SKKN Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học, nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh và làm rõ Khái niệm cung Cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng ho 1 1 MỞ ĐẦU 1 1 Lí do chọn đề tài Thực hiện công văn số 7736/BGDĐT GDTrH ngày 14/11/2012 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về việc “Tổ chức cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn và dạy học theo chủ đề tích hợp dàn[.]
Trang 11 MỞ ĐẦU.
1.1 Lí do chọn đề tài.
Thực hiện công văn số 7736/BGDĐT-GDTrH ngày 14/11/2012 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về việc “Tổ chức cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn và dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung học”[1], bên cạnh đó Bộ Giáo dục và đào tạo hiện nay cũng đã
và đang chỉ đạo các địa phương, cơ sở giáo dục tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, học và thi Sự đổi mới gần đây nhất của Bộ Giáo dục và đào tạo đối với bậc THPT là áp dụng một kì thi THPT quốc gia, và chuyển một số môn từ thi tự luận sang thi trắc nghiệm trong đó có môn Giáo dục công dân (GDCD).Vậy để thích ứng được với yêu cầu đổi mới như hiện nay đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải nắm vững kiến thức, có kiến thức liên môn, biết vận dụng kiến thức liên môn, biết sử dụng kết hợp các loại phương tiện, phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực (KTDH) cũng như biết ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào dạy học nhằm khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc, để hướng tới phát huy tính tích cực, tính tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn trong học tập, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh lĩnh hội tri thức nhẹ nhàng, sinh động mà vững chắc Nhận thấy được tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực, trong những năm gần đây việc sử dụng kiến thức liên môn trong dạy học kết hợp với sử dụng kỹ thuật dạy học tích cực, CNTT đã và đang được coi là tâm điểm của giáo dục Việt Nam, nguyên tắc này được thực hiện ở tât cả các cấp học, ngành học, môn học trong đó có môn GDCD
Tuy nhiên, thực tế việc dạy học sử dụng kiến thức liên môn kết hợp với kỹ thuật dạy học tích cực, CNTT vào giảng dạy môn GDCD nói chung còn gặp nhiều lúng túng, vẫn còn một bộ phận giáo viên quá trình giảng dạy thường chỉ tập trung vào kiến thức đặc thù của bộ môn mà thiếu sự quan tâm, liên hệ với các bộ môn khác, cũng như việc tìm kiếm phương pháp, phương tiện, KTDH tích cực vào bài giảng bộ môn GDCD còn hạn chế, nên giờ học chưa gây được
sự hứng thú học tập cho học sinh, dẫn đến hiệu quả giáo dục của bộ môn chưa thực sự đạt được theo yêu cầu, nhất là hiện nay môn GDCD lại nằm trong kiến thức tổ hợp ban khoa học xã hội để xét công nhận tốt nghiệp và đại học cho học sinh THPT bắt đầu từ năm học 2016- 2017 này
Vì vậy, để làm rõ hơn tính tích cực và khả năng vận dụng kiến thức liên môn kết hợp với kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học môn GDCD, tôi
đã chọn đề tài “Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học, nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh và làm rõ: Khái niệm cung - cầu, mối quan hệ cung- cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá”(GDCD -11) làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm,
với muốn được chia sẽ kinh nghiệm dạy học với bạn bè đồng nghiệp và quý thầy
cô giáo trong ngành giáo dục tỉnh nhà
Trang 21.2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.
