Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh Lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch SKKN “ Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch” 1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc * * * * * * * * * ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi UBND huyện Đông Hưng Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Đông Hưng Trường TH&THCS Đồng Phú Đông Hưng Thái Bình Số TT Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công tác Chức danh Trình độ chuyên môn Tỷ lệ đóng góp vào việc tạo[.]
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc
* * * * * * * * *
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: - UBND huyện Đông Hưng.
- Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Đông Hưng.
- Trường TH&THCS Đồng Phú - Đông Hưng - Thái Bình
Số
TT Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công
tác
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến
1 Phạm Minh An 01-01-1973
Trường TH&THCS Đồng Phú
Giáo viên
Cao đẳng
sư phạm
- Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “ Giúp học sinh lớp 1 học tốt
môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch”
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Phạm Minh An - Trường TH &THCS Đồng
Phú
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy môn Mĩ thuật cấp Tiểu học
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 9/2019
- Mô tả bản chất của sáng kiến: Sáng kiến “ Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn
Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch” nhằm giúp học sinh lớp 1 dễ dàng tiếp
cận được với phương pháp dạy học mới thông qua các quy trình dạy học Từ đó giúp các em yêu thích và nắm được kiến thức môn học, bước đầu tạo ra được các sản phẩm phù hợp, tạo nền tảng vững chắc cho các năm học tiếp theo
- Những thông tin cần bảo mật: Không
Trang 2- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Gồm cơ sở vật chất, phòng học,
thiết bị và đồ dùng dạy học Sự đổi mới và sáng tạo của giáo viên, học sinh, sự
phối hợp các môi trường giáo dục giữa nhà trường , gia đình và xã hội
- Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến: Học sinh thích học môn Mĩ
thuật, tự tin , yêu trường , yêu lớp Tích cực tham gia các hoạt động của trường
của lớp Chất lượng giáo dục thẩm mĩ được cải thiện hơn
- Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tập thể giáo
viên và các cá nhân tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu : Học sinh thích học vẽ,
có các sản phẩm bài vẽ phù hợp, chất lượng đại trà được nâng cao hơn
- Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và
tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Pháp luật
Minh Phú, ngày 15 tháng 6 năm 2020
Người viết
Phạm Minh An
Trang 3BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I, THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo
phương pháp Đan Mạch”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy môn Mĩ thuật cấp Tiểu học
3 Tác giả:
Họ và tên: Phạm Minh An
Giới tính: Nam
Ngày tháng năm sinh: 01- 01-1973
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm Họa
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Mĩ thuật
Trường TH&THCS Đồng Phú – Đông hưng – Thái Bình
Điện thoại: 0389110471 Email : quanghuya911@gmail.com
4 Đồng tác giả : Không
5 Chủ đầu tư sáng kiến : Phạm Minh An
Trường TH&THCS Đồng Phú – Đông hưng – Thái Bình
Điện thoại: 0389110471 Email : quanghuya911@gmail.com
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến :
Trường TH&THCS Đồng Phú – Đông Hưng – Thái Bình
Điện thoại : 0363898052
