Sáng kiến kinh nghiệm Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ lớp đối với việc xây dựng năng lực tự quản...

Sáng kiến kinh nghiệm Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ lớp đối với việc xây dựng năng lực tự quản của lớp chủ nhiệm Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ lớp đối với việc xây dựng năng lực tự quản của lớp chủ nhiệm Nguyễn Thị Thu Phương Trường TH Nguyễn Du 1 1 MỞ ĐẦU 1 1 Lý do chọn đề tài Đất nước ta hướng tới trở thành nước công nghiệp, hội nhập với cộng đồng quốc tế Nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế là con người, là nguồn lực người Vi[.]

1 M U

1.1 Lý do ch n đ tài

t n c ta h ng t i tr thành n c công nghi p, h i nh p v i

c ng đ ng qu c t Nhân t quy t đ nh th ng l i c a công cu c công nghi p hoá, hi n đ i hoá và h i nh p qu c t là con ng i, là ngu n l c

ng i Vi t Nam đ c phát tri n v s l ng và ch t l ng trên c s m t

b ng dân trí đ c nâng cao.Vi c này c n đ c b t đ u t giáo d c ph thông, mà tr c h t ph i b t đ u t vi c xác đ nh m c tiêu giáo d c đào t o

nh là xác đ nh ng i h c c n đ t đ c nh ng gì sau m t quá trình đào t o Nói chung ph m ch t và n ng l c đ c hình thành song song, đ y đ và

ch c ch n

Do s phát tri n nhanh, m nh v i t c đ mang tính bùng n c a khoa h c công ngh th hi n qua s ra đ i nhi u lý thuy t, thành t u m i

c ng nh kh n ng ng d ng chúng vào th c t cao, r ng và nhanh bu c

vi c “tr ng ng i ” luôn đ c xem xét, đi u ch nh Xã h i đòi h i ng i có

h c v n hi n đ i không ch có kh n ng l y ra t trí nh các tri th c d i

d ng có s n, đã l nh h i nhà tr ng mà còn ph i có n ng l c chi m l nh,

s d ng các tri th c m i m t cách thông minh, sáng su t khi g p trong

cu c s ng, trong lao đ ng và trong quan h v i m i ng i Giáo d c ph i phát tri n h ng thú, k n ng s ng c n thi t cho h c sinh

Trong đi u ki n phát tri n c a các ph ng ti n truy n thông, trong

b i c nh h i nh p, m r ng giao l u, h c sinh đ c ti p nh n nhi u ngu n thông tin đa d ng, phong phú t nhi u m t c a cu c s ng, hi u bi t nhi u

h n, linh ho t và th c t h n so v i các th h cùng l a tu i tr c đây m y

ch c n m Trong h c t p, h c sinh không tho mãn v i vai trò c a ng i

ti p thu th đ ng, không ch ch p nh n các gi i pháp đã có s n đ c đ a

ra Nh v y l a tu i này n y sinh m t yêu c u và c ng là m t quá trình:

s l nh h i đ c l p các tri th c và phát tri n k n ng

ang công tác t i m t tr ng thu c xã biên gi i, dân c phân b không đ ng đ u và ng i dân t c thi u s chi m ph n đa dân s Các em

h c sinh n i đây đa s có v n s ng, cách ng x , giao ti p v i th y cô, b n

bè và ng i ngoài xã h i còn h n ch Là m t giáo viên ch nhi m l p, tôi luôn tr n tr và mong mu n làm th nào đ các em h c sinh c a mình ph i

m nh d n h n, t tin h n đ h c t p t t h n, b t nh p đ c v i s phát tri n

c a xã h i Tr n tr tr c câu h i y, tôi nh n th y b n thân mình c n ph i

có trách nhi m ghi l i nh ng kinh nghi m mà b n thân đúc k t t th c ti n

gi ng d y đ m nh d n trao đ i cùng đ ng nghi p Tôi đã ch n chuyên đ

"Phát huy vai trò c a đ i ng cán b l p đ i v i vi c xây d ng n ng l c t

qu n c a l p ch nhi m” đ th c hi n, v i m c đích, qua chuyên đ này tôi

đ c trao đ i cùng đ ng nghi p nh ng kinh nghi m ch nhi m c a mình trong vi c phát huy vai trò c a đ i ng cán b l p đ i v i vi c xây d ng

n ng l c t qu n c a l p ch nhi m R t mong các b n đ ng nghi p góp ý

đ tôi nâng cao kinh nghi m và ch t l ng giáo d c h c sinh

1.2 M c đích nghiên c u

Qua th c t ch nhi m và có d p ti p xúc h c sinh t i m t s tr ng lân c n đ c bi t các em r t hào h ng v i các l p h c có đ i ng cán b

l p n ng đ ng xây d ng đ c m t l p h c t qu n c a l p ch nhi m

Nh ng m t s giáo viên ch nhi m ch a th c s hi u nên s d ng ph ng pháp phát tri n n ng l c h c sinh vào lúc nào, cho nh ng ho t đ ng nào và

