Tổng quan về thị trường chứng khoán Tổng quan về thị trường chứng khoán NHÓM NỘI DUNG Khái niệm, đặc điểm Bản chất, vai trò, chức năng của thị trường chứng khoán Phân loại thị trường chứng khoán Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán Các nguyên tắc hoạt động Xu hướng phát triển của thị trường chứng khoán Thị trường diễn ra hoạt động trao đổi mua bán chứng khoán giữa các nhà đầu tư, giao dịch này có thể làm thay đổi chủ sở hữu chứng khoán Một lĩnh vực khá đa dạng, phong phú và cũng đặc biệt.
Trang 1Tổng quan
về thị trường chứng khoán
NHÓM
Trang 2NỘI DUNG
II Bản chất, vai trò, chức năng của thị trường chứng
khoán
III Phân loại thị trường chứng khoán
IV Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán
V Các nguyên tắc hoạt động
VI Xu hướng phát triển của thị trường chứng khoán
Trang 3 Thị trường diễn ra hoạt động trao đổi mua bán chứng khoán giữa các nhà đầu tư, giao dịch này có thể làm thay đổi chủ
sở hữu chứng khoán
Một lĩnh vực khá đa dạng, phong phú và cũng đặc biệt phức tạp
Khái niệm thị trường chứng khoán
I Khái niệm, đặc điểm
Trang 4Đặc điểm thị trường chứng khoán
Nguồn tài chính trực tiếp
Giao dịch tài chính công
khai
Không áp đặt giá cả
Khả năng thanh toán
Truy cập vào thông tin để giao
dịch tự do và hiệu quả
Hoạt động thị trường chứng khoán diễn ra liên tục
Trang 5II
Bản chất, vai trò, chức năng của thị trường chứng khoán
Trang 6 Thể hiện mối quan hệ giữa cung và cầu của vốn đầu tư nào đó , giá cả của chứng khoán chứa đựng thông tin về chi phí vốn hay giá cả của vốn đầu tư
Thị trường chứng khoán là hình thức phát triển bậc cao của nền sản xuất và lưu thông hàng hoá
Bản chất của thị trường chứng khoán
Trang 7 Không cần vay vốn trả lãi cao
Thể hiện chính xác và tổng quát các giá trị hữu hình và vô hình
Tăng hiệu quả
sử dụng vốn
Đối với nhà đầu tư
Cung cấp một nguồn đầu tư đa dạng
Khả năng thanh khoản
Nâng cao tính thanh khoản
Vai trò của thị trường chứng khoán
Trang 9III
Phân loại thị
trường chứng khoán
Trang 101 Căn cứ vào phương thức tổ chức
và giao dịch
1.1 Thị tr ường chứng kh oán tập trung
dịch tập trung có thể được tiến
hành qua mạng thông tin
Trang 111.2 Thị trường chứng khoán phi tập trung
Việc giao dịch không diễn ra
tại một thời điểm tập trung
Các thành viên có thể kinh
doanh trên một lĩnh vực nhất
định
Địa điểm giao dịch không
cần phải thông qua TTGD
Có 3 phương thức giao dịch
Người dùng có thể tiến hành
giao dịch trực tiếp với các
chủ thể khác
Sàn giao dịch được sở hữu
và điều khiển bởi tất cả các
bên tham gia
Thị trường giao dịch qua quầy
(Thị trường OTC)
Là thị trường hoạt động mua bán tự do
Việc mua bán diễn ra trực tiếp
Có tác dụng tích cực trong việc huy động nguồn vốn nhàn rỗi từ các nhà đầu tư
Thị trường chứng khoán
“trao tay”- chợ đen
Trang 12Thị trường trao ngay (thị trường thời
điểm)
02
01
Thị trường giao dịch kỳ hạn
Trang 13Tạo vốn cho tổ chức phát hành Không tạo vốn cho tổ chức phát hành
Tăng tính thanh khoản cho các chứng khoán đã phát hành trên thị trường sơ cấp
3 Căn cứ vào quá trình luân chuyển vốn
Thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp có mối quan hệ mật thiết, hỗ trợ lẫn nhau
Trang 14CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by
Flaticon, and infographics & images by Freepik and illustrations by Storyset
IV.
