghệ đã tạo ra sức nóng trong thị trường vận chuyển này Grab đã mang đến sự mới lạ đầy tương lai khi chỉ cần bằng một chiếc điện thoại người dùng có thể kết nối với tài xế để đặt xe đồng thời sở hữu những lợi ích như tích điểm, giảm giá, mà taxi truyền thống không hề có Thêm vào đó, đối với tài xế, họ chỉ cần có một chiếc điện thoại thông minh là hoàn toàn biến mình khác biệt và có được những đặc quyền như luôn luôn có khách, tiện ích trong việc đưa đón,… Grab đã mang đến Việt Nam một thay đổi mang tính toàn cầu khi công nghệ này đã được áp dụng tại các nước phát triển như Mỹ, Đức, Anh,… Chính điều đó đã tạo nên sức nóng trong thị trường ngành taxi hay nói cách khác dịch vụ thay thế Grab đã gây một ảnh hưởng lớn đến cường độ cạnh tranh trong ngành kinh doanh vận tải
Thị trường taxi giờ đây đã chia ra làm hai thành phần : taxi truyền thống và taxi công nghệ - điều này chứng tỏ sự xuất hiện của Grab trước mắt đã tác động đến cường độ cạnh tranh trong ngành
Trang 4Theo một bài nghiên cứu về nhu cầu sử dụng taxi truyền thống và công nghệ của Q&Me ( dịch vụ nghiên cứu thị trường Việt Nam), ta có thể thấy được tại các thành phố lớn như Hà Nội và Hồ Chí Minh tỉ lệ người dân sử dụng taxi công nghệ là vượt trội hơn hẳn Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện rõ sự áp đảo khi tỉ lệ người dân thích sử dụng taxi công nghệ nhiều hơn và luôn luôn là 62%, con số này của Hà Nội là 46% Ngoài ra 22% và 24% lần lượt là tỉ lệ người dân sử dụng đều hai loại taxi của Hồ Chính Minh và Hà Nội Đối với những tỉnh thành khác, khi hầu hết taxi công nghệ chưa phổ cập đến thì tỉ lệ này vẫn có thể đáng lưu tâm khi người dùng thích sử dụng taxi công nghệ lên tới 21% Điều này chứng tỏ rằng nhu cầu mọi người sử dụng taxi công nghệ là rất lớn mặc dù định nghĩa này chỉ mới xuất hiện một vài năm gần đây
Tiếp đến ta phân tích thị phần của ngành taxi thông qua bài nghiên cứu Vietnam Taxi Market Share của Mordor Intelligence năm 2021
Ta có thể thấy được thị phần của Online Booking ( thể hiện cho taxi công nghệ) lớn hơn hẳn so với Offline Booking (thể hiện cho taxi truyển thống) Điều này chứng tỏ rằng mới chỉ xuất hiện từ năm 2014 nhưng Grab – cái tên đại diện cho taxi công nghệ đã thể hiện được sự ảnh hưởng rất lớn đến với thị trường này
Qua bài phân tích trên, ta kết luận sản phẩm/ dịch vụ thay thế hoàn toàn ảnh hưởng đến cường độ cạnh tranh trong ngành Chứng tỏ rằng, đối với mọi doanh nghiệp trong mọi ngành nghề kinh doanh đều cần cảnh giác và lưu tâm đến những sản phẩm thay thế, nhất là với những
Trang 5sản phẩm đến từ công nghệ bởi nếu chúng ta đánh giá thấp điều này chỉ trong vài năm dù lớn mạnh đến đâu thì hoàn toàn có thể đánh mất thị phần
Câu 2: Phân tích thực trạng áp dụng chiến lược phát triển sản phẩm của một doanh nghiệp
cụ thể mà anh/ chị biết?
