SKKN Cách làm đồ dùng dạy học mô hình động quá trình tự nhân đôi ADN

SKKN Cách làm đồ dùng dạy học mô hình động quá trình tự nhân đôi ADN SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT NGA SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CÁCH LÀM ĐỒ DÙNG DẠY HỌC “MÔ HÌNH ĐỘNG QUÁ TRÌNH TỰ NHÂN ĐÔI ADN” Người thực hiện Đào Duy Toàn Chức vụ Giáo viên Đơn vị công tác Trường THPT Nga Sơn SKKN thuộc lĩnh vực Sinh Học THANH HOÁ, NĂM 20016 SangKienKinhNghiem net 1 MỤC LỤC Trang 1 Đặt vấn đề 2 1 1 Lý do chọn đề tài 2 1 2 Mục đích nghiên cứu 2 1 3 Đối tượng nghiên cứu 2 1 4 Phương pháp nghiên cứu[.]

S Ở GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT NGA SƠN

CÁCH LÀM ĐỒ DÙNG DẠY HỌC “MÔ HÌNH ĐỘNG QUÁ

TRÌNH T Ự NHÂN ĐÔI ADN”

Ng ười thực hiện: Đào Duy Toàn

Ch ức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THPT Nga Sơn SKKN thu ộc lĩnh vực: Sinh Học

MỤC LỤC Trang

1 Đặt vấn đề 2

1.1 Lý do chọn đề tài 2

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 3

2.1 Cơ sở lý luận trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến 3

2.3 Các giải pháp sử dụng 3

2.4 Hiệu quả sáng kiến 8

3 kiến nghị, kết luận 9

3.1 Kết luận 9

3.2 Kiến nghị 9

1 MỞ ĐẦU 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

thức bằng tư duy trừu tượng (phân tích,so sánh, tổng hợp, vận dụng các kiến thức đã học….), dựa vào các mô hình mô phỏng, các sơ đồ, đồ thị khái quát hóa Theo hướng phát triển các phương pháp tích cực, cần sử dụng đồ dùng dạy học và thiết bị dạy học như là nguồn dẫn tới kiến thức mới bằng con đường khám phá Vì vậy các Giáo Viên cần bổ sung bằng cách tự làm những

phần mềm máy tính, đặc biệt là các mô hình động tạo thuận lợi cho việc giảng dạy của Giáo Viên và tạo hứng thú cho học sinh dễ tiếp thu Trong đó

1.2 Mục đích nghiên cứu.

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để hoàn thành sáng kiến trên tôi sử dụng các phương pháp sau:

được Sở Giáo Dục cấp

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Nhờ các emzim tháo xoắn, ADN mẹ tách từ 1 điểm hình thành 2 chạc chữ Y,

ngược lại)

Mạch thứ hai có đầu 5’ – P tách trước thì mạch mới bổ sung lại được tổng hợp từng đoạn theo hướng ngược lại với chạc chữ Y

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến.

- Hiện nay đồ dùng dạy học (ĐDDH) trong các phòng thí nghiệm của các nhà trường ở Thanh Hóa nói chung và ở trường THPT Nga Sơn nói riêng đối với

- Trong phòng thực hành của các nhà trường có sơ đồ nhưng là tranh mô tả

3.3 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề.

3.3.1 Nguyên liệu cần có:

3.3.2 Cách làm.

- Biến hình 1.2 trong sách giáo khoa lớp 12 sinh học (nâng cao hoặc cơ bản) thành mô hình động để trình bày cơ chế tự nhân đôi ADN

Bước 1: Dùng 01 bìa cứng cỡ 60 x 80 cm để làm bảng biểu diễn sơ đồ

Bước 2: Đục các lỗ ở các vị trí xác định (như ở hình mô tả bên)

Bước 3: Dùng khuyết chân rết đặt vào lỗ, bè chân rết giữ chặt vào bìa cứng dùng để luồn, rút dây kéo

Bước 4: Dùng kéo cắt các khe chéo để các nuclêôtit đi qua

Bước 5: Dùng mảnh bìa cứng 20 x 40 cắt các phân tử của sơ đồ kích cỡ phù hợp với bảng trong đó có 2 mạch song song, các bazơ nitơ gồm 4 loại A,T,G,X được cắt cố định với 2 mạch tuân theo Nguyên Tắc Bổ Sung gồm 6 cặp nuclêôtit, cắt một vòng tròn để làm enzim

Bước 6: Dùng bìa màu dán để phân biệt các phân tử (như hình mô tả bên) Bước 7: Cắt đôi 2 mạch dùng keo dán cố định 1 nửa ở phía trên, dùng 2 ốc

dưới để 2 mạch này di chuyể được)

Bước 8 : Dùng dây cước để xâu enzim, các phân tử

3.3.3 Cách sử dụng sơ đồ động.

Cầm dây 8 kéo xuống thì phân tử enzim di động theo chiều từ dưới lên, đồng thời 2 mạch của ADN từ rừ tách nhau ở đoạn dưới

dấu ở phía sau sẽ di động qua các khe chéo tới liên kết bổ sung với G và T

cũng xảy ra một quả trình tương tự)