áp d ng nh th nào cho phù h p và hi u qu Cá bi t có tr ng h p giáo viên hi u sai b n ch t c a ph ng pháp mà mình đang s d ng d n đ n m t

th i gian, không thu đ c k t qu H c sinh vì th mà n y sinh tâm lí ng i

ng n v i công tác chung c a t p th , l i tham gia các ho t đ ng, mang tâm lí c h c gi i là đ c Cá bi t có em ch a phát huy đ c tính tích c c,

t giác, ch đ ng, n ng đ ng và sáng t o Vì th tôi đã ch n chuyên đ này

đ th c hi n v i m c đích qua chuyên đ tôi đ c trao đ i cùng đ ng nghi p nh ng kinh nghi m c a mình v công tác c a Giáo viên Ch nhi m

B ng nh ng hi u bi t c a b n thân v công tác ch nhi m phát huy

vai trò c a đ i ng cán b l p trong vi c xây d ng phong trào l p t qu n

c a l p ch nhi m, tôi đã có ý th c v n d ng vào công tác ch nhi m c a mình Phát tri n n ng l c c a đ i ng cán b l p là c n thi t nh ng công

vi c nh : B c đ u ph i t p cho các em cách t qu n l p trong bu i sinh

ho t 15 phút đ u gi , các ho t đ ng ngo i khoá Trong nh ng bu i đ u duy trì phong trào này r t c n s quan tâm, theo dõi nh c nh c a giáo viên

ch nhi m M t t p th đoàn k t, tham gia t t các phong trào r t hi m khi

t d ng mà có Ph i là k t qu c a quá trình đ u t làm công tác t t ng,

đ t đó h c sinh nh n th c đ c s c n thi t và l i ích c a vi c tham gia

nh ng ho t đ ng y M i h c sinh l i có m t l i th , m t n ng l c khác nhau nên cách giao công vi c cho các em c ng khác nhau Có nh ng h c sinh phát huy đ c ít, có h c sinh phát huy nhi u Có th nh ng bu i đ u

đ c giao vi c các em làm ch a quen, k t qu ch a đ t nh ng sau nhi u

l n các em s th c hi n đ c T đó vi c t qu n s đi vào n n p, tr

thành thói quen B i v y, thay vì vi c có m t b máy cán b l p c đ nh, tôi đã cho h c sinh trong l p luân phiên gi nhi u nhi m v khác nhau đ

t đó giúp các em phát huy tính t giác, ch đ ng, linh ho t, t tin, n ng

đ ng, sáng t o, có trách nhi m trong h c t p và trong đ i s ng xã h i hàng

ngày

1.3 i t ng nghiên c u

i t ng nghiên c u là h c sinh l p 3A3 tr ng TH Nguy n Du

v i t ng s 31 h c sinh là l p tôi đang tr c ti p gi ng d y đ nghiên c u

th c nghi m

1.4 Ph ng pháp nghiên c u:

+ Các ph ng pháp nghiên c u lý lu n: ph ng pháp phân tích t ng

h p, phân tích, khái quát hoá Nghiên c u các quan đi m, đ ng l i, chính sách, chi n l c giáo d c c a ng và Nhà n c v phát tri n giáo d c

Phân tích, t ng h p, h th ng hoá các quan đi m, đ ng l i giáo d c c a

ng và Nhà n c; các ph m trù; khái ni m

+ Các ph ng pháp nghiên c u th c ti n: Quan sát, đánh giá các ho t

đ ng c a giáo viên ch nhi m l p và vai trò c a đ i ng cán b l p Nghiên c u các tài li u có liên quan đ n c a đ i ng cán b l p đ i v i

vi c xây d ng n ng l c t qu n c a l p ch nhi m t i tr ng ti u h c Nguy n Du K ho ch th c hi n nhi m v n m h c, các báo cáo t ng k t

n m h c i u tra thu th p thông tin th c ti n liên quan đ n n i dung chính

c a đ tài

+ Ph ng pháp nghiên c u b tr : Ph ng pháp th ng kê toán h c S

d ng ph ng pháp đi u tra, kh o sát th c t , th ng kê, so sánh, phân tích,

t ng h p đ gi i quy t v n đ c a đ tài

+ Ph ng pháp th c nghi m s ph m: Thông qua các gi d y trên l p, sinh ho t 15 phút đ u gi , ho t đ ng tr i nghi m tôi th y h c sinh t tin,

