tiểu luận tố tụng dân sự về vấn đề PHÁP LÝ KHI THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT YÊU CẦU CÔNG NHẬN THUẬN TÌNH LY HÔN, THỎA THUẬN NUÔI CON, CHIA TÀI SẢN SAU KHI LY HÔN VÀ ÁP DỤNG THỰC TIỄN.

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN LUẬT T Ố TỤNG DÂN S Ự TÊN ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN CÁC VẤN ĐỀ PHÁP LÝ KHI THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT YÊU CẦU CÔNG NHẬN THUẬN TÌNH LY HÔN, THỎA THUẬN NUÔI CON, CHIA TÀI SẢN SAU KHI LY HÔN VÀ ÁP DỤNG THỰC TIỄN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2021.

NỘI DUNG BÀI LÀM

MỤC LỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP HỒ CHÍ MINH

KHOA LUẬT DÂN SỰ

SẢN SAU KHI LY HÔN VÀ ÁP DỤNG THỰC TIỄN

Người thực hiện: Văn Hoàng Ngân Giang MSSV: 1953801015046

Lớp: QT44.1

1 Lý do chọn đề tài: 1

2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu: 1

3 Phương pháp nghiên cứu: 1

4 Kết cấu của đề tài: 1

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÁC VẤN ĐỀ PHÁP LÝ KHI THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT YÊU CẦU CÔNG NHẬN THUẬN TÌNH LY HÔN, THỎA THUẬN NUÔI CON, CHIA TÀI SẢN KHI LY HÔN 2

1.1 Các quy định về thủ tục thuận tình ly hôn trong B L T T D S 2 0 1 5 2 1.1.1 Khái niệm về thuận tình ly hôn 2

1.1.2 Thẩm quyền giải quyết thuận tình ly hôn 3

1.1.3 Hồ sơ yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn 3

1.1.4 Phương thức nộp đơn thuận tình ly hôn 3

1.1.5 Quy định về nộp tiền tạm ứng án phí, tiền án phí khi thuận tình ly hôn 4

1.1.6 Thời gian giải quyết đơn yêu cầu thuận tình ly hôn. .4

1.1.7 Điều kiện công nhận thuận tình ly hôn và thủ tục thực hiện thuận tình ly hôn 5

1.1.8 Thủ tục hòa giải khi thuận tình ly hôn 6

1.1.9 Các trường hợp không được Tòa án công nhận ly hôn thuận tình 7

h ô n

t h u ậ n

t ì n h

7

1.2.1 Vấn đề con chung sau khi ly hôn thuận tình 7 1.2.2 Vấn đề cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn 8 1.2.3 Quyền nuôi con khi thực hiện ly hôn thuận tình

nhưng hai bên vợ chồng thỏa thuận và thống nhất được người trực tiếp nuôi con 8 1.2.4 Thủ tục thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn 9 1.2.5 Hồ sơ, thời gian và lệ phí thực hiện khi yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con 9

1.3 Các quy định về thủ tục thỏa thuận chia tài sản sau khi

l y

h ô n

t h u ậ n

t ì n h

10

1.3.1 Thẩm quyền giải quyết chia tài sản khi thuận tình

ly hôn 10 1.3.2 Các nguyên tắc và thủ tục phân chia tài sản sau khi Tòa án giải quyết công nhận thuận tình ly hôn 11 1.3.3 Các giấy tờ vợ chồng cần chuẩn bị sau khi đã tự xác lập và phân 11 chia quyền tài sản của hai bên vợ chồng 11

Kết luận Chương 1 12 CHƯƠNG 2 ÁP DỤNG THỰC TIỄN VỀ THUẬN TÌNH LY HÔN Ở VIỆT NAM VÀ NƯỚC NGOÀI 12 2.1 Áp dụng thực tiễn về một vụ án thuận tình ly hôn có

t r o n g

đ ờ i

s ố n g

t h ự c t ế

2.1.1 Nội dung vụ án: 12

2.1.2 Cách giải quyết vụ án 13

2.1.3 Bình luận của tác giả về vụ việc và cách xử lý nêu trên 14

2.2 Pháp luật nước ngoài về ly hôn thuận tình 14

2.2.1 Pháp luật bang Pennsylvania về ly hôn thuận tình. .14

2.2.2 So sánh pháp luật bang Pennsylvania và pháp luật Việt Nam 15

Kết luận Chương 2 16

KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn và áp dụng thực tiễn.” phần nào có thể giúp cho người đọc có kiến thức rõ ràng hơn về cách thực hiện các thủ tục ly hôn, nuôi con, chia tài sản.

