Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp đổi mới sinh hoạt chuyên môn 1 1 Mở đầu Lý do chọn đề tài Thực hiện Nghị quyết 29 NQ/TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục “ Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện đảm bảo thực hiện, đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của cơ sở giáo dục đào tạo[.]
Trang 11 Mở đầu
- Lý do chọn đề tài:
Thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục : “ Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện đảm bảo thực hiện, đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội
và bản thân người học, đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học Trong quá trình đổi mới cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp”
Trong đó phát triển đội ngũ nhà giáo và CB quản lý giáo dục sẽ tạo nên sự chuyển biến về chất lượng GD, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong thời kỳ CNHHĐH, phát triển đội ngũ nhà giáo và CB quản lý không chỉ là trách nhiệm của đảng, nhà nước mà còn là trách nhiệm của các nhà lãnh đạo và quản lý tại các cơ sở GD, nâng cao chất lượng đội ngũ đóng vai trò trọng tâm, việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn tại các nhà trường là nội dung cốt lõi, nâng cao tay nghề
kỹ năng sư phạm nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ toàn diện Đối với mỗi nhà trường MN để có kết quả cao trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục đòi hỏi mỗi cán bộ quản lý, mỗi giáo viên, nhân viên phải biết vận động, tự học
và sáng tạo để chuyển đổi mình theo hướng tích cực phù hợp với tình hình phát triển hiện nay Tuy nhiên một thực trạng các nhà trường MN hiện nay nói chung
và Trường MN Đông Hải nói riêng cho thấy chất lượng sinh hoạt chuyên môn còn nhiều hạn chế, chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn chưa cao, còn mang tính hình thức, hành chính, chưa thực sự đi vào chiều sâu chuyên môn
Trang 2Năm học 2015 – 2016 với mục tiêu: “ Đổi mới công tác quản lý nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện” Trường mầm non Đông Hải đã đổi mới công tác quản lý sinh hoạt chuyên môn nhằm giúp giáo viên trong nhà trường có đủ điều kiện tự học tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ Để việc sinh hoạt chuyên môn trong nhà trường đi đúng hướng nâng cao hiệu quả sinh hoạt chuyên môn, góp phần nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ quản lý và nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện
Công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng chủ yếu quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường Một nhà trường chỉ có thể thay đổi bằng chính nội lực của mình Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính là mối quan hệ, giúp đỡ lần nhau trong khối đại đoàn kết và sự nổ lực
vươn lên của mỗi cá nhân Sinh hoạt chuyên môn mới thực sự là một hoạt động nhằm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực
hiện nhiệm vụ năm học Những biện pháp khả thi có thể vận dụng vào quá trình thực tiễn, từ đó nâng cao trình độ nghiệp vụ của giáo viên góp phần bồi
dưỡng giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non
Với lý do trên mà tôi đã chọn đề tài : “Một số giải pháp đổi mới sinh hoạt
chuyên môn”
- Mục đích nghiên cứu:
Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động được thể hiện thường xuyên theo định kỳ nhằm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thông qua việc dự giờ, góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực hiện nhiệm vụ Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là những vấn đề về thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh, thực hiện các văn bản chỉ đạo, thực thi nhiệm vụ năm học và các yêu cầu mang tính thực tiễn được mang ra thảo luận, phân tích dưới nhiều góc độ và rút ra những kết luận sư phạm, những biện pháp khả thi có thể vận dụng vào thực
Trang 3tiễn, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên Sinh hoạt chuyên môn nhằm góp phần bồi dưỡng giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non Mục đích của sinh hoạt chuyên môn là nhằm xây dựng mối quan
hệ, giúp đỡ đồng nghiệp