ch đ ng tích c c, linh ho t h n, có trách nhi m h n v i vai trò c a mình + Ph ng pháp đi u tra th c ti n: Thông qua ph n h i t phía gia đình

h c sinh, t các th y cô tham gia gi ng d y trong l p đ u nh n xét các em

n ng đ ng h n trong các ho t đ ng h c t p c ng nh trong cu c s ng th c

ti n

1.5 Gi i h n ph m vi nghiên c u

- tài áp d ng đ i v i h c sinh kh i l p 3 c ng nh toàn b h c sinh trong tr ng TH Nguy n Du

- tài góp ph n phát hi n và phát tri n m t s n ng l c v n có c a

h c sinh nh : bao quát m i ho t đ ng c a l p, v n hoá v n ngh , th d c

th thao, lao đ ng v sinh, giúp các em t tin th hi n, có trách nhi m v i nhi m v đ c phân công

2 N I DUNG

2.1 C s lí lu n c a v n đ

Tôi đã áp d ng m t s k n ng trong công tác ch nhi m l p:

+ K n ng l a ch n m t đ i ng cán s l p đ uy tín và có n ng l c

đi u khi n t p th l p: Có th qua tìm hi u tr c mà giáo viên c ra đ i

ng cán b l p ho c cho h c sinh đ c , b phi u kín

+ K n ng t ch c hu n luy n đ i ng cán s l p: Vi c hu n luy n,

b i d ng đ i ng cán b l p di n ra ngay sau khi t p th l p đã l a ch n

đ c đ i ng này

+ K n ng phân công nhi m v cho đ i ng cán s l p: Giáo viên

h p t t c đ i ng cán b l p, phân công nhi m v , quy n h n, trách nhi m

c th cho t ng ban

+ K n ng t ch c các ho t đ ng th c t đ h c sinh đ c rèn luy n các k n ng t qu n c a l p ch nhi m: Ban đ u, giáo viên ch nhi m có

th tham gia tr c ti p vào các ho t đ ng Sau đó, giáo viên ch nhi m giao

d n cho đ i ng cán b l p t t ch c và đi u khi n các ho t đ ng c a l p

+ K n ng thay đ i v trí lãnh đ o c a ban cán s l p: Sau m t kho ng th i gian, giáo viên cho thay đ i nhi m v c a ban cán s l p m t

l n đ các em làm quen v i nhi m v m i

+ T o đi u ki n đ ban cán s l p th hi n b n l nh: Giáo viên ch

nhi m luôn đ ng viên khích l đ ng th i bi u d ng kh n ng đi u hành công vi c c a ban cán s l p đ các em hào h ng, t tin hoàn thành t t

nhi m v đ c giao

+ Khéo léo, bi t l ng nghe: Giáo viên ch nhi m th ng xuyên trao

đ i v i ban cán s l p v tình hình các m t c a l p Bên c nh khen ng i,

bi u d ng c ng c n có khi n trách đ i v i nh ng vi c ch a t t c a ban cán s l p Giáo viên ch nhi m ph i bi t l ng nghe; khuy n khích h c sinh m nh d n ki n ngh , đ xu t, hình thành tinh th n dân ch trong t p

th l p

2.2 Th c tr ng c a v n đ

Tr ng Ti u h c Nguy n Du n i tôi đang gi ng d y và làm công tác

ch nhiêm l p là ngôi tr ng nông thôn vùng biên gi i, cách trung tâm huy n h n 20 km, kinh t còn nhi u khó kh n Ph n l n gia đình các em

đ u làm n ng r y, b n thân các em ngoài vi c h c tr ng còn ph i ph giúp b m công vi c nhà d n t i ít đ c ti p xúc v i xã h i hi n đ i nên tâm lí nhút nhát, t ti, khép nép, x u h khi th y ng i l , k n ng s ng, giao ti p c a các em còn h n ch …Khi th y có tình hu ng b t ng x y ra nhà hay đi đ ng không bi t x lí nh th nào cho h p tình, h p lí a s các em có v n s ng, cách ng x , giao ti p v i th y cô, b n bè và ng i ngoài xã h i còn h n ch M t s em còn e dè, nhút nhát, có thái đ l i các b n, ng i h p tác, không dám làm đ a ra ý ki n cá nhân đ gi i quy t

nh ng tình hu ng, nh ng v n đ đ t ra trong l p h c nên còn m t vài em khi h c t p còn ch a ti n b , ch a phát tri n nhi u các n ng l c v n có c a

mình

i v i l p 3A3 tôi tr c ti p làm công tác ch nhi m có t ng s 31 h c sinh Trong đó, n có 15 em, dân t c thi u s 10 em, n dân t c thi u s 8

em, có 4 tr ng h p đ c x p vào h nghèo, c n nghèo c a xã a s nhà các em xa tr ng h c, xa trung tâm xã, b m làm n ng r y v t v t sáng