2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của bài luận là những vấn đề pháp

lý trong thực hiện thủ tục giải quyết yêu cầu công nhậnthuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi lyhôn

Phạm vi nghiên cứu:

 Các quy định về thủ tục giải quyết yêu cầu công nhậnthuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản theoquy định của Bộ luật Tố Tụng Dân Sự 2015 (từ nay gọi làBLTTDS 2015)

 Một số vấn đề về điều kiện công nhận thuận tình ly hôntrong pháp luật Việt Nam

 Đánh giá thực trạng, nêu các áp dụng thực tiễn về vấn đềcông nhận thuận tình ly hôn theo pháp luật Việt Nam

 So sánh với pháp luật nước ngoài

3 Phương pháp nghiên cứu:

Các phương pháp chính được sử dụng trong quá trìnhthực hiện luận án gồm:

 Phương pháp phân tích các điều khoản trongBLTTDS2015: vận dụng phương pháp này để làm sáng tỏnhững thủ tục giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình lyhôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn

 Phương pháp nêu ví dụ để làm rõ vấn đề: để hiểu rõnhững thủ tục pháp luật và cách áp dụng, đưa ra những ví

dụ, cách giải quyết rõ ràng để người đọc hiểu rõ về đề tài

và áp dụng vào thực tiễn cuộc sống

4 Kết cấu của đề tài:

Đề tài tiểu luận được chia thành 2 chương:

 Chương 1 Một số vấn đề cơ bản về các vấn đề pháp lýkhi thực hiện thủ tục giải quyết yêu cầu công nhận thuậntình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.Trong chương 1, tác giả hướng dẫn về các khái niệm,thẩm quyền, thủ tục và quy định cần thiết để giải quyếtvấn đề thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tàisản sau ly hôn Chương này sẽ khái quát tất cả những cơ

sở pháp lý, phương hướng giải quyết cho vụ việc thuậntình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản sau ly hônmột cách đầy đủ nhất

 Chương 2 Áp dụng thực tiễn về thuận tình ly hôn ở ViệtNam và nước ngoài

Ở chương 2, tác giả khai thác những vấn đề về thuận tình

ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản sau ly hôn trongthực tiễn cuộc sống, nếu ra ví dụ và bình luận để ngườiđọc có một cái nhìn tổng quan hơn về vụ việc này trongcuộc sống Thêm vào đó, chương 2 nêu ra luật nước ngoài

về vụ việc thuận tình ly hôn, nếu lên đánh giá, so sánhgiữa pháp luật nước ngoài và pháp luật Việt Nam

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÁC VẤN

ĐỀ PHÁP LÝ KHI THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT YÊU CẦU CÔNG NHẬN THUẬN TÌNH LY HÔN, THỎA THUẬN NUÔI CON, CHIA TÀI SẢN KHI LY HÔN 1.1 Các quy định về thủ tục thuận tình ly hôn

trong BLTTDS 2015.

1.1.1 Khái niệm về thuận tình ly hôn.

Việc ly hôn thuận tình là riêng của cá nhân, không cónguyên đơn, bị đơn mà chỉ có người yêu cầu Tòa án giảiquyết Từ yêu cầu của đương sự, Tòa án công nhận quyền

và nghĩa vụ cho họ Do vậy nó được giải quyết bằng hìnhthức Yêu cầu Tòa án công nhận hoặc không công nhận

một sự kiện pháp lý nào đó là căn cứ phát sinh quyền vànghĩa vụ dân sự Để giải quyết Tòa án sẽ xác minh, ra cácquyết định, tuyên bố theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức.Kết quả giải quyết được tuyên bằng một quyết định Vìvậy việc ly hôn thuận tình là một vụ việc dân sự.

