NGHIÊN CỨU NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG QUÁ TRÌNH HỌC KĨ NĂNG NGHE HIỂU CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ HAI KHOA TIẾNG PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Thứ nhất, nghiên cứu nhằm làm rõ các khía cạnh liên quan đến kỹ năngnghe, phân tích rõ khái niệm về kỹ năng nghe và việc nghe hiểu khác với việc nghethông thường ở điểm nào cũng như các

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

KHOA TIẾNG PHÁP

TRẦN TRÀ MY – NGUYỄN HỒNG NGỌC

NGHIÊN CỨU NHỮNG KHÓ KHĂN

TRONG QUÁ TRÌNH HỌC KĨ NĂNG NGHE HIỂU CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ HAI KHOA TIẾNG PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Hà Nội, 04/2022

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

KHOA TIẾNG PHÁP

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

NGHIÊN CỨU NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG QUÁ TRÌNH HỌC KĨ NĂNG NGHE HIỂU CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ HAI KHOA TIẾNG PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 1

3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU 2

4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2

5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3

7 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 4

1.1 Tổng quan về kỹ năng nghe 4

1.1.1 Định nghĩa về kỹ năng nghe 4

1.1.2 Tầm quan trọng của kỹ năng nghe hiểu 5

1.1.3 Các loại kỹ năng nghe 5

1.1.4 Các quá trình nghe 7

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học kĩ năng nghe hiểu Tiếng Pháp 9

1.2.1 Việc phân cụm 9

1.2.2 Kiến thức ngôn ngữ 9

1.2.3 Mức độ thông thạo ngôn ngữ 11

1.2.4 Độ dài và tốc độ nghe 11

1.2.5 Môi trường nghe 11

1.2.6 Sự thiếu việc luyện tập thường xuyên 12

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC HỌC KĨ NĂNG NGHE HIỂU CỦA SINH VIÊN NĂM HAI KHOA TIẾNG PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 13

2.1 Lí do tiến hành khảo sát 13

2.2 Đối tượng khảo sát 13

2.3 Phiếu khảo sát 13

2.4 Phân tích kết quả điều tra 13

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NHẰM CẢI THIỆN Kĩ NĂNG NGHE HIỂU CỦA SINH VIÊN NĂM HAI KHOA TIẾNG PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 20

3.1 Phương pháp luyện nghe hiệu quả thông qua các bước nghe 20

3.1.1 Trước khi nghe 20

3.1.2 Trong khi nghe 21

3.1.3 Sau khi nghe 22

3.2 Tự trau dồi kiến thức ngôn ngữ 22

3.2.1 Tăng cường vốn từ vựng tiếng Pháp 22

3.2.2 Cải thiện về mặt ngữ pháp 24

3.3 Hệ thống tài liệu bổ trợ 26

3.3.1 Luyện nghe theo chủ đề 26

3.3.2 Các nguồn tài liệu khác 28

KẾT LUẬN 33

TÀI LIỆU THAM KHẢO 34

PHỤ LỤC 35

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong quá trình hội nhập và phát triển hiện nay, việc làm chủ một hay nhiềungôn ngữ ngoài tiếng mẹ đẻ là điều vô cùng cần thiết Riêng tại Việt Nam, trongchương trình ngoại ngữ phổ thông thì Tiếng Pháp là ngôn ngữ tự chọn hiện chỉđứng thứ 2 sau Tiếng Anh là ngôn ngữ bắt buộc ở trường phổ thông Hơn nữa, trongnhững năm gần đây, việc giảng dạy ngoại ngữ theo phương hướng giao tiếp, thựchành tiếng tại các trường đại học và cao đẳng được coi là phương thức chủ đạo.Hình thức này được áp dụng ở các lớp các hệ ngoại ngữ tại đại học theo tiêu chuẩn

mà chương trình Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quy định Theo đó, sinh viên ở cả hệchuyên và không chuyên đối với bộ môn ngoại ngữ nói chung và tiếng Pháp nóiriêng sẽ được rèn luyện khả năng thực hành tiếng ở cả 4 kỹ năng Nghe – Nói – Đọc–Viết Trong đó, kĩ năng Nghe là một kỹ năng chủ động và đóng một vai trò tíchcực trong các hoạt động sử dụng ngôn ngữ hàng ngày của người học

Kỹ năng Nghe (Compréhension orale) là một trong bốn kỹ năng quan trọngtrong việc thành thạo một ngôn ngữ Đây là một trong hai kỹ năng chủ động ảnhhưởng trực tiếp đến quá trình giao tiếp hàng ngày và là kĩ năng khiến phần lớnngười học ngoại ngữ e sợ nhất Do đó việc cải thiện kỹ năng nghe là điều vô cùngquan trọng trong nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân của mỗi người học

Đối với sinh viên năm 2 và đặc biệt là sinh viên có xuất phát điểm học tiếngAnh thì kĩ năng này dường như là “nỗi sợ” rất lớn của các bạn Nếu không có khảnăng nghe hiệu quả thì đây sẽ là một điều bất lợi, khó khăn đối với các bạn khôngchỉ trong học tập, thi cử mà quan trọng là thực hành tiếng hàng ngày khi giao tiếptrở nên gián đoạn và các thông điệp rất dễ bị hiểu nhầm Vì vậy, việc nắm bắt đượcnguyên nhân và các giải pháp khắc phục là một điều vô cùng quan trọng và cầnthiết

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Lắng nghe là một kĩ năng rất quan trọng cần được trau dồi ở mỗi cá nhânkhông phân biệt tuổi tác hay vai trò trong xã hội, không phân biệt là người đi làmhay người đi học bởi bất kể ai có đam mê với ngoại ngữ thì đều phải rèn luyện kĩnăng này để có thể sử dụng ngôn ngữ đó trong cuộc sống một cách thành thạo Điềunày là do nó đề cập đến hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống từ học tập đến côngviệc, thậm chí là trong cái mối quan hệ gia đình và xã hội

Đối với sinh viên năm 2 khoa Pháp nói riêng, bài nghiên cứu được thựchiện với các mục đích như sau:

1

Thứ nhất, nghiên cứu nhằm làm rõ các khía cạnh liên quan đến kỹ năngnghe, phân tích rõ khái niệm về kỹ năng nghe và việc nghe hiểu khác với việc nghethông thường ở điểm nào cũng như các yếu tố ảnh hưởng và xoay quanh kỹ nănghọc này.

Thứ hai, nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát thực trạng trong việchọc kỹ năng Nghe tiếng Pháp để từ đó tìm ra những khó khăn chung trong việcnghe hiểu của sinh viên

Thứ ba, do gặp nhiều khó khăn trong việc nghe hiểu cho nên các bạn sinhviên đôi khi không tìm được sự hứng thú trong khi học kỹ năng này cũng như chưarèn luyện kĩ năng này thường xuyên Do đó, nghiên cứu muốn đưa ra những gợi ý

về phương pháp học cũng mong muốn giúp người học cải thiện, tiến bộ và thôngqua đó có thể bắt kịp các tốc độ giao tiếp không chỉ phục vụ trong học tập cũng nhưtrong thi cử mà quan trọng có thể làm chủ được ngôn ngữ trong các cuộc tròchuyện, giao tiếp hàng ngày

3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU

Bài nghiên cứu được dựa trên những câu hỏi như sau:

-Những khó khăn của sinh viên năm hai khoa tiếng Pháp trường Đại học Sưphạm Hà Nội trong việc học kĩ năng nghe hiểu ?

-Nguyên nhân của những khó khăn trên là gì ?

-Đâu là những giải pháp để cải thiện kĩ năng nghe hiểu cho sinh viên nămhai khoa Tiếng Pháp trường Đại học Sư phạm Hà Nội?