1.2.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở tìm hiểu những vấn đề lí luận về sử dụng kiến thức liên môn kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT, từ đó khẳng định rõ vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng kiến thức liên môn kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT trong dạy học môn GDCD ở
trường THPT nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh và làm rõ: “Khái niệm cung- cầu, mối quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD -11) Đề tài không đi sâu vào sử dụng tất cả kiến thức liên môn có liên
quan tới phần: “Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và
lưu thông hàng hoá” (GDCD -11) mà chỉ tập trung vào kiến thức của các bộ
môn gần gũi như: Toán học, Lịch sử, Địa lí
Đồng thời đề xuất các biện pháp sư phạm khi“Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học, nhằm làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD - 11)
1.2.2 Nhiệm vụ của đề tài:
Lựa chọn nội dung, kiến thức, tư liệu, hình ảnh liên môn liên quan đến đề tài và nội dung nghiên cứu, lựa chọn một số kĩ thuật dạy học tích cực qua đó thấy được sự vận dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực và những nội dung của
các môn học liên quan nhằm tăng thêm hiệu quả giảng dạy của đề tài này.Việc
đề cập đến nội dung kiến thức, khái niệm hoặc giao thoa giữa các môn học giúp các bộ môn bổ sung kiến thức cho nhau, làm sáng tỏ hơn những kiến thức học sinh được học trong bộ môn
Tìm hiểu tình hình hưởng ứng việc học tập môn GDCD của học sinh một
số lớp 11 ở trường THPT Hoằng Hoá 4, tìm hiểu nội dung chương trình sách giáo khoa GDCD lớp 11 bài 5: “Cung – cầu trong sản xuất và lưu thông hàng
hoá” để lựa chọn những nội dung cần có thể vận dụng kiến thức liên môn, hình
ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, nhằm gây hứng thú học tập cho học
sinh
Tiến hành thực nghiệm ở một số lớp để kiểm chứng các biện pháp sư phạm đề xuất trong đề tài, trên cơ sở đó rút ra kết luận khoa học và khẳng định tính khả thi của đề tài
1.3 Đối tượng nghiên cứu của đề tài:
Là quá trình“Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học, nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh và làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD- 11)
1.4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài:
Phương pháp xây dựng cơ sở lí thuyết, Phương pháp dạy học thực nghiệm, thu thập thông tin, tổng hợp kiến thức; Phương pháp điều tra khảo sát thực tế; Phương pháp thống kê, xử lí số liệu, so sánh, kết luận; …
Trang 3II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN.
2.1.1 Cơ sở lý luận
Sáng kiến kinh nghiệm của tôi được dựa trên cơ sở các quan điểm, nghị quyết của Đảng, của Bộ giáo dục và đào tạo về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo hiên nay
Thực hiện công văn số 7736/BGDĐT-GDTrH ngày 14/11/2012 Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về việc “Tổ chức cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn và dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung học” Mục đích khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức tổng hợp của các môn học khác nhau để giải quyết tình huống thực tiễn; tăng cường khả năng vận dụng tổng hợp, khă năng tự học, tự nghiên cứu của học sinh, thúc đẩy việc gắn kiến thức lí thuyết và thực hành trong nhà trường với thực tiễn đời sống; đẩy mạnh thực hiện dạy học theo phương châm “Học đi đôi với hành” [1]
