- Theo nghĩa phổ thông kinh điển: CK là những giấy tờ có giá có thể đem mua bán trên TTCK gồm cổ phiêu, trái phiếu - Ngày nay: công cụ vốn dài hạn là cổ phiếu, trái phiếu và các chứng từ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
UEH UNIVERSITY
PHÂN HIỆU VĨNH LONG
BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
Môn: Thị Trường Chứng Khoán
Chủ đề 1: Tác động của đại dịch Covid19 đến TTCK Việt Nam Giáo viên hướng dẫn: TS Nguyễn Hữu Huân Thành viên nhóm:
Trần Ngọc Hiếu Hiền 31201029669
Hồ Lâm Khánh Linh 31201029415
Nguyễn Thanh Phong 31201029675
Phạm Nguyễn Anh Thi 31201029495
Trần Toàn 31201029680
Đinh Lâm Trường 31201029689
Vĩnh Long, ngày 12 tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
I Lý thuyết và nội dung liên quan tớithị trường chứng khoán tại
Việt Nam: 1
1 Khái niệm chứng khoán và thị trường chứng khoán( TTCK): 1
a Khái niệm về chứng khoán(CK): 1
b Khái niệm về TTCK: 1
2 Bản chất, đặc điểm và chức năng của TTCK: 2
a Bản chất của TTCK: 2
b Đặc điểm của TTCK: 2
3 Vai trò và những hạn chế của TTCK: 2
a Vai trò của TTCK: 2
b Hạn chế của TTCK: 3
4 Phân loại TTCK: 3
4.1 Căn cứ vào hàng hóa trên thị trường: 3
4.2 Căn cứ vào quá trình lưu thông CK: 4
4.3 Căn cứ trên phương diện pháp lý: 4
4.4 Căn cứ vào phương thức giao dịch: 5
5 Quá trình hình thành và pháy triển của TTCK: 5
5.1 TTCK Thế giới: 5
5.2 Thị trường chứng khoán Việt Nam: 6
II Thực trạng thị trường chứng khoán tại Việt Nam khi bị tác
Trang 31 Giao dịch của nhà đầu tư: 7
2 Hàng hóa trên thị trường tăng đa dạng: 9
3 Tính thanh khoản của thị trường cao: 10
III Dự báo về thị trường chứng khoán tại Việt Nam sau khi đại dịch Covid -19 đi qua: 10
IV Đề xuất, kiến nghị và giải pháp liên để tác động tới thị trường chứng khoán Việt Nam khi có đại dịch Covid-19:……… 11
1 Đối với nhà đầu tư cá nhân: 11
2 Đối với các cơ quan quản lý Nhà Nước: 12
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 4I Lý thuyết và nội dung liên quan tới thị trường chứng khoán tại Việt Nam:
1 Khái niệm chứng khoán và thị trường chứng khoán( TTCK):
a Khái niệm về chứng khoán(CK):
- Nghĩa cơ bản( Securities): bằng chứng bằng giấy trắng mực đen, chứng nhận khoản tiền vốn mà người sở hữu chúng bỏ ra nhường quyền sở hữu chúng cho người khác
- Theo nghĩa rộng của các nhà kinh tế: mọi chứng từ tài chính ( Financial Document)
có thể chuyển nhượng được
- Theo nghĩa phổ thông( kinh điển): CK là những giấy tờ có giá có thể đem mua bán trên TTCK gồm cổ phiêu, trái phiếu
- Ngày nay: công cụ vốn dài hạn là cổ phiếu, trái phiếu và các chứng từ tài chính khác( các công cụ phái sinh)
- Chứng khoán là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ
ký quxy đầu tư chứng khoán( Investment Unit) và một số loại khác theo quy định của pháp luật (Luật chứng khoán năm 2016- Việt Nam)
- Vị trí của TTCK:
b Khái niệm về TTCK:
Trang 5- TTCK là thị trường mua bán các công cụ vốn dài hạn như cổ phiếu, trái phiếu cà các
công cụ phái sinh khác
2 Bản chất, đặc điểm và chức năng của TTCK:
a Bản chất của TTCK:
- Hình thức: là việc thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán
- Bản chất:
Là quá trình vận động tiền vốn từ chủ thể sở hữu sang chỉ thể kinh
doanh( NĐT-DN/NN)
vốn bằng tiền
b Đặc điểm của TTCK:
- Chịu sự phan phối của quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh và loại hàng hóa đặc biệt
Giá cà là giá phải trả cho quyền sử dụng tiền vốn: lợi ức( cổ tức, trái tức)
- Thị trường mang tính tổ chức cao, nguyên tắc nghiêm ngặt