Việc thuận tình ly hôn được Tòa án công nhận thuậntình ly hôn là khi hai bên vợ chồng tự nguyện ly hôn vớinhau khi cả hai nhận thấy không thể sống chung với nhauđược nữa và đã thống nhất về việc chia tài sản, việc chămsóc, nuôi dưỡng, giáo con cái sau này (nếu có con chung)

và phải đảm bảo được quyền lợi hợp pháp của vợ, con.1

Thuận tình li hôn là loại việc dân sự đặc biệt, do trongthực tế cuộc sống chứng minh được có những trường hợphai vợ chồng tuy đã cùng kí vào đơn yêu cầu thuận tình lihôn nhưng mâu thuẫn giữa họ chưa tới mức trầm trọng,giữa hai bên vợ chồng còn tình cảm nhưng có nhữngvướng mắc về mặt tình cảm hoặc đời sống chung chưahợp nhưng thực tế họ chưa thực sự muốn li hôn Do đó,việc hoà giải đối với việc thuận tình li hôn là rất cần thiếtnhằm giúp các đương sự trở về đoàn tụ Việc hòa giảithuận tình ly hôn cũng sẽ do Thẩm phán của Tòa án nhậnđơn thụ ly

1.1.2 Thẩm quyền giải quyết thuận tình ly hôn.

Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyếtviệc thuận tình ly hôn có yếu tố nước ngoài như: vợ hoặcchồng là người nước ngoài; một trong hai bên vợ chồngđang sinh sống tại nước ngoài.2

Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyếtviệc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn không thuộcthẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện.3

1.1.3 Hồ sơ yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.

Đơn yêu cầu thuận tình ly hôn (theo mẫu của Tòa án) 4

1 Tham khảo Điều 55 Luật Hôn nhân gia đình 2014.

2 Khoản 1 Điều 38 và Điều 35 BLTTDS 2015.

3 Khoản 2 Điều 29 BLTTDS 2015 và Điều 35 BLTTDS 2015.

4 https://123docz.net/document/10001523-don-thuan-tinh-ly-hon.htm

Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính).

Sổ hộ khẩu, Chứng minh nhân dân của vợ/chồng (bảnsao chứng thực)

Giấy khai sinh của con (bản sao chứng thực)

Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh tài sản chungnhư: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký

xe, sổ tiết kiệm… (bản sao chứng thực)

Các giấy tờ khác theo quy định của pháp luật

1.1.4 Phương thức nộp đơn thuận tình ly hôn.

Hai bên vợ, chồng thỏa thuận chuẩn bị đủ hồ sơ ly hônthuận tình gửi đến Tòa án nhân dân huyện nơi một tronghai bên cư trú, làm việc bằng các phương thức sau:

 Nộp trực tiếp tại Tòa án theo đúng thẩm quyền được tưvấn ở mục 1.1.2

 Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính

 Truy cập vào Cổng thông tin điện tử của Tòa án điền đầy

đủ nội dung đơn, ký điện tử và gửi đến Tòa án Tài liệu,chứng cứ gửi kèm theo đơn phải được gửi đến Tòa án quaCổng thông tin điện tử của Tòa án.5

1.1.5 Quy định về nộp tiền tạm ứng án phí, tiền án phí khi thuận tình ly hôn.

Đối với yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏathuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn thì vợ, chồng cóthể thỏa thuận về việc nộp tiền tạm ứng lệ phí, trừ trườnghợp được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng lệ phítheo quy định của pháp luật Trường hợp vợ, chồng khôngthỏa thuận được người nộp tiền tạm ứng lệ phí thì mỗingười phải nộp một nửa tiền tạm ứng lệ phí 6

Trường hợp người yêu cầu thuận tình ly hôn yêu cầugiải quyết thuận tình ly hôn ngay thì chi trả hoàn toàn lệphí.7

Đối với tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, laođộng:

5 Điều 190 BLTTDS 2015.

