Xây dựng một số nội dung dạy học tích hợp Vật lý - Hóa học phần nhiệt học lớp 10

Xây dựng một số nội dung dạy học tích hợp Vật lý Hóa học phần nhiệt học lớp 10 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT ĐẶNG THAI MAI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM XÂY DỰNG MỘT SỐ NỘI DUNG DẠY HỌC TÍCH HỢP VẬT LÝ HÓA HỌC PHẦN NHIỆT HỌC LỚP 10 Người thực hiện Nguyễn Xuân Tuấn Chức vụ Giáo viên SKKN thuộc lĩnh vực Vật lý THANH HOÁ NĂM 2016 SangKienKinhNghiem net 2 Mục lục 1 Mở đầu 2 2 Nội dung 4 2 1 Khái niệm dạy học tích hợp 4 2 2 Các nguyên tắc để xây dựng nội dung dạy học tích hợp Vật lý Hóa học 4[.]

S ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT OăTHANHăHOÁă

TR NG THPT NG THAI MAI

SÁNGăKI NăKINHăNGHI M

XÂYăD NGăM TăS ăN IăDUNGăD YăH CăTệCHăH Pă

V TăLụ-HịAăH CăPH NăNHI TăH CăL Pă10ă

Ng iăth căhi n:ăăNguy năXuânăTu n

Ch căv :ăăGiáoăviên SKKNăthu căl nhăv c:ăV tălỦ

THANHăHOÁăN Mă2016

M căl c

1 M đ u………2

2 N i dung……… …4

2.1 Khái ni m d y h c tích h p……… …4

2.2 Các nguyên t c đ xây d ng n i dung d y h c tích h p V t lý-Hóa h c …4 2.3 Quy trình xây d ng n i dung d y h c tích h p V t lý-Hóa h c …… … 6

2.4 M t s n i dung d y h c tích h p V t lý-Hóa h c ph n nhi t h c……… 7

2.5 K t qu kh o sát và th o lu n………17

3 K t lu n và ki n ngh … ……… 18

3.1 K t lu n……….18

3.2 Ki n ngh ……… 18 Tài li u tham kh o

1 M U

1.1 Lý do ch năđ tài

D y h c tích h p (integrative teaching and learning) đang tr thành m t trào l u

ph bi n trên th gi i do nh ng đòi h i m i t cu c cách m ng thông tin và n n kinh

t tri th c Phát tri n toàn di n n ng l c cho h c sinh, đ c bi t là n ng l c gi i quy t

v n đ , n ng l c sáng t o và n ng l c t h c là nh ng m c tiêu đ c đ t lên hàng

đ u trong k nguyên internet c a m i th (internet of things) c a chúng ta, khi mà

ki n th c có th b l c h u r t nhanh và đ c truy c p d dàng trong th i đ i thông tin Nh n th c đ c xu h ng phát tri n t t y u c a khoa h c và ti n b c a nhân

lo i, ng ta đư ban hành ngh quy t trung ng 8 khóa XI v đ i m i c n b n, toàn

di n giáo d c và đào t o vào n m 2013, trong đó ghi rõ “Chuy n m nh quá trình

giáỊ d c t ch y u trang b ki n th c sang ịhát tri n tỊàn di n n ng l c và ịh m

ch t ng i h c H c đi đôi v i hành; lý lu n g n v i th c ti n; giáỊ d c nhà tr ng

k t h ị v i giáỊ d c gia đình và giáỊ d c xụ h i…” M t trong nh ng gi i pháp đ

đ t đ c m c tiêu trên trong Ngh quy t đư ch rõ “tích h ị ki n th c, k n ng, tác

ịhỊng làm vi c chuyên nghi ị đ hình thành n ng l c ngh nghi ị chỊ ng i h c”

C th hóa ngh quy t c a ng, Qu c h i c ng đư ban hành Ngh quy t s 88/2014/QH13 v đ i m i ch ng trình, sách giáo khoa giáo d c ph thông đư ghi

rõ “…m t s môn h c trỊng ch ng trình hi n hành đ t Ị thành môn h c tích h ị;

th c hi n tinh gi n, tránh ch ng chéỊ n i dung giáỊ d c, gi m h ị lý s môn h c…”