Quyết định số: 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 6 năm 2006 của Bộ giáo dục và đào tạo đã nêu “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh phù hợp với đặc trưng môn học, phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học; Bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức lien môn vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hững thú học tập cho học sinh”.[2]
2.1.2 Cơ sở thực tiễn:
Dạy học liên môn là hình thức tìm tòi những nội dung giao thoa giữa các môn học với nhau, những khái niệm, tư tưởng chung giữa các môn học, tức là con đường tích hợp những nội dung từ một số môn học có liên hệ với nhau.Từ những năm 60 của thế kỉ XX, người ta đã đưa vào giáo dục ý tưởng tích hợp trong việc xây dựng chương trình dạy học.Tích hợp là một khái niệm của lí thuyết hệ thống, nó chỉ trạng thái liên kết các phần tử riêng rẽ thành cái toàn thể, cũng như quá trình dẫn đến trạng thái này
Ở Việt Nam thời pháp thuộc quan điểm tích hợp liên môn đã được thể hiển trong một số môn học của trường tiểu học, từ những năm 1987 việc nghiên cứu xây dựng môn tự nhiên – xã hội theo quan điểm tích hợp liên môn được thực hiện và được thiết kế đưa vào dạy học từ lớp 1 đến lớp 5, cho đến nay việc nghiên cứu quan điểm tích hợp trong quá trình dạy học chưa được thực hiện một cách hệ thống, đầy đủ, đặc biệt là ở bậc trung học Tuy nhiên, trong những năm ngần đây, do yêu cầu của xã hội, nhiều nội dung mới đã được tích hợp liên môn vào giảng dạy các môn nhất là đối với môn GDCD
Như vậy, có thể nói, giáo viên GDCD đã dược làm quen và vân dụng nguyên tắc dạy học tích hợp liên môn từ khá sớm Thế nhưng, trong thực tế giảng dạy phần lớn giáo viên đã vận dụng nguyên tắc này một cách sơ sài, hầu hết mới dừng lại ở mức độ liên hệ thông thường, thậm chí có giáo viên còn bỏ qua, nên chưa phát huy được tính tích cực trong học tập của học sinh, chưa đạt được hiệu quả trong dạy học của giáo viên
Trang 4Xuất phát từ nhu cầu của ngành giáo dục Việt Nam giai đoạn 2010-2020:
“Tiếp tục đổi mới và hiện đại hoá phương pháp giáo dục”, dựa trên quan điểm
đó và được sự chỉ đạo chuyên môn của lãnh đạo các cấp ngành giáo dục Đặc biệt là công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học được thống nhất từ Ban giám hiệu đến các tổ, nhóm và từng cá nhân, quán triệt sâu sắc việc sử dụng phương pháp, phương tiện, kĩ thuật dạy học tích cực, kiến thức liên môn một cách phù hợp đối với từng bộ môn, từng bài học cụ thể nhằm nâng cao chất lương dạy và học tại trường THPT Hoằng Hoá 4, nên tôi đã sử dụng “ Kiến thức liên môn kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào công tác dạy học của mình
Việc sử dụng kiến thức liên môn chủ yếu tôi sử dụng kiến thức, công thức, đồ thị, hình ảnh của (Toán học, Lịch sử, Địa lí), kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học làm cho hiệu quả dạy và học
phần “Khái niệm cung- cầu, mối quan hệ cung- cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” ( GDCD -11) được nâng cao, giúp học sinh học bài với niềm say mê
và hứng thú hơn Đồng thời làm cho các em hình dung được một cách chân thực, sinh động về hoạt động kinh tế Việt Nam cũng như kinh tế thế giới thông qua mối quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá, qua đó hình thành ở học sinh biết nhìn nhận, đánh giá đúng bản chất vận động của quy luật cung- cầu Từ đó học sinh có thể biết vận dụng tốt quy luật cung – cầu trong cuộc sống hàng ngày khi là người mua, người tiêu dùng và khi là nhà sản xuất, nhà kinh doanh trong tương lai, góp phần vào phát triển nền kinh tế nước ta
2.2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ.
