Sáng kiến kinh nghiệm Tích hợp kiến thức Vật lí trong bài giảng Kỹ thuật điện tử nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh 1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc BÁO CÁO TÓM TẮT HIỆU QUẢ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG Tên sáng kiến Tích hợp kiến thức Vật lí trong bài giảng Kỹ thuật điện tử nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh Mã số (do thường trực HĐSK tỉnh ghi) 1 Tình trạng giải pháp đã biết Môn học Công nghệ lớp 12 có nhiều nội dung[.]
Trang 1C NG HÒA XÃ H I CH NGH A VI T NAM
c l p – T do – H nh phúc
BÁO CÁO TÓM T T HI U QU TÀI NGHIÊN C U KHOA H C S PH M NG D NG
Tên sáng ki n: Tích h p ki n th c V t lí trong bài gi ng K thu t đi n
t nh m tích c c hóa ho t đ ng nh n th c c a h c sinh
Mã s : ……… (do th ng tr c H SK t nh ghi)
1 Tình tr ng gi i pháp đã bi t:
Môn h c Công ngh l p 12 có nhi u n i dung có liên qua ki n th c V t lí
mà n u giáo viên không v n d ng t t thì h c sinh s không h ng thú ti p thu bài
và có th các em còn ngh h c Công ngh ch ng đ làm gì vì môn h c này không thi T t nghi p
H c sinh th ng nh n th c thi u đúng đ n v v trí môn Công ngh trong
h th ng các môn h c trong nhà tr ng N i dung k thu t đi n t trong ch ng trình Công ngh l p 12 t ng đ i khó và th i l ng cho môn h c không nhi u
Vì v y, giáo viên th ng lúng túng trong t ch c d y h c vì n u truy n đ t thu n túy theo SGK thì bài gi ng khó đ t đ c m c tiêu theo Chu n ki n th c
k n ng ch ch a mu n nói đ n m c tiêu phát tri n n ng l c v n d ng bài h c
đ gi i quy t tình hu ng th c ti n
M t khác, không ít giáo viên gi ng d y b môn Công ngh hi n nay ng i
đ i m i ph ng pháp gi ng d y b i 3 lí do: M t là coi môn h c này là môn ph ,
n u có c g ng c ng ch ng ít ai bi t đ n đ đ c th a nh n; Hai là đ i m i n u
không hi u qu s gây quá t i cho h c sinh mà gây quá t i đ i v i môn Công
ngh thì giáo viên ch nhi m và đ ng nghi p không ng h ; ba là môn giáo viên
môn Công ngh không có c h i d y thêm nên xác đ nh không c n c g ng
2 N i dung gi i pháp đ ngh công nh n là sáng ki n:
Mu n c i thi n th c tr ng đó, giáo viên c n “hòa tan” h p lí ki n th c liên môn trong bài gi ng đ g n k t nh ng tri th c khoa h c nh m t ng kh n ng liên h cho h c sinh trong bài h c và v n d ng đ c tri th c trong th c ti n Làm đ c nh th h c sinh s có thái đ tích c c h n trong vi c h c môn Công ngh , các em s th y môn Công ngh r t g n g i v i th c ti n đ i s ng
Theo gi i pháp tr c đây, giáo viên gi ng d y theo các ph ng pháp thông th ng, ch y u giáo viên nêu v n đ cho h c sinh tr l i câu h i M t s
h c sinh khá, có tinh th n h c t p t t tr l i đ c nh ng câu h i đ t ra do các
em nh đ c ki n th c c i m khác bi t trong đ tài, giáo viên biên so n b câu h i h ng d n h c sinh chu n b bài, foto tài li u cho h c sinh chu n b bài
m i tr c khi đ n l p H th ng câu h i h ng d n h c sinh th o lu n có s tích