Các chủ thể
tham gia thị
trường chứng khoán
Trang 15Chính phủ và chính quyền địa phương
Chính phủ có thể tham gia trên thị
trường chứng khoán với tư cách là
Trang 16Chính phủ và chính quyền địa phương
Là chủ thể phát hành cổ phiếu và
trái phiếu công ty
Việc huy động nguồn vốn dài hạn
thông qua việc phát hành chứng
khoán là cách tối ưu
1 Tổ chức phát hành chứng khoán
Các doanh nghiệp
Quỹ đầu tư
Trang 17Chính phủ và chính quyền địa phương
1 Tổ chức phát hành chứng khoán
Các doanh nghiệp
Quỹ đầu tư
Phát hành cổ phiếu hoặc chứng chỉ
quỹ đầu tư
Quỹ đầu tư được phân thành nhiều
loại khác nhau như:
• Quỹ đầu tư dạng công ty: Quỹ
Trang 18Dựa vào hình
thức chủ thể
Nhà đầu tư chứng khoán trong nước
Nhà đầu tư chứng khoán nước ngoài
Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp
Nhà đầu tư chứng khoán nghiệp dư
Nhà đầu tư cá nhân
Nhà đầu tư có tổ
chức
2 Nhà đầu tư chứng khoán
tư trên thị trường chứng khoán”
~ Luật Chứng khoán năm 2019 ~
Dựa vào tính chất hoạt động đầu tư
Dựa vào quốc tịch nhà đầu tư
Trang 19Quyền và nghĩa vụ của NĐT chứng khoán
Trang 20Quyền và nghĩa vụ của NĐT chứng khoán
Nghĩa vụ của
Nhà đầu tư
chứng khoán
Đảm bảo tư cách chủ thể
Tuân thủ các giới hạn về tỷ lệ đầu tư
Đảm bảo nguồn vốn đầu tư hợp pháp
Thực hiện nghĩa vụ tài chính
Chấp hành các quy định của tổ chức phát hành
Trang 21Ngân hàng thương mại
Qũy đầu tư chứng khoán
gian tín dụng
gian thanh toán
tư chứng khoán hoặc đầu tư vào các tài sản khác
3 Các tổ chức kinh doanh chứng khoán
Trang 224 Sở Giao dịch chứng khoán và các chủ thể
hỗ trợ
Sở Giao dịch chứng khoán
Trung Tâm lưu ký
lập
hoà giải tranh chấp phát sinh
liên quan đến hoạt động giao
dịch chứng khoán
ký, bù trừ và thanh toán
chứng khoán và dịch vụ khác
có liên quan đến lưu ký chứng
khoán theo yêu cầu của
khách hàng
pháp của các hội viên
thực hiện chức năng tự quản của các chủ thể kinh doanh, đầu tư chứng khoán
Thành viên lưu ký
Công ty chứng khoán
và thanh toán các giao dịch chứng khoán
toán sẽ có quỹ hỗ trợ thanh toán
Trang 23V
Các nguyên tắc hoạt động
Trang 24Nguyên tắc chung
doanh và dịch vụ của tổ chức, cá nhân trên thị trường
Trang 25Nguyên tắc riêng
và dịch vụ chứng khoán của tổ chức, cá nhân
tư
Trang 26VI
Xu hướng phát triển
của thị trường
chứng khoán
Trang 27Khi đầu tư được đa dạng hóa mang
tính quốc tế thì các rủi ro đầu tư
cũng được giảm xuống
01
Xu hướng quốc tế hóa
thị trường chứng khoán
Nhiều công ty đã sử dụng các biện
pháp tài chính trực tiếp thay thế cho
các biện pháp trước đây
Các sản phẩm chứng khoán phái sinh cung cấp các công cụ làm hạn chế đáng kể các rủi ro về thay đổi giá
NĐT đầu tư thông qua các quỹ, bằng cách này các NĐT tư nhân có thể giảm
tỷ lệ rủi ro và tăng tỷ lệ hoàn vốn
Trang 29Câu 1: Có ý kiến cho rằng: "Phát hành thị trường phi tập trung OTC là một giải pháp tốt nhất cho
thị trường chứng khoán trong giai đoạn hiện nay vì tính đơn giản về phương thức giao dịch, ai cũng có thể tham gia và lợi nhuận cao" Các bạn nghĩ sao về quan điểm này?