Từ ba câu hỏi trên đây, chúng tôi đưa ra những giả thuyết tương ưng nhưsau:

-Các sinh viên năm thứ hai khoa Pháp trường Đại học Sư phạm Hà Nội gặpnhững khó khăn trong quá trình nghe hiểu như là: thiếu tập trung khi nghe, khôngtheo kịp tốc độ của người nói/tài liệu nghe, không nhận ra các âm; giọng

-Nguyên nhân của những khó khăn này là do kiến thức nền tảng còn hạnchế, thiếu việc luyện tập thường xuyên, thiếu tài liệu; giáo trình bổ trợ

-Những giải pháp đẻ cải thiện kĩ năng nghe hiểu như trau dồi các kiến thứnền tảng, luyện nghe theo chủ đề, tăng thời lượng tự học nghe tại nhà

4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Bài nghiên cứu tiến hành dựa trên kỹ năng học nghe hiểu tiếng Pháp củasinh viên năm hai khoa Tiếng Pháp trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội Dựa trên thờigian, kiến thức và nguồn tài liệu tham khảo, bài nghiên cứu chủ yếu tập trung ở các

năng ngôn ngữ Đặc biệt là với những bạn sinh viên có xuất phát điểm là Tiếng Anhthì đây sẽ là năm đầu tiên chuyển sang rèn luyện bốn kỹ năng ngôn ngữ sau khi traudồi các kiến thức cơ bản và cần thiết ở năm thứ nhất.

5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu nói về kỹ năng nghe hiểu của sinh viên năm thứ hai khoa tiếngPháp tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội Bài nghiên cứu này có thể không baoquát được tất cả các khía cạnh trong kỹ năng nghe mà sẽ tập trung khám phá nhữngthực trạng, khó khăn chung để từ đó tìm ra nguyên nhân và các giải pháp ứng dụnghữu hiệu cho các bạn sinh viên khi học tập và rèn luyện kĩ năng này

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để đạt được mục tiêu, nghiên cứu sẽ được thực hiện bằng phương phápđịnh lượng và định tính Bài nghiên cứu bao gồm các cuộc khảo sát để thu thập dữliệu và phỏng vấn sinh viên năm hai khoa Tiếng Pháp trường Đại học Sư phạm HàNội liên quan đến các vấn đề của kỹ năng nghe hiểu

Ngoài ra bài nghiên cứu còn vận dụng một số phương pháp khác để tăngtính hiệu quả như phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu; phương pháp phânloại và hệ thống hóa

7 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu bao gồm ba chương chính sau đây:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn

Chương 2: Thực trạng việc học kĩ năng nghe hiểu của sinh viên năm thứ haikhoa Tiếng Pháp trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Chương 3: Đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện kĩ năng nghe hiểu của sinhviên năm thứ hai khoa Tiếng Pháp trường Đại học Sư phạm Hà Nội

3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Tổng quan về kỹ năng nghe

1.1.1 Định nghĩa về kỹ năng nghe

Kỹ năng nghe là quá trình tiếp nhận và diễn giải chính xác các thông tintrong giao tiếp Điều này liên quan đến việc xác định âm thanh của lời nói Khichúng ta lắng nghe, chúng ta sử dụng đôi tai của mình để định dạng từng âm thanhcũng như sử dụng bộ não của mình để chuyển những âm thanh này thành thông điệp

có ý nghĩa đối với bản thân Nếu không có khả năng lắng nghe hiệu quả thì cácthông điệp được truyền đến và gửi đi sẽ xảy ra sai sót và dễ gây hiểu lầm cho cảngười nói và người nghe

Quan điểm về nghe hiểu phù hợp về giả thuyết thứ hai về ngôn ngữ đượcRichards1 ủng hộ Giả thuyết này cho rằng việc nghe ngôn ngữ nói là một hoạt động

và là một quá trình phức tạp, trong đó người nghe tập trung vào các khía cạnh đượclựa chọn để nghe, và liên hệ những gì họ nghe được, ông tìm ra ý nghĩa của thôngđiệp nghe, và liên hệ những gì họ nghe được với kiến thức họ hiện đang có

Theo Helgesen2, nghe là kĩ năng chủ động và có mục đích Trong quá trìnhnghe, người nghe không chỉ nắm bắt nội dung họ đang nghe mà còn có thể liên hệnội dung nghe với những thông tin họ dã biết trước đó để hiểu bài nghe Ngoài ra,Helgesen cũng cho rằng khi nghe, người nghe không chỉ đơn thuần là nghe từ ngữ

mà cần phải hiểu được hàm ý ẩn chứa sau những từ ngữ ấy

Qua quan điểm về kĩ năng nghe của hai ông, chúng tôi cũng thấy kĩ năngnghe quả thực rất khó Và theo như ông Richards cho rằng việc nghe ngôn ngữ nói

là một hoạt động và là một quá trình phức tạp Chúng tôi đồng ý với quan điểm củaông Nghe bằng bất kỳ ngôn ngữ nào cũng cần một sự tập trung và chú ý nhất định.Bởi vậy quá trình nghe hiểu này đòi hỏi không chỉ vận dụng một giác quan duy nhất

là thính giác mà là sự vận dụng các giác quan khác nhau của con người Có thể nóirằng, lắng nghe giúp tăng tính tương tác, góp phần xây dựng mối quan hệ tốt hơnvới người khác thay vì sử dụng thính giác như một hành động không tự chủ khi bạnchỉ đơn giản là đang tiếp nhận các rung động âm thanh qua tai của mình

1.1.2 Tầm quan trọng của kỹ năng nghe hiểu

Lắng nghe có một vai trò quan trọng cả trong cuộc sống hàng ngày và trongbối cảnh học tập vì nó rất quan trọng đối với con người để duy trì giao tiếp hiệu

1 Richards, J.C.(1983), Listening Comprehension: Approach, Design, Procedure, TESOL Quaterly,17

2 Helgesen, M.(2003) “Teaching listening” In D.Nunan (Ed.) Practical English Language Teaching New

quả, đặc biệt là đối với những người học ngoại ngữ Khả năng hiểu ngôn ngữ làđiều không thể thiếu trong các hoạt động giao tiếp thực tế của ngôn ngữ đó Kỹnăng nghe là một cách học ngôn ngữ, nó cung cấp cho người học thông tin để từ đóxây dựng kiến thức cần thiết cho việc sử dụng ngôn ngữ Khi khả năng nghe đượcxây dựng, người học có thể bắt đầu nói được bởi họ có thể lắng nghe người khác vàthể hiện được bản thân Hầu hết người học sẽ dành nhiều thời gian để làm quen vớingoại ngữ hơn là tự sản sinh ra để có thể hiểu ngôn ngữ nói.Vì vậy, việc trau dồi kĩnăng nghe hiểu thực sự là cần thiết

1.1.3 Các loại kỹ năng nghe

Theo Wolvin và Coakley3, các nhà lãnh đạo được công nhận trong lĩnh vựcnghe đã xác định rằng có năm cách lắng nghe khác nhau và tin rằng việc lắng ngheđược cải thiện sẽ dẫn đến giao tiếp thành công hơn trong tất cả các khía cạnh củacuộc sống cá nhân, học tập và nghề nghiệp của người nghe Họ đã phát triển những