Apple là một tập đoàn công nghệ đa quốc gia nổi tiếng Nhắc đến thương hiệu “quả táo cắn dở” chúng ta có thể hình dung ngay trong đầu về những chiếc Iphone, Ipad, Macbook, đang rất thịnh hành hiện nay Sự phát triển của những sản phẩm kể trên cũng là sự phát triển của tập đoàn do vậy nếu để học hỏi bất cứ điều gì từ ông lớn công nghệ này thì hãy bắt đầu từ chiến lược phát triển sản phẩm – điều mang đến những thành công, giá trị to lớn cho doanh nghiệp nghìn tỉ Apple
Như chúng ta đã biết, nói về thị trường công nghệ, nếu không thay đổi từng ngày từng giờ thì cuối cùng đều rơi vào lạc hậu, chậm tiến Đơn cử việc lấy Nokia ra làm ví dụ, thương hiệu Nokia nổi tiếng với những chiếc điện thoại chắc chắn và điều đặc biệt là làm tốt vai trò nhắn tin, nghe, gọi để rồi khi các nhà quản trị của Nokia nhận ra mình đã quá bảo thủ trong việc phát triển sản phẩm thì thị phần của doanh nghiệp bấy giờ đã rơi vào những tập đoàn luôn đổi mới mình như Samsung và Iphone Điều này càng thêm nhấn mạnh, nếu doanh nghiệp không có những chiến lược phát triển sản phẩm theo thời đại, hợp thị hiếu thì việc biến mất không tồn tại được trên thị trường là điều có thể xảy ra Và Apple luôn làm tốt điều này
Khi nói về chiến lược phát triển sản phẩm của Apple, trước hết hãy nói về cách mà đội ngũ trong tập đoàn làm việc, tại đây ta có thể thấy được những điểm khác biệt tạo nên đột phá
1 Họ trao toàn quyền cho bộ phận thiết kế
Một sản phẩm được người sử dụng tin dùng không chỉ dựa vào chất lượng sản phẩm Vẻ ngoài của một sản phẩm phải hỗ trợ và nâng cao chức năng hoạt động của nó và gắn kết đến mức cả hai không thể tách rời Tại Apple, quyền hạn của Bộ phận thiết kế được đặt lên hàng đầu Một trong những chiến lược phát triển sản phẩm của Apple được áp dụng hiệu quả trong nhiều năm qua
Người từng đảm nhiệm vai trò giám đốc thiết kế của Apple, Jony Ive – Giám đốc thiết kế người Anh và đội ngũ thiết kế của ông tại Apple được trao quyền làm việc như những nhà lãnh đạo Công ty mà không phải báo cáo về tài chính, sản xuất vv… Không những
Trang 6thế, nhóm thiết kế của Ông còn được cấp quyền tự do đặt ngân sách cho bộ phận của mình và có thể bỏ qua khả năng thực tiễn trong sản xuất
2 Cô lập nhóm thiết kế
Nhóm thiết kế sẽ bị tách biệt với hoạt động kinh doanh của công ty Họ không được giao lưu tương tác với các nhóm khác trong ngày Ngay cả những người trong đội ngũ thiết kế cũng cần bảo mật thông tin: Các kỹ sư phần mềm sẽ không biết phần cứng trông như thế nào và các kỹ sư phần cứng cũng không biết phần mềm hoạt động ra sao
Việc cô lập nhóm thiết kế có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược phát triển sản phẩm của Apple Điều này giúp bộ phận thiết kế chỉ cần quan tâm đến mục tiêu sáng tạo sản phẩm mới và tránh bị tác động của các yếu tố bên ngoài
3 Luôn kiểm định hàng tuần
Apple luôn dành ra thứ 2 hàng tuần để đánh giá sản phẩm mà công ty đang sản xuất Sở
dĩ để làm được điều này, họ không đánh giá nhiều sản phẩm một lúc một phần vì họ có ít sản phẩm được thực hiện tại một thời điểm Điều này giúp tăng nguồn lực vào các dự án trọng điểm mang lại hiệu quả lớn cho công ty Do đó sẽ không cần đến 2 tuần để đánh giá, vì vậy đây là một trong những chiến lược phát triển sản phẩm tối quan trọng
4 Lặp lại liên tục là bí quyết
Đôi khi Đôi khi có những rò rỉ từ các phiên bản của một sản phẩm như iPhone mà chúng
ta không bao giờ thấy được bản phát hành Nhiều lần những rò rỉ này đến từ Trung Quốc, nơi một công nhân nhà máy có thể đã được trả tiền để giao mẫu thử nghiệm cho một blogger hoặc nhà báo Điều đó cho thấy rằng, để hoàn thành một sản phẩm, Apple phải lặp đi lặp lại thiết kế trong suốt quá trình sản xuất Sản phẩm được tạo ra, được thử
nghiệm và xem xét, sau đó nhóm thiết kế cải thiện sản phẩm và được xây dựng lại Đây
là một quá trình kéo dài 4-6 tuần và có thể chạy nhiều lần trong vòng đời phát triển của sản phẩm Đây là quá trình tốn kém nhưng lại chính là tiêu chuẩn trong chiến lược phát triển sản phẩm của Apple
