Bằng những phương pháp nghiên cứu thường quy, bài báo xác định các cơ sở lý luận về các yếu tố và nhóm yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thể dục thể thao (TDTT) quần chúng khu vực nông thôn mới Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đánh giá thực trạng, đề xuất mô hình chính sách, giải pháp nhằm phát triển TDTT quần chúng, nâng cao thể chất, đời sống văn hóa tinh thần cho người dân, phục vụ công cuộc xây dựng hiện đại khóa khu vực nông thôn mới của Đảng và Nhà nước ở Việt Nam.
Trang 1XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ VÀ NHÓM YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN THỂ DỤC THỂ THAO
QUẦN CHÚNG KHU VỰC NÔNG THÔN MỚI
Ở VIỆT NAM
1 PGS.TS Bùi Ngọc, 1 ThS Nguyễn Thị Thu Hương, 2 Phạm Văn Định
1 Viện Khoa học TDTT, 2 Trường Đại học Điện Lực
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị Xây dựng nông thôn mới giúp cho người dân nông thôn có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh TDTT là một lĩnh vực hoạt động thuộc văn hoá xã hội góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững để từng bước nâng cao đời sống văn hóa tinh thần và sức khỏe của người dân ở khu vực nông thôn Nghiên cứu những cơ sở lý luận và thực tiễn về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới sẽ là căn cứ để đánh giá thực trạng, đưa ra mô hình, chính sách và giải pháp phát triển TDTT quần chúng ở khu vực nông thôn mới ở Việt Nam
Việc nghiên cứu các yếu tố tác động đến hoạt động TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới có ý nghĩa khoa học thực tiễn góp phần nâng cao hiệu quả phong trào tập luyện và thi đấu TDTT của người dân
Quá trình nghiên cứu chúng tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: phân tích và tổng hợp tài liệu, phỏng vấn tọa đàm, mô hình hóa cấu trúc, toán thống kê
2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
2.1 Xác định các yếu tố tác động của đến sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới ở Việt Nam
Tóm tắt: Bằng những phương pháp nghiên cứu thường quy, bài báo xác định các cơ sở lý
luận về các yếu tố và nhóm yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thể dục thể thao (TDTT) quần chúng khu vực nông thôn mới Việt Nam Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đánh giá thực trạng,
đề xuất mô hình chính sách, giải pháp nhằm phát triển TDTT quần chúng, nâng cao thể chất, đời sống văn hóa tinh thần cho người dân, phục vụ công cuộc xây dựng hiện đại khóa khu vực nông thôn mới của Đảng và Nhà nước ở Việt Nam
Từ khóa: yếu tố, ảnh hưởng, thể dục thể thao quần chúng, nông thôn mới.
Abstract: By conventional research methods, the article identifies the theoretical bases of
factors and groups of factors affecting the development of mass sports in the new rural areas of Vietnam Male The research results will be the basis for assessing the current situation, proposing policy models and solutions to develop mass sport, improve physical, cultural and spiritual life for people, serving the construction work modern construction of the new rural area lock of the Party and State in Vietnam
Keywords: factors, influence, mass sport, new countryside.