Sự đổi mới căn bản của sinh hoạt chuyên môn chính là lấy trẻ làm trung tâm, khi quan sát, đánh giá giáo viên tổ chức các hoạt động cho trẻ cần tập trung quan sát để phân tích các hoạt động học tập của trẻ, xem trẻ hứng thú tham gia hoạt động như thế nào, có điều gì chưa phát huy được tính tích cực của trẻ …, từ đó điều chỉnh phương pháp dạy - học, xây dựng môi trường thân thiện, tích cực, bảo đảm phát huy được tính tích cực của trẻ
Với việc đổi mới trong sinh hoạt chuyên môn không chỉ bảo đảm cho tất cả trẻ có cơ hội tham gia thực sự vào quá trình học tập, giáo viên có thể quan tâm đến khả năng học tập của từng trẻ còn tạo cơ hội cho tất cả giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học thông qua việc dự giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ những kinh nghiệm từ đó nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường
Vậy thực chất của việc sinh hoạt chuyên môn là gì? Đó chính là những vấn
đề xoay quanh câu hỏi “Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giờ dạy, chất lượng học tập của học sinh”
- Đối tượng nghiên cứu
+ Việc giảng dạy của giáo viên (Sự tiến bộ trong: Kỹ năng soạn bài Kỹ năng quản lý trẻ Tổ chức hoạt động giáo dục Tổ chức hoạt động vui chơi Tổ chức hoạt động chăm sóc Kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi Tạo môi trường hoạt động Phối kết hợp với cha mẹ trẻ)
+ Chất lượng học tập của học sinh (Kết quả phát triển trí tuệ Kết quả chăm sóc nuôi dưỡng)
- Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Trang 4+ Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
+ Phương pháp thu thập thông tin
+ Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến:
- Đổi mới sinh hoạt chuyên môn là hoạt động chuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến học sinh Không tập trung vào việc đánh giá giờ học , xếp loại giáo viên mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học sinh chưa đạt kết quả như mong muốn và có biện pháp đế nâng cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập, giúp giáo viên có khả năng chủ động điều chỉnh nội dung phương pháp dạy học sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh
2.2 Thực trạng của vấn đề
* Đặc điểm tình hình của nhà trường
Trường Mầm non Đông Hải được thành lập và đi vào hoạt động từ tháng
10 năm 1993 Nằm rải rác 6 thôn trong toàn xã, lớp học chủ yếu mượn tạm nhà văn hóa thôn Năm 2009 trường được sự hỗ trợ từ trái phiếu chính phủ và một số nguồn khác, tập trung xây dựng thành khu trung tâm tại thôn Đồng Lễ - Xã Đông Hải, với diện tích là 4.500m2
Trong đó diện tích phòng học là 728 m2 diện tích sân chơi là 2.000 m2 Trường nằm tại điểm trung tâm thuận lợi về giao thông, có khuôn viên thoáng mát
Quá trình xây dựng và phát triển, nhà trường đó có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả vào sự nghiệp giáo dục của địa phương Nhiều năm liên tục đạt trường tiên tiến Từ năm 2008 đến nay trường được công nhận danh hiệu “Tập thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” Được nhận “Giấy khen của SGD & ĐT Tỉnh Thanh Hóa” Tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên đạt vững mạnh, Chi bộ liên tục đạt “Trong sạch vững mạnh” Trường được công nhận chuẩn Quốc gia mức
độ 1 năm 2010 -2011
Trang 5Tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên: 29 người, 100% đạt trình độ chuẩn, trong đó trên chuẩn là 21/29 đạt 72,4%
* Thuận lợi:
- Tổ chuyờn mụn luụn nhận được sự quan tõm hỗ trợ kịp thời của ban giỏm hiệu trong mọi hoạt động chăm súc giỏo dục trẻ Đoàn kết đồng thuận và
nỗ lực cao của cỏc giỏo viờn, cỏc tổ chuyờn mụn đó thực hiện khỏ tốt về quy chế chuyờn mụn và cỏc nội dung thi đua của nhà trường
- Phần lớn giỏo viờn cú ý thức học hỏi bồi dưỡng nhằm nõng cao trỡnh độ chuyờn mụn nghiệp vụ
- Đa số giỏo viờn tuổi đời cũn trẻ được tiếp cận nguồn tri thức mới, phương phỏp mới, đỏp ứng được yờu cầu Nhiệt tỡnh trong cụng tỏc rất tõm huyết với nghề,
chịu khú tỡm tũi, học hỏi trau rồi kiến thức chuyờn mụn nghiệp vụ
* Khú khăn:
- Tuy nhiờn vẫn cũn một số giỏo viờn hạn chế về chuyờn mụn, chưa mạnh dạn trong đổi mới phương phỏp dạy học dẫn đến chất lượng chăm súc giỏo dục chưa cao