Trong công v n s 80 /KH-BGD T ban hành ngày 25 tháng 2 n m 2014, b Giáo

d c và ào t o đư ch th rõ “ẫh ng ịháị gi ng d y tích h ị các môn h c và

ẫh ng ịháị xây d ng các chuyên đ d y h c tích h ị liên môn” ph i tr thành m t

n i dung b t bu c c a sinh ho t chuyên môn trong tr ng trung h c ph thông (vi t

t t là THPT) T t c nh ng k t lu n trên đư ch ra d y và h c tích h p đư và đang tr thành m t n i dung b t bu c trong ch ng trình THPT, đ c bi t là trong k đ i m i

ch ng trình b t đ u t n m h c 2018-2019

Tuy nhiên, d y h c tích h p ch a t ng t n t i trong ch ng trình THPT tr c đây, vì v y khái ni m này hoàn toàn m i l đ i v i đa s giáo viên và h c sinh M t

s n i nôn nóng đư áp d ng khái ni m này v i nhi u quan ni m sai l m và thi u sót

i u này không có gì khó hi u khi mà các môn h c trong tr ng THPT là nh ng môn khoa h c đ c l p v i n i dung và ph ng pháp nh n th c khác nhau Chính vì

v y, các n i dung nào có th đ c tích h p? Tích h p vào đâu? Tích h p chúng nh

th nào? D y và h c các n i dung tích h p ra sao? Các ph ng ti n và ph ng pháp

d y h c c th đây là gì? là nh ng n i dung c n đ c nghiên c u m t cách khoa

h c và ph i d a trên th c ti n s ph m phong phú m i có th áp d ng chúng m t cách thành công và hi u qu đ c

Nhi u v n đ trong th c t liên quan đ n c hai l nh v c V t lý và Hóa h c và đòi h i ph i s d ng c hai l nh v c khoa h c này m i gi i quy t thành công đ c Tuy nhiên V t lý và Hóa h c l i là hai môn h c đ c l p trong tr ng THPT nên

ch ng trình và n i dung không đ ng b và t ng thích v i nhau đ ng d ng cho

vi c gi i quy t m t v n đ th c ti n Xu t phát t nhu c u giáo d c trên, v i mong

mu n đóng góp t th c ti n s ph m sinh đ ng tác gi đ xu t sáng ki n kinh nghi m

có tên “Xây d ng m t s n i dung d y h c tích h p V t lý-Hóa h c ph n nhi t

h c l p 10” d a trên s t ng k t kinh nghi m d y h c mà tác gi đư tích l y t i

tr ng THPT ng Thai Mai, huy n Qu ng X ng, t nh Thanh Hóa trong hai n m

h c 2014-2015 và 2015-2016

1.2 M căđíchănghiênăc u

M c đích c a sáng ki n kinh nghi m này là xây d ng m t s n i dung d y h c tích h p V t lý-Hóa h c ph n Nhi t h c l p 10 và t k t qu ng d ng chúng trong

d y h c tr ng THPT ng Thai Mai n m h c 2014-2015 và 2015-2016 đ rút ra các nguyên t c và quy trình nh m tích h p m t hay nhi u n i dung Hóa h c vào d y

h c V t lý

1.3 iăt ngănghiênăc u

Sáng ki n kinh nghi m này nghiên c u các nguyên t c và quy trình đ tích h p

n i dung Hóa h c vào d y h c V t lý ph n Nhi t h c d a trên k t qu s ph m

tr ng THPT ng Thai Mai n m h c 2014-2015 và 2015-2016

1.4 Ph ngăphápănghiênăc u

Sáng ki n kinh nghi m s d ng ph ng pháp th c nghi m giáo d c đ đi u tra

và kh o sát h c sinh, t k t qu th ng kê tác gi khái quát hóa thành các nguyên t c

và quy trình

2 N I DUNG

2.1 Kháiăni măv d yăh cătíchăh p

Hi n nay khái ni m d y h c tích h p ch a đ c th ng nh t trong v n b n hành chính gây r t nhi u khó kh n trong vi c áp d ng trong th c ti n Theo ý ki n c a PGS TS Nguy n Xuân Thành – Phó v tr ng V Giáo d c Trung h c (B GD& T) d y h c tích h p liên môn là n i dung d y h c ch không ph i ph ng pháp Còn theo nhà s ph m Hoa Kì Douglas Cruickshank t ch ng trình giáo d c edutopia thì d y h c tích h p là s tích h p hai hay nhi u l nh v c d y h c khác nhau thành m t n i dung d y h c duy nh t ph n ánh đ c m c tiêu giáo d c Khái