ý tưởng này cách đây vài thập kỷ và chúng ta vẫn sử dụng chúng cho đến ngày nay

Họ sử dụng biểu tượng của một cái cây để giải thích năm kiểu nghe này và cáchmột số kiểu nghe là nền tảng và một số là kiểu nghe bậc cao hơn Đó là các loạilắng nghe đánh giá cao, lắng nghe toàn diện, lắng nghe thấu cảm, lắng nghe phảnbiện, lắng nghe phê bình Việc làm quen với những kiểu nghe khác nhau này sẽgiúp chúng ta hiểu rõ hơn về kĩ năng nghe hiểu và đánh giá được những gì bạn đangnghe

a Lắng nghe phân biệt

Nghe phân biệt là kiểu nghe cơ bản, là hoạt động nghe khi bạn đang cố gắng

giải mã âm thanh đó là gì; âm thanh có thể của sự tức giận, hạnh phúc hoặc các hìnhthức khác Chúng ta bắt đầu phân biệt giữa các âm thanh trong ngôn ngữ ở độ tuổirất sớm, thậm chí có thể từ ngay trong bụng mẹ Lắng nghe phân biệt được pháttriển từ thời thơ ấu đến khi trưởng thành

Chúng ta không chỉ có thể nhận ra các giọng nói khác nhau mà còn phát triểnđược khả năng nhận ra cách tạo ra những âm thanh đó Chúng ta thường xem xét cảngôn ngữ cơ thể, sự thay đổi trong giọng nói và âm lượng, phân biệt được giọng cácvùng miền và manh mối cho cảm xúc và tình cảm của người nói để có thể xác địnhđược chính xác những gì họ đang muốn truyền đạt Khi kỹ năng nghe phân biệtđược kết hợp với các kích thích thị giác, khả năng nghe hiểu ngôn ngữ cơ thể sẽ cho

3 Wolvin, Andrew D; Coakley, Carolyn Gwynn (1985) Listening Second Edition N/A

https://eric.ed.gov/?id=ED253878

5

phép chúng ta bắt đầu hiểu đối phương một cách đầy đủ hơn trong các tình huốnggiao tiếp

a Lắng nghe toàn diện

Lắng nghe toàn diện hay còn gọi là lắng nghe thông tin là một kỹ năng nghequan trọng yêu cầu khả năng ngôn ngữ và từ vựng cơ bản để hiểu được những gìđang được truyền đạt thông qua lời nói của chủ thể giao tiếp Lắng nghe toàn diện làdanh mục tổng thể bao gồm hầu hết các hình thức nghe khác mà người nghe sửdụng Thông qua các cuộc trò chuyện giao tiếp hàng ngày, mọi người sử dụng khảnăng nghe toàn diện kết hợp với các tín hiệu bằng lời nói Nói một cách dễ hiểu, ởkiểu nghe này chúng ta sẽ sử dụng các phân tích và đánh giá khác nhau để diễn giảithông điệp mà người nói đưa ra Bởi vậy nó còn được gọi là nghe nội dung, nghethông tin hay nghe đầy đủ

b Lắng nghe đánh giá cao

Lắng nghe đánh giá cao hay còn gọi là lắng nghe tán thưởng là một hành vilắng nghe mà người nghe chấp nhận và đánh giá cao đối phương thông qua những

gì họ nói Về bản chất là tìm cách khen ngợi và có thể được mô tả là tận hưởng triệt

để những gì người nói đang nói Một người lắng nghe đánh giá cao không chỉ đặttrọng tâm vào người nói mà còn là sự đồng cảm của chính họ bởi họ đang thực sựtập trung sự chú ý của mình, đầu tư cá nhân vào lời nói của người nói và ý nghĩacủa chúng Quan trọng hơn, cách các thông điệp truyền đến bạn, khiến bạn cảm thấy

và truyền cảm hứng cho bạn là điều phân biệt cách lắng nghe đánh giá cao với cáckiểu lắng nghe khác

c Lắng nghe thấu cảm (Lắng nghe trị liệu)

Lắng nghe thấu cảm là một phương pháp lắng nghe giúp tăng khả năng hiểungười khác của bạn Cốt lõi của kỹ năng nghe này là ở sự kết nối, cho phép bạn pháttriển và nâng cao mối quan hệ với sự hiểu biết sâu sắc hơn về những gì đang đượctruyền đạt, cả về trí tuệ lẫn cảm xúc Điều này cũng đồng thời đưa các kỹ thuật nghechủ động lên một tầm cao mới Đây chính là sự chú ý đến người khác bằng sự đồngcảm, cảm xúc, lòng trắc ẩn và cái nhìn sâu sắc Không chỉ lắng nghe một cách cẩnthận mà còn phải suy nghĩ kĩ về câu trả lời của bạn khi người nói yêu cầu bạn đónggóp ý kiến

d Lắng nghe phản biện (Lắng nghe phê bình)

Lắng nghe phản biện là một hình thức lắng nghe không được thường xuyên

đề cập đến vì nó liên quan đến phân tích, tư duy phản biện và khả năng phán đoánvới các chủ đề mang tính trừu tượng trong cuộc sống Trong khi đó, việc đưa ra cácphán đoán trong khi lắng nghe thường được coi là rào cản để hiểu một người Tuynhiên đây cũng là một kỹ năng nghe quan trọng và cần thiết đối với người học ngoạingữ bởi lắng nghe phản biện xảy ra khi người nghe vẫn muốn hiểu những gì ngườinói truyền đạt nhưng đồng thời cũng phải đánh giá những gì đang được nói và cách

mà chúng được thể hiện

1.1.4 Các quá trình nghe

Tác giả Joseph DeVito4 đã chia quá trình lắng nghe thành 5 giai đoạn: tiếpnhận, hiểu, ghi nhớ, đánh giá và phản hồi (DeVito, 2018) Quá trình lắng nghe về cơbản là khi một người nghe hiệu quả phải nghe và xác định âm thanh giọng nói đượctruyền đạt đến họ, hiểu thông điệp của những âm thanh đó, đánh giá một cáchnghiêm túc thông điệp đó, ghi nhớ và phản hồi với những thông tin nhận được

1.1.4.1 Tiếp nhận

Giai đoạn đầu tiên của quá trình nghe đó chính là tiếp nhận, trong đó liênquan đến việc nghe và tham dự Giai đoạn này được đại diện bởi vì nó là công cụchính của quá trình nghe Đây là giai đoạn cơ bản mà một cá nhân thu nhận thôngtin hay thông điệp gì đó được truyền đến bởi người nói

Đi đôi với quá trình hoạt động của đôi tai, việc tham dự là phần còn lại củagiai đoạn tiếp nhận trong quá trình nghe Khái niệm tham dự ở đây được hiểu là quátrình xác định chính xác và giải mã các âm thanh cụ thể mà chúng ta nghe thấy nhưlời nói Những âm thanh mà chúng ta nghe được không có ý nghĩa gì cho đến khichúng ta cung cấp cho chúng những ý nghĩa trong từng ngữ cảnh khác nhau Tómlại, tiếp nhận là sự tập trung có chủ đích vào thông điệp của người nói, người nghephải nghe được thông điệp được truyền tải trước khi có thể tiếp tục các quá trìnhkhác của việc lắng nghe

1.1.4.2 Hiểu

Để hiểu được thông tin mà người khác truyền tải, chúng ta phải phân tích ýnghĩa trong thông điệp của người nói Đây là giai đoạn mà người nghe xác định ngữcảnh và ý nghĩa của những từ được nghe Người nghe phải hiểu ý nghĩa dự định vàngữ cảnh mà người nói giả định Trong giai đoạn hiểu, chúng ta thường cố gắng tìm

4 Joseph A DeVito (2018) Human Communication: The Basic Course ,79-84

7

hiểu ý nghĩa về bức tranh toàn cảnh trong thông điệp của người nói Tuy nhiên, điềunày không phải lúc nào cũng dễ dàng đối với một người học ngôn ngữ.