Môn GDCD là môn học ngoài hình thành thế giới quan duy vật và
phương pháp luận khoa học, quan điểm biện chứng, giáo dục pháp luật, giáo dục lòng yêu nước, yêu cái đẹp, sống có ý thức, có trách nhiệm trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc còn trang bị kiến thức về kinh tế chính trị cho thế hệ trẻ, tuy nhiên thực tế vẫn còn một bộ phận không nhỏ học sinh phổ thông ít quan tâm đến tiết học, môn học Nguyên nhân là do: Tiết học buồn tẻ, kiến thức khô khan, nhiều lí thuyết Điều này được thể hiện thông qua bảng sau:
Lưu ý: Phiếu điều tra dùng để đánh giá “nguyên nhân” cho nhóm thực nghiệm
và nhóm đối chứng là giống nhau (phụ lục 1)
Nguyên nhân không thích học môn GDCD
Do tiết học buồn
tẻ, không lôi cuốn
Do kiến thức SGK khô khan, nhiều lý thuyết
Ý kiến khác hoặc thích học môn GDCD
Lớp Sĩ số
Trang 5Từ kết quả điều tra trên cho thấy, học sinh chưa có hứng thú học tập với
bộ môn do nhiều nguyên nhân Song nguyên nhân chủ yếu nhất là do chất lượng giảng dạy của giáo viên còn hạn chế, chưa thực sự đầu tư cho chuyên môn dẫn đến tiết học không có gì mới mẻ, đơn điệu, khô khan buồn tẻ…do đó không đủ sức gây được sự chú ý, hấp dẫn từ phía người học, chưa phát huy được tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh trong giờ học, nhiều học sinh chưa xác định được tầm quan trọng của bộ môn
Vậy làm thế nào để các em có thể lĩnh hội, vận dụng được những kiến thức một cách có hệ thống, bài bản mà không bị đơn điệu, khô khan, nhàm chán trong từng nội dung của bài học Điều đó đòi hỏi những giáo viên dạy môn giáo dục công dân phải biết lựa chọn kiến thức, phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp với từng bài, từng chủ đề, từng đối tượng học sinh, đặc biệt phải chú ý đến nhu cầu tư duy, tâm lý muốn khám phá cái mới, cái độc đáo ở học sinh THPT
Do đó, dạy học theo chủ đề “Sử dụng kiến thức liên môn kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT ” là một trong những nguyên tắc quan trọng trong dạy học nói chung và dạy học môn GDCD nhất là làm rõ phần : “Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD- 11) nói riêng, đây được coi là một quan niệm dạy học hiện đại nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục
Dạy học sử dụng kiến thức liên môn làm cho người học nhận thức được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của các đời sống xã hội, khắc phục được tính tản mạn rời rạc trong kiến thức
Dạy học sử dụng kiến thức liên môn kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT trong dạy học môn GDCD là hình thức liên kết những kiến thức giao thoa với môn GDCD…Từ đó rèn luyện cho học sinh kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn vào cuộc sống và ngược lại từ kiến thức cuộc sống để giải quyết các vấn đề liên quan đến môn học
Chính vì vậy năm học 2016 -2017 tôi đã “Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học nhằm làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD - 11) đã bước đầu thu được những tín hiệu tích cực đáng khích lệ từ phía học sinh, đa số các em rất hào hứng, chờ đợi các tiết học khi cô giáo sử dụng phương pháp ở trên vào giảng dạy, được các em kích thích khai thác, lĩnh hội kiến thức một cách đầy hứng thú Là một giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, nhiều năm đạt và vựơt chỉ tiêu chuyên môn đề
ra, cùng với công tác bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi cấp tỉnh luôn đạt thành thích cao, nhiều năm liền được xếp đồng đội nhất toàn tỉnh và năm học 2016
-2017 đội tuyển học sinh giỏi cẩp tỉnh do tôi phụ trách bồi dưỡng đã đạt thành tích (3 giải nhì, 1 giải ba) xếp trong tốp đầu toàn tỉnh đã góp phần khẳng định sự đổi mới phương pháp dạy học của tôi ở trên là cần thiết
Trang 62.3 GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
2.3.1 Xác định vai trò của việc “Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, một số kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học, nhằm làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD 11)
minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT” một cách phù hợp với nội dung bài học và tâm sinh lý lứa tuổi là một yêu cầu đặc biệt quan trọng trong dạy học môn GDCD nói chung và làm rõ: “Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung - cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD -11) nói riêng, giúp tiết học đạt được hiệu quả tốt theo yêu cầu, góp phần hình thành cho học sinh phương pháp học tập chủ động, tích cực, sáng tạo, học sinh khắc sâu kiến thức và có khả năng sử dụng kiến thức liên môn vận dụng nhất định trong việc thực hiện và xử
lý các tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống hàng ngày
2.3.2 Những nguyên tắc cơ bản khi “Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học nhằm làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung- cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD 11)
Để đạt được hiệu quả tối ưu, lôi cuốn, kích thích được tối đa khả năng tìm