Người bán và người mua gặp nhau thông qua các thiết bị có kết nối internet
và thiết bị đầu cuối được kết nối với nhau thông qua các nền tảng trung gian được các công ty chứng khoán cùng nhau thành lập và duy trì như webside, diễn đàn.
Tuy không có không gian giao dịch hay văn phòng riêng như thị trường giao dịch tập trung nhưng thị trường OTC hoạt động rất sôi nổi, nhộn nhịp nhờ mang lại lợi nhuận cao cho nhà đầu tư.
Trang 30Câu 2: Trong đại dịch Covid ngày trước, khi các DN gặp khó khăn về nguồn vốn sẽ có xu hướng
vay vốn từ các ngân hàng thương mại dẫn đến chi phí vốn vay cao, áp lực trả nợ lớn, tác động tiêu cực đến hiệu quả sản xuất
Vậy tại sao các DN ấy lại không huy động nguồn vốn trung và dài hạn thông qua niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán rồi phát hành cổ phiếu?
kênh ngân hàng đã phần nào giải quyết nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh
năm qua, nhiều DN vừa và nhỏ vẫn chưa thực sự coi trọng kênh huy động vốn này Một phần là do có nhu cầu vốn lưu động (ngắn hạn)
Việc niêm yết cổ phiếu gặp khá nhiều khó khăn, có nhiều doanh nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện để niêm yết cổ phiếu Bên cạnh đó, các doanh nghiệp khi phát hành cổ phiếu niêm yết cần có sự tính toán phù hợp và chính xác đúng theo quy định chứ không phải doanh nghiệp muốn niêm yết bao nhiêu cổ phiếu cũng được
Như vậy, các doanh nghiệp cần vốn để duy trì doanh nghiệp bằng cách niêm yết cổ phiếu
là sự lựa chọn không khả thi
Trang 31Câu 3: Làm rõ cấu trúc pháp luật về quản lý thị trường chứng khoán?
Liên hệ vụ việc thao túng thị trường chứng khoán của ông Trịnh Văn Quyết, từ đó đưa ra những nhận xét về việc quản lý thị trường chứng khoán ở Việt Nam?
3.1 Quản lý thị trường chứng khoán
Thứ nhất, pháp luật đã xác lập thẩm quyền, mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của
cơ quan QLNN về chứng khoán và TTCK trước khi thị trường chính thức đi vào hoạt động
Thứ hai, các quy định pháp luật đã thể hiện sự tôn trọng quyền tự do mua bán của các chủ thể tham gia thị trường
Thứ ba, xác định rõ đối tượng và phạm vi QLNN đối với TTCK rất rộng, bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến chứng khoán và TTCK
Thứ tư, quy định cụ thể công cụ và biện pháp quản lý thị trường
Thứ năm, tạo lập cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán, góp phần xây dựng TTCK minh bạch, bảo vệ tối đa quyền lợi nhà đầu tư
Trang 32Câu 3: Làm rõ cấu trúc pháp luật về quản lý thị trường chứng khoán?
Liên hệ vụ việc thao túng thị trường chứng khoán của ông Trịnh Văn Quyết, từ đó đưa ra những nhận xét về việc quản lý thị trường chứng khoán ở Việt Nam?