h p ki n th c V t lí, có ch ý phát tri n n i dung tìm hi u bài h c m t cách
Trang 2logic gi a ki n th c đã h c v i ki n th c và k n ng c n đ t qua bài h c Khi lên l p gi ng bài giáo viên dùng ph ng pháp v n đáp đ xây d ng bài, chia nhóm cho h c sinh th o lu n nh ng n i dung các em c n tranh lu n ho c b sung thêm các thông tin c n thi t cho h c sinh
D y h c tích h p ki n th c liên môn đ h c sinh v n d ng gi i quy t tình
hu ng th c ti n là nét đ i m i trong t ch c d y h c đã đ c B Giáo d c và
ào t o ch đ o th c hi n trong nh ng n m g n đây Nh m t o cho h c sinh có
n ng l c hình thành ý t ng và thi t k công ngh là m c tiêu r t rõ nét khi d y
ph n các m ch đi n t c b n thu c ch ng trình Công ngh l p 12 K t qu
nghiên c u cho th y vi c áp d ng gi i pháp c a đ tài “ Tích h p ki n th c V t
lí trong bài gi ng K thu t đi n t nh m tích c c hóa ho t đ ng nh n th c
c a h c sinh” đã t o cho h c sinh h ng thú v i m i bài gi ng, bi t liên h ki n
th c V t lí đã h c vào vi c tìm hi u nguyên lí làm vi c c a m t s m ch đi n t
c b n thu c ch ng trình môn Công ngh l p 12 Thông qua vi c tìm hi u nguyên lí làm vi c c a các m ch đi n t c b n, quen thu c, các em bi t đ c s
đ m ch đi n t và hình thành k n ng ban đ u trong vi c thao tác th c hành
v i các m ch đi n t i u quan tr ng n a là qua m i bài h c, h c sinh không
th y v t v , không h gây quá t i cho h c sinh, th m chí rút ng n th i gian chu n b bài nhà
Nh ng ki n th c liên môn c n v n d ng đ tìm hi u n i dung các bài h c
K thu t đi n t :
* Khi gi ng v công d ng c a t đi n và cu n c m, h c sinh c n thông
hi u đ c t đi n và cu n c m có ch c n ng tích và phóng n ng l ng d ng
đi n tr ng và t tr ng Khi t tích đi n tích nó nh m t ngu n thu, khi phóng
nó nh m t ngu n phát Có th nói t đi n th ng gây nhi u “r c r i” trong
m ch Nh ng c ng vì th , t đi n có ch c n ng l c ngu n, t o xung, t o ra các
tr ng thái cân b ng b t n đ nh trong m ch, t o ra s l ch pha gi a đi n áp và dòng đi n Ch c n ng l c ngu n c a t và cu n c m đ c th y rõ m ch ngu n
m t chi u Dùng các t hóa m c ph i h p cu n c m đ gi m b t đ “g n sóng”
c a đi n áp m t chi u sau khi ch nh l u
* Khi gi ng v linh ki n bán d n c n làm rõ dòng đi n ch đi t mi n P sang mi n N Vì v y ti p giáp P - N ch phân c c thu n khi mi n P ph i đ c
đ t vào đi m có đi n th d ng so v i mi n N(d nhiên UPN ph i đ đ m c a
l p ti p giáp) Không c n thi t gi ng l i s khác nhau gi a 2 lo i bán d n P và bán d n N
- i v i điôt ch thông n u có UAK > 0 và khoá khi UAK < 0
- i v i tranzito đi u ki n đ tranzito làm vi c là ti p giáp emit - baz (
ti p giáp emit ) ph i phân c c thu n và ti p giáp colect - baz (ti p giáp côlêct ) ph i phân c c ng c Nói m t cách khác, hai ngu n nuôi U1 và U2 ph i
m c sao cho dòng I b ph i đi vào c c baz đ i v i tranzito NPN và t c c baz
đi ra đ i v i tranzito PNP Dòng I b đ c hi u nh có tác d ng m i đ có dòng