- Nhạy cảm với các iến cố chính trị và tình trạng kinh tế cảu Doanh nghiệp , quốc gia, thế giới,
- Gặp nhiều rủi ro
3 Vai trò và những hạn chế của TTCK:
a Vai trò của TTCK:
- Tạo vốn chi nền kinh tế
Trang 6- Cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng
- Là công cụ đánh giá doanh nghiệp, đánh giá ngành KT và dự đoán tương lai
- Phản ánh tình trạng kinh té vĩ mô, giúp nhà nước thực hiện chính sách kinh tế vĩ mô
b Hạn chế của TTCK:
- Đầu cơ chứng khoán, lũng loạn thị trường
- Mua bán nội gián
- Bán khống
- Lũng loạn doanh nghiệp
- Hành vi làm thiệt hại nhà đầu tư
- Thành viên HĐQT, Ban GĐ, Ban KS tổ chức PH, niêm yết
- Người tiếp cận thông tin nội bộ do vị trí công việc trong tc PH, niêm yết
- Cổ đông lớn của tổ chức PH, tổ chức niêm yết
- Cá nhân làm việc tại ủy ban chứng khoán nhà nước, trung tâm giao dịch chứng khoán, sở giao dịch chứng khoán
- Người kiểm toán hợp đồng tổ chức của tổ chức phát hành, tổ chức niêm yết
- Cá nhân làm việc trong các tổ chức trung gian trên TTCK
- Cá nhân làm việc trong các tổ chức có quan hệ hợp tác kinh doanh với các tổ chức phát hành và tổ chức niêm yết
- Các tổ chức và cá nhân có liên quan khác
4 Phân loại TTCK:
4.1 Căn cứ vào hàng hóa trên thị trường:
Trang 7a TT cổ phiếu( The Stock Market):
- Phát hành cổ phiếu mới
- Mua bán lại cổ phiếu cũ
b TT trái phiếu(The Bond Market):
- Phát hành trái phiếu và mua đi bán lại trái phiếu cũ Gồm 2 loại trái phiếu chính phủ
và trái phiếu doanh nghiệp
c TT các công cụ phái sinh:
4.2 Căn cứ vào quá trình lưu thông CK:
a Thị trường sơ cấp:
- Là thị trường mua bán CK mới phát hành lần đầu tiên ra thị trường( thị trường phát hành)
- Đặc điểm
tế
b Thị trường thứ cấp:
- Mua bán Ck đã được phát hành trên TTSC đang được lưu thông trên TT( TTCK cũ)
- Đặc điểm
chứng khoán
mới cho nền kinh tế, không ảnh hưởng trực tiếp nguồn vốn của các tổ chức đã phát hành chứng khoán
Trang 84.3 Căn cứ trên phương diện pháp lý:
a Thị trường tâp chung(The Stock Exchange):
- Hoạt động tập trung tại các sở GDCK
- Hoạt động theo quy định chặt chẽ của pháp luật
- Chỉ mua chứng khoán đã được niêm yết trên sở giao dịch( TT niêm yết)
- Giá được xác định trên cơ sở đấu giá công khai
b TTCK phi tập chung(OTC:Over The Counter):
- Không có địa điểm giao dịch tập trung
- Là thị trường bậc cao về kĩ thuật tự động hóa giao dịch
- Giao dịch các loại chứng khoán không được niêm yết trên sở giao dịch nhưng phải đăng kí và được niêm yết OTC
c TTCK thứ 3( The Third Market):
- Thị trường hoàn toàn tự do
- Giao dịch các loại chứng khoán niêm yết ở 3 loại thị trường trên
- Rủi ro cao
4.4 Căn cứ vào phương thức giao dịch:
a Thị trường giao ngay( TT thời điểm: Spot Market):
- Giao dịch mua bán theo lệnh của khách hàng và sẽ được thanh toán vào 1 ngày gần nhất sau đó theo quy định
- VD: T+3, T+5, T+1,T+0
b Thị trường tương lai(Future Market):
- Thị trương mua bán các hợp đồng tương lai ( TT dài hạn)
Trang 95 Quá trình hình thành và pháy triển của TTCK:
5.1 TTCK Thế giới:
- 1453: Buổi học đầu tiên tại 1 lữ quán ở Bruges- Bỉ
- 1547: Mậu dịch trường rời đến cảng Auvers- Bỉ
- 1606: Công ty CP đầu tiên của thế giới ra đời (nước Anh)
- 1875- 1913: TTCK phát triển mạnh cùng sự ptriển ktế TG
- 1929: khủng hoảng TTCK New York, TTCK Tây Âu, Bắc Âu và Nhật Bản (ngày thứ 5 đen tối: 29/10/1929)
- Sau chiến tranh TG thứ 2: phục hồi và phát triển mạnh
- 1987: Khủng hoảng TC TG, TTCK suy sụp (ngày thứ 2 đen tối 19/T10/1987)
