SKKN Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 6 tuổi ở trường mầm non Nga Liên 1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO QUAN ĐIỂM LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM CHO TRẺ 5 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA LIÊN Người thực hiện Trần Thị Tâm Chức vụ Giáo viên Đơn vị công tác Trường Mầm non Nga Liên SKKN thuộc lĩnh vực Chuyên môn THANH HOÁ, NĂM 2018 SangKienKinhNghiem net 2 MỤC LỤC[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA LIÊN
Người thực hiện: Trần Thị Tâm Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Liên SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HOÁ, NĂM 2018
Trang 2MỤC LỤC
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5 Giải pháp 1: Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học phù hợp,
Giải pháp 2: Tạo cơ hội cho trẻ được thực hành, trải nghiệm và thí
Giải pháp 3: Phát huy tính tích cực của trẻ thông qua các hoạt động 13 Giải pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy trẻ 18 Giải pháp 5: Tăng cường tuyên truyền phối kết hợp với các bậc phụ huynh
Danh mục các đề tài sáng kiến đã được xếp loại 23
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước, vì vậy việc quan tâm, bảo vệ, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là trách nhiệm và nghĩa vụ chung mỗi người, mỗi gia đình và toàn xã hội.[1]
Trẻ em là nhân tố quyết định tương lai của đất nước, ngay từ nhỏ trẻ cần phải được quan tâm chăm sóc giáo dục tốt giúp trẻ phát triển toàn diện, nên vị trí
của giáo dục mầm non trong chiến lược "Phát triển nguồn lực con người" Là
vô cùng quan trọng, được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm Trường mầm non là môi trường thuật lợi nhất cho việc hình thành và phát triển toàn diện về nhân cách ban đầu, cũng như phát triển 5 lĩnh vực giáo dục của trẻ Vậy đòi hỏi những nhà giáo dục phải giáo dục trẻ những gì? Giáo dục trẻ như thế nào? Và chất lượng giáo dục mầm non sẽ ra sao? Đó là điều mà ngành giáo dục và toàn
xã hội quan tâm
Những năm học gần đây Giáo dục và Đào tạo nói chung, giáo dục Mầm non nói riêng, không ngừng đổi mới về hình thức tổ chức và phương pháp dạy học để đáp ứng với yêu cầu giáo dục hiện nay.Việc xây dựng trường mầm non
“Lấy trẻ làm trung tâm” là giúp giáo viên có khả năng tự thiết kế, kế hoạch
giảng dạy để dạy trẻ đạt kết quả tốt nhất Căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể trong từng hoạt động và đảm bảo tốt mục tiêu giáo dục đề ra Giáo viên có nhiều sáng tạo trong việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục tại trường Có nhiều sáng tạo trong việc làm đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng mang tính giáo dục và thẩm mỹ cao Trẻ sẽ tích cực, chủ động tham gia các hoạt động, làm việc theo nhóm để được trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ và trình bày ý kiến của mình; biết suy nghĩ và vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tình huống mà trẻ gặp phải… Từ đó, trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích thú tìm tòi, khám phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở trường, ở lớp
Là giáo viên mầm non đã dạy lâu năm, qua quá trình chăm sóc giáo dục, tôi thấy nhận thức được rằng kĩ năng sống của trẻ còn nhiều hạn chế, trẻ còn nhút nhát, chưa tích cực mà còn hay bị thụ động, tự ti, nên vấn đề đặt ra với tôi hiện nay là: Giáo dục trẻ căn cứ vào khả năng nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ để lựa chọn các hình thức, lựa chọn nội dung, phương pháp giáo dục phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ Xuất phát từ những vấn đề trên, để nâng cao
chất lượng giáo dục cho trẻ khi dạy trẻ tôi luôn “Lấy trẻ làm trung tâm” có
nghĩa là tôi luôn tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như: Hoạt động trải nghiệm, hoạt động giao tiếp, suy ngẫm, trao đổi và khi dạy trẻ tôi luôn quan tâm đến: Trẻ đã biết cái gì? muốn biết cái gì? để tạo cơ hội, hướng dẫn gợi mở giúp đỡ trẻ chiếm lĩnh kiến thức Chính vì thế tôi đã mạnh dạn lựa
chọn đề tài: "Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung
Trang 4tâm cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Nga Liên” để nghiên cứu trong sáng
kiến kinh nghiệm này
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Dựa vào đề tài đã chọn tìm ra các hình thức tổ chức và phương pháp giáo dục phù hợp, đề xuất giải pháp tốt nhất để phát huy hết tính tích cực của trẻ và
để trẻ thực sự là trung tâm của các hoạt động
- Rút ra bài học kinh nghiệm về cách lập kế hoạch trên quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng là trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi (lớp lá A2) tại trường mầm non Nga Liên năm học 2017 – 2018
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp thu thập thông tin xử lý số liệu
+ Phương pháp thực hành trải nghiệm
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận.