6 Khoản 2 Điều 146 BLTTDS2015.

7 Điều 149 BLTTDS2015.

 Không có giá ngạch: án phí dân sự sơ thẩm khi hai vợchồng đều thuận tình ly hôn và hai vợ chồng bạn không

1.1.6 Thời gian giải quyết đơn yêu cầu thuận tình

ly hôn.

Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đơnyêu cầu và tài liệu, chứng cứ kèm theo, Chánh án Tòa ánphân công Thẩm phán giải quyết đơn yêu cầu

 Trong trường hợp đơn yêu cầu chưa ghi đầy đủ nội dungtheo quy định thì Thẩm phán có nghĩa vụ yêu cầu ngườinộp đơn sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 07 ngày, kể từngày nhận được yêu cầu

 Trong trường hợp xét thấy đơn yêu cầu, tài liệu và chứng

cứ kèm theo đã đủ điều kiện thụ lý thì Thẩm phán thôngbáo cho người yêu cầu về việc nộp lệ phí yêu cầu giảiquyết việc dân sự trong thời hạn 05 ngày làm việc và đưacho Tòa án thụ lý đơn yêu cầu khi người yêu cầu nộp choTòa án biên lai thu tiền lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân

 Hai bên vợ, chồng đều cam kết tự nguyện ly hôn

 Hai bên đã có những thỏa thuận với nhau về chia hoặckhông chia tài sản và việc chăm sóc, giáo dục, nuôidưỡng con cái sau khi ly hôn

8 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.

9 Điều 363 BLTTDS 2015: Thủ tục nhận và xử lý đơn yêu cầu.

 Sự thỏa thuận phải đảm bảo quyền lợi của vợ, con.10

Quyết định giải quyết việc dân sự không phải là mộtquyết định có hiệu lực thi hành ngay mà có thể bị khángcáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật Nhưngtrong BLTTDS 2015 thì Tòa án không còn mở phiên họpnữa mà Thẩm phán ra quyết định công nhận thuận tình lyhôn ngay.11 Trong trường hợp này người yêu cầu phải chịu

lệ phí giải quyết việc dân sự 12

Thủ tục thuận tình ly hôn được tiến hành theo các bướcsau:

 Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện về việc xin ly hôn tại Tòa ánnhân dân quận/huyện nơi cư trú, làm việc của vợ hoặcchồng;

 Bước 2: Sau khi nhận đơn khởi kiện và các hồ sơ hợp lệ,trong thời hạn 05 ngày làm việc Tòa án kiểm tra đơn và

ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí cho người nộp đơn

 Bước 3: Người nộp đơn nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơthẩm tại Chi cục thi hành án quận/huyện và nộp lại biênlai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án

 Bước 4: Trong thời hạn 15 ngày làm việc Tòa án tiến hành

mở phiên hòa giải

 Bước 5: Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày hòa giải khôngthành (không thay đổi quyết định thuận tình ly hôn) nếucác bên không thay đổi ý kiến Tòa án ra quyết định côngnhận thuận tình ly hôn

Nếu trong quá trình giải quyết yêu cầu thuận tình ly hôn

mà một bên thay đổi ý kiến không ly hôn hoặc có tranhchấp về nuôi con, cấp dưỡng, tài sản hoặc nợ chung thìTòa án sẽ chuyển sang giải quyết vụ việc theo thủ tục lyhôn đơn phương

1.1.8 Thủ tục hòa giải khi thuận tình ly hôn.

Bước đầu của thủ tục hòa giải, Thẩm phán tham khảo ýkiến của cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan

10 Tham khảo Khoản 2 Điều 29 BLTTDS 2015.

11 Điều 212 BLTTDS 2015.

