Dựng lên hình ảnh của Thúy Vân với một vẻ đẹp phúc hậu, quý phái khiến thiên nhiên, tạo vật cũng phải “thua”, “nhường”, nhà thơ đã giúp ta nhận ra đấy là một vẻ đẹp có được sự hòa hợp, ê
Trang 1CÁCH LÀM DẠNG ĐỀ: NGHỊ LUẬN MỘT ĐOẠN THƠ.
Ngoài ra mình còn có cách làm dạng đề nghị luận một đoạn truyện chi tiết cụ thể, dễ hiểu (20 đoạn truyện )
Cách làm dạng đề nghị luận một nhận định (10 đề nhận định)
Đề đoạn thơ 17 đề
Khi lấy trọn bộ thì có cả cấu trúc chung bài văn
Nguyễn Văn Thọ
ĐT, Zalo 0833703100
Đề bài số 6: Cảm nhận về đoạn thơ sau
Đầu lòng hai ả tố nga Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh.
Mở bài Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới
Tên tuổi của ông đã gắn liện với nhiều tác phẩm nổi tiếng, đặc biệt là Truyện Kiều Truyện Kiều không chỉ thành công về nội dung mà còn rất đực sắc về nghệ thuật Đặc biệt là nghệ thuật tả người Nhân vật dưới ngòi bút miêu tả của Nguyễn Du không chỉ toát lên vẻ đẹp về ngoại hình mà còn thể hiện tính cách, số phận Đoạn trích chị em Thúy Kiều là mẫu mực cho bút pháp tả người như vậy Đặc biệt được thể hiện qua những câu thơ: “…”
………
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười
Phân tích,
giải thích từ ngữ
Hai cô con gái đầu lòng của ông bà Vương viên ngoại đi vào trang viết của Nguyễn Du đều xinh đẹp, tươi tắn cả hai hệt như những nàng
“tố nga” Lời giới thiệu chung về hai chị em đã khắc họa vẻ thanh cao, trong trắng từ hình dáng bên ngoài cho đến tam hồn bên trong
Thứ bậc trong gia đình cũng đã được Nguyễn Du thể hiên qua lời giới thiệu khá giản dị: “Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân” Đặc biệt, ông chú trọng gây ấn tượng ở tinh thần, cốt cách của hai Kiều: cốt cách thanh tao, duyên dáng như mai và tâm hồn, phẩm hạnh trắng trong, thuần khiết như tuyết
Đánh giá
nghệ thuật
Nghệ thuật ước lệ tượng trương được nhà thơ thể hiện rất thành công khiến vẽ đẹp của cả hai chị em toát lên vừa lộng lẫy vừa đài các Điều đặc biệt là vẻ đẹp của hai người họ không hoàn toàn như nhau mà là
“mỗi người mỗi vẻ” Từ vóc dáng cho đến tâm hồn, Thúy Kiều và Thúy Vân đều đạt đến mức vẹn toàn thật là tuyệt đối như tác giả đã nhận định: “mười phân vẹn mười Thực chất đó chỉ là cách nói quá của nhà thơ bởi lẽ, ở đời mấy ai được “mười phân vẹn mười” nhưng nói như thế để thấy được vẽ đẹp “sắc nước hương trời” của họ
Trang 2Bình luận Câu thơ không chỉ nhằm miêu tả vẻ đẹp hoàn thiện của Thúy Vân,
Thúy Kiều mà còn chất chứa niềm ngưỡng mộ trước cái đẹp rất riêng
của mỗi người Sau khi miêu tả vẽ đẹp khái quát hai chị em, ống kính nhà thơ tập trung khắc hạo bức chân dung của Thúy Vân (câu chuyển ý liên kết).