Chiến lược giáo dục giai đoạn hiện nay không ngừng đổi mới để đáp ứng được nhu cầu dạy và học Để đáp ứng được điều đó đòi hỏi giáo viên, nhà trường, các cấp phải nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo về mọi mặt cho trẻ và phải bắt đầu ngay từ bậc học giáo dục Mầm non nhưng không quá nặng nề, áp
đặt trẻ mà phải nhẹ nhàng làm cho trẻ có cảm giác thoải mái “Học bằng chơi, chơi mà học”[2].
Các nhà giáo dục đều phải thừa nhận một điều rằng cách tiếp cận tốt nhất
để giáo dục trẻ đó là “Lấy trẻ làm trung tâm” và ứng dụng các phương pháp
dạy học tích cực để thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy phân biệt và giải quyết vấn đề cho trẻ Các cách tiếp cận tốt thường thể hiện tính tích hợp cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ
Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm,
xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú, cách học, tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thể thành công Trẻ học bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đang thực hiện Trẻ em là chủ thể của hoạt động, khi trẻ được trải nghiệm, giao tiếp, chia sẻ thì mọi hoạt động giáo dục đạt được hiệu quả cao nhất Mặt khác trẻ em lại là đối tượng của hoạt động, trẻ thích khám phá những điều mới lạ, vì thế tôi đã nhận thấy rằng, nhiệm vụ của mình nói riêng hay tất cả các giáo viên nói chung là nên dạy những điều trẻ cần, cho trẻ làm quen những
gì trẻ thích Vì vậy cần xây dựng kế hoạch hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm
là quan trọng Chúng ta cần căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ Tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ làm trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động Trẻ cần được thí nghiệm, trải nghiệm, được học qua thực tế bằng việc làm cụ thể của trẻ
Trang 5Theo kết quả điều tra EDI Việt Nam, 50,68% tỷ lệ trẻ trong độ tuổi 5 – 6 tuổi được điều tra bị thiếu hụt hoặc có nguy cơ thiếu hụt ít nhất là một lĩnh vực phát triển Đây là vấn đề báo động của giáo dục mầm non Để thực sự nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đã đến lúc cần có sự thay đổi Vì vậy tổ chức hoạt động giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” là một cách hiệu quả, đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp với từng cá nhân trẻ, đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra [3].