- 1989: Ổn định và phát triển Các QG sử dụng nhiều biện pháp để cải cách TTCK: Luật CK, dịch vụ CK, Thuế, TT không chính thức, kỹ thuật
- 2020 : Thị trường CK trên toàn thế giới đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19
5.2 Thị trường chứng khoán Việt Nam:
- 20/07/2000: khai trương trung tâm giao dịch chứng khoán tại TP Hồ Chí Minh
- 28/7/2000: Phiên giao dịch đầu tiên: 2 loại CP: REE, SAM
- Cuối năm 2007: nâng cấp thành Sở GDCKTPHCM (HOSE: Ho Chi Minh Stock Exchange); http://www.hsx.vn
- 8/3/2005: Khai trương sàn GD CK Hà Nội
-14/7/2005: Phiên giao dịch đầu tiên ở sàn GD HN (HNX: Hanoi Stock Exchange); http://www.hnx.vn
Trang 10- Từ 2007- 2009: TTCKVN suy sụp do ảnh hưởng ktế TG.
- Từ cuối 2009 - 2019: TTCKVN dần được phục hồi
- 2020: Thị trường chứng khoán bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19
II Thực trạng thị trường chứng khoán tại Việt Nam khi bị tác động bởi đại dịch Covid-19:
1 Giao dịch của nhà đầu tư:
- Tại Việt Nam, nhà đầu tư cá nhân đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của thị trường trong suốt 20 năm qua Từ năm 2016 đến năm 2021, khối lượng và giá trị giao dịch của nhà đầu tư luôn xoay quanh mức 80% Mặc dù năm 2019, tỷ lệ này xuống thấp nhất (79%) nhưng lập tức quay trở lại 86% vào nửa cuối năm 2020 và 88% trong tháng 01/2021 Lượng suy giảm đầu năm 2020 là do những tác động đáng
kể của đại dịch Covid-19
- Trong hơn một năm vừa qua các quốc gia khác trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang trở nên suy thoái do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 Nhưng Việt Nam vẫn may mắn trở thành quốc gia hiếm hoi vẫn ghi nhận sự tăng trưởng Theo như các chuyên gia kinh tế nhận định rằng lý do khiến nền kinh tế Việt Nam ổn định
và có sự tăng trưởng như vậy là nhờ sự nỗ lực trong việc ngăn chặn sự lây lan của đại dịch Covid-19
* Thị trường chứng khoán của Việt Nam năm 2020:
- Vượt qua những khó khăn cũng như là thách thức do ảnh hưởng của đại dịch Covid thì TTCK Việt Nam năm 2020 đã ghi nhận được thành công trên nhiều phương diện Những thành tựu ta phải kể đến là:
thị trường theo đó cũng tăng 60% và đạt 320 triệu USD/phiên Giá trị giao dịch trên thị trường phái sinh và thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng tăng trưởng vượt bậc Đây quả là tín hiệu khá đáng mừng
Trang 11 Mặc dù dịch bệnh hoành hành nhưng số lượng tài khoản vẫn tăng Cụ thể là số tài khoản được mở là hơn 393 nghìn, gấp đôi so với năm 2019 Với sự tham gia tích cực của các nhà đầu tư trong nước đã dẫn dắt “cuộc chơi” trong bối cảnh dịch bệnh, đi ngược lại xu hướng bán ròng từ khối ngoại Điều này cho thấy nhà đầu tư trong nước đã có bước trưởng thành và không phụ thuộc nhiều vào hoạt động mua bán của khối ngoại
SSIAM, Vinacapital, Mirae Asset,… đã góp phần vào việc nhanh chóng thu hút một lượng nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) và trong nước tham gia Điều này đã phản ánh nhu cầu cần những sản phẩm và công cụ đầu tư mới của nhà đầu tư
chứng khoán (CTCK) trong việc triển khai các sản phẩm mới và cung cấp margin cho thị trường Cùng với quá trình tăng vốn, các CTCK tăng mạnh chủ động huy động vốn từ các nguồn khác nhau như phát hành trái phiếu, vay tín chấp từ ngân hàng nước ngoài… khiến cho nguồn cung cấp margin không phụ thuộc quá nhiều vào hạn mức của các ngân hàng Hoạt động cung cấp margin nhờ vậy được đẩy mạnh và không gián đoạn cùng với mức tăng thanh khoản thị trường hỗ trợ đáng kể xu hướng tăng điểm và ổn định của thị trường