tòi, sáng tạo của học sinh, trong quá trình “Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử,
Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy
học, nhằm làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung- cầu trong sản xuất
và lưu thông hàng hoá” (GDCD 11), giáo viên cần chú ý các nguyên tắc cơ bản
sau:
Một là: Kiến thức (Toán học, Lịch sử, Địa lí), hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật
dạy học tích cực, CNTT khi sử dụng cần phải bám sát nội dung bài học theo chuẩn kiến thức, chuẩn kĩ năng, phù hợp với khă năng nhận thức và tâm lí lứa tuổi học sinh
Hai là: Tìm hiểu kĩ yêu cầu của bài về kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí,
hình ảnh minh hoạ, CNTT đây chính là một trong những cơ sở để giáo viên lựa chọn tài liệu và phương tiện dạy học, kĩ thuật dạy học nhằm đảm bảo tính chính xác, phù hợp với yêu cầu bài giảng, đảm bảo tính khoa học của bộ môn
Ba là: Sử dụng tích hợp kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT phải đảm bảo tính khoa học, thẩm mỹ, sống động, súc tích và mang tính giáo dục có thể được khai thác theo nhiều hướng khác nhau nhưng phải phù hợp với kiến thức của bài học, từng phạm vi kiến thức của bài học
Bốn là: Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh
minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT phải biết lựa chọn nội dung có nội dung phù hợp với nội dung kiến thức và mục đích của bài học
Năm là: Giáo viên phải hiểu và nắm vững cách tiến hành sử dụng kiến thức
Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh, kĩ thuật dạy học tích cực, vận
Trang 7dụng một cách linh hoạt, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí, trình độ hiểu biết, nhận thức và tư duy của từng học sinh, và với điều kiện cơ sở vật chất hiện có
Sáu là: Dạy học theo sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực có ba mức độ: ở mức độ thấp, giáo viên nhắc lại tài liệu, sự kiện, kĩ năng các môn có liên quan, cao hơn đòi hỏi học sinh nhớ lại và vận dụng kiến thức đã học của các môn học ở trên, và cao nhất đòi hỏi học sinh phải độc lập giải quyết các bài toán nhận thức bằng vốn kiến thức đã biết, huy động các môn có liên quan theo phương pháp nghiên cứu
Bảy là: Tùy theo khoa học cụ thể mà có thể liên môn được cả các môn tự
nhiên (Toán học), các môn xã hội (Lịch sử, Địa lí) với môn GDCD…Ở mức độ cao, liên môn này sẽ hình thành những môn học mới, chứ không phải là một sự lắp ghép thông thường các môn riêng rẽ lại với nhau, tuy nhiên các môn vẫn giữ
vị trí độc lập với nhau, chỉ liên môn những phần gần nhau Ở mức độ thấp thì việc liên môn được thực hiện trong mối quan hệ liên môn, những môn được học riêng rẽ nhưng cần chú ý đến những nội dung có liên quan đến các bộ môn khác, trong quá trình dạy học chỉ cần khai thác, vận dụng các kiến thức có liên quan đến bài giảng mình đang thực hiện
Tuy nhiên, trong quá trình “Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực vào dạy học, nhằm làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD- 11), giáo viên cần phải vận dụng một cách linh hoạt và đồng
bộ tất cả các nguyên tắc trên sẽ tạo được sự hứng thú thực sự từ người học.Từ
đó các em sẽ có nhu cầu được tìm hiểu kiến thức, nhớ lâu kiến thức và áp dụng kiến thức trong học tập và cuộc sống qua từng bài học cụ thể
2.3.3 Các bước sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy hoc nhằm làm rõ: “Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD- 11)
Các bước “Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT vào dạy học nhằm làm rõ: Khái niệm cung – cầu, mối quan hệ cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (GDCD- 11), giáo viên cần thực hiện các bước cơ bản sau:
Bước1 Giáo viên lựa chọn kiến thức liên môn, hình ảnh minh hoạ, CNTT
phù hợp với nội dung bài học có thể sử dụng kiến thức (Toán học, Lịch sử, Địa
lí, hình ảnh ) Đồng thời cần lựa chọn phương pháp và kỹ thuật dạy học phù hợp để khai thác nội dung bài học
Bước2 Học sinh xem hình ảnh hay giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu
hỏi bằng kiến thức liên môn của các môn học có kiến thức liên quan với môn học GDCD
Bước3 Giáo viên theo dõi, lắng nghe, phân tích và tổng hợp các ý kiến của
học sinh trả lời; đồng thời nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận hoặc minh hoạ bằng hình ảnh có kiến thức liên môn
Trang 8Việc sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh
hoạ, một số kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT có thể áp dụng vào dẫn dắt tìm hiểu
từng phần, từng mục kiến thức; làm rõ từng nội dung kiến thức trọng tâm; củng
cố từng phần nội dung kiến thức vừa học
2.4 BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
2.4.1 Sử dụng kiến thức Toán học, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh
minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT để dẫn dắt học sinh vào từng
phần kiến thức của bài học.