Chính vì thế mà năm học 2017 - 2018 bậc học Mầm non đã mở chuyên đề:
"Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”. Để có kế hoạch giáo dục cho trẻ phù hợp với khả năng của trẻ, phát huy được tính tích cực của trẻ giúp trẻ tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng
Cùng với việc đổi mới toàn diện về giáo dục mầm non Vụ giáo dục Mầm non đã và đang chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục mầm non với quan điểm giáo dục "Lấy trẻ làm trung tâm" thực sự phát huy được tính tích cực của trẻ, môi trường học tập của trẻ được chuẩn bị chu đáo, thuận lợi gây được hứng thú trong hoạt động học tập, tính độc lập, mạnh dạn, tự tin trong mọi tình huống cũng như trong học tập, phát huy được tính tích cực của trẻ nhằm giúp trẻ tiếp thu lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, thoải mái, không gò bó áp đặt và mang lại hiệu quả giáo dục cao
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trường mầm non Nga Liên nằm ở vị trí trung tâm chính trị văn hóa - xã hội của xã, trên địa bàn có bề dày trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Nhưng tôi thấy, nhận thức và kỹ năng sống của trẻ còn chưa cao Bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ trong độ tuổi mầm non, trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi luôn trăn trở, suy nghĩ, tôi phải làm thế nào để học sinh của tôi cảm thấy thoải mái trong các hoạt động mà vẫn đạt được kết quả như mục tiêu đề ra để giáo dục thực sự là lấy trẻ làm trung tâm
Năm học 2017 - 2018 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công trách nhiệm chăm sóc giáo dục trẻ lớp 5 - 6 tuổi với số trẻ là 37 cháu Qua thời gian thực hiện chuyên môn tôi rút ra được những mặt thuận lợi và khó khăn như sau:
2.2.1 Thuận lợi.
Đối với giáo viên
Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu và đồng nghiệp, gia đình và phụ huynh học sinh tạo điều kiện thuận lợi cho tôi làm tốt công tác chăm sóc giáo
dục trẻ nhất là đối với việc thực hiện chuyên đề: "Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm".
Năm học 2017 - 2018 cũng như các năm học trước được tham gia đầy đủ các lớp chuyên đề của Phòng giáo dục và Đào tạo, của nhà trường tổ chức Ngoài ra bản thân tôi không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ bằng cách thăm lớp dự giờ đồng nghiệp, tham gia tiết dạy mẫu, học tập áp dụng những sáng kiến kinh nghiệm hay, sự sáng tạo của đồng nghiệp, có
ý thức tham gia vào các hoạt động của chuyên môn, của nhà trường, của ngành
tổ chức thi giáo viên giỏi trường, giỏi huyện, làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo Bản
Trang 6thân có tâm huyết với nghề, yêu nghề mến trẻ và tôi luôn yêu quý trẻ như con của mình
Đối với học sinh
Trẻ được học và phân lớp theo đúng độ tuổi, 100% cháu ăn, ngủ tại trường Năm
học 2017 - 2018 tổng số học sinh lớp tôi là 37 cháu, đa số các cháu ngoan ngoãn, lễ phép biết vâng lời cô giáo và cha mẹ
Bên cạnh những thuận lợi trên bản thân tôi cũng gặp phải không ít khó khăn
2.2.2 Khó khăn.
Đối với giáo viên
Do điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho công tác dạy và học còn hạn chế, không có phòng chức năng để áp dụng công nghệ thông tin nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng tiếp thu của trẻ
Đồ dùng, đồ chơi, đồ học liệu cho trẻ thực hành còn hạn chế
Những đồ dùng cần thiết để làm một số thí nghiệm cho trẻ còn chưa phong phú về chủng loại, chủ yếu là cô tự làm
Khó khăn đối với học sinh
Do sự nhận thức không đồng đều của phụ huynh nên dẫn đến còn thiếu sự quan tâm đối với việc giáo dục trẻ Vì đa số trẻ con nhà nông nên khả năng nhận thức chậm, nhút nhát, trẻ không tự tin khi giao tiếp với người lạ, chưa mạnh dạn khi tham gia vào các hoạt động Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc mua sắm đồ dùng học tập cho trẻ, chưa thực sự quan tâm việc đưa đón trẻ đến trường đúng giờ quy định
Với những thuận lợi và khó khăn trên là một giáo viên Mầm non qua thực
tế giảng dạy và qua thực tế của địa phương giúp tôi đúc rút những kinh nghiệm
và từng bước giáo dục trẻ từ đó tôi đã đúc rút một số kiến thức, kỹ năng về
“Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” Vì thế tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài này và
từng bước tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất để góp phần giáo dục trẻ ở lớp tôi nói riêng và trẻ trong toàn trường nói chung
2.2.3 Kết quả thực trạng:
Năm học 2017 - 2018, tôi được phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi, tôi nhận thấy trong các hoạt động giáo dục trẻ chưa mạnh dạn, còn nhút nhát, tự ti, chưa chủ động, sáng tạo và trẻ tham gia vào hoạt động chưa hứng thú, kỹ năng thực hành và tư duy chưa trìu tượng Chính vì vậy, ngay đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ để nắm được kết quả cụ thể, từ đó tôi đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài này và bước đầu khảo sát trên trẻ ở nhóm lớp, kết quả thu được như sau:
B¶ng kÕt qu¶ kh¶o sát trẻ tháng 9 năm 2017.
