SKKN Một số Kinh nghiệm tổ chức nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi trong trường mầm non Lương Ngoại, Bá Thước, Thanh Hóa 1 1 Mở đầu 1 1 Lý do chọn đề tài Như chúng ta đã biết, trong mọi thời đại, giáo dục chiếm một vị trí quan trọng trong xã hội Cùng với một số ngành khác, giáo dục góp phần nâng cao đời sống xã hội của mỗi con người, tuỳ theo mỗi độ tuổi mà giáo dục khác nhau Do đặc điểm của lứa tuổi nên việc giáo dục trẻ mẫu giáo được tiến hành theo phương châm “ Học bằ[.]
Trang 11 Mở đầu.
1.1 Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, trong mọi thời đại, giáo dục chiếm một vị trí quan trọng trong xã hội Cùng với một số ngành khác, giáo dục góp phần nâng cao đời sống xã hội của mỗi con người, tuỳ theo mỗi độ tuổi mà giáo dục khác nhau Do đặc điểm của lứa tuổi nên việc giáo dục trẻ mẫu giáo được tiến hành theo phương châm “ Học bằng chơi chơi mà học” Hoạt động góc là các hoạt động của trẻ được diễn ra tại các góc chơi ở trong nhóm, lớp Trẻ có thể tự làm việc một mình hoặc trong nhóm theo hứng thú và nhu cầu riêng, trẻ mẫu giáo được hoạt động thực hành, trải nghiệm, khám phá những điều mới lạ nhằm nhận biết, phát triển và cũng
cố các kỹ năng trong các lĩnh vực giáo dục, trong các chủ đề.[1]
Song song với sự phát triển của đất nước , ngành Giáo dục và Đào tạo, mà đặc biệt là Bậc học giáo dục Mầm non đang được quan tâm nhiều của toàn xã hội Giáo dục Mầm non đã đặt ra mục tiêu phát triển toàn diện đức - trí - thể - mỹ và lao động Trong cả năm mặt phát triển đó, mặt nào cũng quan trọng Nhưng việc hướng cho trẻ có một đức tính một nhân cách tốt của con người thời đại mới là quan trọng hơn cả Nó không thể thiếu được trong sự nghiệp giáo dục toàn diện cho trẻ
Hoạt động góc giúp trẻ từ chỗ không biết, chưa biết rõ đến nắm được mục đích của nội dung làm giàu vốn kinh nghiệm tăng thêm sự hiểu biết và phát triển nhận thức cho trẻ Hoạt động góc giúp trẻ phát triển khả năng giao lưu, hoạt động góc còn giúp trẻ thể hiện tình cảm, giáo dục nhân cách cho trẻ, tình cảm của trẻ được hình thành qua mối quan hệ tốt giữa người với người, mối quan hệ giữa con người và lao động, giữa trẻ và gia đình, tình cảm đó được thể hiện một cánh chân thành qua các trò chơi như: Gia đình, Bán hàng, Xây dựng, …Trẻ được tham gia hoạt động góc còn giúp trẻ phát triển tình cảm tập thể, là trung tâm tập hợp trẻ cùng chơi với nhau theo nhóm, thể hiện sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong các nhóm chơi Thông qua hoạt động chơi còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, cương quyết, có tính phấn đấu, vui vẻ Khi chơi xong trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinh thần tốt cho sức khoẻ Khi chơi trẻ được thực hiện những động tác tự nhiên với đồ dùng, đồ chơi và có ý thức giữ gìn đồ chơi ở các góc
Vui chơi là hoạt động không thể thiếu được của trẻ ở mọi lứa tuổi đặc biệt ở lứa tuổi mầm non Qua vui chơi không những hình thành cho trẻ óc tưởng tượng sáng tạo, phát triển ngôn ngữ và tăng cường khả năng nhận thức, vui chơi còn giúp trẻ thể hiện năng lực, kỹ năng, tình cảm, nguyện vọng và mối liên hệ với những người xung quanh Trong vui chơi trẻ hoạt động tự lực, tự nguyện và tự tin Trẻ em được hình thành trong quá trình vui chơi sẽ phát triển việc tự tổ chức, hình thành và biểu hiện những phẩm chất mang tính xã hội: khả năng hoà nhập vào nhóm chơi, khả năng hoạt động đóng vai, khả năng phục tùng những yêu cầu của trường, lớp, luật chơi, bộc lộ những khả năng riêng của trẻ