ni m này xu t phát t cách ti p c n th c d ng c a t duy s ph m Hoa Kì M c tiêu

đ c đ t ra tr c r i t đó l a ch n các n i dung, ph ng pháp và ph ng ti n đ

đ t đ c nó mà không c n quan tâm đ n tính toàn v n khoa h c c a n i dung ki n

th c khoa h c truy n th Ng i h c có th l nh h i nhi u tri th c và k n ng c a nhi u l nh v c khác nhau t lí thuy t đ n th c hành cùng m t lúc đ đ t đ c m c

tiêu d y h c Cách ti p c n theo ki u “d án” nh v y trong d y h c đư tr thành

ch đ o trong ch ng trình giáo d c này Chúng đ c ch ng minh trong th c ti n

vì mang l i nh ng hi u ng tích c c sau:

 Chúng làm t ng s hi u bi t, m i liên h và các ng d ng c a các khái ni m

t ng quát

 Mang l i s hi u bi t t ng th t t h n c a các l nh v c có quan h v i nhau, theo đó phát tri n đ c các khái ni m, quan đi m giá tr đa d ng

 Làm t ng kh n ng đ a ra quy t đ nh, t o nên t duy phê phán và sáng t o,

ki n th c t ng h p v t ra kh i m t l nh v c

 T ng kh n ng đ xác đ nh, đánh giá, và chuy n giao thông tin ý ngh a đ gi i quy t v n đ m i

 Xúc ti n quá trình h c t p h p tác, t thái đ t t đ i v i b n thân nh là m t

ng i có ý ngh a đ i v i c ng đ ng

 Gia t ng đ ng l c và hoài bão

Các hi u ng tích c c trên v a là m c tiêu c ng là k t qu c a các n i dung d y h c tích c c mà ch ng trình d y h c tích h p edutopia thu đ c

Các nguyên t c đ xây d ng ch ng trình và n i dung d y h c tích h p V t lý – Hóa h c d a trên c s tâm lí h c nh n th c, ph ng pháp d y h c V t lý và ph ng pháp d y h c Hóa h c Áp d ng các nguyên t c này đ xây d ng nên các ch ng trình và n i dung d y h c tích h p V t lý-Hóa h c Khái quát hóa k t qu đi u tra,

kh o sát th c nghi m giáo d c các ch ng trình và n i dung d y h c tích h p này các nguyên t c này đ c ch ng minh Các nguyên t c đ xây d ng n i dung d y h c tích h p V t lý-Hóa h c bao g m:

 Nguyên t c th ng nh t v i m c tiêu trỊng ch ng trình d y h c

Theo nguyên t c này thì toàn b n i dung, ph ng pháp, ph ng ti n ph i

đ c thi t k và tri n khai nh m đ t đ c m c tiêu d y h c ban đ u đư đ ra Các m c tiêu là các chu n n ng l c c th c a ng i h c sau m i bài h c có

th đ nh l ng và đánh giá đ c Các công c đ đánh giá các n ng l c này

s t ng b c đ c chu n hóa nh m nâng cao kh n ng đánh giá ngoài đ i v i

k t qu N i dung ki n th c đ c xây d ng và thi t k sao cho ng i h c có

th t h c m t cách d dàng nh t Ph ng pháp d y h c là s t ng tác c a

h c sinh v i giáo viên, ph ng ti n, nhóm h c t p v i nhau đ gi i quy t các

v n đ đ t ra Giáo viên thông qua các ho t đ ng đa d ng c a mình đ giúp

h c sinh gi i quy t đ c v n đ t đó hình thành nên n ng l c sau m i bài

h c Theo cách ti p c n này, n i dung và ph ng pháp s mang tính m không

bó h p trong sách giáo khoa và h c sinh s d ng m i ph ng ti n mà mình

có th , mi n là đ t đ c m c tiêu d y h c

 Nguyên t c giao thoa gi a các môn h c đ c tích h p

Theo nguyên t c này thì ch nh ng n i dung c a các môn h c có th giúp đ t

đ c m c tiêu d y h c m i đ c s d ng đ tích h p Xu t phát t vi c gi i quy t các v n đ đ t ra nên ng i h c ph i huy đ ng r t nhi u các ki n th c

và k n ng c a các l nh v c khác nhau đ gi i quy t Vì v y nhi m v c a các nhà s ph m xác đ nh các n i dung c n thi t đ quá trình gi i quy t nhi m v