12 Khoản 2 Điều 149 BLTTDS 2015.

quản lý nhà nước về trẻ em về hoàn cảnh gia đình, tìmhiểu các nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn trong đờisống vợ chồng, nguyện vọng của vợ, chồng và các controng gia đình cùng chung sống để có đưa ra phươnghướng hòa giải cho phù hợp nhất với gia đình đương sự.13

Các bước của thủ tục hòa giải thuận tình ly hôn

Bước 1: Thẩm phán phổ biến quyền và nghĩa vụ của cácđương sự bao gồm chia tài sản, nuôi con sau khi ly hôn,phân tích kết quả nếu hai vợ chồng đoàn tụ

Bước 2: Các đương sự trình bày nội dung, vấn đề về việctranh chấp, bổ sung các căn cứ hợp lý để bảo vệ cho yêucầu ly hôn thuận tình của mình Thẩm phán đưa ra các đềxuất về những vấn đề cần hòa giải, hướng giải quyếtnhằm hàn gắn hôn nhân

Bước 3: Thẩm phán xác định và kết luận những vấn đềhai vợ chồng đã thống nhất, chưa thống nhất được và sẽđưa ra yêu cầu bổ sung những nội dung chưa rõ ràng,chưa thống nhất (vấn đề về quyền tài sản, quyền chămsóc, nuôi dưỡng con cái, quyền cấp dưỡng cho con cáinếu thực hiện thủ tục ly hôn thuận tình)

o Nếu hòa giải thành công, Thẩm phán sẽ ra quyết địnhđình chỉ yêu cầu thuận tình ly hôn

o Nếu hòa giải không thành công, quy trình thực hiện hòagiải được chuyển sang bước 4

Bước 4: Thẩm phán lập biên bản và đưa ra các quyết địnhnhư sau:

 Công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của cácđương sự khi có đầy đủ các điều kiện: hai bên thực sự tựnguyện ly hôn, hai bên đã thỏa thuận được với nhau việcchia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng và chăm sóc,giáo dục con cái Sự thỏa thuận đảm bảo quyền lợi chínhđáng của vợ, con.14

13 Tham khảo Điều 397 BLTTDS2015 về Hòa giải và công nhận thuận tình ly hôn.

14 Điều 212 BLTTDS 2015.

 Trong trường hợp các bên không thỏa thuận được về việcchia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáodục con thì Tòa án đình chỉ giải quyết việc dân sự về côngnhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản

ly hôn và thụ lý vụ án để giải quyết Việc giải quyết vụ ánđược thực hiện theo thủ tục của BLTTDS 2015

1.1.9 Các trường hợp không được Tòa án công

nhận ly hôn thuận tình.

Trong phiên hòa giải, hai bên vợ chồng hóa giải đượcnhững mâu thuẫn và đồng ý đoàn tụ thì Tòa sẽ không giảiquyết ly hôn thuận tình mà lập biên bản hòa giải thành và

ra quyết định đình chỉ giải quyết thuận tình ly hôn

Trong phiên hòa giải, một trong hai bên có yêu cầu rútđơn công nhận thuận tình ly hôn mà bên kia không đồng

ý hoặc có xảy ra tranh chấp về vấn đề con cái, tài sản thìtrong trường hợp này Tòa án cũng sẽ không giải quyếttheo thủ tục ly hôn thuận tình mà chuyển hướng sang giảiquyết theo vụ án ly hôn đơn phương theo yêu cầu củamột bên.15

Trong các phiên họp lấy lời khai, hòa giải, giao nộp tài liệuchứng cứ mà một trong hai bên vợ chồng có yêu cầuvắng mặt, không có đơn vắng mặt, không có lý do chínhđáng thì Tòa án sẽ xác định rằng người yêu cầu từ bỏ yêucầu và ra quyết định đình chỉ giải quyết việc công nhậnthuận tình ly hôn

1.2 Các quy định về thủ tục thỏa thuận nuôi con sau khi ly hôn thuận tình.

1.2.1 Vấn đề con chung sau khi ly hôn thuận tình.

Sau khi thực hiện thủ tục ly hôn thuận tình được côngnhận, việc ly hôn sẽ chấm dứt quan hệ vợ, chồng nhưngkhông thể làm chấm dứt mối quan hệ giữa cha mẹ và concái Do đó, khi thủ tục thuận tình ly hôn được Tòa án thụ

lý và trong quá trình thông qua vẫn phải dựa theo việcthỏa thuận trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng

15 Khoản 5 Điều 397 BLTTDS 2015.