Bài giảng Hóa lý 1 - Chương 6: Cân bằng giữa dung dịch lỏng và pha rắn (Sự hòa tan và kết tinh)

Bài giảng Hóa lý 1 - Chương 6: Cân bằng giữa dung dịch lỏng và pha rắn (Sự hòa tan và kết tinh) cung cấp cho học viên những kiến thức về tính chất và nồng độ của dung dịch, tính chất các dung dịch loãng chất tan không bay hơi, sự kết tinh của dung dịch hai cấu tử, hệ hai cấu tử tạo thành dung dịch rắn tan lẫn vô hạn,... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

Ch ươ ng VI CÂN B NG GI A DUNG D CH  Ằ Ữ Ị

L NG VÀ PHA R N Ỏ Ắ

(S  HÒA TAN VÀ K T TINH) Ự Ế

I.  Tính ch t và n ng đ  c a dung d chấ ồ ộ ủ ị

II. S  k t tinh c a dd hai c u tự ế ủ ấ ử

H  không t o dd r n, không t o h p ch t hóa h c ệ ạ ắ ạ ợ ấ ọ

H  không t o dd r n, t o h p ch t hóa h c b n­khi k t  ệ ạ ắ ạ ợ ấ ọ ề ế tinh.

H  không t o dd r n, t o h p ch t hóa h c không b n­khi  ệ ạ ắ ạ ợ ấ ọ ề

k t tinh ế

H  t o dd r n tan l n vô h n.  ệ ạ ắ ẫ ạ

H  t o dd r n tan l n có gi i h n.  ệ ạ ắ ẫ ớ ạ

I. TÍNH CH T CÁC DUNG D CH LOÃNG  Ấ Ị

CH T TAN KHÔNG BAY H I Ấ Ơ

1. Đ  gi m áp su t h i c a dung d chộ ả ấ ơ ủ ị

  Đ i v i dd các ch t tan không bay h i, thì áp su t ố ớ ấ ơ ấ

h i trên b  m t dd là do h i dung môi gây ra.ơ ề ặ ơ

h i. ơ

• 2. Đ  tăng đi m sôi và đ  h  đi m k t ộ ể ộ ạ ể ế

tinh

Đ  tăng ộ

Đ  h   ộ ạ

         Khi hòa tan m t ch t không bay h i vào dd, ộ ấ ơ nhi t  ệ

đ  sôi c a h  s   ộ ủ ệ ẽ tăng và nhi t đ  đông đ c  ệ ộ ặ gi mả  so 

v i dung môi nguyên ch t.ớ ấ

   Đ  tăng đi m sôi và đ  h  đi m k t tinh c a ộ ể ộ ạ ể ế ủ

dung  d ch  các  ch t  tan không bay  h i t  l   thu n ị ấ ơ ỉ ệ ậ

Đ i v i dd vô cùng loãng ho c dd lý tố ớ ặ ưởng:

1

1

2 0

1000

M T

R K

T0  : nhi t đ  sôi (ệ ộ hay nhi t đ  đông đ c ệ ộ ặ ) c a ủ dung môi

M1: kh i lố ượng phân t  ử dung môi

1  : nhi t ng ng t  (ệ ư ụ hay nhi t nóng ch y ệ ả ) c a ủ dung môi

•   3. Áp su t th m ấ ẩ

th uấ

Ph n dd trong  ng bán th m có n ng đ  C, ph n ầ ố ấ ồ ộ ầ

ch t l ng ngoài ch u là dung môi. ấ ỏ ậ

Do  chênh  l ch  n ng  đ ,  dung  môi  th m  qua ệ ồ ộ ấmàng vào trong, m c ch t l ng trong  ng dâng lên đ  ự ấ ỏ ố ộcao h, t o chênh l ch áp su t ạ ệ ấ g i là áp su t th m th uọ ấ ẩ ấ :