đ c thành công Các l nh v c đ c l p c a các môn h c mà t nó ph n ánh

nh ng n ng l c riêng thì không th đ c tích h p Vi c áp đ t m t cách khiên

c ng các n i dung c a các môn h c khác nhau tr thành m t n i dung d y

h c s có tác d ng ph n giáo d c

 Nguyên t c th c t trong các n i dung d y h c tích h p

Không gì h p d n và gây h ng thú đ i v i ng i h c và giáo viên b ng các

v n đ th c t Làm đ c nh ng đi u có ý ngh a luôn t o l p và duy trì đ ng

c h c t p và làm vi c b n v ng Các n ng l c c a h c sinh đ c th hi n trong quá trình gi i quy t các v n đ th c t này s giúp các em t tin trong

t ng lai khi ph i đ i m t v i các v n đ th c t khác trong cu c s ng c ng

nh ngh nghi p V t lý và Hóa h c là hai môn h c g n li n v i th gi i quan,

cu c s ng, khoa h c và công ngh Vì v y gi i quy t các v n đ th c t t o nên s h ng thú và xây d ng đ ng c h c t p b n v ng c ng nh lòng say mê sáng t o cho ng i h c

 Nguyên t c b o toàn môn h c tr c khi tích h p

N i dung môn h c tích h p m i vào n i dung c a môn h c chính ph i không

đ c phá v nh ng m c tiêu d y h c c a môn h c chính mà ch có th làm gia t ng ho c nâng cao m c tiêu c a môn h c chính N i dung tích h p c ng không phát sinh thêm th i gian ho c phá v ch ng trình

 Nguyên t c t ng đ ng v th i gian

N i dung tích h p vào n i dung môn h c chính ph i t n t i song song ho c

có tr c N u nguyên t c này b vi ph m chúng ta s bi n ng i th y giáo thành m t ng i d y h c đa môn ây là m t đi u phi th c ti n trong giáo

d c c a Vi t nam tr ng THPT

2.3 Quy trình xâyăd ngăn iădungăd yăh cătíchăh p V tălỦ-Hóaăh c

M t ch ng trình d y h c tích h p c ng nh các ch ng trình d y h c khác bao

g m các y u t c u thành nên nó nh : m c tiêu, n i dung, ph ng pháp, ph ng

ti n, phân ph i th i gian, đánh giá D y h c tích h p V t lý-Hóa h c h ng t i s hình thành n ng l c c a ng i h c thông qua các v n đ th c t vì v y các b c đ xây d ng ch ng trình ph i c n c vào c s khoa h c c a các môn h c c ng nh tâm lí h c nh n th c c a h c sinh Các b c đ thi t k ch ng trình bao g m:

 Xác đ nh v n đ c n gi i quy t

 Xây d ng các m c tiêu d y h c

 Xác đ nh các n i dung d y h c tích h p

 Tìm ki m các ph ng ti n d y h c phù h p

 Xác đ nh phân ph i ch ng trình

 Tri n khai th c hi n

 ánh giá và đi u ch nh

T các b c xây d ng ch ng trình trên các b c xây d ng n i dung d y h c tích

h p bao g m:

 Xác đ nh v n đ th c t

Trong b c này giáo viên c n tìm ki m các v n đ xu t phát t th c t mà

ng i h c không th gi i quy t đ c t các ki n th c và k n ng hi n có V n

đ c n ph i huy đ ng cùng lúc nh ng ki n th c và k n ng tích h p t hai hay nhi u (ví d : V t lý và Hóa h c) đ gi i quy t tr n v n M c đích là đ a ng i

h c vào m t tình hu ng s ph m “có v n đ ” Tình hu ng s ph m này không

nh t thi t ph i là duy nh t và không nh t thi t đư đ c trình bày trong các sách giáo khoa cho h c sinh

 Xác đ nh m c tiêu d y h c

Các chu n k n ng và ki n th c là m c tiêu c a s gi i quy t v n đ thành công c a ng i h c Nó là m c tiêu c a quá trình d y h c mà ng i d y mong