Qua đó ta cũng thấy rằng chuyển biên của TTCK Việt Nam vào năm 2020 là rất tích cực Kỳ vọng đặt ra trong năm 2021 cũng không hề nhỏ khi mọi yếu tố đang thuận lợi hỗ trợ đà tăng điểm của thị trường Các quy định hướng dẫn sau khi Luật Chứng khoán sửa đổi có hiệu lực cùng với việc nâng cấp hệ thống giao dịch của các
Sở Giao dịch Chứng khoán (SGDCK) và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán là nội dung đáng chú ý nhất trong năm 2021 Đặc biệt, trong bối cảnh công nghệ giao dịch đang là điểm nghẽn của thị trường trong năm 2020, một năm nhiều biến động nhưng đầy tích cực và hứa hẹn sẽ có những bước đi mới và đột phá hơn vào năm 2021 Sự bứt phá và tăng trưởng của TTCK vào cuối năm 2020 đã khiến cho các nhà đầu tư mang một tâm trí khá bất ngờ nhưng cũng xen lẫn sự lo ngại
*Thị trường chứng khoán của Việt Nam năm 2021:
Trang 12- Chỉ còn hơn 2 tháng nữa là kết thúc năm 2021 đồng nghĩa với đó là TTCK Việt Nam cũng khép lại với những kỉ lục được thiết lập từ điểm số, tới tính thanh khoản hay tiếp nữa là số tài khoản mới được mở, chính điều này cho chúng ta thấy một cái nhìn khác về TTCK tại Việt Nam vào thời điểm hiên tại đó chính là ngày càng trở nên hấp dẫn và là kênh đầu tư khá quan trọng đối với giới đầu tư
nay tại mức 1.424.28 điểm Mặc dù cho sau đó, dịch COVID-19 bùng phát trở lại ở nhiều tỉnh thành trên cả nước, gây ra nhiều tác động xấu đến nền kinh tế, nhưng VN-Index chỉ điều chỉnh giảm với mức vừa phải, không quá thấp và vẫn giữ vững được vùng dao động trong khoảng từ 1.280 - 1.380 điểm Để lý giải cho hiện tượng này thì các chuyên gia từ công ty TNHH Chứng khoán ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam(VCBS) cho rằng,các nhà đầu tư vẫn có niềm tin nhất định vào triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam với
kỳ vọng “sau cơn mưa trời lại sáng”, dịch bệnh sẽ được kiểm soát và kinh tế dần hồi phục sau đó
cổ phiếu và tăng trưởng hơn 120% so với bình quân cùng kì năm 2020 Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên cũng tăng gấp gần 4 lần so với quý III/2020
và đạt 19,711.09 tỷ đồng Dòng tiền vào thị trường chứng khoán tiếp tục có xu hướng tăng trong tháng 10 dù VN-Index vẫn chưa vượt được mốc 1.400 điểm
ròng của nhà đầu tư nước ngoài vẫn là chủ đạo Trong đó, các giai đoạn mà khối ngoại mua ròng là tháng 4 và tháng 7, tương ứng với thời điểm VN-Index vượt đỉnh lịch sử 1.200 điểm và xác lập đỉnh cao mới tại 1424.28 điểm Từ đầu năm đến ngày 30/9/2021, giá trị bán ròng của khối ngoại là hơn 41.000 tỷ đồng trên toàn thị trường Tuy nhiên, theo VCBS, bắt đầu từ giữa tháng 8, dòng tiền khối ngoại đã bắt đầu có những tín hiệu phục hồi trở lại Tháng 9 và tháng 10 Việt Nam cũng đã ghi nhận tín hiệu mua ròng trở lại từ nhà đầu tư nước ngoài
những năm gần đây Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cuối tháng 9/2021,
Trang 13tính chung cả thị trường cổ phiếu và trái phiếu có vốn hóa đạt tới 8.314.897 tỷ đồng, tương đương 133,83% GDP, tăng 24,4% so với cuối năm 2020
2 Hàng hóa trên thị trường tăng đa dạng:
- Triển vọng kinh tế toàn cầu được cải thiện và tiến triển trong việc tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 đã thúc đẩy tỷ suất sinh lời của trái phiếu tại Việt Nam Trong bối cảnh đó, thị trường trái phiếu bằng đồng nội tệ của Việt Nam cũng tăng 8,1% so với quý 3/2020, đạt 71 tỷ USD vào cuối tháng 12/2020, bởi sự gia tăng đều đặc của trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp
- Trái phiếu chính phủ Việt Nam tăng 7,1% so với quý 3/2020, đạt 58,8 tỷ USD vào cuối tháng 12/2020, chiếm 82,8% tổng lượng trái phiếu của cả nước Trái phiếu doanh nghiệp cũng duy trì tăng trưởng, với mức tăng 13,6% so với quys 3/2020 và 169,5%
so với cùng kỳ năm trước, đạt 12,2 tỷ USD vào cuối tháng 12/2020
3 Tính thanh khoản của thị trường cao:
- Thanh khoản tăng mạnh là điểm nhấn của TTCK Việt Nam trong năm 2020, đặc biệt
là những tháng nửa đầu năn 2021 Theo thông tin từ Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), kết thúc phiên giao dịch ngày 31/05/2021, các chỉ số chứng khoán trên HOSE giữ vững chuỗi tăng trưởng ấn tượng trong suốt 5 tháng đầu năm 2021
- Dòng tiền mới từ nhà đầu tư F0 mang đến tính thanh khoản cao cho TTCK Các dòng vốn từ các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) cũng tác động tích cực đến TTCK Việt Nam trong năm 2020 và những tháng đầu năm 2021 Ngoài các quỹ ETF quen thuộc như FTSE ETF, VFM VN30 hay V.N.M ETF, sự bùng nổ của các quỹ ETF nội cũng cho thấy được sức hấp dẫm của TTCK Việt Nam
- Tính thanh khoản cao của thị trường đến từ hai lý do:
hồi cao hơn so với các nước khác nhờ công tác quản lý, kiểm soát tốt đại dịch Covid-19 Việt Nam cũng có nhiều cơ hội hưởng lợi từ sự dịch chuyển hiện nay của các chuỗi cung ứng những quốc gia có chi phí sản xuất thấp
Trang 14 Bên cạnh đó, nội tại TTCK trong nước năm 2021 sẽ có nhiều thay đổi tích cực
về chất, yếu tố nội tại của doanh nghiệp niêm yết cũng tương đối tốt Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết theo báo cáo tài chính quý 4/2020 (chưa kiểm toán) ghi nhận 82% doanh nghiệp có lãi
III Dự báo về thị trường chứng khoán tại Việt Nam sau khi đại dịch Covid -19
đi qua:
- Ta có thể thấy, đã có những tín hiệu tích cực bắt đầu xuất hiện như: nửa cuối tháng 9 bắt đầu ghi nhận mức thặng dư thương mại trở lại sau hơn 5 tháng thâm hụt liên tiếp và FDI duy trì tốc độ tăng trong bối cảnh nền kinh tế chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh là những tín hiệu tích cực cho thấy, sức hút của Việt Nam đối với cộng đồng đầu tư quốc tế
- Thời gian tới, khi có vacxin và thuốc điều trị Covid 19 thì nền kinh tế được kỳ vọng tiếp tục phục hồi nhờ việc Chính phủ thúc đẩy đầu tư công Theo đó, Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh việc giải ngân đầu tư công những tháng cuối năm, nhằm đạt
ít nhất 95% so với kế hoạch năm 2021 là 461.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ kinh tế phục hồi
- Tiếp đó lợi nhuận nhóm cổ phiếu vốn hoá lớn nhất thuộc Top 50 chiếm 89% đại diện thị trường, dự báo sụt giảm lợi nhuận 3,3% so với cùng kỳ Đây là mức không quá lớn trong bối cảnh gần như nền kinh tế bị gián đoạn do ảnh hưởng dịch bệnh
IV Đề xuất, kiến nghị và giải pháp liên để tác động tới thị trường chứng
khoán Việt Nam khi có đại dịch Covid-19:
- Đại dịch COVID-19 xuất hiện vào năm cuối thực hiện Chiến lược phát triển kinh
tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2020 và khả năng cao là sẽ ảnh hưởng đến một vài năm đầu của giai đoạn 2021 - 2030 đang đặt ra và sẽ những thách thức mới không lường trước được Đây là cú sốc khá bất ngờ làm nền kinh tế Thế Giới nói chung và Việt Nam nói riêng bị chệch khỏi đường ray đang trên đà phát triển kể từ năm 2012 Vì thế, để nền kinh tế nhanh chóng quay trở lại quỹ đạo phát triển bình thường mới, cú sốc dịch bệnh “vô tiền khoáng hậu” này cần có những xử lý kịp thời, không để kéo