Trong thực tế hiện nay ở các trường mầm non, đa số giáo viên đã biết tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng một cách phù hợp và đã tạo môi trường thuận lợi cho trẻ chơi, học Đa số trẻ đã
Trang 2hứng thú tích cực tham gia vào các góc chơi và đã phát triển về tất cả các mặt: đức, trí, thể, mỹ Tuy nhiên ở một số trường, cơ sở vật chất chưa đủ, một số giáo viên ( tuy không nhiều) nhận thức chưa đầy đủ về hoạt động góc nên việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ chưa tích cực, chưa tự giác Điều này cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ Do vậy, để quá trình chăm sóc- giáo dục trẻ đạt hiệu quả, là một giáo viên mầm non việc cần thiết phải tạo điều kiện cho trẻ phát triển tốt về tất cả các mặt, trong đó việc tổ chức hoạt động góc giữ một vai trò quan trọng
Xuất phát từ những yếu tố thực tiễn đó cùng với lòng đam mê yêu nghề mến trẻ với một mục tiêu duy nhất "Tất cả vì trẻ em thân yêu" và "Mỗi ngày đến trường
là một ngày vui" của bé Nhận thức được tầm quan trọng đó, bản thân là giáo viên chủ nhiệm lớp 5 - 6 tuổi, tôi luôn trăn trở làm thế nào để đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động góc cho trẻ vào thực tế cho linh hoạt, sáng tạo, phù hợp Từ đó tôi luôn nêu cao tinh thần, trách nhiệm, tìm tòi, khám phá nhằm nâng cao chất lượng của hoạt động góc
Xuất phát từ những lý do trên với mong muốn nâng cao chất lượng của hoạt
động góc, bản thân tôi quyết định lựa chọn và nghiên cứu đề tài: “Một số Kinh nghiệm tổ chức nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non Lương Ngoại, Bá Thước, Thanh Hóa.”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Hoạt động góc là hoạt động được nhiều trẻ hứng thú tham gia nhất Thông qua hoạt động góc có thể giúp trẻ tái tạo lại những gì trẻ nhận biết được trong cuộc sống, không những vậy trẻ biết được cuộc sống quanh mình có nhiều điều mới lạ, trẻ thích khám phá tìm hiểu xem ở đó có gì và như thế nào, nhất là trẻ được hoạt động tái tạo lại cuộc sống hiện thực của đời sống Hoạt động góc có một đặc trưng rất riêng vì hoạt động chơi của trẻ không phải là thật, mà là giả vờ, nhưng sự giả vờ
ấy mang tính chất rất thật Trẻ có thể giả vờ làm cô giáo, thầy giáo làm bác sỹ, làm chú công nhân xây dựng nhưng lại diễn lại cảnh thật xung quanh trẻ những công việc của mọi người đã làm sự liên kết giữa các nhóm chơi được nảy sinh và “xã hội trẻ em” được hình thành trong hoạt động góc Thông qua hoạt động này trẻ có thể phát triển toàn bộ kỹ năng của từng lĩnh vực phát triển như: Thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, quan hệ tình cảm và thẩm mỹ, bởi có nhiều góc chơi về nhiều lĩnh vực khác nhau như góc tạo hình, âm nhạc, xây dựng, thiên nhiên, sách, phân vai bác sỹ, cô nuôi, bán hàng…
Qua hoạt động góc trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu khám phá của trẻ, tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống Đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5 tuổi chúng ta càng phải quan tâm hơn và giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, chuẩn bị một hành trang cho trẻ bước vào lớp một vững vàng hơn
1 3 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng khảo sát, thực nghiệm: Trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Lương Ngoại - huyện Bá Thước - tỉnh Thanh Hóa Để quá trình chăm sóc- giáo dục trẻ đạt hiệu quả, là một giáo viên mầm non việc cần thiết phải tạo điều kiện cho trẻ phát