Tiếp theo, chiến lược phát triển sản phẩm còn được thể hiện qua chính những sản phẩm
mà họ sản xuất
1 Chú trọng cải thiện chất lượng sản phẩm thông qua chiến lược khác biệt hóa
Trang 7Khác biệt hóa sản phẩm là một chiến lược tiếp thị được thiết kế để phân biệt sản phẩm của công ty với đối thủ cạnh tranh Sự khác biệt hóa sản phẩm liên quan đến việc xác định và truyền đạt những tính chất độc đáo của một sản phẩm cho thấy sự khác biệt
rõ rệt giữa sản phẩm của Công ty với các Công ty đổi thủ Sự khác biệt hóa sản phẩm kết hợp với việc phát triển những giá trị tốt đẹp khiến sản phẩm hấp dẫn đối với người dùng
và mang lại lợi ích cho họ nhiều hơn Đó là một trong những “đỉnh cao” trong chiến lược phát triển sản phẩm của Apple
a Đột phá trong mẫu mã
Từ khi thành lập đến nay, Apple đã làm nhiều việc để tạo ra những sản phẩm đáng kinh ngạc, thay đổi cách mọi người tương tác với công nghệ, tạo nên sự khác biệt đối với các sản phẩm của các đối thủ cạnh tranh Những thiết kế, ý tưởng và quan điểm độc đáo
đã giúp Apple trở thành công ty dẫn đầu về công nghệ Ví dụ: Khi Steve Jobs ra mắt chiếc iPad đầu tiên vào năm 2010, đã có rất nhiều người hoài nghi Nhiều chuyên gia và những người bình thường không hiểu được sức hấp dẫn của máy tính bảng và giao diện màn hình cảm ứng dành cho máy tính và thiết bị Những nhà phê bình dự đoán sản phẩm
sẽ thất bại và họ đã sai Cho đến tận ngày nay, IPad tiếp tục chiếm lĩnh thị trường thiết bị
kỹ thuật số Điều đó chứng tỏ đó là một trong những điều đúng đắn được triển khai trong chiến lược phát triển sản phẩm của Apple
b Xây dựng hệ điều hành độc quyền Apple iOS là hệ điều hành độc quyền được sử dụng trên các thiết bị di động của Apple như iPhone và iPad iOS được xếp hạng là nền tảng điều hành thiết bị di động được sử dụng nhiều thứ hai trên thế giới, sau Android Đối với các sản phẩm của Apple như máy tính Macbook, máy nghe nhạc iPod, điện thoại di động iPhone và iPad, công ty đểu sử dụng điểm bán hàng độc nhất là hệ điều hành chính hãng iOS hay Mac nhằm mục tiêu chiếm lĩnh một phần của thị trường tiêu dùng
c Chiến lược định giá sản phẩm khác biệt Apple tạo sự khác biệt cho các sản phẩm của mình bằng cách định giá chúng cao hơn so với các đối thủ cạnh tranh, cho thấy rằng các sản phẩm có chất lượng tốt hơn
và tích hợp công nghệ mới nhất Steve Jobs đã tìm cách tạo ra một sản phẩm đặc
Trang 8biệt với mức giá cao tương xứng với mức chất lượng của nó Và khách hàng sẵn sàng chọn lựa, dù phải trả giá cao hơn sản phẩm khác
2 Tập trung vào trải nghiệm khách hàng
Apple luôn lắng nghe ý kiến và đề cao trải nghiệm khách hàng lên hàng đâu, thậm chí tập đoàn luôn có những cửa hàng để người tiêu dùng có thể trải nghiệm miễn phí và nhận phản hồi đánh giá của khách hàng
3 Xây dựng hệ sinh thái dành cho người dùng Apple
Apple tạo ra một cộng đồng khá lớn gồm những người tiêu dùng sản phẩm của họ Không chỉ vậy việc tạo nên một hệ sinh thái có thể kết nối giữa các thiết bị với nhau cũng là một chiến lược đỉnh cao khi mà các đối thủ cạnh tranh khác cũng dần học hỏi theo Ví dụ như Samsung cũng đã học hỏi đồng hồ thông minh kết nối với điện thoại giống như Apple watch và Iphone
4 Tập trung vào giá trị sản phẩm
Apple luôn tạo ra những giá trị đáng kinh ngạc đến từ thiết kế sản phẩm và sản xuất sản phẩm chất lượng Nhiều người sử dụng những đời máy iphone rất lâu ví dụ như iphone 7 đến bây giờ vẫn luôn hài lòng với mọi thứ mặc dù đã được ra mắt cách đây
6 năm Điều này càng làm người dùng muốn gắn bó với thương hiệu này mặc dù Apple không tập trung trong việc cạnh tranh về giá
Từ các chiến lược đỉnh cao trên, ta dễ dàng hiểu lí do tại sao đầu năm 2022 Apple trở thành tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới với vốn hóa đạt mức 3000 tỷ USD Quá đó, ta có thể nhận xét chiến lược phát triển sản phẩm là một trong những chiến lược cốt lõi để phát triển doanh nghiệp, khi hoạch định và đưa ra chiến lược tốt ắt hẳn bài toán khẳng định vị thế trên thị trường sẽ được giải quyết
-Hết -