Khả năng hiểu thông điệp của người nói có thể bắt đầu từ các cấp độ từ, câu,đoạn hay toàn bộ thông tin được truyền tải Quá trình hiểu là một quá trình phứctạp, trong đó người nghe cần sử dụng tất cả các kiến thức ngôn ngữ của bản thâncũng như kiến thức nền tảng để có thể hiểu được nội dung nghe Vì vậy, quá trìnhhiểu này có thể được tác động bởi nhận thức của mỗi người về từng ngôn ngữ

1.1.4.3 Ghi nhớ

Đây là quá trình lắng nghe quan trọng vì nó có nghĩa là một cá nhân khôngchỉ nhận và giải thích một thông điệp mà còn thêm nó vào bộ nhớ lưu trữ của não.Nhưng cũng giống như sự chú ý của chúng ta có tính chọn lọc, thì trí nhớ của chúng

ta cũng vậy, những gì chúng ta nhớ được có thể hoàn toàn khác với những gì đượcnghe ban đầu Nếu bạn không thể ghi nhớ nội dung đã được truyền tải thì bạn có thể

đã không lắng nghe một cách hiệu quả Vậy nên, sự tập trung cao độ trong quá trìnhnghe là một yếu tố không nhỏ ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ thông tin của chúng

ta

1.1.4.4 Đánh giá

Đây là giai đoạn mà người nghe tích cực tham gia Người nghe sẽ tích cựcphân loại thực tế từ những ý kiến, thông tin họ nghe, xác định và đánh giá các thôngđiệp được truyền tải Đôi khi, bạn có thể cố gắng đánh giá ý định, mục tiêu cá nhânhoặc động cơ tiềm ẩn của người nói khi mà chúng ta có thể xác định cách thức và lý

do người nói nghĩ ra và truyền đạt thông điệp mà họ muốn truyền tải

Giai đoạn đánh giá diễn ra hiệu quả nhất là khi người nghe hiểu được đầy đủnhững thông tin được nghe.Chính vì vậy, việc hiểu rõ thông điệp của người nói sẽcho phép người nghe không đánh giá sai lệch về thông tin hay dành quá nhiều sựtập trung vào những mơ hồ không cần thiết trong quá trình lắng nghe

1.1.4.5 Phản hồi

Khi bạn đã nhận, hiểu và đánh giá thông tin, đã đến lúc hình thành phản hồihoặc đưa ra phản hồi Ở giai đoạn này, chúng ta phải lên kế hoạch trả lời người nói.Giai đoạn này yêu cầu người nghe phải hoàn thành quá trình thông qua phản hồibằng lời nói hoặc không lời Phản hồi là quá trình không thể thiếu vì nó bổ sungthêm hành động cho việc lắng nghe Thông thường, khi người nói truyền đạt nộidung, họ muốn tìm kiếm các phản hồi từ người nghe để xác định xem thông điệpcủa họ đang được hiểu hoặc xem xét như thế nào Dựa trên những phản hồi của

người nghe, người nói có thể điều chỉnh hoặc tiếp tục truyền tải thông điệp củamình

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học kĩ năng nghe hiểu Tiếng Pháp

1.2.1 Việc phân cụm

Đôi khi thông tin mà bài nghe yêu cầu thường không nằm sẵn và giống ynguyên những gì trong đoạn hội thoại Lúc này, chúng ta thường sẽ gặp phải tìnhtrạng nghe phân cụm với các tình huống như cố gắng hiểu toàn bộ nội dung cùngmột lúc hay chú ý quá nhiều đến các chi tiết khi cố gắng hiểu từng từ riêng lẻ Vấn

đề là khi người nghe có xu hướng ngừng nghe hoặc hoảng sợ và mất tập trung khinghe những từ hoặc cụm từ không quen thuộc Đối với những người nghe ngoạingữ, một từ không biết có thể giống như một rào cản đột ngột bị rơi xuống khiếncho họ phải dừng lại và suy nghĩ về nghĩa của từ đó Do đó, họ có thể bỏ sót nhữngphần khác trong quá trình nghe

Một vấn đề khác mà những người học cũng dễ dàng gặp phải là khi cố gắnghiểu toàn bộ thông tin của tài liệu nghe cùng một lúc Đây là một thói quen sai lầmnhưng cực kỳ phổ biến trong việc nghe tiếng Pháp Khi nghe tiếng Pháp, rất nhiềungười cố gắng dịch toàn bộ thông điệp nghe được sang tiếng Việt để có thể hiểuđược ý nghĩa của nội dung Tuy nhiên, càng dịch sang tiếng Việt khi nghe sẽ khiếnnão bộ bạn phải làm việc rất nhiều và đôi khi có thể dễ dàng bỏ lỡ những nội dungkhác của tài liệu nghe Do vậy, việc cố gắng hiểu được toàn bộ nội dung nghe làmột điều vô cùng khó khăn đối với người học, đặc biệt là đối với những người mớibắt đầu

Rõ ràng, ngữ pháp là xương sống của mọi ngôn ngữ, là cơ sở để hình thành câu, làcon đường góp phần làm cho thông điệp được truyền đến và đi trong quá trình giaotiếp Việc thiếu hụt các quy tắc ngữ pháp sẽ khiến bạn gặp khó khăn trong cách đặtcâu, thiếu đi sự logic trong khả năng giao tiếp, đặc biệt là trong quá trình nghe vàtiếp nhận thông tin từ người nói Đặc biệt là trong các bài thi hay bài kiểm tra nghe 9

thì thường mang tính học thuật cho nên việc nghe hiệu quả luôn đòi hỏi người họcphải có nền tảng ngữ pháp nhất định phù hợp cho từng trình độ của ngôn ngữ đó.

1.2.2.2 Từ vựng

Khi học ngoại ngữ, vốn từ vựng của cá nhân chúng ta trong ngôn ngữ đó làmột trong những kỹ năng quan trọng nhất để phát triển Tất nhiên, tất cả các kỹnăng khác như ngữ pháp hay cách phát âm đều quan trọng Nhưng giao tiếp không

có từ vựng sẽ khó hơn rất nhiều so với không có ngữ pháp Nếu không có lượng từ

ổn định, việc cải thiện khả năng nghe hiểu của bạn sẽ rất khó khăn Đối với nhữngngười học có kiến thức nền tảng và vốn từ vựng hạn chế, việc nghe một bài nghe,một câu chuyện, tin tức có thể đặc biệt khó chịu nếu họ không thể hiểu hầu hết các

từ được sử dụng trong thông điệp được truyền tải Việc thiếu hụt vốn từ ở đâykhông chỉ nhắc đến việc bạn không có đủ lượng từ vựng mà còn là những vấn đềnhư từ vựng nhìn qua thấy quen quen nhưng lại không nắm chắc được nghĩa chínhxác của chúng, nhầm lẫn giữa những từ có cách phát âm giống nhau

1.2.2.3 Âm thanh ngôn ngữ

Đầu tiên, chúng ta sẽ bàn đến yếu tố về mặt phát âm trong tiếng Pháp Sựkhác biệt về mặt âm thanh của bảng chữ cái sẽ làm cho bộ não của bạn gặp khókhăn trong việc nhận ra và làm quen với âm thanh tiếng Pháp Bên cạnh đó, sự khácbiệt giữa các chữ cái tiếng Pháp có và không có dấu cũng có thể làm thay đổi hoàntoàn ý nghĩa của một từ Sự kết hợp của các chữ cái tiếng Pháp đôi khi cũng sẽ tạo

ra âm thanh khác hoàn toàn so với cách mà chúng được viết

Đặc biệt, việc không nhận ra thông tin chính cần nghe là do một vài đặcđiểm trong phát âm chuỗi lời nói trong tiếng Pháp như hiện tượng nuốt âm, dạngyếu trong phát âm một số từ chức năng, hiện tượng đồng hóa âm vị, hiện tượng rútgọn của từ, hiện tượng nối âm, Nếu người học không làm quen được với nhữngmặt khác biệt trong cách phát âm này sẽ rất khó để nhận diện và mã hóa nhữngthông tin được truyền đến, thậm chí là nghe mãi không hiểu