Trang 3triển tốt về tất cả các mặt, trong đó việc tổ chức hoạt động góc giữ một vai trò quan trọng Nhận thức được tầm quan trọng đó, bản thân là giáo viên chủ nhiệm lớp 5 -
6 tuổi, tôi luôn trăn trở làm thế nào để đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động góc cho trẻ vào thực tế cho linh hoạt, sáng tạo, phù hợp
1 4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Đọc và sử dụng các tài liệu, sách báo, tạp chí giáo dục mầm non, mạng Internet có liên quan đến đề tài
- Phương pháp khảo sát thực tiễn: Khảo sát các hoạt động của trẻ trong lớp để nhận biết về khả năng tiếp thu, nhận thức và giao tiếp của trẻ
- Phương pháp thu thập thông tin: Trao đổi với đồng nghiệp, với cha mẹ của trẻ
để nắm bắt về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ và hoàn cảnh gia đình, điều kiện khách quan để từ đó cô giáo có những biện pháp phù hợp hiệu quả
- Phương pháp thực hành: Tổ chức các hoạt động vui chơi bằng nhiều hình thức khác nhau, trẻ được tham gia hoạt động trải nghiệm nhiều
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1 Cở sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Chương trình giáo dục mầm non hiện nay là theo hướng mở, lấy trẻ làm trung tâm, trẻ luôn được hoạt động một cách tích cực, môi trường cho trẻ hoạt động vui chơi sẽ là một môi trường hấp dẫn và lôi cuốn trẻ nhiều nhất, nếu chúng ta biết nắm bắt và tận dụng tất cả những yếu tố có sẵn trong thiên nhiên, tác động vào trẻ qua các trò chơi, quan sát, tìm hiểu sự vật xung quanh trẻ trong các tình huống Những câu hỏi như: Vì sao, làm thế nào… và từ những tò mò ham hiểu biết ở trẻ,
ta giáo dục cho trẻ hình thành hành vi đẹp, thói quen tốt, góp phần phát triển nhân cách trẻ Hoạt động góc là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng thú nhất, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh trẻ Trẻ nhận thức thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình.[2]
Đồ chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ Tuy nhiên, không phải ai cũng có đủ điều kiện để mua hoặc mua được hết đồ chơi cho trẻ, để thoả mãn hoạt động vui chơi của trẻ chúng ta có thể tự làm lấy đồ chơi cho trẻ Ở trường mầm non muốn trẻ phát triển tốt thì cô giáo phải là người thể hiện tốt nhiệm vụ giáo dục của mình luôn linh động sáng tạo giúp trẻ thông qua chơi mà học, bằng cách thông qua giờ “Hoạt động góc” Trong quá trình giáo dục trẻ nói chung, tổ chức cho trẻ chơi nói riêng giáo viên cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gì? Chơi như thể nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt động học, phục vụ cho
sự phát triển tư duy của trẻ, vì vậy đồ chơi càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích sự hứng thú và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xung quanh ở trẻ bấy nhiêu [3] Từ những thực tế mà tôi đã thể hiện ở lớp, việc cho trẻ hoạt động góc từ các đồ dùng, đồ chơi tôi đã nhận thấy được rằng việc thực hiện hoạt động góc không phải để cho trẻ chơi không, mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện trong các lĩnh vực ngôn ngữ, thẩm mỹ, thể chất, nhận thức và tình cảm xã hội
Trang 4Trẻ chơi chủ yếu do nhu cầu và khả năng của trẻ, nhu cầu muốn bắt chước, muốn làm người lớn, nhưng khả năng và sức lực của trẻ chưa đủ để làm người lớn
do đó trẻ giải tỏa nhu cầu đó dưới hình thức là hoạt động góc:
Góc phân vai
Góc xây dựng