7 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 9 năm 2019 đến tháng 6
năm 2020
Trang 4II, BÁO CÁO MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 TÊN SÁNG KIẾN
“ Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ”
2 LĨNH VỰC SÁNG KIẾN
- Áp dụng trong giảng dạy môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học
Sáng kiến nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Mĩ thuật ở lớp 1, từ đó giúp cho học sinh thích học Mĩ thuật hơn và nâng cao chất lượng giáo dục thẩm mĩ trong nhà trường
3 MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN
Như chúng ta đã biết từ năm học 2014-2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai phương pháp dạy - học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình Mĩ thuật của Đan Mạch ở tất cả các trường Tiểu học trên toàn quốc Đó là sự đúc kết những kinh nghiệm quý báu từ Vương quốc Đan Mạch và nền giáo dục nghệ thuật tiên tiến trên thế giới Những quy trình mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan mạch đều hướng tới mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm; kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức Để từ đó, các em có thể hình thành và phát triển các năng lực cốt lõi là:
+ Sáng tạo Mĩ thuật và qua đó biểu đạt bản thân ( suy nghĩ, tình cảm, mong muốn,…)
+ Hiểu cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm, tác phẩm mĩ thuật (phân tích, đánh giá được sản phẩm, tác phẩm)
+ Giao tiếp - trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm, tác phẩm mĩ thuật
Ngoài những năng lực nói trên, học sinh cũng có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác, năng lực tự học và tự đánh giá
Qua thực tế áp dụng phương pháp Đan Mạch dạy học ở trường TH&THCS Đồng Phú hiện nay tôi thấy một vấn đề là :
Trang 5+ Học sinh còn bỡ ngỡ khi áp dụng phương pháp dạy học mới, đặc biệt là các em học sinh lớp 1
+ Việc triển khai dạy học theo phương pháp Đan Mạch yêu cầu hoạt động nhóm rất nhiều gây khó khăn cho học sinh các lớp đầu cấp học
+ Bên cạnh đó để học tốt môn học theo phương pháp mới, học sinh cần chuẩn bị rất nhiều đồ dùng đáp ứng cho từng quy trình dạy học khác nhau như : các vật liệu sưu tầm, giấy màu, bìa cứng, hồ dán, kéo, màu vẽ, đất nặn… gây khó khăn cho học sinh các lớp nhỏ
+ Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học khối 1 năm học 2019 – 2020 :
S ố HS
Chưa đạt
Là người giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật, tôi luôn mong muốn tìm các giải pháp giúp các em học tốt hơn, đáp ứng các mục tiêu của môn học Đặc biệt
là đối với học sinh lớp 1còn rất nhiều bỡ ngỡ với môn học, cần phải có cách
thức tổ chức hoạt động học tập ( thông qua các quy trình dạy học) phù hợp
giúp các em nhanh chóng thích nghi với môn học và thể hiện được hết khả năng của mình, tạo nền tảng vững chắc khi lên các lớp trên
Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn sáng kiến: “ Giúp học sinh lớp
1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ”
3.2 NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
A, Mục đích của giải pháp :
Nhằm giúp các em học sinh lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan mạch, bản thân tôi thấy cần phải làm tốt một số nhiệm vụ sau : Biết lập kế hoạch và tổ chức thực hiện những quy trình dạy học hiệu quả và tích cực tại trường và tạo cảm hứng học tập môn Mĩ thuật , bao gồm cả trong và ngoài lớp học Biết cách tổ chức và dạy Mĩ thuật một cách linh hoạt và sáng tạo, phù hợp với thực tế văn hóa, cơ sở vật chất của nhà trường Biết cách tổ chức và đánh giá
