SKKN Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ 5 6 tuổi bước vào lớp 1 ở trường mầm non Nga Thủy 0 MỤC LỤC Nội dung Trang 1 MỞ ĐẦU 1 1 1 Lý do chọn đề tài 1 1 2 Mục đích nghiên cứu 2 1 3 Đối tượng nghiên cứu 2 1 4 Phương pháp nghiên cứu 2 2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2 2 1 Cơ sở lý luận 2 2 2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4 2 3 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề 5 2 3 1 Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ 5 2 3 2 Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho[.]
Trang 1MỤC LỤC
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
4
2.3.Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề 5
2.3.2 Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ thông qua hoạt
động học và hoạt động góc
7
2.3.4 Rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng cần thiết 15 2.3.5 Cho trẻ làm quen với trường tiểu học thông qua tham quan
và qua chủ đề “Trường tiểu học
16
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là ngành học mở đầu trong trong hệ thống giáo dục quốc dân, có vị trí quan trọng trong sự nghiệp giáo dục con người Mục tiêu của Giáo dục mầm non là hình thành cơ sở ban đầu về nhân cách con người phát triển toàn diện
Trong những năm gần đây, khi điều kiện kinh tế phát triển, sự quan tâm, đầu tư của nhiều bậc phụ huynh chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 lại càng mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn, đó là một biểu hiện thực sự đáng mừng
Tuy nhiên, chuẩn bị những gì cho trẻ, đầu tư như thế nào cho đúng cái trẻ cần khi bước vào lớp 1lại là vấn đề đang rất cần trao đổi, định hướng [1]
Với lứa tuổi mầm non, chúng ta cần quan tâm nhất là trẻ lứa tuổi mẫu giáo lớn vì trẻ lứa tuổi này chuẩn bị bước vào lớp 1, một bước ngoặt vô cùng quan trọng đối với trẻ [2].Trẻ mẫu giáo lớn chuyển lên lớp 1 rất non nớt, bởi vì trẻ đang sống trong một môi trường được sự chăm lo chu đáo của các cô giáo mầm non về cả dạy dỗ và nuôi dưỡng, được các cô chăm sóc chu đáo nhiệt tình như người mẹ thứ hai của mình Cho nên trẻ ở trong một môi trường hoàn toàn mới
lạ trẻ sẽ khó tiếp cận và thích nghi ngay được Bởi vậy việc chuẩn bị mọi mặt cho một trẻ vào lớp 1 được coi là hết sức quan trọng Trong những năm gần đây, khi điều kiện kinh tế phát triển, sự quan tâm, đầu tư của nhiều bậc phụ huynh chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 lại càng mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn Đó là một biểu hiện thực sự đáng mừng Tuy nhiên, chuẩn bị những gì cho trẻ, đầu tư như thế nào cho đúng cái trẻ cần khi bước vào lớp 1 lại là vấn đề đang rất cần trao đổi, định hướng Thực tế cho thấy rất nhiều vị phụ huynh vì quá lo lắng, quá nóng vội nên đã “sắm sửa” cho trẻ những “hành trang” không cần thiết, thậm chí rất sai lệch Có thể kể ra một số sai lầm các bậc phụ huynh thường mắc phải như: Cho trẻ vào lớp 1 chưa đúng tuổi: Có thể nói việc cho trẻ vào lớp 1 khi chưa tròn
6 tuổi là điều hết sức tai hại Bởi lẽ khi chưa tròn 6 tuổi thì chắc chắn các yếu tố