1 Phân tử enzim tách ADN

3 Dây kéo 2 mạch của ADN

4,5 Dây kéo nuclêôtit bổ sung

Sơ đồ lắp ráp phản ánh sự nhân đôi của ADN

8

A X

T T

T

6

2

9

X G

G G

X

3

X

7 7

A

A

A A

A

X

T

X

T

T

G

G

6

2

3

1

T

A

A A

X

G

G

3’

5’

5’

3’

3.3.3 Sử dụng mô hình động quá trình nhân đôi của ADN để dạy mục III bài 1 sinh học 12 nâng cao hoặc cơ bản “quá trình nhân đôi của ADN”.

sinh

Nội dung bài

mục III SGK

học sinh tìm hiểu thảo luận và

động quá trình nhân đôi ADN

ở SV nhân sơ

lời các câu hỏi sau

 ADN được nhân đôi

giải thích?

nào tham gia vào quá

sao ADN là gì ?

gốc phải theo nguyên

tắc nào ?

chiều ngược nhau mà

ezim ADN polimeraza

– 3’ , vậy quá trình liên

kết các nuclêôtit diễn ra

giống nhau hay khác

nhau ?

hợp liên tục? mạch nào

tổng hợp từng đoạn ? vì

SGK

Quan sát mô hình động

Thảo luận sau đó đại diện nhóm lên bảng trình bày

theo nguyên tắc bổ sung

* Diễn biến :

2 mạch đơn tách từ đầu đến cuối

mạch gốc

A gốc = T môi trường

T gốc = A môi trường

G gốc = X môi trường

X gôc = G môi trưòng

+ Trên mạch gốc C5 ->C3 mạch mới được tổng hợp liên tục, trên mạch gốc

(Okazaki)

sao ?

* Kết quả :

ADN con

PHIẾU HỌC TẬP Câu 1 : Quá trình nhân đôi ADN được thực hiện theo nguyên tắc gì?

C Nguyên tắc bổ sung và nguyên tắc bán bảo toàn

Câu 2: Trong quá trình nhân đôi ADN, vì sao trên mỗi chạc tái bản có một mạch được tổng hợp liên tục còn mạch kia được tổng hợp gián đoạn?

C Vì enzim ADN polimeraza chỉ tác dụng lên mạch khuôn 3’→5’

Câu 3: Quá trình tự nhân đôi của ADN chỉ có một mạch được tổng hợp liên tục, mạch còn lại tổng hợp gián đoạn vì

chiều 5, - 3,

3, - 5,

5, - 3,

D Hai mạch của phân tử ADN ngược chiều nhau và có khả năng tự nhân đôi theo nguyên tắc bổ xung

Câu 4 : Quá trình tự nhân đôi của ADN, en zim ADN - pô limeraza có vai trò

sung với mỗi mạch khuôn của ADN

Câu 5 : Khi nói về quá trình nhân đôi ADN, những phát biểu nào sau đây sai?

(1) Quá trình nhân đôi ADN diễn ra theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn

(2) Quá trình nhân đôi ADN bao giờ cũng diễn ra đồng thời với quá trình

phiên mã

A (2) B.(2), (3) C.(2), (5) D.(2), (3),(5)

2.4 Hiệu quả của sáng kiến:

thường tổ chức thi làm đồ dùng dạy học giữa các tổ nhóm bài Cũng với

trường THPT Hậu Lộc I trong cuộc thi tự làm đồ dùng dạy học cấp tỉnh tôi

đã đạt giải khuyến khích

là 2 lớp có đối tượng học sinh có chất lượng gần tương đương Cùng sử dụng

một phiếu học tập thực hiện trong thời gian 5 phút ta thu được kết quả sau:

Số học sinh trả

Số học sinh trả lời

cao hơn khi sử dụng tranh Đặc biệt hơn thái độ và tinh thần của học sinh rất vui,

hào hứng, sôi nổi khi mình được nhìn, cầm nắm, tự biểu diễn

3 KẾT LUẬN

đơn giản gần gũi với học sinh đặc biệt rất dễ làm ( học sinh có thể tự làm) Cho học sinh hiểu rằng kiến thức không ở đâu xa mà ngay quanh ta giúp các em tự tin

để tìm hiểu cuộc sống và để sống bảo vệ thiên nhiên, môi trường

3.2 Ý kiến – đề xuất.

- Vì năng lực nên đề tài nghiên cứu còn hạn chế tôi mong được sự hướng dẫn,

kiến góp ý cho từng đề tài gửi về cho các trường THPT theo hộp thư điện tử của trường để chúng tôi có cơ hội hoàn thiện thêm đề tài của mình cho các năm tiếp theo

khuyến khích, động viên, tạo điều kiện hơn nữa để giáo viên có cơ hội ; có đủ điều kiện để nghiên cứu, say với nghề hơn và truyền niềm say mê ấy đến với các

Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh nghiệm của tôi là do tôi viết, không sao chép lại của người khác

Tài liệu tham khảo