Trang 2Trên cơ sở phân tích và tổng hợp các tài liệu nghiên cứu có liên quan cũng như phân tích thực tiễn công tác TDTT quần chúng ở Việt Nam cho thấy các yếu tố ảnh hưởng đến TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới được khái quát thành 10 yếu tố sau:
1 Phương thức lãnh đạo: Bao gồm Luật TDTT; Nghị Quyết; Chỉ thị; Thông tư; Kế hoạch; Chương trình hành động; Cuộc vận động…
2 Các tổ chức chính trị xã hội ; Mặt trận tổ quốc; Đoàn Thanh niên; Hội người cao tuổi; Hội nông dân; Hội Cựu chiến binh; Hội phụ nữ…
3 Các tổ chức xã hội: Các Hội TDTT; Các Doanh nghiệp; Tư nhân đầu tư…
4 Các thiết chế văn hóa, thể thao, bao gồm: Trung tâm Văn hóa TT xã; Nhà văn hóa – khu thể thao thôn …
5 Các tổ chức hoạt động TDTT: Bao gồm CLB TDTT cấp xã; CLB TDTT cấp thôn; CLB TDTT tư nhân; Cơ sở TDTT phòng chữa bệnh; Hộ kinh doanh TDTT…
6 Đặc điểm Kinh tế Văn hoá, chính trị: Gồm các yếu tố đặc điểm vị trí địa lý; Đặc điểm văn hoá; Thu nhập của người dân…
7 Nhân lực TDTT bao gồm: Cán bộ văn xã; Hướng dẫn viên và người dân…
8 Nguồn kinh phí cho TDTT: bao gồm Chính quyền cấp; Đoàn thể cấp; Người dân đóng góp; Các tổ chức doanh nghiệp tài trợ…
9 Cơ sở vật chất; Chính quyền cấp; Đoàn thể cấp; Người dân đóng góp; Các tổ chức doanh nghiệp tài trợ
10 Nhận thức, nhu cầu tập luyện các môn TDTT cuả người dân: Nhận thức về TDTT bao gồm: Rèn luyện sức khỏe; Làm đẹp; Giải trí; Chữa bệnh; Giao lưu; Hạnh phúc gia đình…
Nhu cầu các môn thể thao tập luyện của người dân: Các môn thể thao cơ bản; Các môn thể thao du lịch; Các môn thể thao dân tộc …
Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển TDTT quần chúng được cấu trúc thành sơ đồ sau (sơ
đồ 1):
Sơ đồ 1 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển TDTT quần chúng cấp xã
ở khu vực nông thôn mới
Trang 32.2 Xác định mức độ tác động của các yếu tố đối với công tác TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới
Chúng tôi tiến hành phỏng vấn 60 chuyên gia trong lĩnh vực TDTT quần chúng về mức độ tác động của các yếu tố đến hiệu quả công tác TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới Nội dung phỏng vấn gồm các mức: Mức 1 – Tác động rất mạnh (5 điểm); Mức 2 -Tác động mạnh (4 điểm); Mức 3 - Tác động vừa (3 điểm); Mức 4 – Tác động nhỏ (2 điểm); Mức 5- Tác động hầu như không đáng kể (1 điểm)
Chúng tôi tiến hành xác định độ tin cậy của thang đo được đánh giá bằng phương pháp xác địnhhệ số tin cậy Cronbach’s Alpha trước khi phân tích nhân tố EFA để loại các biến không phù hợp Kết quả được trình bày ở bảng 1 và 2
Bảng 1 Phân tích độ tin cậy nội tại hệ số Cronbach's Alpha) của các yếu tố ảnh hưởng đên sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới ở Việt Nam
Reliability Statistics Cronbach's Alpha Cronbach's Alpha Based on
Standardized Items N of Items
Bảng 2 Thống kê miêu tả các đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển TDTT
quần chúng khu vực nông thôn mới ở Việt Nam
Thứ
Giá trị trung bình
Độ lệch chuẩn CV
Giá trị Cronbac h's Alpha nếu loại biến
6 Các thiết chế văn hóa, thể thao (NT4) 4.05 0.22 5.43 682
8 Nhận thức, nhu cầu tập luyện các môn
9 Các loại hình tổ chức hoạt động TDTT