đ n t i nên ít có th i gian quan tâm đ y đ t h c t p cho đ n các ho t

đ ng khác c a con Các em ít đ c ra ch đông ng i nên còn nhút nhát,

ng i giao ti p H u h t vi c h c c a con em mình phó m c cho nhà tr ng

và các th y cô giáo Nh t là trong ba n m g n đây nhi u ph huynh đi làm

kinh t m t s t nh ngoài đ con l i cho ng i thân nên vi c h c c a con

em ph thu c h t vào b n thân m i h c sinh và nhà tr ng

V n ngôn ng c a m t s em còn nhi u h n ch , đôi khi nói v i ng i

l n còn c c l c thi u ch ng Qua quan sát tôi th y trong các ho t đ ng ngoài gi lên l p các em còn b n l n, ng i ngùng không dám tham gia các trò ch i do cô t ch c, n u có tham gia thì c ng không đ c t tin, còn

ph i dò xét xem thái đ c a cô nh th nào, có v a ý cô không Còn trong

h c t p các em ng i phát bi u ý ki n cá nhân M t s em còn ch a m nh

d n trong h p tác nhóm Khi cô giao nhi m v cho các nhóm có em ch

ng i im không đóng góp ý ki n, không t ng tác v i các b n

Bên c nh đó, m t s giáo viên ch nhi m ch a th c s hi u nên s d ng

ph ng pháp phát tri n n ng l c h c sinh vào lúc nào, cho nh ng ho t

đ ng nào và áp d ng nh th nào cho phù h p và hi u qu Có tr ng h p giáo viên hi u sai b n ch t c a ph ng pháp mà mình đang s d ng d n

đ n m t th i gian, không thu đ c k t qu

Qua k t qu kh o sát, ki m tra tr c khi áp d ng đ tài v i 31 h c sinh l p 3A3 tôi th y k t qu nh sau:

* V h c t p

i m d i 5 i m 5 - 6 i m 7 - 8 i m 9 - 10

* V h nh ki m:

2.3 Các g i i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đ :

th c hi n vi c "Phát huy vai trò c a đ i ng cán b l p đ i v i

vi c xây d ng n ng l c t qu n c a l p ch nhi m", tôi đã l a ch n nh ng

gi i pháp sau:

2.3.1 Gi i pháp 1: L a ch n m t đ i ng cán b l p đ uy tín và có

n ng l c đi u khi n t p th l p: Có hai cách hình thành

- Giáo viên ch nhi m t l a ch n m t đ i ng cán b l p trên c s

c a vi c tìm hi u h c sinh

- T p th l p t l a ch n, b u ra đ i ng cán s l p trên thông qua hình th c b phi u kín

Nh ng t t nh t, giáo viên ch nhi m c n đ nh h ng cho t p th l a

ch n, bi n ý đ nh các công vi c c a t p th mình thành quy t đ nh dân ch

c a t p th h c sinh b ng vi c xác đ nh nh ng tiêu chu n l a ch n, m c tiêu n i dung ho t đ ng c a l p đ ch n đ c nh ng h c sinh có đ tiêu chu n vào đ i ng cán b l p, giáo viên ch nhi m có th ho c t mình l a

ch n r i thông báo cho l p bi t, ho c dùng phi u th m dò ý ki n h c sinh

r i sau đó quy t đ nh chính th c

N u đ t p th h c sinh t l a ch n thì ph i t ch c cho các em b phi u tín nhi m nh ng b n x ng đáng nh t vào cán s l p Vi c b phi u

ph i di n ra công khai, đúng nguyên t c, đ m b o tính dân ch , không áp

đ t h c sinh

2.3.2 Gi i pháp 2: T ch c hu n luy n đ i ng cán b l p

Vi c hu n luy n, b i d ng đ i ng cán b l p di n ra ngay sau khi

t p th l p đã l a ch n đ c đ i ng này Trình t các b c hu n luy n

nh sau:

- T p h p đ i ng cán b l p, t nêu rõ m c đích c a hu n luy n

nh m b i d ng hi u bi t cho các em v ý ngh a và tác d ng c a vi c xây

d ng t p th l p v ng m nh, v vai trò và nhi m v c a cán b l p trong

vi c xây d ng t p th l p, v m i quan h công tác gi a các cán b l p v i

nhau

- Giao nhi m v c th cho t ng cán b l p, cán b ch c n ng, yêu c u các em hãy ghi nhi m v c a mình vào s công tác đ ghi nh và th c hi n

- Cho các em th o lu n, bàn bi n pháp th c hi n b n k ho ch công tác

c a l p, đ nh h ng vào công vi c c a t ng lo i cán b l p

- Giáo viên ch nhi m có th t ch c hu n luy n riêng cho t ng lo i cán

b l p

2.3.3 Gi i pháp 3: Phân công nhi m v cho ban cán s l p

Ban cán s l p đ i di n cho l p, ch u trách nhi m v toàn b ho t đ ng

h c t p, rèn luy n, đ i s ng c a l p trong th i gian h c Ban cán s l p do giáo viên ch nhi m đ ra ho c do t p th l p b u ra Giáo viên ch nhi m xem xét, phân công nhi m v c th cho t ng cán b l p

* C c u c a Ban cán s l p g m:

+ L p tr ng

+ L p Phó ph trách h c t p

+ L p Phó ph trách v n th

+ L p Phó ph trách lao đ ng

+ T tr ng t 1, 2, 3

+ Nhóm tr ng

* Nhi m v c a ban cán s l p:

+ L p tr ng

- Theo dõi và bao quát tình hình chung c a c l p

- Theo dõi nh ng tr ng h p đi h c mu n

- Theo dõi nh ng tr ng h p ngh h c không phép

- T ng h p s theo dõi c a các l p phó và các t tr ng vào cu i tu n

+ L p phó H c t p

- Theo dõi m i tình hình liên quan đ n v n đ h c t p nh nh ng tr ng

h p không thu c bài ho c không làm bài t p

- T ng h p tình hình theo dõi và n p cho l p tr ng vào cu i tu n

+ L p phó V n - Th

- Theo dõi tình hình th c hi n các bu i T p th d c gi a gi

- Chu n b các bài hát ho c Ti t m c V n ngh cho sinh ho t đ u gi ,

gi a các ti t h c

- Báo cáo cho L p tr ng nh ng thành viên không nghiêm túc, tích c c vào

cu i tu n

+ L p phó Lao đ ng

- Theo dõi vi c th c hi n các bu i v sinh khu v c đ c phân công vào các bu i

h c

- Theo dõi vi c tr c nh t h ng ngày c a t ng bàn, báo cáo Giáo viên ch nhi m nh ng bàn quét l p không s ch

- T ng h p tình hình theo dõi cho l p tr ng vào cu i tu n

+ Các T tr ng

- Theo dõi tình hình th c hi n n n n p h c t p, rèn luy n c a các thành viên trong t

- T ng h p ho t đ ng c a t và n p cho l p tr ng vào cu i tu n

+ Các nhóm tr ng

- ôn đ c các ho t đ ng c a nhóm, ki m tra vi c chu n b bài nhà c a các b n trong nhóm mình, đ dùng h c t p, đ ng ph c ph c c a nhóm

- T ng h p ho t đ ng c a nhóm và n p cho t tr ng vào cu i tu n

2.3.4 Gi i pháp 4: T ch c các ho t đ ng th c t đ h c sinh đ c rèn luy n các k n ng t qu n c a l p ch nhi m

ây là b c quan tr ng mà trong đó m i thành viên c a l p đ u đ c tham gia vào vi c xây d ng t p th l p t qu n c a l p ch nhi m Ban

đ u, giáo viên ch nhi m có th tham gia tr c ti p vào vi c xây d ng k

ho ch ho t đ ng, h ng d n h c sinh chu n b ho t đ ng, đi u khi n h c sinh tham gia ho t đ ng và đánh giá k t qu cu i cùng Sau đó, giáo viên

ch nhi m giao d n cho đ i ng cán b l p t t ch c và đi u khi n các

ho t đ ng c a l p, giáo viên ch nhi m giúp đ h c sinh v i t cách là

ng i c v n, đi u ch nh đúng h ng cho các em

T ch c đ h c sinh t đánh giá k t qu ho t đ ng c a t p th l p, qua đánh giá, các em rút ra đ c bài h c kinh nghi m đ cho nh ng ho t đ ng

ti p theo đ t hi u qu cao h n M i l n nh v y là d p đ t p th h c sinh

tr ng thành