Kết quả STT Nội dung Tổng số
trẻ Đạt Tỷ lệ Chưa đạt Tỷ lệ
1 Trẻ yêu thích, hào hứng tham gia
2 Trẻ chủ động tham gia hoạt động, 37 18 49 19 51
Trang 7làm việc, trao đổi, chia sẻ trình bày
tỏ ý kiến
3 Sự tìm tòi, khám phá, tư duy,
Qua khảo sát ban đầu tôi thấy thực trạng của việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tỷ lệ chưa đạt còn rất thấp Để công việc dạy học lấy trẻ làm trung tâm đạt hiệu quả tốt hơn, nên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 - 6 tuổi ở
trường mầm non Nga Liên làm đề tài nghiên cứu trong năm học này
3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Qua kết quả khảo sát để đáp ứng nhu cầu về khả năng hiểu biết của trẻ theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong chương trình giáo dục hiện nay Tôi đã áp dụng một số biện pháp sau:
Giải pháp 1 Xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học phù hợp, kích thích trẻ hoạt động.
Môi trường giáo dục trong trường Mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên – xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường Mầm non Hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ
Việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ là phương tiện, là điều kiện
để họ phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi Ðối với phụ huynh và xã hội, quá trình xây dựng môi trường giáo dục và xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm sẽ thu hút được sự tham gia của các bậc phụ huynh và sự đóng góp của cộng đồng xã hội để thỏa mãn mong đợi của họ đối với sự phát triển của trẻ trong từng giai đoạn, từng thời kì
a Môi trường trong lớp học:
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để làm tăng sự
hứng thú, hào hứng của trẻ cuốn hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tôi luôn
tạo nên một môi trường lớp học với những màu sắc sinh động, những nhân vật ngộ nghĩnh… Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; phản ánh kinh nghiệm, văn hóa của địa
phương; thường xuyên thay đổi theo chủ đề theo đề tài của mỗi hoạt động, tạo ra sự
hấp dẫn mới lạ đối với trẻ Các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên, chúng không cần phải di chuyển đi hoặc đóng lại Vì vậy tôi luôn chú trọng về việc
bố trí, sắp xếp các góc rất linh hoạt phù hợp để phát huy tính tích cực của trẻ
Ví dụ: Để thay đổi sự tập trung của góc phân vai từ trò chơi gia đình sang
trò chơi bệnh viện, hoặc tạo ra không gian cho giờ ngủ trưa bằng cách di chuyển một số giá để đồ
* Tạo khoảng cách riêng, yên tĩnh, đảm bảo ánh sáng, diện tích cho trẻ hoạt động.