Trang 6liên tục quá trình học Mĩ thuật để phát triển các năng lực học tập, khả năng sáng tạo và kĩ năng sống cho mỗi học sinh Theo dõi kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Qua đó có biện pháp điều chỉnh và sửa chữa kịp thời những thiếu sót, sai lầm của học sinh cũng như cải tiến phương pháp dạy- học môn mĩ thuật hiện nay Chia sẻ và giúp cho phụ huynh học sinh và cộng đồng xã hội thấy được tầm quan trọng của Mĩ thuật và hoạt động giáo dục Mĩ thuật trong cuộc sống
B, Nội dung của giải pháp :
Để dạy tốt chương trình môn Mĩ thuật đối với khối lớp 1 Chúng ta cần thực hiện được các yêu cầu sau:
B1 Nắm vững chương trình môn học :
Chương trình Mĩ thuật của khối lớp 1 có 13 chủ đề được cấu trúc phương thức đồng tâm các quy trình :
- Quy trình Tạo hình ba chiều và – Tiếp cận theo chủ đề
- Xây dựng cốt truyện
- Vẽ theo âm nhạc
- Vẽ cùng nhau và Sáng tác các câu truyện
- Vẽ biểu cảm
- Điêu khắc - Nghệ thuật tạo hình không gian
- Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn
Ngay từ đầu năm học người giáo viên cần xây dựng kế hoạch chu đáo cho
cả năm học, có kế hoạch cụ thể cho từng tháng từng tuần để có những phương
án chuẩn bị tốt nhất cho cả năm học
B2 V ận dụng linh hoạt 7 quy trình dạy học phù hợp với khả năng nhận
th ức của học sinh :
Giáo viên tạo hứng thú cho học sinh bằng cách lập nên các quy trình dạy - học mĩ thuật tích hợp, linh hoạt theo chủ đề liên quan đến kinh nghiệm cá nhân, tâm lý lứa tuổi và kiến thức của học sinh Tùy điều kiện cơ sở vật chất mà giáo
Trang 7viên tổ chức các hoạt động học tập vận dụng linh hoạt 7 quy trình Mĩ thuật mới
cụ thể áp dụng cho các quy trình như sau :
* Ph ương pháp dạy theo quy trình tạo hình ba chiều – Tiếp cận theo chủ đề :
Quy trình này được áp dụng cho các chủ đề cụ thể như sau :
- Chủ đề 13: Khu nhà nơi em ở: gồm 4 (Tiết)
- Chủ đề 3: Sáng tạo cùng hình vuông,hình tròn,hình chữ nhật,hình tam giác: gồm 2 (Tiết)
Ví dụ : - Chủ đề 13: Khu nhà nơi em ở
Ở chủ đề này giáo viên có thể cho học sinh vẽ ngôi nhà hoặc tạo ngôi nhà bằng các vật liệu tìm được
* Cách 1 : Vẽ ngôi nhà
Giáo viên chuẩn bị nhiều tranh ảnh về ngôi nhà, hoặc mô hình nhà thật với nhiều màu sắc…Cho các em làm việc theo nhóm, mỗi nhóm khoảng 4 em, tạo điều kiện để các em biết làm việc tập thể và làm quen với các bạn mới
Giáo viên khuyến khích học sinh tìm hiểu ngôi nhà của các em bằng các câu hỏi gợi mở
- Học sinh vẽ và tô màu ngôi nhà của mình, khuyến khích các em vẽ thêm nhiều chi tiết như: cửa ra vào, cửa sổ, mái nhà, chi tiết về ngôi nhà…
- Khi các thành viên trong nhóm đã hoàn thành xong ngôi nhà, có thể vẽ tiếp cảnh vật xung quanh hoặc xé, cắt dán những ngôi nhà dán qua tờ giấy mới
để các em điều chỉnh lại khoảng cách ngôi nhà cho phù hợp.Tiếp theo các em bắt đầu thảo luận vẽ thêm cảnh vật xung quanh như thế nào cho phù hợp: cây, vườn hoa, hàng rào,mây, mặt trời…
Trang 8
Tranh vẽ ngôi nhà của nhóm 2 lớp 1B
* Cách 2 : Tạo ngôi nhà bằng các vật dụng tìm được
- Giáo viên gợi ý học sinh các vật liệu sử dụng phù hợp với lứa tuổi của các em như: Vỏ hộp sữa, bìa cattong, đất nặn, giấy màu…
+ Giáo viên hướng dẫn các thành viên trong nhóm sắp xếp các hộp sữa để tạo thành hình vuông hoặc hình chữ nhật đứng (ngôi nhà cao tầng), sau đó dùng giấy màu tạo thành mái nhà ( mái nhà được gấp lại như hình tam giác )
+ Khi các thành viên đã hoàn thành xong ngôi nhà của mình, các em sẽ bắt đầu thảo luận xem sẽ sử dụng giấy màu nào để trang trí vào ngôi nhà, các em cũng sẽ trang trí thêm cửa sổ, cửa ra vào và những cảnh vật xung quanh theo sự nhất trí của cả nhóm
Sản phẩm ngôi nhà được tạo từ các vật liệu sưu tầm của lớp 1A
* Phương pháp dạy theo quy trình Xây dựng cốt truyện
Quy trình này có thể áp dụng cho các chủ đề :
- Chủ đề 11: Vườn rau của bác nông dân: gồm 3 (Tiết)