- Giỏo viờn 100% là nữ nờn ớt nhiều bị chi phối bởi cụng việc gia đỡnh, thiờn chức làm mẹ đó phần nào đú ảnh hưởng tới việc đầu tư chuyờn mụn
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đỏp ứng yờu cầu giỏo dục Kinh tế địa phương cũn gặp khú khăn, trỡnh độ dõn trớ chưa cao nờn ảnh hưởng khụng ớt đến cụng tỏc giỏo dục mầm non
* Thực trạng của việc sinh hoạt chuyờn mụn Trường mầm non Đụng Hải
Sinh hoạt chuyờn mụn trong những năm qua trường mầm non Đụng Hải
đó thực hiện đỳng theo quy định tại Điều 14 của điều lệ trường Mầm non Căn
cứ Quyết định số 2729 /QĐ-BGDĐT ngày 3 thỏng 8 năm 2015 của Bộ trưởng
Bộ GD&ĐT về nhiệm vụ trọng tõm của GDMN, GDPT, GDTX và GDCN năm học 2015 – 2016 Căn cứ Quyết định số 3053/QĐ-UBND ngày 13 thảng 8 năm
2015 của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Húa về việc ban hành kế hoạch, thời gian năm học 2015 - 2016 của Giỏo dục Mầm non, Giỏo dục phổ thụng, Giỏo dục
Trang 6thường xuyờn Căn cứ cụng văn số 1701/SGD&ĐT- GDMN ngày 9/9/2015 của
Sở Giỏo dục & Đào tạo Thanh Húa về kế hoạch cụng tỏc năm học 2015-2016- bậc học mầm non tỉnh Thanh Húa Căn cứ công văn số 567/ CV - PGD&ĐT về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục Mầm non năm học 2015 - 2016
Tuy nhiờn việc triển khai cỏc buổi sinh hoạt chuyờn mụn hiện nay hầu như cũn sơ sài, hoạt động cũn hỡnh thức, chưa cú hiệu quả
Tổ trưởng chưa phỏt huy hết vai trũ của mỡnh, thường cú tõm lớ coi mỡnh cũng như giỏo viờn bỡnh thường khỏc, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phõn cụng nhiệm vụ cho giỏo viờn theo đỳng yờu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xõy dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất cỏc ý kiến để nõng cao chất lượng sinh hoạt chuyờn mụn
Nhiều giỏo viờn cũn coi nhẹ, chưa thực sự say mờ với chuyờn mụn, trong cỏc buổi sinh hoạt chuyờn mụn ớt phỏt biểu ý kiến hoặc ớt quan tõm đến nội dung sinh hoạt Việc chuẩn bị nội dung cho cỏc buổi sinh hoạt chuyờn mụn cũn hời hợt, chưa cú sức thuyết phục nờn khụng thu hỳt được sự quan tõm trao đổi của giỏo viờn Nội dung sinh hoạt chuyờn mụn chưa phong phỳ, hỡnh thức cũn đơn điệu, gũ bú, chưa đi sõu vào cỏc vấn đề trọng tõm đổi mới phương phỏp dạy học
và thỏo gỡ những khú khăn cho giỏo viờn Chưa chỳ trọng nõng cao kiến thức cho học sinh và thi giỏo viờn, soạn giảng giỏo ỏn điện tử, ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong dạy học Trong cỏc buổi sinh hoạt, khụng khớ thường trầm lắng, giỏo viờn ớt phỏt biểu ý kiến, chưa dành thời gian để thảo luận phương phỏp giảng dạy cho những nội dung giỏo dục cỏc lĩnh vực phỏt triển của từng độ tuổi, những vấn đề hay, khú, những tiết dạy thao giảng, chuyờn đề những vấn đề mới
và khú ớt được mang ra bàn bạc, thảo luận
Cỏc hỡnh thức tổ chức sinh hoạt chuyờn mụn cũn đơn điệu, khụng được cải tiến Hầu như là theo một tiến trỡnh người được phõn cụng trỡnh bày bỏo cỏo chuẩn bị, cỏc thành viờn trong cuộc họp gúp ý rất hạn chế Sau đú lấy ý kiến tập thể hầu như là nhất trớ
Trang 7Quản lý việc dạy học theo hướng tích cực còn gặp nhiều khó khăn do thiết
bị không đồng bộ, thiếu, hư hỏng
Việc quản lý chỉ đạo còn chưa chặt chẽ, chưa sát sao, thiếu sự đôn đốc và kiểm tra thường xuyên Chưa có sự đổi mới và đột phá nên hiệu quả thấp
- Kết quả, khảo sát thực trạng
* Đối với trẻ: Qua khảo sát chất lượng học sinh đầu năm học 2015 -2016 có kết
quả như sau:
Kết quả phát triển trí tuệ Kết quả chăm sóc nuôi
dưỡng
Tổng số
Trẻ KS
Tốt Khá TB Kênh BT Kênh thấp còi
316
160 50,6
%
110 34,8
%
46 14,6
%
* Đối với Giáo viên: Dự hoạt động chăm sóc giáo dục 15 đồng chí giáo viên đầu
năm học 2015 -2016
TT Mức dộ
Trang 8Trước thực trạng trên là người quản lý tôi nhận thấy cần phải đổi mới sinh hoạt chuyên môn để từng bước góp phần thực hiện có chất lượng và hiệu quả nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ theo chương trình giáo dục mầm non do
bộ giáo dục và đào tạo ban hành Hỗ trợ thực hiện các chuyên đề, chuyên đề về thực hành, các hội thi giáo viên giỏi, học sinh giỏi, giúp giáo viên hiểu biết sâu sắc hơn trong việc sinh hoạt chuyên môn nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên
2.3 Các giải pháp:
- Xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn phù hợp.