Góc học tập
Góc nghệ thuật
Góc thiên nhiên
Trẻ tham gia vào xã hội người lớn theo cách riêng của mình, trẻ tưởng tượng mình là người lớn và cũng đóng một cương vị xã hội như Cô giáo, bác sỹ, chú công nhân, cô bán hàng…với vai trò đó chúng tái tạo lại cuộc sống của người lớn một cách tổng quát trong hoàn cảnh tưởng tượng vì chơi của trẻ không phải thật mà là giả vờ, nhưng sự giả vờ ấy lại mang tính chất rất thật
Ví dụ: Góc xây dựng: Trẻ giả vờ đóng vai chú công nhân, những việc làm của trẻ thể hiện rất cần cù, cặm cụi làm công việc của người công nhân đồng thời trẻ biết hợp tác với nhau để thực hiện một công việc được giao
Góc góc phân vai: trẻ giả vờ đóng vai bác sỹ trẻ thể hiện là một bác sỹ tốt hết lòng chăm sóc bệnh nhân của mình, nhưng hoạt động của trẻ không nhằm đến mục đích cuối cùng là chửa khỏi bệnh cho bệnh nhân mà chỉ để thỏa mản nhu cầu của trẻ tham gia vào xã hội người lớn
Góc học tập: trẻ tái tạo lại những gì đã được cô dạy trẻ trên tiết học nhằm tạo cho trẻ sự ghi nhớ vững bền hơn Và tư duy trừu tượng phát triển kèm theo tư duy logic, tư duy ngôn ngữ cũng phát triển
Như vậy giờ hoạt động góc được phát triển và mở rộng theo sự phong phú và
mở rộng các mối quan hệ qua lại của trẻ với môi trường xung quanh, phản ảnh sáng tạo độc đáo sự tác động qua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh một cách tích cực, tự lực tự nguyện và tự tin Hoạt động góc có giá trị lớn và đã trở thành phương tiện để giáo dục trẻ phát triển tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, phát triển thể chất, phát triển ngôn ngữ, phát triển nhận thức và là phương tiện không thể thiếu nhằm phát triển toàn diện nhân cách và trí tuệ cho trẻ ở trường mầm non.[4]
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
2.2.1 Thuận lợi:
Trường mầm non Lương Ngoại nằm trên địa bàn của thôn Ngọc sinh của Xã Lương Ngoại Có khuôn viên nhà trường rộng rãi, các lớp học ở khu trung tâm khang trang Là một trường đạt chuẩn quốc gia qua nhiều năm liền Đội ngũ giáo viên trong trường 100% có trình độ chuẩn và trên chuẩn, giáo viên có nhiều kinh nghiệm trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Trường luôn đạt nhiều thành tích xuất sắc trong các năm học Đặc biệt trong năm học 2017- 2018 nhà trường đã đạt giải nhì cuộc thi xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
do phòng giáo dục huyện Bá Thước tổ chức và được chọn là một trong ba trường tham dự cuộc thi xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tham dự cấp tỉnh đạt giải ba Nhìn chung chất lượng giáo dục không ngừng được nâng cao
Trang 5Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên bổ sung thiết bị dạy học và ưu tiên đầu tư trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi cho lớp mẫu giáo 5 tuổi như: bàn ghế, tủ, ti vi… và nhiều tài liệu phong phú để giáo viên tham khảo, ngoài ra còn trang bị nhiều đồ dùng đồ chơi hoạt động góc đa dạng và phong phú Bên cạnh đó Nhà trường thường xuyên tổ chức và phát động phong trào thi đua làm đồ dùng đồ chơi
tự tạo từ những nguyên vật liệu phế thải sẵn có…
Đội ngũ giáo viên, nhiệt tình, có tâm huyết với nghề, không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của con em mình, sẵn sàng hỗ trợ và tìm kiếm nguyên vật liệu cho việc làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ mỗi ngày càng thêm phong phú và đa dạng
Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình học tập Không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, tự học, bồi dưỡng và tự làm đồ chơi phục vụ cho các góc cùng các sự học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp Luôn rút những bài học kinh nghiệm bổ sung cho bản thân để mỗi ngày được nâng cao về chuyên môn hơn nữa
2.2.2 Khó khăn:
Cơ sở trang thiết bị phục vụ cho hoạt động góc tuy đã được đầu tư, song vẫn còn thiếu ảnh hưởng không nhỏ đến công tác giáo dục trẻ theo mục tiêu mong đợi của chương trình lấy trẻ làm trung tâm và diện tích phòng học theo mẫu kiên cố hóa trước đây còn chưa phù hợp với việc tổ chức các hoạt động cho trẻ ở trường cả ngày: Học, vui chơi, ăn, ngũ vv
Một số cha mẹ học sinh đi làm ăn xa để con lại cho ông bà, cô bác nuôi nên việc tạo cơ hội để giáo viên trao đổi với phụ huynh giúp nhà trường để trẻ được tham gia các trò chơi tốt bằng tái hiện lại các trò chơi khi ở nhà để đến lớp trẻ được rèn luyện kỹ năng tốt hơn Đa số cha mẹ học sinh ở lớp lớn đều là thành phần lao động nên trò chuyện với trẻ về thế giới xung quanh còn hạn chế, đa phần là giáo viên cung cấp kiến thức cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi Đa số trẻ rụt rè nhút nhát, giao tiếp hạn chế,chưa quen với các mối quan hệ giao tiếp trong các hoạt động góc
Đồ chơi trong các góc đa số là do giáo viên tự làm nên độ bền chưa cao, mẫu
mã chưa đẹp, góc thiên nhiên để trẻ chơi còn sơ sài, chưa có nhiều loại cây, các loại hoa, công trình cát, nước, bể cá, để trẻ khám phá, tìm hiểu
Khả năng nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động vui chơi theo các góc của giáo viên nhìn chung chưa sâu, chưa nắm chắc nội dung, vẫn còn máy móc chưa có sự sáng tạo Phương pháp tổ chức hoạt động vui chơi theo góc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, nhìn chung cô giáo đã nắm được quy trình tổ chức hoạt động vui chơi theo góc cho trẻ Nhưng khi lựa chọn nội dung chưa phong phú, đa dạng, chưa phù hợp, không kích thích được sự sáng tạo và phát triển trí tuệ cho trẻ và bên cạnh đó
có một số giáo viên vẫn còn yếu về phương pháp tổ chức hoạt động vui chơi theo góc cho trẻ vì vậy dẫn đến kết quả đạt được không cao
Trang 6Bản thân là một giáo viên nam vì thế còn hạn chế về sự khéo léo, linh hoạt khi làm đồ dùng đồ chơi tự tạo Chưa thực sự mềm dẻo trong cách hướng dẫn, tổ chức các hoạt động cho trẻ
Năm học 2017- 2018 được Ban Giám Hiệu phân công chủ nhiệm lớp 5 - 6 tuổi , tôi tiến hành khảo sát trước khi áp dụng các biện pháp, kết quả khảo sát đầu năm ( tháng 9/2017) như sau:
Bảng khảo sát trước khi áp dụng sáng kiến:
Mức độ đạt được
1 Trẻ nhập được vai chơi
4 Trẻ mạnh dạn, tự tin
5
Trẻ biết sử dụng ngôn
ngữ vai chơi
25
Số trẻ chưa đạt cao, chất lượng trẻ chưa đạt vẫn còn, tốt khá còn thấp, trẻ ở loại trung bình vẫn còn cao, một số trẻ chưa hứng thú nhiều trong hoạt động vui chơi hoặc nếu chơi thì chơi chưa chú ý nhiều Trong hoạt động góc một số trẻ thích chơi các góc trầm như góc sách, tạo hình, tránh những góc ồn như âm nhạc, xây dựng, phân vai…
Qua một số kinh nghiệm của bản thân trong quá trình công tác tôi mạnh
dạn áp dụng “Một số Kinh nghiệm tổ chức nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non Lương Ngoại, Bá Thước, Thanh Hóa.” như sau:
2.3 Một số biện pháp đã áp dụng để nâng cao chất lượng hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường mầm non Lương Ngoại huyện Bá thước, tỉnh Thanh Hóa:
2.3.1 Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động góc ngay từ đầu năm học.