đ i t ng i h c M c tiêu này càng rõ ràng, càng d đ nh l ng càng t t

V n đ không nh t thi t đ c gi i quy t tri t đ trong m t ch ng trình THPT, vì v y ph m vi c n đ c xác đ nh rõ

 Xác đ nh các n i dung d y h c đ c tích h p

N i dung Hóa h c đ c tích h p vào môn V t lý ph i t ng thích v i nhau,

nó có th đ c tích h p đ m r ng ho c nâng cao m c tiêu d y h c V t lý,

ho c V t lý đ c s d ng đ làm rõ nh ng n i dung c a Hóa h c, ho c V t

lý và Hóa h c đ c s d ng đ gi i quy t m t v n đ th c t Trong b c này chúng ta ph i tr l i nh ng câu h i: n i dung tích h p nào đ c tích h p, v trí đ c tích h p, s d ng n i dung tích h p này nh th nào?

 Xác đ nh ịh ng ịháị d y h c

Ph ng pháp d y h c cho d y h c tích h p khá đa d ng nh : giao nhi m v ,

th o lu n nhóm, hoàn thành d án là nh ng ph ng pháp d y h c hi u qu trong vi c hình thành n ng l c t duy đ c l p cho h c sinh

 Xây d ng k ho ch d y h c

K ho ch d y h c hay giáo án đ c thi t k theo module đ n v ki n th c và

k n ng đ th hi n rõ nh t m c tiêu d y h c Lô gic c a ti n trình gi i quy t

v n đ đ c đ a ra thay th cho lô gic nh n th c c a ng i h c

 Xây d ng các ịh ng án đánh giá n ng l c ng i h c

Các thang b c ki n th c theo Bloom và thang b c k n ng theo Harrow đ c

áp d ng đ xây d ng nên các n ng l c c a h c sinh N ng l c hi u bi t (ph n ánh ki n th c), n ng l c đ nh l ng và n ng l c phân tích (ph n ánh n ng l c

t duy), n ng l c tham gia gi i quy t v n đ (ph n ánh n ng l c t h c, thu

th p và t ng h p thông tin) đ c đánh giá liên t c đ đi u ch nh k ho ch d y

h c cho phù h p

Các nguyên t c và quy trình trên đ c s d ng đ xây d ng m t s n i dung d y

h c tích h p V t lý – Hóa h c trong ph n sau

2.4 M tăs n iădungăd yăh cătíchăh păV tălỦ-Hóaăh căph nănhi tăh c

Ph n nhi t h c đ c th c hi n cu i l p 10 c a môn V t lý THPT, t ng ng

ph n nhi t hóa h c c ng đ c gi ng d y cu i l p 10 đư t o nên s t ng đ ng th i gian t t cho d y h c tích h p V t lý –Hóa h c Tuy nhiên ch m t s n i dung d y

h c có th tích h p đ c và trong b n sáng ki n kinh nghi m này c ng không đ t ra

m c tiêu bao quát toàn b n i dung ph n nhi t h c Ch m t s n i dung trình bày trong sáng ki n kinh nghi m này nh m m c đích rút ra các nguyên t c và quy trình

d y h c tích h p V t lý-Hóa h c N i d ng d y h c tích h p V t lý - Hóa h c ph n nhi t h c đ c thi t k bao g m 2 bài h c sau:

Bài 32: N IăN NGăVÀăS ăBI NăTHIÊNăN IăN NG

N i n ng là m t khái ni m c b n c a V t lý h c và có th v n d ng đ làm rõ các v n đ trong Hóa h c nh các y u t nh h ng đ n t c đ và cân b ng ph n