I c t emit sang colecter ho c t colecter sang emiter Vi c duy trì các ngu n
nuôi U1 và U2 chính là đ nh thiên cho trazito( Ph n nguyên lí c a tranzito, trong
Trang 3ch ng trình Công ngh đ c đ c p ph n thông tin b sung nh ng GV c n dành th i l ng nh t đ nh đ gi i thích ho t đ ng c a tranzito, có th đ c p trong gi th c hành v tranzito ho c h ng d n HS ôn l i nhà ph n dòng đi n trong ch t bán d n ch ng trình V t lí l p 11, không ki m tra h c sinh h c
ph n này )
- i v i tirixto có 4 mi n và 3 ti p giáp P-N nên đ tirixto thông đ c ph i
có UAK > 0 và UGK > 0( lo i đi u khi n t katod, UGK > 0 đ có dòng đi n m i
IGK nh m xóa đi m t ti p giáp)
A K
G
ó là nh ng ki n th c c s các em đã đ c h c V t lí l p 11 đ giáo viên v n d ng khéo léo v i th i l ng nh t đ nh trong quá trình gi ng v linh
ki n đi n t và các m ch đi n t c b n Trong k ho ch t ch c ho t đ ng d y
h c, n i dung c n c n tích h p liên môn nên th c hi n b ng hình th c so n câu
h i cho các em th o lu n nh m m c đích g i m v n đ đ tìm hi u bài h c đ t
m c tiêu đ ra Ho c có th b sung ki n th c trên b ng ph hay trình chi u ki n
th c b sung cho các em n m đ c c s ti p t c tìm hi u n i dung bài h c
3 Kh n ng áp d ng c a gi i pháp:
Nghiên c u “Tích h p ki n th c V t lí trong bài gi ng K thu t đi n t
nh m tích c c hóa ho t đ ng nh n th c c a h c sinh” là m t gi i pháp t t
nh ng đ th c hi n có hi u qu đòi h i giáo viên ph i có trình đ , ki n th c và
ph ng pháp v ng vàng đ t ch c ho t đ ng d y h c trong đó có tích h p ki n
th c V t lí m t cách h p lí c v dung l ng ki n th c, th i gian th c hi n và c
s khéo léo v nghi p v S ph m Trái lai, vi c tích h p ki n th c liên môn vào bài gi ng k thu t đi n t s làm cho n i dung bài h c quá t i, giáo viên lúng túng khi tri n khai bài gi ng, h c sinh th đ ng trong vi c ti p thu bài
tài này có kh n ng áp d ng cho giáo viên tham kh o khi gi ng d y
ph n k thu t đi n t thu c ch ng trinh môn Công ngh l p 12
4 Hi u qu , l i ích thu đ c ho c d ki n có th thu đ c do áp d ng
gi i pháp:
Vi c tích h p ki n th c V t lí trong bài gi ng k thu t đi n t giúp giáo
viên đ i m i ph ng pháp d y h c có hi u qu , t o đ c s h ng thú tìm hi u bài đ i v i ng i h c, tích c c hóa ho t đ ng nh n th c, phát tri n n ng l c hình thành ý t ng và thi t k công ngh cho h c sinh l p 12
5 Nh ng ng i tham gia t ch c áp d ng sáng ki n l n đ u (n u có):
6 Tài li u kèm theo g m:
K
A
G
J 1 J 2 J 3
iGK
i AK
Trang 4- Báo cáo đ tài nghiên c u khoa h c s ph m ng d ng “ Tích h p ki n
th c V t lí trong bài gi ng K thu t đi n t nh m tích c c hóa ho t đ ng nh n
th c c a h c sinh”: 2 b n
- n đ ngh công nh n đ tài nghiên c u khoa h c s ph m ng d ng:
02 b n
- File đi n t : Báo cáo đ tài nghiên c u khoa h c s ph m ng d ng; đ n
đ ngh công nh n đ tài nghiên c u khoa h c s ph m ng d ng; báo cáo tóm
t t hi u qu đ tài nghiên c u khoa h c s ph m ng d ng
B o Th ng, ngày 12 tháng 5 n m 2014
Ng i báo cáo
Nguy n i D ng