10 Đặc điểm Kinh tế, Văn hoá, Chính trị (NT6) 3.98 0.29 7.30 690 Qua bảng 1 và bảng 2 cho thấy hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo là 0.731, các hệ số tương quan biến tổng của các biến quan sát trong thang đo đều lớn hơn 0.6 và không có trường hợp loại bỏ biến quan sát nào Vì vậy, tất cả các biến quan sát đều được chấp nhận và sẽ được sử dụng trong phân tích nhân tố khám phá EFA tiếp theo
Qua bảng 2 cũng cho thấy giá trị trung bình các yếu tố từ 3.98 đến 4.82 Theo cách xác định của thang đo Likert đây là những yếu tố có mức ảnh hưởng từ lớn đến rất lớn Cụ thể
Trang 4Những yếu tố có giá trị từ 4,21 điểm trở lên có sự ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới là Cơ sở vật chất (4.82±0.39); Nhân lực TDTT (4.78±0.42); Nguồn kinh phí cho TDTT (4.73±0.45); Phương thức lãnh đạo (4.68±0.37)
Các yếu tố có giá trị từ 3,41 đến 4,20 sẽ là những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới đó là Các tổ chức xã hội (4.08±0.36); Các thiết chế văn hóa, thể thao (4.05±0.22); Các tổ chức chính trị xã hội (4.03±0.32); Nhận thức, nhu cầu tập luyện các môn TDTT cuả người dân (4.03±0.18); Các loại hình tổ chức hoạt động TDTT (4.02±0.22)
Đặc điểm Kinh tế, Văn hoá, Chính trị (3.98±0.29)
2.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA
Phân tích nhân tố khám phá EFA là cách dùng để xác định mối liên hệ giữa các yếu tố, nhằm rút gọn các yếu tố thành một nhóm các yếu tố có ý nghĩa hơn Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi thực hiện kiểm định hệ số KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) và Bartlett (Bartlett’s test of sphericity) dùng để xem xét các yếu tố có tương quan với nhau hay không Kiểm định KMO và Bartlett có ý nghĩa thống kê khi trị số của KMO phải đạt giá trị 0.5 trở lên (0.5 ≤ KMO ≤ 1) và sig Bartlett’s Test < 0.05, chứng tỏ các biến quan sát có tương quan với nhau trong yếu tố Kết quả trình bày tại bảng 3
Bảng 3 Kiểm định KMO and Bartlett's Test
KMO and Bartlett's Test
Bảng 3 cho thấy, Hệ số KMO là 0.740>0.5 đồng thời hệ số sig Bartlett’s Test<0.05 nên các yếu tố có mối liên hệ với nhau Đây là điều kiện để tiến hành phân tích ma trận xoay nhân tố
2.4 Phân tích ma trận xoay nhân tố
Kết quả được trình bày tại bảng 4
Bảng 4 Phân tích ma trận xoay nhân tố (Rotated Component Matrix a )
1
2
3
Nhận thức, nhu cầu tập luyện các môn TDTT
Bảng 4 cho thấy, qua phân tích ma trận xoay nhân tố chúng tôi thu được 3 các nhóm yếu tố tác động đến sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới Chúng tôi đặt tên các nhóm yếu tố chung nhất cho các yếu tố như sau:
Trang 5Nhóm 1: Nhóm yếu tố đối tượng và phương pháp quản lí TDTT quần chúng, gồm các Phương thức lãnh đạo (NT1); Các tổ chức chính trị xã hội (NT2); Các tổ chức xã hội (NT3); thiết chế văn hóa, thể thao (NT4);
Nhóm 2: Nhóm yếu tố nguồn lực hỗ trợ TDTT quần chúng: Bao gồm các nhóm; Nguồn kinh phí cho TDTT (NT8); Nhân lực TDTT (NT7) Cơ sở vật chất (NT9)
Nhóm 3: Nhóm yếu tố đặc điểm Kinh tế, Văn hoá, Chính trị và nhận thức của người dân: Nhận thức, nhu cầu tập luyện các môn TDTT cuả người dân (NT10); Đặc điểm Kinh tế, Văn hoá, Chính trị (NT6)
Xác định mối tương quan giữa các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn (xem bảng 5 và sơ đồ 2)
Bảng 5 Mối tương quan giữa các yếu tố ảnh hưởng đến đến sự phát triển TDTT quần
chúng khu vực nông thôn mới
Sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới
Nhóm yếu
tố đối tượng và phương pháp quản
lí TDTT (YT1)
Nhóm yếu