về thể lực, kĩ năng, tâm lí, ngôn ngữ…chưa đáp ứng với các yêu cầu vận động, sinh hoạt, học tập, giao tiếp của học sinh lớp 1 Trẻ hơn nhau một vài tháng là khác hẳn nhau về khả năng tiếp thu, vốn ngôn ngữ và khả năng giao tiếp Chính
vì vậy kết quả học tập không cao hay dạy trước cho trẻ những bài trong chương trình, sách giáo khoa lớp1 Nhiều phụ huynh vì quá nôn nóng, lo lắng đã bắt con học trước cả mấy tháng hè, kể cả đánh vần, tập viết, làm toán, kể chuyện… theo sách giáo khoa lớp 1, thậm chí cả các tài liệu tham khảo, nâng cao! Chính vì vậy khi bước vào lớp 1 trẻ sẽ rất nhàm chán, mất hứng thú, chủ quan, không tập trung ngay khi các con phải học những bài học đầu tiên mà không có gì mới mẻ, thích thú
Ở lứa tuổi mẫu giáo, vui chơi là hoạt động chủ đạo Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan hệ xã hội, thẩm mĩ…[3], qua đó nhằm phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ Nhưng lên lớp 1 học tập lại
Trang 3là hoạt động chủ đạo Vậy làm thế nào để trẻ có một kiến thức, một hành trang vững vàng để trẻ mạnh dạn tự tin, sẵn sàng bước vào một môi trường mới không hụt hẫng về tâm lý cũng như có những tố chất sẵn sàng cho việc học lớp 1? Đó
là một câu hỏi không chỉ khiến tôi và các bạn đồng nghiệp trăn trở mà đó là câu hỏi cho cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội
Thấy được tầm quan trọng trong việc tạo tiền đề, cơ sở vững chắc cho trẻ mầm non chuyển sang giai đoạn mới đầy hào hứng, mong chờ không bở ngỡ trước sự mới lạ xung quanh cũng như nhận thức rõ nhu cầu của phụ huynh và đặt niềm tin vào trường mầm non, mong muốn nơi đây trang bị cho con em mình về kiến thức lẫn tinh thần để Trẻ tự tin bước vào lớp 1.Bản thân tôi luôn trăn trở và bằng những kiến thức đã học cũng như qua nhiều năm kinh nghiệm
đứng lớp 5 tuổi tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp chuẩn bị
tâm thế tốt cho trẻ 5-6 tuổi bước vào lớp 1 ở trường mầm non Nga Thủy ”
Nhằm giúp cho trẻ có một tâm thế vững vàng khi bước vào lớp 1
1.2 Mục đích nghiên cứu
+ Đánh giá thực trạng sự phát triển của trẻ về các mặt như: Thể chất, tâm
lý, trí tuệ, các kỹ năng cơ bản cần thiết cho việc học tập
+ Tìm ra các biện pháp giúp trẻ lớp mẫu giáo lớn chuẩn bị tâm thế sẵn sàng bước vào lớp 1
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Các cháu trong độ tuổi lớp mẫu giáo 5-6 tuổi Lớp Hoa Hồng tại trường Mầm Non Nga Thủy
1.4.Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
Giáo viên lựa chọn, sưu tầm các nguồn tài liệu có nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu, để vận dụng và đưa ra các biện pháp tổ chức thực hiện cho phù hợp
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Để tìm hiểu, nắm bắt đặc điểm, tình hình của trẻ, giáo viên đi điều tra ghi chép đầy đủ các thông tin về trẻ
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
Tổng hợp cụ thể từng tiêu chí, các biểu bảng và điều chỉnh, xử lý số liệu phù hợp với nội dung đề tài
- Phương pháp trực quan, mimh hoạ
Dùng trực quan (vật thật, đồ chơi, hành động mẫu…) cho trẻ quan sát, rèn luyện sự nhạy cảm của các giác quan, thoả mãn nhu cầu tiếp nhận các thông tin
- Phương pháp tác động bằng tình cảm
Dùng cử chỉ vỗ về, vuốt ve, gần gũi, cùng với những điệu bộ, nét mặt, lời nói âu yếm để tạo cho trẻ những cảm xúc an toàn, tin cậy thoả mẫn nhu cầu giao tiếp
- Phương pháp thực hành
Trang 4Tổ chức cho trẻ hành động, thao tác trực tiếp, đồ chơi, sử dụng các yếu tố chơi, các trò chơi đơn giản thích hợp để kích thích trẻ hoạt động…
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận
Chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 là mục tiêu của giáo dục mầm non và là mục đích đầu tiên ban hành Bộ chuẩn trẻ em 5 tuổi Tâm lý sẵn sàng đi học của mỗi trẻ phụ thuộc vào sự chuẩn bị đúng đắn, đầy đủ của trường mầm non và đặc biệt
là quan niệm của các bậc phụ huynh
Chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 là chuẩn bị cho trẻ tàn diện về thể lực, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội, các kỹ năng cần thiết trong hoạt động học tập bằng phương pháp phù hợp với sự phát triển của trẻ
Theo các công trình nghiên cứu khoa học, trẻ em dưới 6 tuổi cơ tay còn yếu khi cầm but chỉ viết được những nét sổ, nghiêng, cong Vì thế trẻ chỉ nên tô theo những nét có sẵn, tập điều khiển cơ tay để dần dần học viết nét chữ Khi học viết sớm, cơ tay yếu, trẻ dễ cầm bút tùy tiện sai tư thế ngồi viết và cách cầm bút Ngoài ra, khi phải ngổi nhiều để tập viết, làm toán trẻ sẽ căng thẳng và mệt mỏi, cảm thấy bị áp lực Và nguy cơ tiềm ẩn nhất là khi đã biết trước các kiến thức của lớp 1, vào năm học, bé dễ chán và có thái độ chủ quan ảnh hưởng đến kết quả học tập
Hầu hết các bậc phụ huynh Việt Nam cũng nhận thấy tầm quan trọng của việc chuẩn bị cho bé trước khi vào lớp 1, bởi trường tiểu học là một thế giới rất
lạ lẫm đối với bé Ở đó, bé buộc phải trở nên độc lập hơn so với ở trường Mầm non hay ở nhà Không chỉ phải “biết ăn, biết ngủ” như trước đó, nay bé còn phải
“biết học hành” Áp lực học tập, tuân thủ kỷ luật ở trường tiểu học có thể khiến nhiều bé có tâm lý sợ đi học, ngay cả với những bé vốn mạnh dạn trong giao tiếp Nhiều phụ huynh tìm cách giải quyết bài toán này bằng cách cho bé học đọc, học viết sớm Dù việc đọc thông, viết thạo có thể mang lại cho bé có một số lợi thế trước mắt so với bạn cùng trang lứa khi bắt đầu vào lớp 1; nhưng mặt khác nó cũng khiến bé có tâm lý chủ quan, lơ là, cho rằng mình “biết rồi” nên không chú ý bài giảng Chưa kể là việc học sớm như vậy có thể làm cho tuổi thơ của trẻ ngắn lại mà về lâu dài, lợi thế có được từ điều đó sẽ không tồn tại mãi Theo chỉ thị số 2325 ngày 28/6/2013 của Bộ GD&ĐT thực hiện không dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ mẫu giáo [4]
Để tiếp tục quán triệt thông tư số 17/2012TT-BGDĐ ngày 16/05/2012 về việc ban hành cấm dạy thêm học thêm, dạy trước chương trình lớp 1.[5]
Trẻ em như búp trên cành nhưng nhu cầu mong muốn con được đọc thông, viết thạo ngày càng lớn của các bậc phụ huynh ngày càng tăng, vì thế đòi hỏi ch
mẹ và người làm giáo dục phải có sự thống nhất, để mầm non tương la được phát triển toàn diện nhất
Trang 5Để đáp ứng yêu cầu trên đòi hỏi khi chuyển tiếp giữa mầm non và tiểu học phải đảm bảo sự kế thừa, tính khoa học, những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không bị những thay đổi đột ngột khi chuyển từ hoạt động chủ đạo
là vui chơi sang hoạt động học tập ở trường tiểu học
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
* Thuận lợi:
- Đối với nhà trường:
Trường mầm non Nga Thủy là trường đạt chuẩn quốc gia mức độ II Cở
sở vật chất tương đối khang trang, sạch đẹp và thoáng mát, có 9 phòng học và có
đủ các phòng chức năng, hàng năm được phụ huynh quan tâm góp phần mua trang thiết bị cho việc dạy và học của trường BGH nhà trường nhiệt tình năng động đã chỉ đạo dạy và học nâng cao chất lượng
-Đối với giáo viên:
Nhà trường có đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng trên chuẩn 97% trong Vì vậy hầu hết giáo viên đều có kinh nghiệm, có tinh thần đoàn kết, yêu nghề, mến trẻ, tìm tòi sáng tạo Bản thân là giáo viên có kinh nghiệm chủ nhiệm lớp mẫu giáo 5 tuổi , năng động hăng say nhiệt tình với công việc có tinh thần trách nhiệm giúp đỡ bạn bè động nghiệp cùng tiến bộ, tôi luôn phấn đấu trong mọi lĩnh vực công tác hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
-Đối với Trẻ:
100% trẻ đúng độ tuổi 5- 6 tuổi, 100% trẻ đã học qua lớp mẫu giáo bé, mẫu giáo nhỡ nên rất có ý thức và nề nếp học tập, vui chơi, vệ sinh
Trẻ 5-6 tuổi được phổ cập giáo dục ra lớp 100% nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều , chính vì vậy việc truyền đạt đến trẻ cũng gặp nhiều thuận lợi
- Đối với phụ huynh:
Nhiều phụ huynh trẻ rất nhiệt tình quan tâm tới việc học tập của các con Quan tâm ủng hộ và kết hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ
* Khó khăn:
- Cơ sở vật chất : Về đồ dùng đồ chơi trong quá trình phục vụ học tập, vui
chơi cho trẻ chưa nhiều, chưa phong phú nên chưa thực sự vận dụng linh hoạt và phát huy hết công dụng của đồ dùng đồ
- Đối với giáo viên: Chưa sáng tạo, sử dụng các biện pháp một cách linh hoạt để dạy trẻ đáp ứng yêu cầu của chương trình và những thay đổi của xã hội
- Đối với trẻ: Có một số trẻ do điều kiện bố mẹ đi làm ăn xa ở với ông bà
nên điều kiện sinh hoạt chưa đảm bảo dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng rất nhiều và còn nhút nhát chưa mạnh dạn trong mọi hoạt động
- Đối với phụ huynh: Tuy nhiên bên cạnh đó có một số phụ huynh làm
nghề tự do, buôn bán, bận nhiều công việc nên nhiều khi còn chưa quan tâm chú trọng đến việc học của trẻ Sự phối hợp cùng cô giáo rèn nề nếp cho trẻ ở nhà còn hạn chế Một số gia đình do không nắm vững đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi,
Trang 6nôn nóng về việc học hành của con cái nên vội vã cho con học trước chương trình, hay cho đi học chữ trước.
* Kết quả của thực trạng (khảo sát chất lượng đầu năm tháng 9/ 2018)
Đầu năm học 2018- 2019 khi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 5 tuổi Hoa Hồng Tôi đã tiến hành khảo sát số trẻ trên lớp của mình như sau:
Phụ lục 1 a
2.3 Các biện pháp sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Nâng cao chất lượng thể lực cho trẻ trong lớp.
Phát triển thể lực cho trẻ là yếu tố quan trọng, với trẻ thì vận động là một nhu cầu không thể thiếu, vì qua vận động trẻ sẽ hình thành các năng lực và trưởng thành Việc học của trẻ trong giai đoạn này cũng đặc biệt cần vận động, bắt trẻ ngồi một chỗ và học là điều bất khả thi Do đó khi thực hiện giải pháp này tôi đã bám vào mục tiêu cần đạt cho trẻ đó là:
+ Khoẻ mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi + Có một số tố chất vận động: nhanh nhẹn, mạnh mẽ, khéo léo và bền bỉ + Thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng, đúng tư thế + Có khả năng phối hợp các giác quan và vận động; vận động nhịp nhàng, biết định hướng trong không gian
+ Có kĩ năng trong một số hoạt động cần sự khéo léo của đôi tay
+ Có một số hiểu biết về thực phẩm và ích lợi của việc ăn uống đối với sức khoẻ
+ Có một số thói quen, kĩ năng tốt trong ăn uống, giữ gìn sức khoẻ và đảm bảo sự an toàn của bản thân [5]
Ngay từ đầu tháng 9 của năm học 2018-2019 tôi đã cùng với nhà trường kết hợp với nhà trường và trạm y tế xã Nga Thủy cân đo khám sức khoẻ định kỳ cho trẻ để chấm biểu đồ tăng trưởng về cân nặng, chiều cao, phân loại bệnh tật, tôi theo dõi ghi kết quả lên góc tuyên truyền để phụ huynh tiện theo dõi Trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập, chế độ sinh hoạt, ăn uống nghỉ ngơi, đặc biệt là tình hình sức khỏe…Những trẻ ăn chậm, biếng ăn, ít ngủ , ít vận động…Để cô giáo và phụ huynh phối kết hợp chăm sóc trẻ
Ví d ụ : Trong lần cân đo, khám sức khỏe định kỳ vào tháng 9/2018 Lớp tôi có
5/32 = 16% cháu bị suy dinh dưỡng Ngoài việc thông báo kết quả trên góc tuyên truyền với phụ huynh, trong giờ đón trả Trẻ, Tôi đã trao đổi với phụ huynh có con
bị suy dinh dưỡng phối hợp cùng với cô giáo nuôi dưỡng chăm sóc cháu đúng khoa
học, bổ sung thêm chế độ ăn cho cháu như gửi sữa, đồ ăn cho Trẻ đến trường để cô động viên trẻ ăn thêm ngoài bữa chính và bữa phụ ở trường
Trẻ càng nhỏ thì nhu cầu dinh dưỡng càng cao, trong những năm đầu của cuộc sống nhu cầu phát triển cả về thể chất và tinh thần đặc biệt trong giai đoạn trẻ từ 0 - 6 tuổi là thời gian trẻ phát triển đầy đủ các yếu tố về thể chất và tinh thần nên nhu cầu dinh dưỡng là rất quan trọng
Trang 7Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ không đơn thuần là chuẩn bị về chiều cao
và trọng lượng cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về chất, năng lực làm việc bền bỉ, dẻo dai có khả năng chống lại sự mệt mỏi của thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tính nhanh nhạy của các giác quan…
Xác định được điều đó Tôi đã thực hiện một chế độ sinh hoạt ăn uống, nghỉ ngơi , luyện tập, dạy trẻ rèn luyện một cách khoa học và hợp lý về thời gian và đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ
Bên cạnh đó, tôi tham mưu với ban giám hiệu nhà trường phân phối chế độ sinh hoạt hợp lý cho trẻ theo mùa để trẻ được đảm bảo ăn đủ lượng ( ăn đủ suất,
ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng như: Chất đạm, chất béo, chất bột dường, chất vi
ta min và muối khoáng), ngủ đủ giấc
Ví dụ 1: Bữa chính cho trẻ ăn từ 10h30p đến 11h, trẻ ngủ trưa dậy, vận
động nhẹ nhàng sau đó ăn bữa phụ từ 14h30 đến 15h, khoảng cách các bữa ăn cách nhau 4 tiếng đến 4.5 tiếng lúc đó lượng thức ăn của các bữa trước đã hấp thụ gần hết cả bữa chính và bữa phụ cần phải cho trẻ ăn hết xuất mới đảm bảo lượng kalo cần thiết trong ngày theo quy định
Ví dụ 2: Trong giờ ăn tôi phân công trực nhật đếm số bạn ở tổ mình và xếp
bát, thìa cho bạn, thông qua hoạt động này trẻ còn được học một số quy luật trong phép đếm 1-1, một bạn 1 bát, 1 thìa, 1 khăn
Hoạt động lao động tập thể cũng góp phần cho trẻ làm quen đến những ảnh hưởng của cá nhân với tập thể điều này rất quan trọng khi trẻ lên lớp 1
Ví dụ: Ở lớp, Tôi luôn chú ý rèn luyện cho trẻ có thói quen vệ sinh, khả
năng tự phục vụ của bản thân như:
+ Vào thời điểm học và chơi: Trẻ tự cất đồ dùng sau khi tham gia vào các hoạt động học có chủ định, đồ chơi sau khi chơi xong, cất sách vở tập tô vào túi đựng riêng của mình
+ Vào giờ ăn: Trẻ tự sắp xếp bàn ăn, Trẻ tự xúc cơm ăn, tự rửa tay, rửa mặt trước và sau khi ăn, tự xếp bát vào chậu gọn gàng sau khi ăn xong
+ Giờ ngủ: Trước khi ngủ Trẻ tự lấy chăm gối Sau giờ ngủ tự gấp và cất chăm gối, tự chải đầu, mặc quần áo
Các thói quen này rất có ích đối với trẻ Từ những thói quen này sẽ hình thành ở trẻ sự đoàn kết cùng nhau làm việc, tính độc lập, không phụ thuộc, ỷ lại vào người khác
Phụ lục 2a
Hay qua các giờ phát triển vận động của lứa tuổi như: đi chạy trèo leo, bò bằng bàn tay cẳng chân tôi hướng dẫn trẻ cách bò cách phối hợp tay nọ chân kia rèn cho trẻ sự khéo léo của đôi bàn tay của các giác quan như trẻ tự xỏ quai dày,
tự cài cúc áo…
Việc cho trẻ luyện tập những vận động cơ bản như vậy sẽ giúp trẻ tăng cường sức đề kháng cho cơ thể Giúp cơ thể khoẻ mạnh
Trang 8Ngoài những giờ luyện vận động cơ bản cho trẻ, tôi còn đẩy mạnh việc luyện tập thể dục sáng cho trẻ dưới nhiều hình thức để trẻ hứng thú tham gia như tập với vòng gậy thể dục, tập theo băng đĩa nhạc… Ngoài ra tôi còn luyện cho trẻ các bài tập Aerobic với các động tác vừa sức Đây là một trong những biện pháp phát triển thể lực tốt nhất cho trẻ vì trẻ được luyện tập đều đặn, giúp các cơ phát triển săn chắc và bền bỉ
Phụ lục 2b
* Kết quả: Thể lực của trẻ lớp tôi có nhiều tiến bộ rõ rệt:
- Trẻ ăn ngon miệng hết xuất, hấp thu tốt, 100% trẻ tăng cân qua các kỳ cân Hình thành ý thức văn minh, lịch sự trong ăn uống
- Trẻ ngủ sâu, ngon giấc, đảm bảo thời gian Sau khi ngủ dậy trẻ tỉnh táo, nhanh nhẹn
- Trẻ nhanh nhẹn, khéo léo, tích cực tham gia các hoạt động của trường của lớp
- 100% trẻ đạt các chỉ số về phát triển thể chất theo bộ chuẩn phát triển trẻ
em 5 tuổi
- Tham gia hội khỏe bé mầm non cấp trường đạt giải nhất
- 100% trẻ đạt kênh bình thường
2.3.2 Chuẩn bị về mặt phát triển nhận thức cho trẻ thông qua hoạt động khám phá khoa học, làm quen với toán, làm quen với chữ cái.
Mục tiêu của lĩnh vực nhận thức cho trẻ là trẻ :
+ Ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi các sự vật, hiện tượng xung quanh
+ Có khả năng quan sát, so sánh, phân loại, phán đoán, chú ý, ghi nhớ có chủ định
+ Có khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề đơn giản theo những cách khác nhau
+ Có khả năng diễn đạt sự hiểu biết bằng các cách khác nhau (bằng hành động, hình ảnh, lời nói ) với ngôn ngữ nói là chủ yếu
+ Có một số hiểu biết ban đầu về con người, sự vật, hiện tượng xung quanh
và một số khái niệm sơ đẳng về toán
+ Nhận biết được 10 số đầu [6]
Với mục tiêu cần đạt cho trẻ ở cuối độ tuổi này vai trò rất quan trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học của trẻ cũng như việc làm quen với những sinh hoạt gần gũi với hoạt động học tập Vì vậy trẻ cần phải rèn luyện về các thao tác trí tuệ, có sự hiểu biết về bản thân, gia đình, môi trường xung quanh, các biểu tượng định hướng về không gian, thời gian đồng thời có kỹ năng thực hiện hoạt động trí óc như: So sánh, phân tích, tổng hợp…những nội dung này có nhiều hơn ở hoạt động khám phá khoa học và làm quen với toán.
* Thông qua hoạt động khám phá khoa học:
Khám phá khoa học là phương tiện để giao tiếp và làm quen với môi trường xung quanh, để giao lưu và bày tỏ nguyện vọng của mình hình thành và nhận
Trang 9thức sự vật, hiện tượng xung quanh mà giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội cho trẻ Thông qua môn học này hình thành cho trẻ kỉ năng quan sát, tư duy, phân tích tổng hợp khái quát Khám phá khoa học với trẻ mầm non là quá trình tham gia các hoạt động thăm dò, tìm hiểu thế giới tự nhiên qua đó giúp trẻ được hoạt động và tự phục vụ bản thân Những công việc đó có thể sẽ là bài học trải nghiệm tốt cho trẻ về khoa học
Khi nói đến trẻ mầm non không ai không biết trẻ ở lứa tuổi này rất thích tìm hiểu, khám phá môi trường xung quanh, bởi thế giới xung quanh thật bao la rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn và còn có bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò
mò muốn biết, muốn được khám phá Khám phá khoa học mang lại nguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, từ môi trường tự nhiên (cỏ cây, hoa lá, chim ….) đến môi trường xã hội (công việc của mỗi người trong xã hội, mối quan hệ của con người với nhau …) và trẻ hiểu biết
về chính bản thân mình, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khám phá, tìm hiểu về chúng Khám phá khoa học đòi hỏi trẻ phải sử dụng tích cực các giác quan chính
vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng phân tích, so sánh, tổng hợp… nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ sẽ nhạy bén, chính xác, những biểu tượng, kết quả trẻ thu nhận được trở nên cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn Qua những thí nghiệm nhỏ trẻ được tự mình thực hiện trong độ tuổi mầm non sẽ hình thành ở trẻ những biểu tượng về tinh cam xã hội chính là cơ sở khoa học sau này của trẻ khám phá tìm tòi
Trong giờ học khám phá khoa học của trẻ tôi tạo điều kiện để trẻ tri giác, tìm tòi và khám phá Trong tiết học khám phá này tôi đã cho trẻ khám phá các loài côn trùng nói chung và côn trùng ong, bướn ,kiến nói riêng Qua tiết học trẻ có được hiểu biết về đặc điểm, lợi ích, công dụng một cách gần gũi và chân thực nhất
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật” với đề tài “Tìm hiểu một số loại côn
trùng” tôi thay đổi hình thức hoạt động với tên gọi rất ngộ nghĩnh “Ngày hội côn trùng” với các phần hoạt động như sau:
phần 1: Màn trình diễn của các côn trùng
Là phần trình diễn thời trang của các côn trùng đi xung quanh lớp để tất cả các trẻ được quan sát kỹ, để cho hoạt động này được tốt tôi những bộ trang phục bằng ni lông, các loại giấy bóng hoa Trang trí lên đó là các hoa văn thật sặc sỡ phù hợp với từng loại côn trùng Khi màn trình diễn bắt đầu trẻ rất hứng thú và tham gia vào hoạt động một cách rất tích cực
Phần 2: Tìm hiểu và khám phá
Ở phần này đòi hỏi sự tập trung chú ý và hoạt động tích cực của trẻ Khi khám phá đến loại côn trùng nào tôi cho trẻ đóng vai côn trùng đó ra và tự giới thiệu về mình và yêu cầu trẻ được quan sát phải nhận xét về loại côn trùng đó, tôi để trẻ tự đàm thoại trao đổi với nhau còn cô chỉ là người hướng lái gợi mở cho trẻ
Phần 3: Cùng nhau thi tài
Trang 10Ở phần này tôi cho trẻ tham gia vào các trò chơi để cũng cố những gì trẻ vừa được quan sát tôi tổ chức 2 trò chơi một trò chơi động một trò chơi tĩnh Với trò chơi tĩnh tôi đọc câu đố theo dấu hiệu của côn trùng để trẻ tìm và giơ hình ảnh lên còn trò chơi động tôi cho trẻ thi đua theo tổ bật qua suối, hay bật qua vòng lên tìm và phân loại côn trùng có ích cho con người
* Thông qua hoạt động khám phá làm quen với toán:
Cùng với hoạt động khám phá khoa học hoạt động cho trẻ làm quen với toán ở trường mầm non là một trong những hoạt động phát triển ở trẻ năng lực nhận thức, khả năng so sánh, tư duy lôgic, ghi nhớ, khái quát, tổng hợp….Là những yếu tố quan trọng phát triển trí tuệ làm tiền đề, tạo tâm thế tự tin bước vào lớ 1 Song bản chất của toán là khô cứng, đòi hỏi tính chính xác cao mà đặc
điểm tâm lý trẻ mầm non là “Học mà chơi, chơi mà học” thì việc truyền thụ
kiến thức đến với trẻ là rất khó Chính vì vậy tôi đã lồng ghép yếu tố chơi vào trong mỗi giờ dạy để đem lại hiệu quả học tập tốt nhất:
- Tôi nghiên cứu thật kỹ các tài liệu, chương trình cho trẻ làm quen với toán
để có được những kiến thức cơ bản nhất, chính xác nhất cung cấp cho trẻ
- Trong mỗi giờ học tôi luôn nghiên cứu tìm tòi những hình thức hấp dẫn thu hút trẻ Tổ chức các trò chơi theo chủ đề nhằm củng cố ôn luyện các kiến thức toán mà trẻ vừa học Vừa được học, vừa được chơi trẻ rất thích thú và giúp trẻ nhớ lâu hơn
- Tôi xây dựng môi trường làm quen với toán quanh lớp học Động viên trẻ tham gia trang trí lớp cùng cô, trang trí phù hợp chủ đề và lồng ghép nội dung làm quen với toán vào các góc nhóm
- Trong góc “Bé vui học toán’’ tôi trang trí góc mở cho trẻ hoạt động Học
đến số nào tôi cho trẻ gắn số, vẽ, xé, cắt, dán các hình ảnh mà trẻ yêu thích theo nội dung chủ đề và gài vào bảng theo đúng số lượng, theo các yêu cầu mà cô đưa ra Trẻ cũng được rèn kĩ năng phân chia, thêm bớt ngay tại bảng Điều này không những giúp khắc sâu kiến thức toán đã học mà còn củng cố kĩ năng tạo hình cho trẻ
- Ngoài ra tôi cũng chú ý đến việc làm đồ dùng sáng tạo để kích thích trẻ học tập
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới thực vật” với đề tài “Lập số 6, nhận biết số 6”
Chủ đề “Thế giới thực vật” với các phần hoạt động như sau:
* Phần 1: Ôn số lượng trong phạm vi 5
- Cô cho trẻ đếm các loại quả (5 quả na, 4 quả cam, 3 quả táo, 5 quả dâu tây) và lấy thẻ số tương ứng
* Phần 2: Dạy trẻ lập số mới và nhận biết số 6
+ Cô cho trẻ lấy rổ đồ chơi, hỏi trẻ trong rổ có gì?
- Cho trẻ xếp tất cả các chú thỏ ra
- Lấy 5 củ cà rốt tặng cho các chú thỏ (Xếp tương ứng mỗi chú thỏ là một củ cà rốt)
- Nhóm thỏ và cà rốt như thế nào với nhau?