3.2 Hành vi thao túng TTCK của ông Quyết
• Hành vi được thực hiện bằng cách chỉ đạo nhiều người, sử dụng nhiều tài khoản để tổ chức “thổi
giá” cổ phiếu => Đây là hành vi bị cấm theo quy định tại Điều 12 Luật Chứng khoán 2019
• Hành vi của ông Quyết đã xâm phạm hoạt động bình thường của TTCK, hoạt động hợp pháp,
cạnh tranh lành mạnh của TTCK
• Trước khi bị bắt tạm giam, dù HOSE đã cố gắng xử lý nhanh chóng bằng cách hủy bỏ giao dịch
“bán chui” nhằm bảo vệ NĐT nhưng vẫn không thể giải quyết được thỏa đáng những thiệt hại mà NĐT phải gánh chịu => Cơ chế bảo vệ quyền lợi NĐT còn nhiều khoảng trống, điển hình như hoàn toàn thiếu vắng các quy định về cơ chế xác định thiệt hại của NĐT
Trang 33Câu 3: Làm rõ cấu trúc pháp luật về quản lý thị trường chứng khoán?
Liên hệ vụ việc thao túng thị trường chứng khoán của ông Trịnh Văn Quyết, từ đó đưa ra những nhận xét về việc quản lý thị trường chứng khoán ở Việt Nam?
3.3 Nhận xét
• Thiếu cơ chế bảo vệ nhà đầu tư
• Việc xử lý các sai phạm trên thị trường liên quan đến các hành vi thao túng giá chứng khoán là rất cần thiết
khi thực hiện công tác thanh tra, xác minh vi phạm là điều cần thiết
• Mặc dù BLHS đã quy định mức phạt tối đa với tội thao túng TTCK lên đến 7 năm tù Tuy nhiên,
khung hình phạt này vẫn còn được đánh giá là tương đối nhẹ, chưa đủ sức răn đe các hành vi gian lận trên TTCK so với các quốc gia khác Điển hình ở Nhật Bản, với hành vi thao túng TTCK, người phạm tội có thể đối mặt với mức hình phạt lên đến 10 năm tù
Trang 34Câu 6: Tại sao nói: “Thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn hữu hiệu của các doanh
nghiệp”? Bình luận về nhận định: “Thị trường chứng khoán Việt Nam như 1 sòng bạc”
6.1 “Thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn hữu hiệu của các doanh nghiệp”
• Nhu cầu tăng vốn, mở rộng thị trường, thay đổi công nghệ, xây dựng mô hình doanh nghiệp thông minh, doanh nghiệp xanh, doanh nghiệp điện tử, doanh nghiệp số… là một trong những nhu cầu cấp thiết ưu tiên hàng đầu, để tăng khả năng cạnh tranh và hội nhập của doanh nghiệp
• Để huy động nguồn vốn trung và dài hạn, các doanh nghiệp sẽ thực hiện niêm yết cổ phiếu trên TTCK để có thể huy động vốn một cách nhanh chóng, thuận tiện, dễ dàng
• Không phải thanh toán lãi vay cũng như phải trả vốn gốc giống như việc vay nợ
• Chủ động trong việc sử dụng nguồn vốn huy động được cho mục tiêu và chiến lược dài hạn
• Chất lượng nhà đầu tư ngày càng được nâng cao
• TTCK được xem là “bệ phóng” cho nhiều doanh nghiệp phát triển vượt bậc cả về quy mô và chất lượng
• TTCK đóng vai trò tích cực, tạo thuận lợi doanh nghiệp nhà nước ngày càng công khai, minh bạch, góp phần thực hiện chủ trương tái cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước
Trang 35Câu 6: Tại sao nói: “Thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn hữu hiệu của các doanh
nghiệp”? Bình luận về nhận định: “Thị trường chứng khoán Việt Nam như 1 sòng bạc”
6.2 “Thị trường chứng khoán Việt Nam như 1 sòng bạc”
Vì bản chất đầu tư chứng khoán khác xa đánh bạc:
• Việc nắm giữ cổ phiếu đã khác với việc nắm giữ 1 tài sản thông thường Trong khi đó người những loại giấy tờ trong đánh bạc thậm chí không được coi là tài sản