Trên thực tế tồn tại khá nhiều giọng khác nhau trong cùng một ngôn ngữbởi tính đa dạng của chúng được phân chia theo vùng miền Chúng ta đều biết rằng,ngoài tiếng Pháp gốc (Pháp-Pháp) còn có rất nhiều biến thể khác như Pháp-Canada,Pháp-Thụy Sỹ, Pháp-Bỉ…với các ngôn điệu khác nhau Sự đa dạng trong giọng nóinày sẽ khiến cho người học gặp khó khăn trong khả năng nghe và nhận ra các từthay đổi như thế nào khi chúng được nói thành câu đầy đủ và ở tốc độ tự nhiên tối

đa, và thậm chí có thể gây ra những hiểu lầm trong quá trình giao tiếp

1.2.3 Mức độ thông thạo ngôn ngữ

Việc thành thạo ngoại ngữ đòi hỏi chúng ta không chỉ có kiến thức nền tảng

mà còn là các cấp độ sử dụng ngôn ngữ như một người bản xứ hoặc chuẩn song ngữ

mà cụ thể ở đây là những ngôn ngữ thông tục Ngôn ngữ và cách diễn đạt thông tục

có thể là những từ, thành ngữ, cụm từ thân mật và từ lóng Nó thường được sử dụngtrong các cuộc trò chuyện hàng ngày và nhiều ngữ cảnh không chính thức Đặc biệt

là đối với các cuộc trò chuyện thường ngày thì việc thiếu kiến thức về những ngônngữ thân mật này sẽ khiến chúng ta gặp khó khăn Bởi trên thực tế, trong tiếng mẹ

đẻ, mọi người thường sử dụng những ngôn ngữ thông tục trong khi nói khi thể hiệntình cảm hoặc cảm xúc của mình trong các bối cảnh hay tình huống khác nhau Điềunày cũng đúng đối với người học, đặc biệt là khi chúng ta học đến trình độ cao Đôikhi những kiến thức về ngôn ngữ thông tục này khác xa so với những gì chúng tađược học, được dạy khi học một ngôn ngữ; khiến chúng ta gặp khó khăn trong cácbài nghe, đặc biệt là các bài nghe ở trình độ cao và trong các tình huống giao tiếphàng ngày

1.2.4 Độ dài và tốc độ nghe

Trong quá trình nghe, người học cần hiểu ngôn ngữ được truyền đạt ở tốc

độ khác nhau và ít ngắt quãng vì họ không có cơ hội dừng lại người nói và nghe đinghe lại nhiều lần, nhất là trong các bài kiểm tra, bài thi nghe và trong các cuộc đốithoại thường ngày Thông thường, người học gặp khó khăn khi nghe ở tốc độ tối đa

tự nhiên của một người bản ngữ Điều này khiến những người nghe đôi khi cảmthấy khó hiểu, nhầm lẫn trong việc xác định âm thanh của thông tin được truyền tải

Việc lựa chọn tốc độ cho một tài liệu nghe cũng rất quan trọng trong việcảnh hưởng đến hiệu quả của việc nghe hiểu Nếu chúng ta chọn tốc độ nghe quánhanh hay quá chậm với trình độ ngôn ngữ của bản thân thì việc lắng nghe hiệu quả

và tích cực là điều không thể Bên cạnh đó, độ dài của tài liệu nghe cũng là mộtnhân tố làm giảm sự hứng thú khi nghe Do vậy, đây là những nhân tố nhỏ nhưngtác động đến sự hứng thú và độ tập trung cao của người học trong quá trình nghehiểu

1.2.5 Môi trường nghe

Ngoài bản thân những khó khăn đến từ chính người nghe cũng như từngười nói - nét mặt, cử chỉ, giọng nói thì những yếu tố khách quan khác như môitrường nghe, tài liệu nghe, âm thanh, tiếng ồn, nhiễu và lượng hỗ trợ bằng cử chỉ,hình ảnh cũng có những ảnh hưởng đến khả năng nghe hiểu Máy nghe hay thiết bịnghe không đảm bảo chất lượng khiến cho chất lượng của hệ thống âm thanh suy 11

giảm có thể tác động đến việc nghe hiểu của học sinh Đặc biệt chúng ta phải nóiđến tình hình học online hiện nay, những sinh viên có đường truyền kết nối kém haymôi trường học không đảm bảo cũng ảnh hưởng đến quá trình học kỹ năng Nghe

1.2.6 Sự thiếu việc luyện tập thường xuyên

Học ngoại ngữ đòi hỏi sự bền bỉ và khả năng kiên trì lâu dài Điều này đồngnghĩa với việc chúng ta phải luyện tập một cách thường xuyên để duy trì, nâng caotrình độ của bản thân Do vậy, việc thiếu luyện tập thường xuyên sẽ không thể giúpchúng ta tiến bộ hơn Khi bạn không cho đôi tai và não bộ của mình làm quen vớiviệc cảm âm thanh của tiếng Pháp cũng như dành thời gian để trau dồi ngôn ngữnày thì sẽ không thể tiến bộ trong kỹ năng Nghe

Tóm lại, ở chương này, chúng tôi chủ yếu tóm tắt cơ sở lý luận và thực tiễnliên quan đến kỹ năng nghe giúp chúng ta hiểu rõ và có cái nhìn tổng quát về cáckhái niệm, khó khăn cũng như những nguyên nhân dẫn đến khó khăn trong quátrình nghe hiểu Toàn bộ chương nghiên cứu đã trình bày các tài liệu liên quan giúphình thành khung khái niệm lý thuyết có thể cho bài nghiên cứu khoa học này.Chương sau sẽ trình bày phương pháp luận và kết quả của nghiên cứu của tất cả cácđiều trên

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC HỌC KĨ NĂNG NGHE HIỂU

CỦA SINH VIÊN NĂM HAI KHOA TIẾNG PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2.1 Lí do tiến hành khảo sát

Chương này, nhóm nghiên cứu chúng tôi sẽ phân tích đầy đủ dữ liệu đã thuthập được thông qua phiếu khảo sát sinh viên về những vấn đề trong kỹ năng nghehiểu tiếng Pháp của sinh viên năm thứ hai khoa tiếng Pháp trường Đại học Sư phạm

Hà Nội Từ đó, đề ra những biện pháp hữu ích nhất để khắc phục những khó khăntrong việc học nghe hiểu tiếng Pháp của sinh viên

2.2 Đối tượng khảo sát

Chúng tôi tiến hành điều tra tất cả sinh viên năm thứ hai khoa Tiếng Pháptrường Đại học Sư phạm Hà Nội Có một số bạn đã học tiếng Pháp trên 5 năm và sốcòn lại lên Đại học mới bắt đầu học tiếng Pháp Tuy nhiên, dù các bạn học trongkhoảng thời gian dài hay ngắn thì đều gặp khó khăn trong việc học kĩ năng nghehiểu tiếng Pháp

2.3 Phiếu khảo sát

Nhằm mục đích thu thập đầy đủ thông tin về tình hình học nghe các bạnsinh viên, chúng tôi đã tiến hành tất cả các sinh viên năm thứ hai khoa Pháp Phiếuđiều tra xây dựng gồm có 8 câu hỏi, với mục đích là khảo sát tình hình chung trong

kỹ năng nghe hiểu cũng như những quan điểm về nguyên nhân dẫn đến những khókhăn của sinh viên năm 2 khoa Tiếng Pháp trường Đại học Sư phạm Hà Nội

2.4 Phân tích kết quả điều tra

Chúng tôi tiến hành khảo sát nhằm tìm hiểu những khó khăn của cácbạn sinh viên năm hai khoa tiếng Pháp trong qua trình kĩ năng nghe hiểu Từ đó đề

ra những biện pháp hữu ích nhất giúp cho các bạn sinh viên cải thiện việc học kĩnăng nghe hiểu của bản thân

13

Câu 1:

2 năm 92%

Trên 5 năm 8%

Bạn đã học tiếng Pháp được bao lâu rồi ?