Hoạt động góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống của trẻ Mầm non, đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích, nhu cầu vui chơi, nhận thức và cảm nhận về thế giới xung quanh Hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện, củng cố kiến thức đã học, là nơi trải nghiệm, khám phá những cái mới và phát huy khả năng
Trang 8sáng tạo của trẻ Để trẻ tham gia hoạt động một cách tích cực, có thời gian chơi sau một nội dung mà trẻ đã lựa chọn không bị chi phối bởi các yếu tố xung quanh, tôi luôn quan tâm đến việc tạo khoảng cách riêng, đảm bảo yên tĩnh và ánh sáng trong quá trình hoạt động của trẻ, để trẻ tập trung suy nghĩ và thực hiện
kỹ năng chơi của mình một cách có hiệu quả Do vậy tôi đã bố trí các góc chơi trong lớp phù hợp với diện tích phòng học và đảm bảo yêu cầu xen kẽ giữa góc động và tĩnh.Vì vậy, tôi đã bố trí các góc trong lớp phù hợp như:
- Góc yên tĩnh xa góc ồn ào hoặc các góc có thể sắp xếp cạnh nhau như: + Góc phân vai xa góc học tập, góc sách
+ Góc xây dựng và góc phân vai kề nhau tạo sự liên kết các nhóm chơi ở trong hai góc, góc xây dựng tránh nơi đi lại
+ Góc thiên nhiên: Tôi đã tận dụng khoảng hiên ngoài lớp cho trẻ hoạt động thoải mái tránh sự ồn ào cho các góc khác
Bên cạnh việc sắp xếp phù hợp, tôi còn tạo ranh giới giữa các góc hoạt động như: Tận dụng các giá đồ chơi tạo thành ranh giới các góc, khoảng rộng ở các góc cách nhau hợp lý để đảm bảo an toàn và thuận tiện cho trẻ hoạt động Ranh giới ở các góc không che tầm nhìn của trẻ và không cản trở việc quan sát của giáo viên Bố trí một số góc cố định, một số góc có thể thay đổi được cho phù hợp với chủ đề thực hiện, tạo sự mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ
Đặt tên góc đơn giản, gần gũi, dễ hiểu phù hợp nội dung chủ đề đang thực hiện VD: Khi thực hiện chủ đề “Gia đình”, ở góc sách có thể đặt tên “Thư viện
gia đình bé” nhưng ở chủ đề “Thế giới thực vật” có thể đặt tên “Vườn cổ tích”
hay “Thư viện các loài cây” và góc học tập dán ô bìa gương để gắn chữ cái, số thay đổi theo chủ đề (Chủ đề nào học đến chữ cái nào thì gắn chữ cái đó kết hợp với tranh có từ) hay ở góc sách học đến bài thơ nào thì dán bài thơ đó lên Không dán khít các mảng tường mà phải để dành khoảng trống để trẻ dán sản phẩm của mình theo chủ đề Bên cạnh đó để gây được sự hứng thú và hấp dẫn đối với trẻ để trẻ cảm thấy luôn mới lạ Xuất phát từ đặc điểm này sau mỗi chủ
đề tôi thường thay đổi, sắp xếp, trang trí lại các góc Nhưng để tiết kiệm về thời gian và kinh phí tôi phối hợp với các giáo viên trong trường đổi các hình ảnh trang trí, các đồ chơi, cho nhau
* Xây dựng và bố trí các mảng hoạt động các góc phù hợp
Khi xây dựng và bố trí các mảng hoạt động, tôi chỉ dành 1/3 diện tích để dán các tranh ảnh có nội dung liên quan về chủ đề, 1/3 diện tích khác tôi dùng
để tạo môi trường mở cho trẻ hoạt động ở các góc học tập, góc xây dựng, góc phân vai, 1/3 diện tích còn lại tôi dành để trưng bày sản phẩm huy động từ trẻ và