• 4. Các phương pháp xác đ nh kh i lị ố ượng phân 

t  b ng th c nghi mử ằ ự ệ

­Phép nghi m ápệ : d a vào đ  gi m áp su t h i c a ddự ộ ả ấ ơ ủ

­Phép nghi m sôiệ : d a vào đ  tăng đi m sôi c a ddự ộ ể ủ

­Phép nghi m l nhệ ạ : d a  vào  đ   gi m nhi t đ  k t   ự ộ ả ệ ộ ế               tinh c a ddủ

­Phép nghi m th m th uệ ẩ ấ : d a vào áp su t th m th u ự ấ ẩ ấ

        c a ddủ

VI.2. S  K T TINH C A DUNG D CH  Ự Ế Ủ Ị

HAI C U T Ấ Ử

a. Gi n đ  nhi t đ , thành ph n:ả ồ ệ ộ ầ

b. Kh o sát quá trình đa nhi t trên gi n đ  (T­ả ệ ả ồ

x)

 T i m i th i đi m: các đi m h , đi m r n, đi m l ng ạ ỗ ờ ể ể ệ ể ắ ể ỏ

là liên h p, tuân theo quy t c địn b y.ợ ắ ẩ

  T i Tạ 2: 

   H  Qệ 2 = l ng lỏ 2 + r n rắ 2 2 lB2 Q2 2r22

Q

l g

g gl

lượnglỏn

B lượngrắn

T i Tạ e: 

h  H = l ng e + r n chung Rệ ỏ ắ C lượngrắnlượnglỏnchungge HReHC

C A

B

C

R R

R

R B

lượngrắn

A lượngrắn

h  r n chung Rệ ắ C = r n A + r n Bắ ắ

Quá trình k t tinh k t thúc khi đi m r n chung ế ế ể ắ

ch y đ n đi m H.ạ ế ể

ng d ng c a h n h p eutecti:

­  T o “thi c hàn” nóng ch y   nhi t đ  th p ạ ế ả ở ệ ộ ấ

­  T o các h n h p sinh hàn: “mu i – nạ ỗ ợ ố ước” 

d. Quá trình k t tinh đ ng nhi t (T = const)ế ẳ ệ

Gi  nhi t đ  không đ i, thay đ i thành ph n c a h ữ ệ ộ ổ ổ ầ ủ ệXét h  là dung d ch NaNOệ ị 3 30% mol,   55ở oC. 

VI.2.2. H  KHÔNG T O DD R N, KHI K T TINH Ệ Ạ Ắ Ế

T O H P CH T HOÁ H C Ạ Ợ Ấ Ọ B NỀ

Cho h  hai c u t  A và B. Gi  s  ệ ấ ử ả ử  n ng đ  nào đóở ồ ộ , 

h  có ph n  ng hóa h c t o ch t D ệ ả ứ ọ ạ ấ (D b n   T< T ề ở nóngch y  ả

a. Quá trình k t tinh đa nhi t:ế ệ

b. Quá trình k t tinh đ ng nhi t, đ ng áp:ế ẳ ệ ẳ

VI.2.3. H  KHÔNG T O DD R N, KHI K T TINH Ệ Ạ Ắ Ế

Cho h  hai c u t  A và B. Gi  s  ệ ấ ử ả ử  n ng đ  nào đóở ồ ộ , 

h  có ph n  ng hóa h c t o ch t D ệ ả ứ ọ ạ ấ

(D ch  t n t i   nhi t đ  T < T ỉ ồ ạ ở ệ ộ p  và T p  < T nóng ch y D ả )

b. Quá trình đa nhi t c a h  Qệ ủ ệ 2 (xB= xB(D))

   Q3 (xB(p)< xB< xB(D)) 

VI.2.4. H  HAI C U T  T O THÀNH DD R N Ệ Ấ Ử Ạ Ắ

VI.2.5. H  HAI C U T  T O THÀNH DD R N Ệ Ấ Ử Ạ Ắ

a. H  có đi m eutecticệ ể

H  Pb – Sn thu c lo i này.ệ ộ ạ

b. H   có đi m peritectiệ ể

    H  Pt­Ag thu c d ng nàyệ ộ ạ

T  Đ C  Ự Ọ

• BÀI T PẬ  

• 1, 2, 5, 6, 7   /   4, 5, 9