Qua câu hỏi khảo sát trên, kết quả điều tra cho thấy chỉ có 8,3% sinh viên đãhọc tiếng Pháp trên 5 năm ( đây là những sinh viên có khả năng học nghe thànhthạo), còn lại phần lớn sinh viên lên đại học mới bắt đầu học tiếng Pháp Do đó khảnăng nghe của các bạn vẫn còn yếu

Câu 2:

58%

42%

Trong các kỹ năng nghe nói đọc viết, bạn thấy

kỹ năng nghe như thế nào?

Rất khó Khó Bình thường Không khó

Qua câu hỏi khảo sát trên, kết quả điều tra cho thấy có 58% sinh viên trả lờirằng nghe là một kĩ năng rất khó Đây là tỉ lệ lớn sinh viên cảm thấy khó khăn trongviệc học kĩ năng nghe

Câu 3: Thời lượng nghe của bạn tại nhà?

Câu 3.1.

21%

21%

57%

Bạn có thường xuyên tự học kĩ năng

nghe hiểu tại nhà không?

Rất thường xuyên Thường xuyên Thỉnh thoảng Không bao giờ

Qua câu hỏi khảo sát trên, kết quả điều tra cho thấy chỉ có 21% sinh viênthường xuyên tự học nghe tại nhà, còn lại đa số các bạn cũng có học nhưng với mộttần suất rất ít Những con số khảo sát này cho thấy rằng, các bạn sinh viên đang gặpmột tình trạng phổ biến là thiếu cường độ luyện tập tại nhà

1 giờ 2 giờ 3 giờ 30 phủ

Qua câu hỏi khảo sát, kết quả điều tra cho thấy 71% sinh viên tự học tại nhàtrong một tuần chỉ là 2 giờ đồng hồ Có thể nói, đối với những bạn có ý thức tự họctại nhà thì thời lượng luyện tập vẫn rất ít và hạn chế Điều này chưa thể đảm bảođược hiệu quả trong việc học kĩ năng nghe hiểu

Câu 4:

Xem phim Nghe nhạc nước ngoài

Nghe podcast/audiobooks

Nghe trực tiếp với người nước ngoài

Nghe các file trong giáo trình

Nghe chép chinh tả

54.2 54.2 62.5 12.5

83.3 37.5

Bạn tự học nghe bằng cách gì

Qua câu hỏi khảo sát, kết quả cho thấy có 83.3% các bạn sinh viên tự họcnghe bằng cách nghe file giáo trình, 62.5% các bạn sinh viên nghe podcast /audiobooks, 54.2% các bạn sinh viên xem phim và nghe nhạc nước ngoài Đó lànhững cách mà được các bạn chọn nhiều nhất Và đa số các bạn sinh viên vẫn có xuhướng lựa chọn nguồn tài liệu là giáo trình được cung cấp sẵn để luyện tập kĩ năngnghe hiểu Có thể nói, ngoài việc các bạn tự học bằng cách luyện nghe giáo trình thìcác bạn cũng áp dụng nhiều cách khác để phục vụ việc luyện nghe của mình, trong

đó chủ yếu là các nguồn tài liệu nghe phổ biến qua mạng

Câu 5:

Youtube Website

Podcast (trên các nền tảng Spotify, Apple Podcast, Google

Podcast, SoundCloud )

Apps

87.5 50

66.7 33.3

Những nền tảng Internet nào bạn vận dụng cho việc rèn luyện kĩ năng nghe?

Qua câu hỏi khảo sát trên, kết quả điều tra cho thấy có 87.5% sinh viên chọnnền tảng Youtube, 66.7% chọn Podcast và 50% chọn Website để vận dụng cho việcrèn luyện kỹ năng nghe Như vậy, chúng ta cho thấy một điều các sinh viên rất có ýthức tìm mọi nguồn tài liệu đa dạng để phục vụ cho việc luyện kỹ năng nghe hiểu 17

Câu 6:

Không nhận ra các âm, giọng Không theo kịp tốc độ của người nói/tài liệu nghe

Khó nắm bắt được ý chính của bài nghe

Thiếu tập trung khi nghe

66.7

87.5 79.2 41.7

Những khó khăn mà bạn gặp trong kĩ năng nghe ?

Qua kết quả khảo sát trên Kết quả điều tra cho thấy có 87.5% sinh viên thấyrằng không theo kịp tốc độ của người nói/ tài liệu nghe, 79.2% sinh viên không nắmbắt được ý chính của bài nghe, 66.7% sinh viên không nhận ra các âm, giọng,41.7% sinh viên thiếu tập trung khi nghe Tất cả những khó khăn mà sinh viên gặpphải là rào cản rất lớn cho sinh viên khi nghe tiêng Pháp

Câu 7:

Chưa làm quen được với cách phát âm, giọng đọc trong

ngôn ngữ

Cố gắng hiểu toàn bộ nội dung cùng một lúc

Kiến thức nền tảng (thiếu từ vựng, cấu trúc, cú pháp )

Thiếu việc luyện tập thường xuyên Thiếu tài liệu, giáo trình bổ trợ

70.8 54.2

79.2 66.7 80 Theo bạn, đâu là những nguyên nhân khiến cho việc nghe trở nên khó khăn?

Qua câu hỏi khảo sát trên, kết quả điều tra cho thấy có đến 80% các bạn sinhviên cho rằng nguyên nhân khiến cho việc nghe trở nên khó khăn là thiếu tài liệu,thiếu giáo trình bổ trợ Bên cạnh đó là 70.8% sinh viên cho rằng do chưa làm quenđược với cách phát âm, giọng đọc ngôn ngữ Như vậy, chúng ta có thể thấy rằngviệc thiếu nguồn nghe đóng vai trò rất lớn trong nguyên nhân dẫn khó khăn đến kỹnăng nghe hiểu của các bạn sinh viên

Câu 8:

Trau dồi các kiến thức nền

tảng Luyện nghe đúng phương pháp

Luyện nghe theo chủ đề Tăng thời lượng tự học nghe tại nhà

Tự học nghe trên các nền tảng Internet.

79.2 79.2 62.5

66.7 62.5 Theo bạn, những giải pháp nào là hữu hiệu cho việc luyện nghe Tiếng Pháp?

Qua kết quả khảo sát, kết quả cho thấy 79.2% sinh viên chọn giải trau dồicác kiến thức nền tảng và luyện nghe đúng phương pháp, 66.7% chọn tăng thờilượng tự học nghe tại nhà, 62.5% các bạn sinh viên chọn luyện nghe theo chủ đề và

tự học nghe trên các nền tảng Internet Qua đó, chúng tôi thấy rằng đây đều lànhững giải pháp hữu hiệu đối với sinh viên

Kết luận:

Sau khi tiến hành khảo sát các bạn sinh viên năm thứ hai khóa K70 của khoatiếng Pháp trường đại học Sư phạm Hà Nội, chúng tôi đưa ra những nhận xét sauđây:

Hầu hết các bạn sinh viên đều bắt đầu học tiếng Pháp khi vào đại học nêngặp rất nhiều khó khăn trong các kỹ năng ngôn ngữ của tiếng Pháp, đặc biệt là trong

kỹ năng nghe hiểu Trong khi đó, thời gian mà các bạn sinh viên tự học tập và traudồi tại nhà lại rất ít Chỉ có 22% sinh viên nói rằng họ tự học tại nhà nhưng lại luyệntập với một cường độ thời gian ngắn ngủi với chỉ 2 tiếng 1 tuần

Bên cạnh đó, đa số các bạn đều rất thích học nghe thông qua các bài nghegiáo trình được biên soạn sẵn ( tỉ lệ chiếm 83.3%) và đều lựa chọn sử dụng các nềntảng trên Internet như là Podcast ( tỉ lệ chiếm 66.7%), Youtube ( tỉ lệ chiếm 87.5%)trong việc rèn luyện kĩ năng nghe tại nhà

Thông qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy rằng các bạn sinh viên chủ yếu gặpphải những khó khăn trong quá trình học kỹ năng nghe hiểu như khó nắm bắt được

ý chính của bài, không theo kịp được được tố độ của người nói hay tài liệu nghe.Qua những phân tích từ kết quả khảo sát, chúng ta có thể thấy những nguyên nhân 19

chính dẫn đến những khó khăn trong kĩ năng nghe hiểu của sinh viên là các bạnchưa có phương pháp học nghe phù hợp với bản thân; thời lượng cho việc tự họcnghe là rất ít và việc thiếu giáo trình bổ trợ càng khiến cho quá trình nghe trở nênkhó khăn hơn.