GV: Dẫn dắt bài học theo phương pháp này sẽ đưa học sinh vào từng
phần kiến thức của bài một cách sinh động, lôi cuốn, bài học diễn ra nhẹ nhàng
mà không buồn tẻ
Ví dụ 1: Để dẫn dắt học sinh vào mục 1 a
Khái niêm Cầu (Bài 5: Cung - cầu trong sản
xuất và lưu thông hàng hoá - GDCD 11)
GV: Sử dụng những hình ảnh minh hoạ kết
hợp với kĩ thuật sơ đồ tư duy và kĩ thật đặt
câu hỏi, công nghệ máy chiếu, giúp học sinh
tìm hiểu khái niệm Cầu
( Phụ lục2)
Hình ảnh nhu cầu có khả năng thanh toán
Hỏi: Em hãy cho biết nhu cầu
nào sau đây có khả năng thanh toán?
A Ông Dũng mua xe máy thanh toán bằng cách trả góp.
B Ông Bình có nhu cầu mua
ô tô nhưng chưa có tiền.
C.Ông Chung mua xe đạp cho con, thanh toán hết 150.0000 đồng.
D Mẹ đi chợ mua thức ăn, thanh toán hết 100.000 đồng
HS trả lời
GV: Đáp án: C, D là nhu cầu có khả năng thanh toán
GV: Giải thích nhu cầu khác
với Cầu, không phải cứ có nhu cầu đã là Cầu (qua sơ đồ tư duy- Phụ lục 2) mà nhu cầu chỉ trở thành Cầu khi nhu cầu có khả năng thanh toán chi trả cho người bán
GV: Ví dụ minh hoạ hình ảnh cầu có khả năng thanh toán
GV: Dẫn dắt vào khái niệm.
Như vậy nhu cầu có khả năng thanh toán người ta gọi là Cầu
Vậy Cầu là gì?
Ví dụ 2: GV: Để dẫn dắt học sinh vào tìm
hiểu mục 1.b Khái niệm Cung (Bài 5: Cung - GV: yêu cầu học sinh trả lờiDẫn dắt qua các ví dụ và
Trang 9cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá -
GDCD 11)
GV: Sử dụng những hình ảnh minh hoạ kết
hợp với kĩ thuật đặt câu hỏi, CNTT giúp làm
rõ khái niệm và học sinh học hứng thú hơn
Ví dụ 3: GV: Để dẫn dắt học sinh vào tìm
hiểu mục: Mối quan hệ cung cầu trong sản
xuất và lưu thông hàng hoá (Bài 5: Cung -
cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá -
GDCD 11)
GV: Sử dụng những hình ảnh minh hoạ kết
hợp sơ đồ tư duy, CNTT, khái niệm “Thị
trường” (Bài 40: Địa lí thương mại lớp 10)
giúp học sinh học hứng thú hơn
Hình ảnh minh hoạ khái niệm “Thị trường”
(Địa lí 10- Phụ lục 3)
1 Một người nông dân sản xuất được 1 tấn thóc, người đó không đem bán mà để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của cá nhân gia đình
Hỏi: Theo em 1 tấn thóc đó có
tham gia vào lượng cung của mặt hàng lúa gạo trên thi trường không?