Sinh hoạt chuyên môn là một quá trình của giáo viên tham gia vào các
khâu từ chuẩn bị, thiết kế bài dạy sáng tạo, dạy thực nghiệm, dự giờ và chia sẽ
các ý kiến sâu sắc về những gì đã diễn ra trong hoạt động của trẻ Đây là hoạt động học tập lẫn nhau, học tập trong thực tế, là nơi thử nghiệm và trải nghiệm những cái mới, là nơi kết nối lý thuyết với thực hành, giữa ý định và thực tế
Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ giáo viên chúng ta có thể làm phiếu xin ý kiến của giáo viên về nhu cầu cá nhân, xác định mức độ quan tâm của họ đối với nội dung, chủ đề, chuyên đề nào Sau đó thu thập phân tích trên cơ sở đó lên kế hoạch tổng thể cho cả năm, xác định nội dung hoạt động ưu tiên, xác định kết quả sẽ đạt được sau khi thực hiện các hoạt động bồi dưỡng, xác định danh sách các thành viên cho mỗi nội dung hoạt động được bồi dưỡng
Ví dụ 1 : Lịch sinh hoạt tháng 8.
Thời
Tháng
8/2014
- Buổi sáng các ngày trong tuần các lớp ổn
định nề nếp trẻ
- Buổi chiều tập trung trang trí lớp, làm đồ dùng
đồ chơi tự tạo để trưng bày các góc lớp
Trang 9- Phân công GV đến từng hộ gia đình điều tra độ
tuổi 0-60 tháng tuổi
- Huy động trẻ trong độ tuổi ra lớp
- Thống nhất thời gian thực hiện chủ đề trong
năm học
- Luyện tập văn nghệ chuẩn bị cho khai giảng
năm học
- Học chuyên đề tại Phòng GD&ĐT
- Triển khai chuyên đề vừa tiếp thu ở phòng cho
toàn thể CBGV
Ví dụ 2 : Chương trình sinh hoạt chuyên môn tháng 10
Thực hiện
Bộ phận thực hiện Kết quả
1 Giới thiệu và thống nhất nội
dung thực hiện sinh hoạt
chuyên môn
trưởng
2 Triển khai nội dung tạo môi
trường hoạt động cho trẻ
trong nhóm lớp theo chủ đề
“ Gia đình”
4 Kiện toàn hồ sơ, sổ sách
nâng cao chất lượng toàn
diện
Trang 10Từ những kế hoạch cụ thể như trên,tôi tin rằng sinh hoạt chuyên môn sẽ trở thành hoạt động có sức hấp dẫn với tất cả giáo viên Giáo viên sẽ được học hỏi lẫn nhau
Khi xây dựng kế hoạch xong cần phô tô phát cho mỗi cán bộ giáo viên trong nhà trường mỗi người một bản để có thời gian nghiên cứu góp ý kiến xây dựng
- Nâng cao vai trò của tổ trưởng các tổ chuyên môn.
Theo Điều 14 chương 2 Điều lệ trường Mầm non qui định nhiệm vụ của tổ
trưởng tổ chuyên môn là :“ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và các hoạt động giáo dục khác;Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và quản lý sử dụng tài liệu, đồ dùng, đồ chơi, thiết bị giáo dục của các thành viên trong tổ theo kế hoạch của nhà trường, nhà trẻ; Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non; Đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo viên Tổ chuyên môn sinh hoạt định kỳ
ít nhất hai tuần một lần”.
Soi vào các nhiệm vụ trên tôi đã chỉ đạo đối với tổ trưởng chuyên môn và giáo viên cốt cán: Trực tiếp cùng giáo viên dạy minh họa chuẩn bị bài dạy Làm nòng cốt khi thảo luận trong sinh hoạt chuyên môn và thực hiện hiệu quả sinh hoạt chuyên môn Truyền đạt sự đồng thuận và quyết định của nhà
trường cho tổ khối của mình cũng như truyền đạt lại các ý kiến của các giáo viên cho các nhóm Tổ trưởng trực tiếp chủ trì việc tổ chức sinh hoạt theo chủ
đề tại tổ Cụ thể:
Tất cả giáo viên đều phải được tham gia sinh hoạt chuyên môn vì mục đích của sinh hoạt chuyên môn mới là xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong nhà trường và tạo ra cơ hội học tập cho tất cả mọi người Trong sinh hoạt chuyên môn cần tích cực chia sẻ, hỗ trợ đồng nghiệp chuẩn bị bài dạy minh họa Tác phong đúng mực khi dự giờ, tránh những hành động làm ảnh hưởng