Từ những nguyên nhân trên, chúng tôi có đưa ra những giải pháp để khắcphục những vấn đề trong kĩ năng nghe hiểu của sinh viên năm 2 khoa Tiếng Pháptrường Đại học Sư phạm Hà Nội Đa số các bạn đều chọn phương pháp luyện nghehiệu quả như trau dồi kiến thức ngôn ngữ nền tảng; tăng thời lượng tự học nghe tạinhà đồng thời tăng cường các giáo trình, tài liệu bổ trợ cho quá trình rèn luyện kỹnăng nghe hiểu

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NHẰM CẢI THIỆN

KĨ NĂNG NGHE HIỂU CỦA SINH VIÊN NĂM HAI KHOA TIẾNG PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Sau khi phân tích các kết quả điều tra thì chúng tôi thấy được rằng sinh viênnăm hai khoa Tiếng Pháp trường Đại học Sư phạm Hà Nội gặp phải những khókhăn trong quá trình nghe hiểu là do chưa có phương pháp học nghe hiệu quả, chưa

ý thức được việc tự học tại nhà và thiếu nguồn tài liệu bổ trợ Trong chương này,chúng tôi đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện kỹ năng nghe hiểu của các bạn sinhviên năm 2 khoa Tiếng Pháp Thông qua đó, sinh viên sẽ xác định được đúng đắncác cách học phù hợp với bản thân và có thể tự xây dựng cho mình những kế hoạchcải thiện kỹ năng nghe hiểu một cách hiệu quả

3.1 Phương pháp luyện nghe hiệu quả thông qua các bước nghe

3.1.1 Trước khi nghe

Giai đoạn trước khi nghe được coi bước đệm trước khi bạn bắt đầu bất kỳbài thi nghe nào bởi chúng có những ảnh hưởng nhất định đến khả năng nghe hiệuquả của bạn Trong bất kỳ kì thi nghe nào, bạn có thể chuẩn bị rất nhiều thứ trướckhi giáo viên phát băng ghi âm và phải thực sự tập trung vào phiếu câu hỏi liênquan đến tài liệu được nghe Các câu hỏi của bài chính là một trong số những công

cụ giúp người nghe hình dung cơ bản về những gì họ sắp nghe Nếu bạn càng chuẩn

bị kỹ lưỡng trước khi bắt đầu nghe từ đầu tiên của văn bản, bạn sẽ làm tốt hơn rấtnhiều trong bài thi nghe Bài nghiên cứu sẽ cung cấp một số chiến lược trước khibắt đầu nghe để giúp bạn nâng cao khả năng hiểu nội dung của văn bản hay tài liệunghe

Thứ nhất, thông thường ngay sau khi được cung cấp phần nội dung câu hỏiliên quan đến bài nghe thì chúng ta sẽ có một khoảng thời gian từ 1 đến 2 phút đểđọc và tìm hiểu câu hỏi trước khi chính thức bước vào quá trình làm bài nghe.Khoảng thời gian này sẽ vô cùng quý giá nếu như bạn biết cách tận dụng một cáchtriệt để Việc chỉ đọc câu hỏi một cách vô thức sẽ chưa đủ để giúp bạn có thể ghinhớ ý nghĩa hay nắm được nội dung chính cần hướng tới của câu hỏi Thay vì thế,chúng ta hãy đồng thời vừa đọc nhanh và vừa gạch chân những từ khóa hoặc cụm từđặc biệt có trong câu hỏi Việc làm này không chỉ giúp chúng ta tránh được nhữngnhầm lẫn sai sót và có định hướng đúng đắn cho câu trả lời của mỗi câu hỏi mà còn

là cách giúp chúng ta xác định được nội dung cần tìm trong bài nghe Nếu bạn xácđịnh đúng dạng câu hỏi cũng sẽ giúp bạn dễ nhận biết câu trả lời đúng hơn cho từng 21

dạng câu hỏi Bởi đôi khi chúng ta không thể hiểu được toàn bộ nội dung bài nghetrong một khoảng thời gian ngắn mà chỉ có thể tập trung vào việc tìm ra đáp án chocâu hỏi được đưa ra Chính vì vậy, việc nắm rõ được nội dung câu hỏi sẽ là nền tảnggiúp bạn nghe hiệu quả trong quá trình làm bài kiểm tra hay bài thi.

Sau khi đã nắm được nội dung câu hỏi, nếu có thể, chúng ta hãy cố gắngđưa ra những dự đoán của cá nhân về những gì sẽ xảy ra trong bài nghe dựa trênviệc bạn đã xác định được các nội dung chính ở phần câu hỏi Chẳng hạn, bạn cóthể đưa ra những phán đoán như cuộc hội thoại trong tài liệu nghe sẽ nói về điều gì;bài nghe này sẽ sử dụng thể loại nào, thông tin cần điền là một con số, ngày thánghay một cái tên Có thể thấy, việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi nghe có thể giúp bạnlắng nghe một cách cẩn thận để tìm chi tiết đồng thời giúp bạn xác định được chínhxác mục tiêu của từng câu hỏi và sắp xếp những gì bạn sẽ chờ đợi trong tài liệunghe

3.1.2 Trong khi nghe

Khi bắt đầu bước vào quá trình nghe, điều quan trọng nằm ở khả năng tậptrung và cách ghi chú của bạn trong quá trình làm bài Khả năng tập trung thể hiện ởviệc chúng ta cố gắng nắm được ý chính của bài nghe Thông thường, ý chính sẽđược đặt ở đầu mỗi luận điểm chính của tài liệu nghe phù hợp với nội dung và thứ

tự sắp xếp của các câu hỏi, sau đó đến các ý chi tiết sẽ được phân bố theo từng ýchính đó Ngoài ra, việc làm quen với cách thể hiện ý tưởng các ý trong một bàinghe như một vài mối liên hệ bao gồm nguyên nhân-kết quả, so sánh, đối lập haycác bước cụ thể của một quá trình nào đó như lời giới thiệu, các ví dụ hay kết luậnnội dung cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc xác định các câu trà lời Đặcbiệt, phần thi nghe thường diễn ra rất nhanh vì vậy chúng ta không nên giữ suy nghĩrằng sẽ phải hiểu nội dung của toàn bộ bài Điều này sẽ vô cùng khó khăn Vì vậybạn hãy mạnh dạn bỏ qua những câu hỏi không biết hoặc chưa kịp nghe và tiếp tụctập trung vào những ý tiếp theo của bài nghe; tránh việc cố gắng hiểu nội dung cùnglúc mà bỏ lỡ đi những phần khác của bài nghe

Tất cả những yếu tố này đều sẽ được thể hiện trong cách bạn ghi chú để tìm

ra đáp án cho bài nghe Trong tất cả các phần thi kỹ năng ngôn ngữ, bạn đều đượcphép ghi chú trong quá trình làm bài Vì vậy hãy tận dụng kỹ năng ghi chú này mộtcách triệt để Bạn có thể ghi chép tất cả những gì mà mình nghe được ra nháp hay tờgiấy trắng Bởi trong một khoảng thời gian ngắn cũng như việc hạn chế về số lầnnghe, bạn sẽ khó có thể nắm bắt được tất cả nội dung hay chi tiết xuất hiện trong bài

bài làm Ghi chú hiệu quả có thể nâng cao quá trình làm bài của bạn Do vậy, để đạtđược hiệu quả trong quá trình nghe hiểu và trả lời câu hỏi phụ thuộc rất lớn vào cánhân người nghe mà cụ thể ở đây là quá trình tập trung và ghi chép hợp lý

3.1.3 Sau khi nghe

Sau khi nghe đủ số lần cho phép, bạn sẽ chỉ có một khoảng thời gian ngắn

để hoàn thành câu trả lời và rà soát lại tất cả đáp án Hãy sử dụng tất cả những thôngtin mà bạn nhớ được và cả trong những ghi chú của bạn để đưa ra đáp án nhanhnhất Chúng ta cũng cần lưu ý rằng không phải lúc nào những đáp án trong trắcnghiệm cũng diễn giải chính xác lời nói trong đoạn văn Lúc này, những gì mà bạnghi chép được trong lúc nghe sẽ phát huy tác dụng trong việc giúp bạn tìm ra đáp ántương tự với thông tin nghe được Đặc biệt đối với những bài thi nghe phải tô vàophiếu trắc nghiệm thì chúng ta phải tô luôn đáp án đúng mà chúng ta chọn; tránhtrường hợp để kết thúc bài thi mới tô hoặc chọn đáp án sẽ dễ rất đến những nhầmlẫn đáng tiếc ảnh hưởng đến kết quả bài làm

Bên cạnh đó, chúng ta cũng có những hình thức khác nhau để củng cố lạikiến thức sau khi nghe Chúng ta có thể làm thêm một số các hoạt động như tóm tắtlại bài nghe, nghe và chép lại chính tả nội dung của bài nghe, tiến hành dịch sangtiếng Việt hoặc tiếng Pháp, ghi chép những từ vựng và cấu trúc ngữ phápmới Những hoạt động này sẽ giúp sinh viên có thể hiểu sâu hơn bài nghe đồng thời

có thêm được những kiến thức mới liên quan đến tài liệu nghe

3.2 Tự trau dồi kiến thức ngôn ngữ

Kiến thức nền tảng về ngoại ngữ là rất quan trọng khi chúng ta bắt đầu họcbất kì một ngôn ngữ nào Vậy kiến thức nền tảng là gồm những nội dung gì? Đó lànhững kiến thức về quy tắc ngữ pháp, từ vựng, cách phát âm, âm thanh của ngônngữ kết hợp với các kỹ năng giao tiếp nghe, nói, đọc, viết Một số yếu tố sẽ làmtăng vấn đề trong việc nghe hiểu của người học như vốn từ vựng hạn chế, ngữ phápkém và hiểu sai về bài nghe Tất cả các yếu tố này là những yếu tố mà chúng ta cầntrau dồi và cải thiện khi học một ngôn ngữ mới

3.2.1 Tăng cường vốn từ vựng tiếng Pháp

Dù học tiếng Pháp giao tiếp hay tiếng Pháp học thuật thì việc tích lũy vốn

từ vựng luôn là việc cơ bản và quan trọng nhất Việc học từ vựng của ngôn ngữluôn hướng người học phát triển đồng đều cả 4 kỹ năng, trong đó có kỹ năng nghe.Trau dồi thêm vốn từ vựng và cách sử dụng của nó sẽ giúp chúng ta biết cách phát

âm chính xác của các từ và nâng cao khả năng phản xạ một cách linh hoạt tronggiao tiếp Khi lượng từ vựng không đủ, việc luyện tập kỹ năng nghe sẽ vô cùng khó 23

khăn dù bạn có luyện tập chăm chỉ Bởi từ vựng là nền tảng của việc nghe hiểuthông tin và khả năng phản xạ lại những thông tin đó Do đó, để có thể ghi nhớ từvựng hiệu quả thì chúng ta hãy tìm ra những phương pháp phù hợp với trình độ vàkhả năng tiếp thu của bản thân chẳng hạn như học từ vựng theo chủ đề, từ vựngtheo các tình huống giao tiếp hoặc qua ngữ cảnh với các bài luyện nghe theo nhiềuchủ đề khác nhau

Việc học từ vựng phải đi đôi với thực hành Nếu như bạn chỉ học thuộclòng chúng mà không thực sự hiểu ý nghĩa hay cách dùng thì việc ghi nhớ sẽ rấtngắn hạn Do vậy, thực hành là một yếu tố quan trọng khác Hãy tự tạo cho mìnhmột thói quen học từ vựng hàng ngày, mặc dù chỉ là 5 hay 10 từ, thông qua các hoạtđộng khác nhau như học tập, xem phim, nghe nhạc, đọc sách báo Sau đó, hãy viếtcác từ đã học được ra những tờ giấy ghi chú và để ở những nơi dễ nhìn thấy nhất đểđược thường xuyên ôn tập lại Ngoài ra, luyện tập cách gọi tên các đồ vật xungquanh bạn bằng tiếng Pháp sẽ giúp chúng ta vừa có thể ôn tập từ vựng vừa có thểtrau dồi thêm những từ mới Nếu có thể, hãy tự đặt câu với các từ học được sẽ giúpcho việc nhớ lâu hơn từ vựng và ứng dụng một cách hiệu quả trong các trường hợpkhác nhau Bài nghiên cứu sẽ cung cấp đến người học một số trang website học từvựng tiếng Pháp hiệu quả

và tiếng Pháp

304 videos /11năm

Hơn 475 nghìnlượt đăng kí vàhơn 63 triệulượt xem

Smile and Learn

Hơn 100 videos/ 3 năm

Hơn 60 nghìnlượt đăng kí vàhơn 10 triệulượt xem

Tên kênh Nội dung Tần suất Quy mô

Learn French With

844 videos/ 11năm

Hơn 1,4 triệulượt đăng kí vàhơn 107 triệulượt xem

168 videos/ 5năm

Hơn 19 nghìn lượt đăng kí và

2 triệu lượt xem

Memrise

https://www.memrise.com/

Với nhiều bộ từ vựng khác nhau đa dạng vềthể loại, có từ vựng theo chủ đề, theo ngữpháp, cấu trúc câu, luyện nghe, luyện nói v.v.Lexiquefle

http://lexiquefle.free.fr/

Đây là trang web chuyên tổng hợp từ vựngtiếng Pháp với rất nhiều chủ đề Các từ vựngđược liên kết với hình ảnh và âm thanh giúpvừa học từ vựng vừa học phát âm

3.2.2 Cải thiện về mặt ngữ pháp

Trong quá trình học ngoại ngữ, khả năng nhận dạng được cấu trúc câu đóngvai trò vô cùng quan trọng Cấu trúc câu là một câu được nói hay viết đều sử dụngnhững quy tắc ngữ pháp cố định của ngôn ngữ đó Bởi vậy, việc nắm chắc được cáccấu trúc ngữ pháp sẽ giúp chúng ta diễn giải thông điệp được truyền tải Ngữ phápchính là cơ sở vững chắc để liên kết các từ hoặc cụm từ thành câu, từ câu thànhđoạn Và những quy tắc ngữ pháp là áp dụng chung cho tất cả mọi người sử dụngngôn ngữ đó Bạn sẽ không thể nghe hiểu nếu như không nắm vững những quy luật 25