• Tham gia đầu tư cổ phiếu làm tăng sự giàu có của toàn bộ nền kinh tế: Thị trường chứng khoán gồm thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp Hai thị trường này đã giúp cho các chủ thể phát hành có thế tiếp cận với 1 kênh huy động vốn hiệu quả, giá rẻ, nhờ thế họ mở rộng sản xuất, nâng cao tổng tài sản xã hội
• Đầu tư so với cá cược chính là khả năng dự báo được các sự kiện diễn ra trên thị trường và biết cách
áp dụng chúng vào trong giao dịch
TTCK Việt Nam không phải 1 sòng bạc
Trang 36Câu 9: Đề án “Cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và
định hướng đến năm 2025” đã được Thủ tướng Chính phủ đã ký phê duyệt ở Quyết định số 242/QĐ-TTg Đề án này đề ra 8 giải pháp cơ cấu lại thị trường chứng khoán trong đó có tăng cường vai trò của các hội nghề nghiệp Giải thích vì sao và làm rõ vai trò của các hội nghề nghiệp đối với thị trường chứng khoán?
• Các hội nghề nghiệp được hiểu là các tổ chức tự nguyện của công dân tổ chức cùng hành nghề,
có chung mục đích tập hợp, đoàn kết hội viên, hoạt động thường xuyên, không vụ lợi nhằm bảo
vệ quyền, lợi ích hợp pháp của hội viên; hỗ trợ nhau hoạt động có hiệu quả góp phần vào việc phát triển KT-XH của đất nước
• Các hội nghề nghiệp thông qua hoạt động liên kết, hợp tác giữa các hội viên hoặc thực hiện sự
ủy nhiệm của nhà nước để tham gia quản lý, điều tiết hoạt động nghề nghiệp của các hội viên nhằm khắc phục những bất cập của thị trường, ổn định và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hội viên và cả nền kinh tế; các tổ chức xã hội - nghề nghiệp còn thực hiện giám sát văn bản quy phạm pháp luật nhằm phát hiện những bất hợp lý để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền nghiên cứu, có những sửa đổi, bổ sung cần thiết
Trang 37Những động thái nhằm cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán qua tăng cường vai trò của các hội nghề nghiệp bao gồm:
a) Thực hiện trao đổi, tham vấn thường kỳ với các hội nghề nghiệp về cơ chế, chính sách, giải pháp phát triển thị trường chứng khoán
b) Rà soát, xây dựng các chương trình đào tạo người hành nghề chứng khoán theo hướng hài hòa với các chuẩn mực chung của ASEAN; xây dựng và triển khai chương trình cập nhật kiến thức thường xuyên đối với người hành nghề chứng khoán; phối hợp với Hiệp hội kinh doanh chứng khoán tăng cường quản lý, giám sát đối với người hành nghề chứng khoán
c) Phối hợp với các hội nghề nghiệp ban hành các bộ quy chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, kiểm tra giám sát việc thực thi các bộ quy chuẩn nhằm nâng cao chất lượng hành nghề và đạo đức nghề nghiệp của các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường chứng khoán
d) Tăng cường phối hợp với các hội nghề nghiệp trong việc tuyên truyền, đào tạo chuyên môn và pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán cho công chúng
đ) Xây dựng kế hoạch, từng bước chuyển giao hoạt động thi, cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán cho các hội nghề nghiệp trên cơ sở đáp ứng các yêu cầu về năng lực của từng hội nghề nghiệp
e) Xây dựng bộ nguyên tắc về quản trị công ty áp dụng cho các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán