Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ 5 6 tuổi trường mầm non Nga Thủy bước vào lớp 1 0 MỤC LỤC Nội dung Trang 1 MỞ ĐẦU 1 1 1 Lý do chọn đề tài 1 1 2 Mục đích nghiên cứu 2 1 3 Đối tượng nghiên cứu 2 1 4 Phương pháp nghiên cứu 2 2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2 2 1 Cơ sở lý luận 2 2 2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3 2 3 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề 5 2 3 1 Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ 5 2 3 2 Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ thô[.]
Trang 1MỤC LỤC
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
3
2.3.Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề 5
2.3.2 Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ thông qua hoạt
động học và hoạt động góc
8
2.3.4 Rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng cần thiết 14 2.3.5 Cho trẻ làm quen với trường tiểu học thông qua tham quan
và qua chủ đề “Trường tiểu học
16
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, khi điều kiện kinh tế phát triển, sự quan tâm, đầu tư của nhiều bậc phụ huynh chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 lại càng mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn, đó là một biểu hiện thực sự đáng mừng
Tuy nhiên, chuẩn bị những gì cho trẻ, đầu tư như thế nào cho đúng cái trẻ cần khi bước vào lớp 1 lại là vấn đề đang rất cần trao đổi, định hướng [1]
Với lứa tuổi mầm non, chúng ta cần quan tâm nhất là trẻ lứa tuổi mẫu giáo lớn vì trẻ lứa tuổi này chuẩn bị bước vào lớp 1, một bước ngoặt vô cùng quan trọng đối với trẻ [2].Trẻ mẫu giáo lớn chuyển lên lớp 1 rất non nớt, bởi vì trẻ đang sống trong một môi trường được sự chăm lo chu đáo của các cô giáo mầm non về cả dạy dỗ và nuôi dưỡng, được các cô chăm sóc chu đáo nhiệt tình như người mẹ thứ hai của mình Cho nên trẻ ở trong một môi trường hoàn toàn mới
lạ trẻ sẽ khó tiếp cận và thích nghi ngay được Bởi vậy việc chuẩn bị mọi mặt cho một trẻ vào lớp 1 được coi là hết sức quan trọng Trong những năm gần đây, khi điều kiện kinh tế phát triển, sự quan tâm, đầu tư của nhiều bậc phụ huynh chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 lại càng mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn Đó là một biểu hiện thực sự đáng mừng Tuy nhiên, chuẩn bị những gì cho trẻ, đầu tư như thế nào cho đúng cái trẻ cần khi bước vào lớp 1 lại là vấn đề đang rất cần trao đổi, định hướng Thực tế cho thấy rất nhiều vị phụ huynh vì quá lo lắng, quá nóng vội nên đã “sắm sửa” cho trẻ những “hành trang” không cần thiết, thậm chí rất sai lệch Có thể kể ra một số sai lầm các bậc phụ huynh thường mắc phải như: Cho trẻ vào lớp 1 chưa đúng tuổi: Có thể nói việc cho trẻ vào lớp 1 khi chưa tròn
6 tuổi là điều hết sức tai hại Bởi lẽ khi chưa tròn 6 tuổi thì chắc chắn các yếu tố
về thể lực, kĩ năng, tâm lí, ngôn ngữ…chưa đáp ứng với các yêu cầu vận động, sinh hoạt, học tập, giao tiếp của học sinh lớp 1 Trẻ hơn nhau một vài tháng là khác hẳn nhau về khả năng tiếp thu, vốn ngôn ngữ và khả năng giao tiếp Chính
vì vậy kết quả học tập không cao hay dạy trước cho trẻ những bài trong chương trình, sách giáo khoa lớp1 Nhiều phụ huynh vì quá nôn nóng, lo lắng đã bắt con học trước cả mấy tháng hè, kể cả đánh vần, tập viết, làm toán, kể chuyện… theo sách giáo khoa lớp 1, thậm chí cả các tài liệu tham khảo, nâng cao! Chính vì vậy khi bước vào lớp 1 trẻ sẽ rất nhàm chán, mất hứng thú, chủ quan, không tập trung ngay khi các con phải học những bài học đầu tiên mà không có gì mới mẻ, thích thú
Ở lứa tuổi mẫu giáo, vui chơi là hoạt động chủ đạo Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan hệ xã hội, thẩm mĩ…[3], qua đó nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ Nhưng lên lớp 1 học tập lại
là hoạt động chủ đạo Vậy làm thế nào để trẻ có một kiến thức, một hành trang vững vàng để trẻ mạnh dạn tự tin, sẵn sàng bước vào một môi trường mới không hụt hẫng về tâm lý cũng như có những tố chất sẵn sàng cho việc học lớp 1? Đó
là một câu hỏi không chỉ khiến tôi và các bạn đồng nghiệp trăn trở mà đó là câu hỏi cho cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội
Trang 3Thấy được tầm quan trọng trong việc tạo tiền đề, cơ sở vững chắc cho trẻ mầm non chuyển sang giai đoạn mới đầy hào hứng, mong chờ không bở ngỡ trước sự mới lạ xung quanh cũng như nhận thức rõ nhu cầu của phụ huynh và đặt niềm tin vào trường mầm non, mong muốn nơi đây trang bị cho con em mình về kiến thức lẫn tinh thần để Trẻ tự tin bước vào lớp 1.Bản thân tôi luôn trăn trở và bằng những kiến thức đã học cũng như qua nhiều năm kinh nghiệm
đứng lớp 5 tuổi tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp chuẩn bị
tâm thế tốt cho trẻ 5-6 tuổi trường mầm non Nga Thủy bước vào lớp 1” Nhằm
giúp cho trẻ có một tâm thế vững vàng khi bước vào lớp 1
1.2 Mục đích nghiên cứu
+ Đánh giá thực trạng sự phát triển của trẻ về các mặt như: Thể chất, tâm
lý, trí tuệ, các kỹ năng cơ bản cần thiết cho việc học tập
+ Tìm ra các biện pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo lớn chuẩn bị tâm thế sẵn sàng bước vào lớp 1
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Lớp Hoa Hồng tại trường Mầm Non Nga Thủy
1.4.Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp tuyên truyền
- Phương pháp thống kê
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận
Trẻ ở tuổi lên 6, chuẩn bị vào lớp 1 sẽ có hàng loạt thay đổi về mặt tâm lý Nếu như ở mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, thì khi vào lớp 1, hoạt động học tập lại là hoạt động chính Đây có thể là một cú sốc nếu như chúng ta không quan tâm và không có sự chuẩn bị cho trẻ Do đó, nhằm chuẩn
bị tốt tâm lý cho trẻ trong giai đoạn chuyển giao này, phụ huynh nên cho trẻ tham quan trường lớp trước khi vào học, và chỉ cho trẻ biết “đây là trường mà con sẽ học, ở đó có cô hiệu trưởng, có cô giáo, có bác bảo vệ, đặc biệt có rất nhiều bạn và những anh chị đeo khăn quàng nữa” Điều đó sẽ làm cho trẻ rất thích thú
Tiếp theo phụ huynh cần chuẩn bị tâm thế đi học cho trẻ, nói với trẻ những điều cần thiết như đi học đúng giờ, sách vở và đồ dùng học tập đầy đủ Điều quan trọng nữa là phải chuẩn bị cho trẻ những kỹ năng tiền tập đọc và tiền tập viết
Cụ thể như hướng dẫn trẻ dùng đất nặn và lăn dài để uốn cong thành chữ o, chữ
a, và đọc cho trẻ nghe Tương tự, phụ huynh hãy giúp trẻ làm quen với toán học như cùng chơi những trò chơi chiếc túi kỳ diệu, bằng cách cho những hình chữ
Trang 4nhật, tam giác, hình vuông vào một cái túi để trẻ đoán hình Sau đó dạy trẻ thao tác đếm xem có mấy hình nhằm giúp trẻ làm quen với biểu tượng số Phụ huynh làm những điều này sẽ rất tốt cho trẻ, thay vì chúng ta bắt trẻ phải ngồi, phải viết cho đúng hoặc tô, vẽ như là một học sinh lớp 1 thật sự, điều đó không phải là sự chuẩn bị đúng nghĩa về tâm lý cho trẻ vào lớp 1
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc chuẩn bị cho trẻ cũng khiến cho phụ huynh đôi khi gặp một số vướng mắc và đó là những điều cần tránh Thứ nhất là không để cho trẻ có cảm xúc tiêu cực về trường tiểu học và đặc biệt về thầy cô giáo Ví dụ khi trẻ không ăn cơm thì bị mẹ mắng: “Không ăn cơm mai mốt đi học lớp 1 cô đánh cho biết” Đó là đều không nên Và một trong những khó khăn khá quan trọng là cha mẹ không kiên trì Ở việc này tôi cho rằng phụ huynh cần phải dành thời gian chuẩn bị cho con Theo đó, mỗi ngày phụ huynh cần dành ít nhất từ 30-60 phút để chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 Nếu không thì sẽ rất khó giúp cho trẻ vượt qua được cột mốc này cũng như có tâm thế, kỹ năng đi học [4]
Việc chuẩn bị cho trẻ đến trường là một công việc quan trọng vì thực tế hiện nay trên phạm vi huyện Nga Sơn nói chung, trên địa bàn xã Nga Thủy nói riêng vẫn còn một số trẻ chưa được chuẩn bị tốt về mặt tâm thế, trí tuệ, khả năng thích ứng với hoạt động chủ đạo mới …Lý do nêu trên vẫn còn là do một số phụ huynh học sinh coi nhẹ vấn đề này, một số gia đình còn khó khăn nên việc đưa con đến trường mầm non còn hạn chế Hiện thực trên ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập, giáo dục và rèn luyện của học sinh khi các cháu bước chân đến trường tiểu học
Sự chuyển tiếp khoa học giữa giáo dục mầm non với chương trình dạy học
và giáo dục ở tiểu học đặt ra cho chúng ta những vấn đề cần quan tâm: Trong mỗi giai đoạn phát triển ở trẻ, việc chuyển giai đoạn này, hoạt động chu đạo này sang giai đoạn khác hoạt động chủ đạo khác là sự chuyển biến mang tính chất nhảy vọt có sự biến đổi về lượng và chất Sự phát triển ở một giai đoạn mới vừa
là kết quả của giai đoạn trước đó vừa là tiền đề cho sự phát triển tiếp theo Đó cũng chính là quan điểm chỉ đạo của bậc học mầm non nhằm đảm bảo sự chuyển giai đoan giữa giáo dục mầm non nói chung, giáo dục trẻ em 5 tuổi nói riêng với lớp 1 của trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay
Như chúng ta đã biết lớp 1 là lớp đầu tiên trong cuộc đời đi học đây là một bước ngoặt rất quan trọng trong cuộc đời của trẻ, có nhiều nhà khoa học đã nói đến sự cần thiết và vai trò của trường mầm non trong việc phát triển cũng như chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 Để vào lớp 1 trẻ cần được chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đi học hay còn gọi là “độ chín muồi” vì thế một trong những yêu cầu quan trọng để giúp trẻ vào học tốt chương trình tiểu học là cần chuẩn bị cho trẻ: + Về mặt thể lực
+ Về mặt trí tuệ
+ Về mặt tình cảm - xã hội
+ Về mặt ngôn ngữ
Trang 5+ Một số kỹ năng sống và kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập, vui chơi của trẻ
Để đáp ứng yêu cầu trên đòi hỏi khi chuyển tiếp giữa mầm non và tiểu học phải đảm bảo sự kế thừa, tính khoa học, những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không bị những thay đổi đột ngột khi chuyển từ hoạt động chủ đạo
là vui chơi sang hoạt động học tập ở trường tiểu học Những năm gần đây nền kinh tế xã hội của đất nước ta có sự phát triển không ngừng làm cho bậc học mầm non cũng được từng bước củng cố và phát triển, để chuẩn bị cho thế hệ trẻ bước vào thời đại của nền văn minh trí tuệ, thời đại công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu chung của giáo dục mầm non là đào tạo cho thế hệ trẻ phát triển một cách toàn diện
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
* Thuận lợi:
- Cơ sở vật chất:
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy, chăm sóc giáo dục trẻ được đầu tư đầy đủ
- Đối với Giáo viên:
Bản thân tôi là một giáo viên trẻ luôn nhiệt tình tâm huyết với nghề, ham học hỏi, trau dồi kiến thức, có trình độ nghiệp vụ, chuyên môn vững vàng
Lớp tôi được nhà trường phân công 2 giáo viên nhiệt tình, yêu trẻ 2/2 giáo viên có trình độ đại học, có nghiệm cụ sư phạm và kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục trẻ vững vàng
Bản thân đã được trải qua nhiều năm kinh nghiệm thực tế đứng lớp 5 tuổi nên
cũng đã tìm được ra một số biện pháp chuẩn bị tâm lý tốt cho trẻ bước vào lớp 1
- Đối với Trẻ:
100% trẻ đúng độ tuổi 5- 6 tuổi, 100% trẻ đã học qua lớp mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ nên rất có ý thức và nề nếp học tập, vui chơi, vệ sinh
Trẻ 5-6 tuổi được phổ cập giáo dục ra lớp 100% nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều , chính vì vậy việc truyền đạt đến trẻ cũng gặp nhiều thuận lợi
- Đối với phụ huynh:
Nhiều phụ huynh trẻ rất nhiệt tình quan tâm tới việc học tập của các con Quan tâm ủng hộ và kết hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ
* Khó khăn:
- Cơ sở vật chất : Về đồ dùng đồ chơi trong quá trình phục vụ học tập, vui
chơi cho trẻ chưa nhiều, chưa phong phú nên chưa thực sự vận dụng linh hoạt và phát huy hết công dụng của đồ dùng đồ
- Đối với giáo viên:Chưa sáng tạo, sử dụng các biện pháp một cách linh hoạt để dạy trẻ đáp ứng yêu cầu của chương trình và những thay đổi của xã hội
- Đối với trẻ: Nhưng bên cạnh đó có một số trẻ do điều kiện bố mẹ đi làm
ăn xa ở với ông bà nên điều kiện sinh hoạt chưa đảm bảo dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng rất nhiều và còn nhút nhát chưa mạnh dạn trong mọi hoạt động
Trang 6- Đối với phụ huynh: Tuy nhiên bên cạnh đó có một làm nghề tự do, buôn
bán, bận nhiều công việc nên nhiều khi còn chưa quan tâm chú trọng đến việc học của trẻ Sự phối hợp cùng cô giáo rèn nề nếp cho trẻ ở nhà còn hạn chế Một
số gia đình do không nắm vững đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, nôn nóng về việc học hành của con cái nên vội vã cho con học trước chương trình, hay cho đi học chữ trước
* Kết quả của thực trạng (khảo sát chất lượng đầu năm tháng 9/ 2017)
Đầu năm học 2017- 2018 khi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 5 tuổi Hoa Hồng Tôi đã tiến hành khảo sát số trẻ trên lớp của mình như sau:
Phụ lục 1 a
2.3 Các biện pháp sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ
Không đơn thuần là sự phát triển chiều cao, cân nặng mà là sự chuẩn bị về chất năng lực là việc bền bỉ, dẻo dai, chống lại sự mệt mỏi của thần kinh, cơ bắp,
độ khéo léo của bàn tay, tính nhạy cảm của các giác quan… Để có được những điều đó cần có một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi, luyện tập cho trẻ một
Lúc sinh thời Bác Hồ của chúng ta đã từng nói “Một tâm hồn minh mẫn
trong một cơ thể cường tráng” thật vậy một điều kiện quan trọng ảnh hưởng
trực tiếp đến quá trình học tập của học sinh là thể lực
Ngay từ những ngày đầu lên lớp mẫu giáo lớn chúng tôi đã cùng với nhà trường kết hợp với nhà trường và trạm y tế xã Nga Thủy cân đo khám sức khoẻ định kỳ cho trẻ để chấm biểu đồ tăng trưởng về cân nặng, chiều cao, phân loại bệnh tật, tôi theo dõi ghi kết quả lên góc tuyên truyền để phụ huynh tiện theo dõi Trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập, chế độ sinh hoạt, ăn uống nghỉ ngơi, đặc biệt là tình hình sức khỏe…Những trẻ ăn chậm, biếng ăn, ít ngủ , ít vận động…Để cô giáo và phụ huynh phối kết hợp chăm sóc trẻ
Ví dụ : Trong lần cân đo, khám sức khỏe định kỳ vào tháng 9/2017 Lớp tôi có
4/37 = 10,8 % cháu bị suy dinh dưỡng Ngoài việc thông báo kết quả trên góc tuyên truyền với phụ huynh, trong giờ đón trả Trẻ, Tôi đã trao đổi với phụ huynh có con
bị suy dinh dưỡng phối hợp cùng với cô giáo nuôi dưỡng chăm sóc cháu đúng khoa
học, bổ sung thêm chế độ ăn cho cháu như gửi sữa, đồ ăn cho Trẻ đến trường để cô động viên trẻ ăn thêm ngoài bữa chính và bữa phụ ở trường
Trẻ càng nhỏ thì nhu cầu dinh dưỡng càng cao, trong những năm đầu của cuộc sống nhu cầu phát triển cả về thể chất và tinh thần đặc biệt trong giai đoạn trẻ từ 0 - 6 tuổi là thời gian trẻ phát triển đầy đủ các yếu tố về thể chất và tinh thần nên nhu cầu dinh dưỡng là rất quan trọng
Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ không đơn thuần là chuẩn bị về chiều cao
và trọng lượng cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về chất, năng lực làm việc bền bỉ, dẻo dai có khả năng chống lại sự mệt mỏi của thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tính nhanh nhạy của các giác quan…
Trang 7Xác định được điều đó Tôi đã thực hiện một chế độ sinh hoạt ăn uống, nghỉ ngơi , luyện tập, dạy trẻ rèn luyện một cách khoa học và hợp lý về thời gian và đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ
Bên cạnh đó, tôi tham mưu với ban giám hiệu nhà trường phân phối chế độ sinh hoạt hợp lý cho trẻ theo mùa để trẻ được đảm bảo ăn đủ lượng ( ăn đủ suất,
ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng như: Chất đạm, chất béo, chất bột dường, chất vi
ta min và muối khoáng), ngủ đủ giấc
Ví dụ 1: Bữa chính cho trẻ ăn từ 10h30p đến 11h, trẻ ngủ trưa dậy, vận
động nhẹ nhàng sau đó ăn bữa phụ từ 14h30 đến 15h, khoảng cách các bữa ăn cách nhau 4 tiếng đến 4.5 tiếng lúc đó lượng thức ăn của các bữa trước đã hấp thụ gần hết cả bữa chính và bữa phụ cần phải cho trẻ ăn hết xuất mới đảm bảo lượng kalo cần thiết trong ngày theo quy định
Ví dụ 2: Trong giờ ăn tôi phân công trực nhật đếm số bạn ở tổ mình và xếp
bát, thìa cho bạn, thông qua hoạt động này trẻ còn được học một số quy luật trong phép đếm 1-1, một bạn 1 bát, 1 thìa, 1 khăn
Hoạt động lao động tập thể cũng góp phần cho trẻ làm quen đến những ảnh hưởng của cá nhân với tập thể điều này rất quan trọng khi trẻ lên lớp 1
Ví dụ: Ở lớp, Tôi luôn chú ý rèn luyện cho trẻ có thói quen vệ sinh, khả
năng tự phục vụ của bản thân như:
+ Vào thời điểm học và chơi: Trẻ tự cất đồ dùng sau khi tham gia vào các hoạt động học có chủ định, đồ chơi sau khi chơi xong, cất sách vở tập tô vào túi đựng riêng của mình
+ Vào giờ ăn: Trẻ tự sắp xếp bàn ăn, Trẻ tự xúc cơm ăn, tự rửa tay, rửa mặt trước và sau khi ăn, tự xếp bát vào chậu gọn gàng sau khi ăn xong
+ Giờ ngủ: Trước khi ngủ Trẻ tự lấy chăm gối Sau giờ ngủ tự gấp và cất chăm gối, tự chải đầu, mặc quần áo
Các thói quen này rất có ích đối với trẻ Từ những thói quen này sẽ hình thành ở trẻ sự đoàn kết cùng nhau làm việc, tính độc lập, không phụ thuộc, ỷ lại vào người khác
Phụ lục 2a
Hay qua các giờ phát triển vận động của lứa tuổi như: đi chạy trèo leo, bò bằng bàn tay cẳng chân tôi hướng dẫn trẻ cách bò cách phối hợp tay nọ chân kia rèn cho trẻ sự khéo léo của đôi bàn tay của các giác quan như trẻ tự xỏ quai dày,
tự cài cúc áo…
Việc cho trẻ luyện tập những vận động cơ bản như vậy sẽ giúp trẻ tăng cường sức đề kháng cho cơ thể Giúp cơ thể khoẻ mạnh
Ngoài những giờ luyện vận động cơ bản cho trẻ, tôi còn đẩy mạnh việc luyện tập thể dục sáng cho trẻ dưới nhiều hình thức để trẻ hứng thú tham gia như tập với vòng gậy thể dục, tập theo băng đĩa nhạc… Ngoài ra tôi còn luyện cho
Trang 8trẻ các bài tập Aerobic với các động tác vừa sức Đây là một trong những biện pháp phát triển thể lực tốt nhất cho trẻ vì trẻ được luyện tập đều đặn, giúp các cơ phát triển săn chắc và bền bỉ
Phụ lục 2b
* Kết quả: Thể lực của trẻ lớp tôi có nhiều tiến bộ rõ rệt:
- Trẻ ăn ngon miệng hết xuất, hấp thu tốt, 100% trẻ tăng cân qua các kỳ cân Hình thành ý thức văn minh, lịch sự trong ăn uống
- Trẻ ngủ sâu, ngon giấc, đảm bảo thời gian Sau khi ngủ dậy trẻ tỉnh táo, nhanh nhẹn
- Trẻ nhanh nhẹn, khéo léo, tích cực tham gia các hoạt động của trường của lớp
- 100% trẻ đạt các chỉ số về phát triển thể chất theo bộ chuẩn phát triển trẻ
em 5 tuổi
- Tham gia hội khỏe bé mầm non cấp trường đạt giải nhất
- 100% trẻ đạt kênh bình thường
2.3.2 Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ thông qua hoạt động học và hoạt động góc.
Thông qua những hoạt động học tập, vui chơi, đóng một vai trò rất quan trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học của trẻ cũng như việc làm quen với những sinh hoạt gần gũi với hoạt động học tập Vì vậy trẻ cần phải rèn luyện về các thao tác trí tuệ, có sự hiểu biết về bản thân, gia đình, môi trường xung quanh, các biểu tượng định hướng về không gian, thời gian đồng thời có
kỹ năng thực hiện hoạt động trí óc như: So sánh, phân tích, tổng hợp…[5]
Trí tuệ ở đây là những hiểu biết nhất định của trẻ về các sự vật hiện tượng xung quanh như nắng mưa, nóng lạnh, thứ bậc trong gia đình được thực hiện thông qua các hoạt động như: hoạt động học tập, hoạt động vui chơi…Trẻ cần đạt được những yêu cầu của các môn học, hoạt động đó chính là hành trang và là vốn hiểu biết cần thiết để trẻ bước vào lớp 1 một cách tự tin vững vàng
Kỹ năng hoạt động trí óc là những hành động trí óc đơn giản như so sánh sự giống nhau hay khác nhau của 2 hay nhiều sự vật hiện tượng, đối chiếu về kích thước, đưa ra các câu hỏi và câu trả lời ở mức độ khó hơn
* Thông qua hoạt động học:
Có thể nói hoạt động làm quen với chữ viết ở lớp mẫu giáo lớn có vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 Nó là hành trang giúp trẻ tiếp
cận với việc học đọc, đánh vần học viết ở trường tiểu học được thuận lợi hơn Chính vì vậy tôi luôn chú ý nâng cao chất lượng dạy môn làm quen chữ viết như:
- Tôi luôn chú tâm dạy trẻ thật tốt hoạt động cho trẻ làm quen với chữ viết: Chuẩn bị giáo án thật cẩn thận, lồng ghép các hình thức dạy trẻ để thu hút và tạo hứng thú cho trẻ Đặc biệt tôi luôn sử dụng các giáo án điện tử để kích thích hứng thú học tập của trẻ Các trò chơi với chữ cái tôi cũng thiết kế trên máy vi tính có lồng ghép âm thanh và hình ảnh nên rất thu hút được trẻ
- Tạo môi trường học tập giúp trẻ làm quen với chữ cái một cách tự nhiên: Việc tạo môi trường trong trường mầm non rất quan trọng đòi hỏi giáo viên cần
Trang 9phải tổ chức môi trường chữ viết trong lớp phong phú để trẻ được “tắm mình trong chữ viết” và giúp trẻ làm quen chữ với chữ cái một cách tự nhiên Đó là các góc chơi trong lớp như góc sách, góc thư viện tại nhà hay tại trường Ở những góc chơi này tôi bày các loại sách báo và vật liệu như sau: Tranh ảnh về thế giới xung quanh như: con người, nghề nghiệp, thế giới động vật, thế giới thực vật,… dưới các tranh ảnh có chữ viết to Sách, tranh truyện với các lại giấy bìa, tốt, bền, ít trang, nội dung đơn giản, màu sắc đẹp, chữ to,…các bài thơ ngắn, các câu chuyện có nội dung lặp đi lặp lại để trẻ dễ nhớ, dễ thuộc Có các dụng cụ
để trẻ có thể làm sách như kéo, hồ, giấy, bấm giấy, kim bấm, băng keo, bìa
…Khi dạy trẻ theo các chủ đề tôi dán các bài hát, bài thơ, câu chuyện, câu đố, ca dao lên tường cho trẻ đọc Một số kệ, đồ dùng đồ chơi trong lớp, các biểu bảng
ở lớp tôi cũng đề các típ chữ giúp cho trẻ làm quen với chữ cái
Cùng với hoạt động làm quen chữ viết, hoạt động cho trẻ làm quen với toán
ở trường mầm non là một trong những hoạt động phát triển ở trẻ năng lực nhận thức, khả năng so sánh, tư duy lôgic, ghi nhớ, khái quát, tổng hợp….Là những yếu tố quan trọng phát triển trí tuệ làm tiền đề, tạo tâm thế tự tin bước vào lớ 1 Song bản chất của toán là khô cứng, đòi hỏi tính chính xác cao mà đặc điểm tâm
lý trẻ mầm non là “Học mà chơi, chơi mà học” thì việc truyền thụ kiến thức
đến với trẻ là rất khó Chính vì vậy tôi đã lồng ghép yếu tố chơi vào trong mỗi giờ dạy để đem lại hiệu quả học tập tốt nhất:
- Tôi nghiên cứu thật kỹ các tài liệu, chương trình cho trẻ làm quen với toán
để có được những kiến thức cơ bản nhất, chính xác nhất cung cấp cho trẻ
- Trong mỗi giờ học tôi luôn nghiên cứu tìm tòi những hình thức hấp dẫn thu hút trẻ Tổ chức các trò chơi theo chủ đề nhằm củng cố ôn luyện các kiến thức toán mà trẻ vừa học Vừa được học, vừa được chơi trẻ rất thích thú và giúp trẻ nhớ lâu hơn
- Tôi xây dựng môi trường làm quen với toán quanh lớp học Động viên trẻ tham gia trang trí lớp cùng cô, trang trí phù hợp chủ đề và lồng ghép nội dung làm quen với toán vào các góc nhóm
- Trong góc “Bé vui học toán’’ tôi trang trí góc mở cho trẻ hoạt động Học
đến số nào tôi cho trẻ gắn số, vẽ, xé, cắt, dán các hình ảnh mà trẻ yêu thích theo nội dung chủ đề và gài vào bảng theo đúng số lượng, theo các yêu cầu mà cô đưa ra Trẻ cũng được rèn kĩ năng phân chia, thêm bớt ngay tại bảng Điều này không những giúp khắc sâu kiến thức toán đã học mà còn củng cố kĩ năng tạo hình cho trẻ
- Ngoài ra tôi cũng chú ý đến việc làm đồ dùng sáng tạo để kích thích trẻ học tập
* Hoạt động góc:
Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non, vì vậy các giáo viên mầm non cần sắp xếp và tổ chức hoạt động góc một cách khoa học để lôi cuốn trẻ tham gia chơi Hoạt động góc được phát triển và mở rộng dần theo sự phong phú
và mở rộng các mối quan hệ qua lại của trẻ với môi trường xung quanh Bản chất hoạt động góc là một hoạt động phản ánh sáng tạo, độc đáo sự tác động qua
Trang 10lại giữa trẻ với môi trường xung quanh Khi trẻ hoạt động góc có nghĩa là đang sống cuộc sống thực Có thể nói trẻ thực sự là một chủ thể tích cực, hành động một cách tự lực, tự nguyện và tự tin
Chính vì vậy mà ngay từ đầu năm học tôi cùng các giáo viên ở lớp đã nghiên cứu, phân chia các mảng tường trong và ngoài lớp học để bố trí, xây dựng các góc chơi cho phù hợp với không gian của lớp học đảm bảo tính thẩm
mỹ, khoa học tạo được sự thuận lợi nhất cho trẻ trong quá trình chơi và giao lưu giữa các nhóm chơi với nhau
Ví dụ:
+ Góc thiên nhiên: Tôi bố trí ở ngoài hành lang phía sau lớp học, đảm bảo không gian rộng, thoáng, đủ ánh sáng cho cây cối phát triển
Phụ lục 3
+ Góc vận động: Đặc điểm ở góc chơi này đòi hỏi không gian rộng, thoáng, trẻ có thể thoải mái vận động Nên tôi bố trí ở hành lang phía trước lớp học, dãy hành lang rộng, dài đủ diện tích cho trẻ tổ chức và tham gia các trò chơi vận
động mà không ảnh hưởng đến các góc chơi khác
- Tôi tham khảo hình ảnh trên mạng, sách báo để lựa chọn các hình ảnh đẹp, phù hợp với chủ đề, lứa tuổi, trang trí cho các mảng tường cung cấp kiến thức trong mỗi góc chơi, đảm bảo tính thẩm mỹ Tạo các mảng tường mở dưới hình thức các trò chơi để cho trẻ hát huy tính chủ động, sáng tạo và ôn luyện các kiến thức trẻ đã học
- Phối kết hợp cùng nhà trường và phụ huynh mua sắm và bổ sung đồ dùng,
đồ chơi cho các góc chơi Ngoài ra tôi còn sử dụng các phế liệu như vỏ lọ, vỏ hộp, bìa, thìa sữa chua… để làm các đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bổ sung cho các góc chơi
- Hàng ngày khi tổ chức cho trẻ chơi tôi luôn chú ý hướng dẫn trẻ cách chơi
ở những buổi chơi đầu, những buổi chơi sau khi trẻ đã chơi thành thạo tôi gợi
mở cho trẻ những ý tưởng chơi mới để trẻ tự phát huy khả năng sáng tạo của mình Tôi luôn động viên và khen ngợi trẻ kịp thời, khuyến khích trẻ chủ động giao lưu giữa các nhóm chơi với nhau, giữa các thành viên trong nhóm chơi của mình
- Đầu năm tôi lựa chọn số lượng các góc chơi phân vai và học tập đều nhau Dần về cuối năm tôi tăng số lượng các góc chơi học tập nhiều hơn để cho trẻ tích cực được ôn luyện các kiến thức đã học để chuẩn bị bước vào lớp một
* Kết quả:
- Trẻ nắm được các chữ cái trong bảng chữ cái, nhận biết và phát âm chuẩn các chữ cái Biết tìm ra các chữ cái trong từ, trong bài hát, bài thơ, câu chuyện Trẻ được học chữ cái mọi lúc, mọi nơi
- Trẻ nắm chắc các kiến thức toán đã được học Tích cực, chủ động, hứng thú khi tham gia các hoạt động cho trẻ làm quen với toán
- Lớp tôi được Ban giám hiệu nhà trường xếp giải nhất trong hội thi “Xây dựng môi trường lớp học” Lớp được trang trí đẹp, phù hợp tạo hứng thú cho trẻ