Trang 7Căn cứ kế hoạch nhà trường, kế hoạch chuyên môn tôi xây dựng kế hoạch hoạt động vui chơi phù hợp với nhóm lớp của mình theo 10 chủ đề trong năm Khi lập kế hoạch tôi luôn phải đảm bảo để từng trẻ trong lớp được hỗ trợ để phát triển
và chú trọng đến các mục tiêu và kết quả mong đợi với việc hoạt động của trẻ, điều quan trọng là đảm bảo vật liệu và đồ dùng đủ cho các góc hoạt động, kế hoạch phải phù hợp với khả năng của từng trẻ
Trong mỗi lần lập kế họach chủ đề nhánh tôi thường chú ý hơn về hoạt động góc Tôi xây dựng các góc chơi làm sao để có mối quan hệ giữa các góc chơi với nhau trong một chủ đề
Ví dụ: ở chủ đề “Gia đình”
+ Góc chơi xây dựng : Xây dựng ngôi nhà thân yêu của bé, xây dựng vườn rau nhà bé…
+ Góc phân vai: Mẹ con, bế em, bán hàng
+ Góc tạo hình: Xé, dán, vẽ ngôi nhà của bé, làm tranh về gia đình
+ Góc văn học: Kể chuyện, đóng kịch truyện Ba cô gái,Cô bé quàng khăn đỏ
+ Góc thiên nhiên: Làm vườn, chăm sóc vườn rau, hoa của gia đình bé
Ví dụ: ở chủ đề “Giao thông”
+ Góc xây dựng: xây dựng ngã tư đường phố, …
+ Góc phân vai: chú cảnh sát dạy luật giao thông…
+ Góc tạo hình: xé, dán, vẽ các phương tiện giao thông
+ Góc văn học: kể chuyện, đóng kịch Truyện xe đạp con trên đường phố, xe lu và
xe ca…
+ Góc thiên nhiên: chăm sóc cây xanh trên vỉa hè đường phố…
Ví dụ: ở chủ đề “trường tiểu học”
+ Góc xây dựng: Xây dựng trường tiểu, khuôn viên trường tiểu học
+ Góc phân vai: cô giáo dạy học…
+ Góc tạo hình: vẽ, tô màu đồ dùng học sinh tiểu học…
+ Góc văn học: đọc thơ “ bé vào lớp 1”, “cô giáo của em”…
+ Góc thiên nhiên: chăm sóc bồn hoa cây cảnh của trường tiểu học…
Tương tự với từng chủ đề việc lựa chọn nội dung thực hiện cho phù hợp với
sự hứng thú của trẻ và làm sao để trẻ được thực hiện theo hệ thống kiến thức lô gic, biết phối hợp giữa các thành viên trong cùng một nhóm chơi Sự hợp tác giữa nhiều người trong một nhóm người này với một nhóm người khác là một đặc trưng của
xã hội loài người Bởi vậy để tiến hành một hoạt động nhằm mô phỏng lại đời sống
xã hội bắt buộc phải có nhiều trẻ cùng tham gia, cùng hoạt động với nhau Để thực hiện tốt việc phối hợp giữa các thành viên trong nhóm chơi thì trong khi lập kế hoạch chủ đề nhánh, tôi chia nhỏ các nội dung để phân bổ vào các nhánh cho phù hợp, tránh sự nhàm chán của trẻ
2.3.2 Xác định nội dung của hoạt động vui chơi ở các góc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:
Nội dung hoạt động vui chơi các góc là một mảng của hiện thực cuộc sống xung quanh trẻ, là những kiến thức, kỹ năng, thái độ được trẻ thể hiện qua hoạt
Trang 8động vui chơi theo góc, theo từng vai chơi Kinh nghiệm sống kỹ năng của trẻ càng phong phú bao nhiêu thì nội dung chơi càng được mở rộng bấy nhiêu Ở lứa tuổi khác nhau thì nội dung chơi ở các góc khác nhau
Ví dụ với chủ đề Gia Đình:
- Góc phân vai: Mẹ con, bế em, bán hàng
- Góc xây dựng: Xây dựng ngôi nhà thân yêu của bé, xây dựng vườn rau nhà bé…
- Góc Học Tập: Kể chuyện, đóng kịch truyện Ba cô gái,Cô bé quàng khăn đỏ
- Góc nghệ thuật: Xé, dán, vẽ ngôi nhà của bé, làm tranh về gia đình
Góc “Phân vai” cho trẻ chơi thông qua chơi trẻ hiểu rõ hơn về công việc của mọi người trong gia đình, ở góc này cô chuẩn bị các nguyên vật liệu cho trẻ và trẻ