ng hóa h c (n ng đ , nhi t đ , áp su t) Do gi i h n nên các n i dung gi i thích

c a Hóa h c không v n d ng khái ni m n i n ng M c dù b n ch t c a nh ng v n

đ này là s bi n thiên n ng l ng c a h (bi n thiên n i n ng) Thông qua vi c tích

h p n i dung Hóa h c “t c đ ịh n ng hóa h c” vào bài h c “n i n ng” m c tiêu

d y h c đư đ c m r ng và nâng cao H c sinh s v n d ng khái ni m n i n ng đ

gi i thích các y u t nh h ng đ n t c đ ph n ng Hóa h c đ hi u rõ h n b n

ch t c a các quá trình này ng th i v n d ng các ki n th c V t lý và Hóa h c này

đ gi i quy t hi n t ng “hi u ng nhà kính” trong th c t nh m phát tri n n ng l c

c a h c sinh Thông qua vi c gi i quy t v n đ “hi u ng nhà kính” các chu n ki n

th c và k n ng c a h c sinh đ c hình thành và phát tri n

Thông qua bài h c “n i n ng” d i khía c ch tích h p V t lý và Hóa h c đ gi i quy t v n đ th c t là hi n t ng “hi u ng nhà kính”, h c sinh có th đ t đ c

chu n ki n th c và k n ng nh đư quy đ nh c a B GD- T, bên c nh đó h c sinh

có th t n t i nh ng n ng l c sau:

a N ng l c đ nh tính H c sinh có th :

- Phân bi t đ c n i n ng c a h v t v i n ng l ng bên ngoài

- Ch ra đ c y u t mà thay đ i n i n ng c a khí quy n Trái đ t trong tr ng h p

“hi u ng nhà kính”

- Ch ra h u qu c a s thay đ i n i n ng khí quy n đ i v i ph n ng hóa h c trong khí quy n Trái đ t

b N ng l c đ nh l ng H c sinh có th :

- Tính đ c s thay đ i nhi t đ do m t ch t khí gây hi u ng nhà kính gây ra (ví

d : CO2) khi h p th m t nhi t l ng xác đ nh t Trái đ t

- Tính đ c s thay đ i nhi t đ khi m t l ng khí gây hi u ng nhà kính đ c đ a vào khí quy n Trái đ t

- Tính đ c nhi t l ng có th đ c gi i phóng ra c a khí quy n Trái đ t khi nhi t

đ thay đ i m t l ng nào đó

c N ng l c phân tích H c sinh có th :

- V đ c s bi n đ i nhi t đ c a Trái đ t theo s bi n đ i l ng khí gây nhà kính

bi n đ i và rút ra k t lu n

N i dung “t c đ ịh n ng hóa h c” đ c tích h p vào bài “n i n ng”, h c sinh

sau khi l nh h i khái ni m n i n ng s s d ng đ gi i thích b n ch t c a các y u t

nh h ng đ n t c đ ph n ng nh nhi t đ , áp su t, n ng đ Sau đó v n d ng các khái ni m V t lý và Hóa h c đ tìm hi u và đ nh tính c ng nh đ nh l ng các v n

đ c a hi n t ng “hi u ng nhà kính” h c sinh có th v n d ng nh ng ki n

th c này nh m tìm hi u và gi i quy t hi n t ng “hi u ng nhà kính” giáo viên c n

làm rõ nh ng v n đ sau đây:

- Khái ni m n i n ng và s truy n nhi t

- nh h ng c a nhi t đ và áp su t lên t c đ ph n ng hóa h c

- Gi i thi u s l c hi n t ng “hi u ng nhà kính” c a Trái đ t

- Gi i thi u v các y u t làm gia t ng n ng đ c a các ch t khí gây hi u ng nhà kính

- Gi i thi u nh ng h qu do hi u ng nhà kính gây ra đ i v i s bi n đ i khí

h u c a Trái đ t

K t h p các ph ng pháp: thuy t trình, th o lu n nhóm, giao nhi m v , d y h c

d án

Bài h c này ch có th d y h c đa ph ng ti n nên yêu c u có máy chi u, máy vi tính

Theo phân ph i ch ng trình bài h c này d y trong th i gian 1 ti t

- Giáo viên: Chi u m t video clip v

h u qu bi n đ i khí h u t i Vi t nam

do nh h ng c a hi u ng nhà kính

Và đ t câu h i:

T i sao b c x nhi t m t tr i l i gây

nên hi u ng nhà kính đ i v i khí

quy n trái đ t?

- H c sinh: theo dõi

n i n ng

- Giáo viên: Trình bày m t bình khí kín

v i các phân t chuy n đ ng trong

bình và đ t các câu h i:

Video clip v bi n đ i khí h u do nh

h ng c a hi u ng nhà kính

1. Khái ni m n i n ng

nh ngh a: N i n ng c a m t h kín

là t ng đ ng n ng và th n ng t ng tác c a các phân t