Trích thơ Vân xem trang trọng khác vời,
………
Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da
Đánh giá Vẻn vẹn bốn dòng thơ, Nguyễn Du đã thể hiện thật tài hoa vẻ đẹp tươi
tắn, trẻ trung của một cô gái đang độ trăng tròn Ở Vân cũng khẳng định ngay từ câu thơ đầu cái điểm hơn người: vẻ đẹp của Vân là vẻ đẹp phúc hậu, đoan trang nhưng cũng là sự “trang trọng khác vời” Để rồi, sau đó là sự cụ thể hóa ở khuôn mặt đầy đặn , người sáng như vầng trăng đêm rằm, đôi lông mày cân đối, sắc nét như con ngài Hiện diện trên khuôn mặt tươi sáng ấy là nụ cười tươi thắm như hoa, giọng nói trong trẻo như ngọc
Phân tích từ ngữ “ngọc thốt” ở đây phải chăng là để chỉ những lời nói của nàng quý
giá và đáng trân trọng như ngọc ngà? Một từ “thốt “ thôi mà có thể giúp ta nhận ra vẻ dịu dàng, hiền thục hiếm thấy của Thúy Vân Không những thế, nàng còn sở hữu cả một mái tóc đen óng, nhẹ hơn mây và làn da mịn màng, trắng hơn cả tuyết Quả là một vẻ đẹp hoàn hảo, cao sang, quý phái! Sắc đẹp của Thúy Vân vượt lên trên cả vẽ đẹp của thiên nhiên, tạo hóa khiến thiên nhiên cũng phải trầm trồ ngưỡng mộ và có phần nhường nhịn
Phân tích từ ngữ Có lẽ, Nguyễn Du cũng đã rất có dụng ý khi sử dụng những tính từ
chỉ độ tròn đầy, viên mãn để miêu tả vẻ đẹp của Thúy Vân: “đầy đặn”, “nở nang” Dựng lên hình ảnh của Thúy Vân với một vẻ đẹp phúc hậu, quý phái khiến thiên nhiên, tạo vật cũng phải “thua”,
“nhường”, nhà thơ đã giúp ta nhận ra đấy là một vẻ đẹp có được sự
hòa hợp, êm đềm với thế giới chung quanh
Đánh giá
nghệ thuật Thêm vào đó là giọng thơ nhẹ nhàng, êm dịu nên Thúy Vân là hiệnthân của cuộc đời yên ả, ấm êm Phải chăng đó là dự cảm về một cuộc
sống bình lặng, suôn sẻ, hạnh phúc trong tương lai? Miêu tả vẻ đẹp Thúy Vân, nhà thơ còn cho thấy được tính cách đoan trang phúc hậu của nàng
Bình Đọc những câu thơ miêu tả Thúy Vân, người đọc tưởng chừng như
Nguyễn Du không còn vốn liếng ngôn ngữ để tả vẽ đẹp người chị Nhưng đọc đến những câu thơ miêu tả Thúy Kiều, người đọc hoàn
Trang 3toàn sửng sốt trước khả năng dùng từ điêu luyện, sắc bén đến thần kì của ông
So bề tài sắc lại là phần hơn.
Làn thu thủy nét xuân sơn Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh
Bình, cảm nhận Rõ ràng Kiều hơn hẳn Thúy Vân, đó không phải là cái đẹp hiền lành,
phúc hậu mà trái lại vừa sắc sảo, lộng lẫy, vừa mặn mà, duyên dáng, yêu kiều Thì ra, không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Du lại miểu tả Thúy Vân Trước, Thúy Kiều sau, đó là một điều cấm kị trong lễ giáo phong kiến vốn hà khắc nhưng lại là một dụng ý nghệ thuật tài ba của một đại thi hào Thúy Vân đã sắc nước hương trời, Thúy Kiều còn rực
rỡ hơn thế nữa Vẻ đẹp của Thúy Vân làm nền để nêu bật vẻ đẹp, tài năng của Thúy Kiều, giúp người đọc hình dung rõ hơn về bức chân dung của nàng bằng cái nhìn của riêng mình Tả Thúy Kiều ông chỉ dùng vỏn vẹn có 2 câu thơ, điều đó chứng tỏ cốt cách nghệ thuật của một nghệ sĩ bậc thầy Bởi, nếu bây giờ nhà thơ cũng lặp lại trình tự tả
y hệt như tả Thúy Vân thì hóa ra quá đỗi vụng về
Trích thơ Vẻ đẹp Thúy Kiều toát lên từ đôi mắt:
Làn thu thủy, nét xuân sơn,