có thể tự mình tái tạo lại những món ăn do mẹ trẻ nấu và bắt trước lại một cách bài bản
Trẻ mẫu giáo 5-6 hoạt động ở góc phân vai
Ở trò chơi gia đình mối quan hệ của trẻ được mở rộng hơn so với mẫu
giáo nhỡ (trẻ có thể phối hợp trong nhóm chơi từ 5 - 6 trẻ) Trẻ chơi với nội dung chơi phong phú hơn, phức tạp hơn và cách thể hiện của trẻ mẫu giáo lớn cũng sinh động hơn
Trẻ chơi bế em (cho ăn, ru ngủ, vệ sinh, rửa mặt, rửa tay thay quần áo cho búp bê…)
Hay ở góc bán hàng: mẫu giáo nhỡ chỉ chơi rời rác, nội dung chơi đơn giản: chỉ bán quả… nhưng ở mẫu giáo lớn trẻ làm một cửa hàng rau quả, thực phẩm… và cách thể hiện vai chơi của mẫu giáo lớn cũng khác: trẻ mời chào người mua, niềm nở, chào khách khi mua xong và sự phối hợp giữa các vai chặt chẽ hơn
Ở góc chơi tạo hình : Trẻ mẫu giáo lớn chơi phong phú hơn Ở mẫu giáo nhỡ: chỉ vẽ các nét đơn giản, tô màu là chủ yếu và kỹ năng của trẻ rất hạn chế, nhưng ở mẫu giáo lớn: trẻ biết cách tô màu, vẽ và kỹ năng vẽ, tô màu rất tốt…
Trang 9Ví dụ: Chủ đề : Ngày hội của gia đình bé
- Góc tạo hình: Cho trẻ cắt dán tranh tặng mẹ nhân các ngày lễ lớn 8/3, 20/10 Trong giờ hoạt động góc giáo viên hướng dẫn trẻ tự làm các bức tranh thật sinh sắn
để tặng mẹ, ngoài ra cho trẻ tự làm trong hoạt động chiều…
- Góc học tập: Mẫu giáo lớn phức tạp hơn Mẫu giáo nhỡ chỉ xếp tương ứng 1: 1 và
so sánh hơn kém nhưng ở mẫu giáo lớn: trẻ chơi phức tạp hơn: so sánh hơn kém, thêm bớt, tách gộp….với yêu cầu cao hơn
- Góc xây dựng lắp ghép: Mẫu giáo nhỡ: chỉ xây những công trình đơn lẻ: vườn hoa, lớp học, vườn cây ăn quả nhưng mẫu giáo lớn: phải xây cả 1 công trình: công viên mùa xuân, khu đô thị hay trường mầm non
- Giáo viên tạo không khí thoải mái , hào hứng khi bước vào chơi bằng một số cách khác nhau Ví dụ : chủ đề gia đình, cho cả lớp hát bài “ cả nhà thương nhau” , trò chuyện về nội dung bài hát, giới thiệu các góc chơi và gợi ý trẻ nhận vai chơi…
- Tạo ra các tình huống gợi mở cho trẻ, luôn nhắc nhở trẻ phải sử dụng ngôn ngữ vai chơi đúng, phù hợp
2.3.3 Tạo môi trường an toàn, các góc chơi phù hợp cho trẻ: (Sắp xếp, bố trí
các góc chơi hợp lý, phù hợp với trẻ)
Chọn lựa đồ chơi, đồ dùng, học liệu an toàn, có kích thước, trọng lượng, chất liệu, bền, phù hợp với thể chất và tâm lí sinh của trẻ
Sắp xếp đồ chơi, đồ dùng, học liệu ở những nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất Không cất đồ chơi vào tủ để trưng bày, vào túi để cất cho mới Không treo trên cao, dán lên tường quá tầm với của trẻ Không xếp chồng chất đồ chơi lên nhau Hướng dẫn trẻ phân loại đồ chơi, đồ dùng theo góc hoạt động, đưa ra qui định chỗ để nhất định, thường xuyên cho trẻ xếp đúng nơi quy định sau khi trẻ hoạt động chơi xong
Bố trí góc chơi phù hợp với lớp học Để hoạt động vui chơi của trẻ đạt kết quả tốt thì trước hết phải tạo được góc chơi phù hợp Vì thế tôi đã lựa chọn bố trí góc chơi có diện tích đảm bảo cho số trẻ tham gia vào hoạt động
Ví dụ: Khu vực góc chơi thiên nhiên sinh vật cảnh làm thí nghiệm khoa học tôi bố trí ở ngoài hành lang phía trước của lớp học để tận dụng lấy ánh sáng tạo cho các cây cối xung quanh vừa để tạo quanh cảnh đẹp cho lớp và có diện tích rộng cho trẻ hoạt động thoải mái Ngoài ra các góc chơi khác tôi bố trí trong phòng học