từ phụ huynh trong việc trang trí môi truờng, như vậy vừa tiết kiệm thời gian vừa giúp trẻ hứng thú, tự tin khi sản phẩm của mình được trưng bày lên tường
Để tổ chức một buổi chơi thành công vai trò tổ chức và hướng dẫn của cô giáo là rất quan trọng Nhưng vấn đề nảy sinh là mâu thuẫn giữa số góc chơi nhiều, số trẻ chơi lớn, diện tích lớp học chật hẹp Vì vậy việc cung cấp kiến thức cho trẻ trong các góc chơi là cần thiết, phù hợp với vốn kiến thức, kỹ năng của trẻ điều đó nó có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát huy tính tích cực của trẻ
Ví dụ: Với chủ đề: “Phương tiện giao thông” tôi trang trí mảng tường ở
góc học tập với hình thức mở
Trang 9Như vậy khi tổ chức cho trẻ chơi, trẻ quan sát hình ảnh bài tập trẻ sẽ biết được yêu cầu của bài tập mà cô đưa ra Với bài tập này tôi đã kiểm tra được kiến
thức của trẻ về toán là “Gắn đúng số lượng theo yêu cầu của cô” Và khám phá
khoa học là “Phân nhóm phương tiện giao thông đường không, đường bộ,
đường thủy” Cứ thế ở mảng tường tôi tận dụng hết các diện tích để trang trí và
làm các bài tập mở phù hợp với các góc phát huy tính tích cực của trẻ
Ngoài ra để có những mảng hoạt động phù hợp với nội dung và tính chất của từng trò chơi, tận dụng được nhiều diện tích chơi, triển khai được nhiều hình thức chơi phong phú tại góc tôi đã sử dụng sàn nhà, bàn, mảng tường để trẻ hoạt động
Ví dụ: Có những trò chơi có thể chơi trên sàn nhà như trò chơi xây dựng,
lắp ghép, trò chơi: Ô ăn quan, trò chơi đô mi nô, ghép tranh với những trò chơi này tôi cho trẻ hoạt động thoải mái trong góc chơi
* Tạo nguồn nguyên vật liệu, nhất là vật liệu từ thiên nhiên cho trẻ hoạt động
Đồ dùng đồ chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với đời sống tinh thần của trẻ Mỗi một lứa tuổi, một giới tính, một lĩnh vực phát triển lại cần đến những loại đồ chơi khác nhau Để đáp ứng yêu cầu này tôi chú trọng tìm kiếm các nguyên vật liệu từ thiên nhiên, phế liệu trẻ được thực hành trải nghiệm thông qua các hoạt động học và chơi Các đồ chơi, học liệu được làm từ nguyên vật liệu thiên nhiên, phế liệu dễ tìm, và không mất tiền, không gây độc hại mà trẻ lại thích thú Giải quyết vấn đề này tôi tuyên truyền, phối hợp với các bậc phụ huynh và các đoàn thể trong việc đóng góp các nguyên vật liệu như: các loại hột hạt, rơm khô, xơ mướp, vỏ trai, sò, ốc, mo cau, mao ngô, cùi ngô và các phế liệu như vải vụn, len, lịch cũ họa báo Các loại vỏ hộp nhựa Tùy thuộc vào các nguyên vật liệu mà tôi sắp xếp để vào các góc cho phù hợp để cho trẻ hoạt động Các loại hạt ngô, đậu, hạt na, hạt gấc, hạt nhãn, rơm, xơ mướp vải vụn, vỏ
ốc trai, sò tôi để vào góc nghệ thuật
Với các nguyên vật liệu, phế liệu họa báo, lịch cũ, hột hạt, sỏi, tôi để vào góc học tập Vì những vật liệu này trẻ có thể chơi xếp chữ cái, chữ số bằng hột hạt, cắt các hình ảnh từ họa báo làm am bum, dùng sỏi chơi trò chơi ô ăn quan, Với những chai lọ, hộp tôi để ở góc bán hàng, góc thiên nhiên cho trẻ được chơi đong cát, nước