tố nguồn lực hỗ trợ TDTT quần chúng (YT2)
Nhóm yếu tố đặc điểm Kinh tế, Văn hoá, Chính trị và nhận thức của người dân (YT3)
1 Sự phát triển TDTT quần
2
Nhóm yếu tố đối tượng và
phương pháp quản lí TDTT
(YT1)
3 Nhóm yếu tố nguồn lực hỗ trợ
**
4
Nhóm yếu tố đặc điểm Kinh tế,
Văn hoá, Chính trị và nhận
thức của người dân (YT3)
1
** P< 0.01 level (2-tailed) * P< 0.05 level (2-tailed)
Sơ đồ 2 Mối tương quan giữa các nhóm yếu tố tác động đến sự phát triển TDTT quần
chúng khu vực nông thôn mới
Trang 6Qua bảng 5 và sơ đồ 2 cho thấy sự tác động của nhóm yếu tố nguồn lực hỗ trợ có mối tương quan mạnh nhất với sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới (r=0.773 với p<.001), tiếp đến là nhóm yếu tố đối tượng và phương pháp quản lí (r=0.723 với p<0.01) và cuối cùng là nhóm yếu tố đặc điểm kinh tế văn hóa và nhận thức của người dân (r=0.591 với p<0.05) Đồng thời mối tương quan giữa các nhóm yếu tố lần lượt là YT1-YT2 có hệ số r
=0.682 (p<0.01), YT2-YT3 có hệ số r=0.664 (p<0.01) và YT1-YT3 có r =0.606 (p<0.01)
3 KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu trên cho thấy có 10 yếu tố tác động chính đến công tác TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới bao gồm 1) Cơ sở vật chất; 2) Nhân lực TDTT; 3) Nguồn kinh phí cho TDTT; 4) Phương thức lãnh đạo; 5) Các tổ chức xã hội; 6)Các thiết chế văn hóa, thể thao; 7) Các tổ chức chính trị xã hội; 8) Nhận thức, nhu cầu tập luyện các môn TDTT cuả người dân; 9) Các loại hình tổ chức hoạt động TDTT và 10)Đặc điểm Kinh tế, Văn hoá, Chính trị Bằng phương pháp phân tích nhân tố khám phá đã xác định được 3 nhóm tác động đến sự phát triển TDTT quần chúng khu vực nông thôn mới, đó là: Nhóm yếu tố đối tượng và phương pháp quản
lí TDTT; Nhóm yếu tố nguồn lực hỗ trợ TDTT quần chúng; Nhóm yếu tố đặc điểm Kinh tế, Văn hoá, Chính trị và nhận thức của người dân
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Phạm Thanh Cẩm (2015), Nghiên cứu phát triển TDTT quần chúng ở nông thôn đồng
bằng sông hồng, Luận án tiến sĩ Giáo dục học, Viện Khoa học TDTT
2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2008), Nghị quyết 26-NQ/TW, ngày 05/8/2008 “về
nông nghiệp, nông dân, nông thôn”
3 Bộ Chính trị (2011), Nghị quyết số 08-NQ/TW, ngày 01/12/2011 của Bộ Chính trị “về
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao đến năm 2020”
4 Thủ tướng Chính phủ (2010), Quyết định số 2198/2010/QĐ-TTg ngày 03/12/2010 của Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn
2010-2020”
5 Thủ tướng Chính phủ (2010), Quyết định số 2198/2010/QĐ-TTg ngày 03/12/2010 phê
duyệt “Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020”
6 Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 2164/QĐ-TTg, ngày 11/11/2013 phê duyệt
“Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở giai đoạn 2013-2020
định hướng đến năm 2030”
Nguồn bài báo: Bài báo là kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học công nghệ cấp Bộ “Mô
hình TDTT quần chúng gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới” (nghiệm thu năm 2019)
do PGS.TS Bùi Ngọc là chủ nhiệm, thuộc Chương trình đề tài khoa học công nghệ cấp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - Nghiên cứu TDTT quần chúng đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững Người chịu trách nhiệm chính: Bùi Ngọc