Bình, cảm nhận Nguyễn Du dường như chỉ nói về đôi mắt của nàng Đôi mắt trong,
sáng ngời, gợi tình như sóng nước mùa thu và đôi mày cong cong mềm mại, thanh tú như dáng núi mua xuân Ngòi bút của Nguyễn Du chỉ đặc tả đôi mắt của nàng bởi đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, nhìn đôi măt, người ta hiểu được cả một thế giới nội tâm, cả tấm lòng của con người Thì ra, cụ Nguyễn Du cố tình bỏ sót đôi mắt nàng Vân là vì lẽ
đó Một lần nữa, ta lại thấy nhà thơ sử dụng tối đa nghệ thuật ẩn dụ rất thành công nhan sắc nàng tuyệt mĩ đến nỗi:
Trích thơ Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh
cảm nhận Thiên nhiên vốn là vẻ đẹp vĩnh cửu vậy mà cũng phải “ghen”, “hờn”
trước một nàng Kiều “sắc sảo mặn mà” Hoa không tươi thắm bằng
dung nhan của nàng, liễu kém phần tươi non so với sức sống, tuổi trẻ mơn mởn của Kiều Nguyễn Du đã sử dụng biện pháp nhân hóa để thổi linh hồn vào câu thơ làm ý thơ thêm phần sống động và trước mắt ta hiện ra một nàng Kiều trẻ trung với tuổi xuân tràn đầy như hoa
vừa đang độ nở, liễu đến kì xanh tươi Liệu với vẻ đẹp “nghiêng nước nghiêng thành” ấy, Kiều sẽ phải sống thế nào trong bể đời vốn
“Thiên địa phong trần, hồng nhan đa truân”
Bình, cảm nhận
Đánh giá.
Bút pháp miêu tả của Nguyễn Du tài hoa ở chỗ: không chỉ miêu tả ngoại hình để thể hiện tính cách đa sầu, đa cảm của nàng mà còn
Trang 4thông qua đó dự đoán số phận, cuộc đời nhân vật Không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Du dùng cặp từ “thua, nhường” để miêu tả Thúy Vân và cặp từ “ghen, hờn” để miêu tả Thúy Kiều
=>Tả Vân, câu thơ thanh thản bao nhiêu thì khi tả Kiều, câu chữ Tố
Như lại trăn trở bấy nhiêu Miêu tả chị em Thúy Kiều đẹp đến lộng
lẫy như thế như đã giúp ta thấu hiểu tấm lòng ưu ái sâu sắc, bao la của nhà thơ nhân
Bài gọc cho người sáng tác và người tiếp nhận Tác phẩm đặt ra bài học cho người sáng tác và tiếp nhận Đối với người sáng tác phải luôn trăn trở về đứa con tình thần của mình phải sáng tạo và khơi nhưng nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những gì chưa có Người nghệ sĩ tài năng là người luôn có một đôi mắt mới chứ không phải một mảnh đất mới
Với người tiếp nhận phải tiếp nhận tác phẩm một cách sáng tạo chứ không phải thụ động, máy móc áp đặt, phải đồng sáng tạo cùng với tác giả để văn chương không còn là thứ luân lí đời thường mà phải là nơi thăng hoa cảm xúc, nơi gửi gắm tư tưởng, tình cảm của người nghệ sĩ
=> Phần này học sinh phải tự làm vì nó thiên về lí luận văn học Gv phải giảng để các em hiểu được, hiểu được rồi thì viết mới dễ
Kết bài 1 Chỉ với mười hai câu thơ lục bát, chúng ta cũng đủ thấy tài
năng, sáng tạo bậc thầy của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du Ngòi bút của ông linh hoạt vô cùng, khi vẽ chi tiết, khi chỉ lướt qua; khi tả, khi gợi, kết hợp nhuần nhuyễn tính ước lệ và cách nói dân gian; vừa làm nghệ thuật, vừa gởi gắm tâm tư, tình cảm Để người đời yêu mến Tố Như và nhân vật của ông khi đến với Truyên Kiều, đều cảm nhận được một ẩn ý sâu sắc: ẩn sau bức chân dung mĩ nữ là tiếng lòng chan chứa yêu thương của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du
Kết bài 2