Trang 10Từ các nguồn nguyên vật liệu tôi đã chuẩn bị và sắp xếp ở các góc hợp lý giúp trẻ dễ lấy, dễ cất nhằm gây được hứng thú và kích thích sự sáng tạo của trẻ, trẻ được học, và nhất là từ nguồn nguyên vật liệu sưu tầm trên tôi đã tổ chức cho trẻ làm ra những đồ dùng đồ chơi mà trẻ thích, từ đó kích thích trẻ có sự ham thích, sáng tạo, bộc lộ ý tưởng, phát triển khả năng tư duy của trẻ
Ví dụ: Với chủ đề “Thế giới thực vật”
Đề tài: Dạy trẻ làm bông hoa
Chuẩn bị: Giấy màu vàng, màu xanh, keo, kéo, que tre
Tiến hành:
- Cho trẻ kể về một số loài hoa quen thuộc
- Cho trẻ quan sát một số loài hoa và đàm thoại với trẻ về các bộ phận của hoa
- Hướng dẫn trẻ làm bông hoa:
+ Bước 1: Trẻ vẽ những bông hoa mà trẻ thích lên mặt xốp sau đó tôi hướng dẫn trẻ vẽ từng bông hoa có các kích thước khác nhau
+ Bước 2: Trẻ cắt các bông hoa mà trẻ vừa vẽ theo từng nét vẽ mà không cắt vào trong cánh hoa hoặc ra ngoài các nét cong
+ Bước 3: Trẻ xếp lần lượt từ bông hoa to đến các bông hoa nhỏ xếp so le chồng lên nhau để tạo thành một bông hoa và sau đó tôi cho trẻ phết keo lên bề mặt bông hoa cho trẻ rắc kim tuyến và nhũ lên các cánh hoa sau, đó để cố định cho các bông hoa khô lại để tạo thành một bông hoa hoàn chỉnh
+ Bước 4: Cho trẻ gắn bông hoa vừa làm xong vào một que tre để làm thân cho bông hoa và gắn lá cho bông hoa
- Ngoài ra tôi còn gợi ý thêm cho trẻ sáng tạo khi làm bông hoa như: Làm thế nào để cho bông hoa thêm đẹp hơn? (lá to, lá nhỏ, các loại lá khác nhau, và các loại hoa khác nhau) Sau khi trẻ làm xong bông hoa nếu còn thời gian tôi khuyến khích trẻ làm thêm một bông hoa khác theo ý thích của trẻ
+ Bước 5: Cho trẻ mang những bông hoa của mình lên cắm vào lọ hoa để trưng bày sản phẩm cho các bạn nhận xét, cho trẻ giới thiệu về sản phẩm của trẻ, nói lên ý tưởng sáng tạo hơn khi làm những bông hoa của mình
+ Bước 6: Nhận xét chung bài của cả lớp và lồng ghép giáo dục trẻ
Với hoạt động này trẻ tỏ ra rất hăng say, thích thú, thể hiện được khả năng sáng tạo, bộc lộ ý tưởng cho sản phẩm mà chính tay mình làm ra mặc dù có lúc trẻ gặp khó khăn Với những bông hoa của trẻ tôi cho trẻ dùng để trang trí góc học tập, trang trí lớp học của trẻ giúp cho môi trường trong lớp học thêm sinh động, hấp dẫn
b Môi trường ngoài lớp học:
Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Ngay từ đầu năm tôi đã tham mưu với nhà trường tập trung xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp học
an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ Đó là diện tích đất trong nhà trường, diện tích sân vườn và diện tích các khu vực bổ trợ cho hoạt động ngoài trời của trẻ, để bố trí các khu vực cho trẻ hoạt dộng vui chơi, sinh hoạt, học tập ngoài trời một cách khoa học và phù hợp hơn Những yêu cầu về môi trường ngoài lớp học luôn được tôi ưu tiên nghiên cứu, tìm hiểu như: Khu vực sân tập thể dục cho trẻ toàn