+ Góc học tập nghệ thuật tạo hình tôi bố trí phía bên phải của lớp học, để tận dụng các mảng tường và các mặt sau của các giá để dán tranh ảnh có nội dung hướng dẫn trẻ hoạt động
+ Góc chơi gia đình tôi sử dụng diện tích rộng và tách biệt có thể kê được giường tủ và giá nội trợ tôi bố trí ngay cửa ra vào của lớp vì đó là khoảng rộng nhất của lớp học
+ Góc sách thư viện cần yên tĩnh hơn tôi bố trí gần nơi có cửa sổ ánh sáng phù hợp cho trẻ ngồi đọc thơ xem truyện
Trang 10+ Góc xây dựng và bán hàng tôi đã bố trí phía bên trái của lớp học có mảng tường rộng giành cho trẻ trưng bày sản phẩm và có khoảng rộng dành cho nhiều trẻ chơi
Mặt khác tuỳ theo nội dung của từng chủ điểm mà lớp đang thực hiện để bố trí các góc chơi cho phù hợp Ví dụ: Chủ điểm thế giới động vật tôi bố trí các góc chơi, bán hàng về các con vật nuôi, góc xây dựng, xây trang trại chăn nuôi, góc nghệ thuật tô vẽ nặn các con vật, góc học tập cắt dán các con vật, góc nấu ăn, biến các món ăn từ động vật
Các góc chơi cần có ranh giới rõ ràng có lối đi lại giữa các góc đủ rộng cho trẻ di chuyển và thuận tiện cho sự bao quát của cô Chính vì vậy tôi đã sử dụng các mảng tường và các giá tủ để ngăn cách Khi thực hiện hoạt động chơi trẻ chỉ cần xoay giá là tạo thành góc chơi riêng biệt không bị ảnh hưởng đến các nhóm chơi khác Sau khi thực hiện việc lựa chọn sắp xếp bố trí góc chơi cho trẻ phù hợp như trên tôi thấy có hiệu quả rõ ràng, trẻ chơi trật tự hơn không xô đẩy va chạm nhau Các góc yên tĩnh không bị ảnh hưởng từ góc chơi đến các góc chơi có không gian rộng riêng biệt trẻ chơi thoải mái, chơi hứng thú Và đặc biệt là giáo viên bao quát trẻ chơi tốt hơn
2.3.4 Nâng cao trách nhiệm bản thân, không ngừng học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn:
Để tạo điện kiện giúp trẻ phát triển một cách toàn diện thì giáo viên phải là người thể hiện tốt nhiệm vụ giáo dục của mình luôn linh động sáng tạo giúp trẻ thông qua chơi mà học, bằng cách thông qua “hoạt động góc”
Trách nhiệm của giáo viên là rất quan trọng, giáo viên phải tôn trọng trẻ, mở rộng kiến thức của mỗi trẻ và tạo nhiều cơ hội cho trẻ tích cực hoạt động Giáo viên cần xác định và đáp ứng sự hiểu biết, sở thích và kỹ năng của trẻ Trong quá trình giáo dục trẻ nói chung, tổ chức cho trẻ chơi nói riêng giáo viên cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gì? Chơi như thể nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt động học, phục vụ cho sự phát triển tư duy của trẻ, vì vậy đồ chơi càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích sự hứng thú và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xung quanh ở trẻ bấy nhiêu Từ những thực tế mà tôi đã thể hiện ở lớp, việc cho trẻ hoạt động góc từ các đồ dùng, đồ chơi tôi đã nhận thấy được rằng việc thực hiện hoạt động góc không phải để cho trẻ chơi không, mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện trong các lĩnh vực ngôn ngữ, thẩm mỹ, thể chất, nhận thức và tình cảm xã hội
Ví dụ: Đối với trẻ phạm lỗi tôi nhắc nhở nhẹ nhàng, động viên trẻ nhận ra khuyết điểm để sửa lỗi, đối sử công bằng và chú trọng đến những trẻ cá biệt
Tìm hiểu tham khảo những tài liệu trên sách báo, truy cập mạng Internet để tìm
ra những phương pháp mới áp dụng cho phù hợp với tổ chức trò chơi cho trẻ