2 Do giá cả của mặt hàng đường mía giảm, một số đơn vị sản xuất, kinh doanh tạm thời tích trữ hàng ở trong kho, đợi khi giá cả ổn định mới bán ra thị trường
Hỏi: Theo em số đường mía
trong kho đó có được xem là lượng cung trên thị trường không?
HS: Trả lời
GV kết luận + Ở ví dụ 1 không
được gọi là Cung vì số lúa đó không hiện có trên thị trường và chuẩn bị đưa ra thị trường + Ở ví dụ 2 số đường nằm trong kho đó được gọi là Cung
Vì nằm trong kho chỉ là tạm thời, sẽ được nhà sản xuất, kinh doanh tung ra thị trường khi cần thiết
GV: Theo em Cung là gì?
GV dẫn dắt bằng cách yêu cầu học sinh nhắc lại khái niệm
“Thị trường” ở Địa lí lớp 10 (bài 40: Địa lí thương mại)
HS trả lời
GV kết luận qua hình ảnh sơ đồ
Thị trường: là nơi gặp gỡ trao đổi giữa người bán và người
mua ( Phụ lục 3 )
Trang 10Hình ảnh : Cung - cầu diễn ra dưới hoạt
động mua, bán ( Phụ lục 4)
GV minh hoạ ví dụ qua hình ảnh ( Phụ lục 4) và dẫn dắt sự trao đổi đó đã hình thành nên mối quan hệ cung- cầu Vậy mối quan hệ cung cầu là gì Cô
và các em cùng lần lượt khám phá ở phần 2.
2.4.2 Sử dụng kiến thức Toán, Lịch sử, Địa lí kết hợp với hình ảnh minh hoạ, kĩ thuật dạy học tích cực, CNTT để làm rõ từng phần kiến thức trọng tâm của bài học.
GV dạy học theo cách này là cách làm hiệu quả, đưa học sinh vào từng phần kiến thức của bài học một cách sinh động, giúp các em lĩnh hội kiến thức một cách nhanh chóng, sâu sắc, lo- gic và có hệ thống hơn
Ví dụ 1: Để làm rõ nội dung kiến thức: Thế
nào là Cầu (Bài 5: Cung - cầu trong sản xuất
và lưu thông hàng hoá - GDCD 11)
GV: Sử dụng đồ thị của Toán học, sơ đồ tư
duy, kĩ thuật đặt câu hỏi, hình ảnh minh hoạ,
CNTT
Sơ đồ tư duy, hình ảnh minh hoạ nội dung
khái niệm Cầu.( Phụ lục 5)
Các yếu tố ảnh hưởng đến Cầu (Phụ lục 6)
Hỏi: Theo em thế nào là Cầu?
HS: Trả lời
GV kết luận: Cầu là khối lượng hàng hoá, dịch vụ mà người tiêu dùng cần mua trong một thời kì nhất định tương ứng với mức giá cả và thu nhập xác định
GV: Làm rõ khái niệm Cầu qua sơ đồ tư duy và hình ảnh minh hoạ (Phụ lục 5)
Hỏi: Em hãy nêu các yếu tố
ảnh hưởng đến Cầu?
HS: Trả lời.
GV kết luận minh hoạ qua sơ
đồ tư duy và nhấn mạnh các yếu tố ảnh hưởng đến Cầu là giá cả, tâm lí người mua, thu nhập Trong đó yếu tố giá cả ảnh hưởng quyết định nhất đến lượng Cầu (Phụ lục 6)
Hỏi: Theo em lượng Cầu
hàng hoá và giá cả trên thị trường có mối quan hệ như