- Chủ đề 10: Đàn gà của em: gồm 3 (Tiết)
- Chủ đề 7: Tìm hiểu tranh theo chủ đề: Những con vật ngộ nghĩnh: gồm 2 (Tiết)
Trang 9Phương pháp xây dựng cốt truyện giúp học sinh vận dụng những hiểu biết và sự trải nghiệm cá nhân để phát triển, mở rộng chủ điểm thành một câu truyện có các nhân vật ( người hoặc sự vật ) với các mối quan hệ trong nội dung
sự việc cụ thể của câu truyện giáo viên tạo hứng thú giúp học sinh chủ động khám phá những sự việc, sự kiện và các đối tượng trong cuộc sống liên quan đến cốt truyện, từ đó học sinh biểu đạt được câu truyện bằng ngôn ngữ nói và ngôn ngữ tạo hình ( vẽ tranh hay xé dán giấy )
Ví dụ: Chủ đề 7: Tìm hiểu tranh theo chủ đề: Những con vật ngộ nghĩnh: gồm 2 (Tiết)
Xác định chủ điểm từ cốt truyện …đến hình thành câu truyện:
- Các nhóm học sinh trao đổi thảo luận nhằm hình thành bối cảnh liên quan đến câu truyện
- Từ cốt truyện các nhóm có thể liên tưởng sáng tạo theo trí nhớ và gợi ý của giáo viên
- Giáo viên hướng dẫn các em trình bày câu truyện của mình trước nhóm,
cả nhóm sẽ lần lượt trình bày và trao đổi, sữa chữa hay bổ sung nhằm mở rộng các tình tiết trong câu truyện
Xây dựng hình tượng và tạo hình các con vật trong câu truyện:
- Tùy theo hứng thú hoặc sự nhất trí của cả nhóm, học sinh tạo hình các con vật bằng các hình thức và chất liệu khác nhau:
+ Vẽ tranh cá nhân hoặc nhóm thể hiện các con vật có trong câu truyện Sau đó sẽ sắp xếp vào bức tranh lớn của nhóm
+ Các con vật được xé dán từ giấy màu, sau đó sắp xếp dán vào tờ giấy mới, tạo thêm khung cảnh xung quanh sinh động cho các con vật
- Khi học sinh tạo hình các nhân vật, giáo viên gợi ý đặc điểm hình dáng, động tác tư thế như thế nào để phù hợp với sự việc của câu truyện
Giới thiệu, trao đổi về các nhân vật:
- Trình bày các con vật tại nhóm ( bày trên bàn hoặc treo dán trên bảng lớp )
- Học sinh giới thiệu và phân tích về các con vật đã sáng tạo
- Học sinh các nhóm cùng trao đổi
Trang 10Hình thành bức tranh từ các con vật trong câu truyện:
- Lựa chọn các con vật phù hợp với nội dung câu truyện
- Hình thành bức tranh trong bối cảnh địa điểm
- Bố cục, sắp xếp các con vật để biểu đạt câu truyện
- Sửa đổi tư thế động tác, thêm các con vật phụ và cảnh vật làm phong phú thêm cho tác phẩm
Sản phẩm tranh con vật của các thành viên trong nhóm - Lớp 1B
Giới thiệu tác phẩm từ cốt truyện ( treo dán, trưng bày trước lớp )
- Đại diện nhóm phân tích, diễn giải về tác phẩm của nhóm mình
+ Nêu rõ nội dung đã thể hiện trong bức tranh
+ Học sinh các nhóm khác trao đổi và chia sẻ về nội dung và cảm nhận từ những bức tranh của nhóm mình và nhóm bạn đã thể hiện
* Phương pháp dạy theo quy trình Vẽ theo nhạc:
Quy trình này có thể áp dụng cho các chủ đề :
- Chủ đề 1: Cuộc dạo chơi của đường nét: gồm 2 (Tiết)
- Chủ đề 2: Sắc màu em yêu: gồm 2 (Tiết)
- Chủ đề 9: Thiên nhiên tươi đẹp: gồm 2 (Tiết)
Nghe nhạc và vẽ theo giai điệu:
Giáo viên tạo nhóm khoảng 4 - 6 học sinh
- Kh ởi động: giáo viên nên chọn nhạc không lời, học sinh lắng nghe
và cảm nhận giai điệu âm nhạc, di chuyển quanh bàn hoặc nhún nhảy theo giai điệu Học sinh dùng màu sáp bắt đầu vẽ những nét màu trên giấy, các
em có thể vẽ bằng 2 tay, mỗi tay có thể cầm từ 2 đến 3 cây màu tùy theo ý
Trang 11thích ( không nên sử dụng màu đen ) Âm nhạc tăng dần sang tiết tấu nhanh, các em sẽ vẽ nhanh hơn, nhún nhảy mạnh mẽ hơn Hoạt động này
chỉ nên kéo dài khoảng trong khoảng 15 - 20 phút Đối với các em học lớp
1, khi thực hiện quy trình này giáo viên cần có những khẩu lệnh giúp học sinh mạnh dạn hơn
- Ví dụ: Trước khi bật nhạc giáo viên cần đặt câu hỏi như :
+ Các em đã sẵn sàng chưa nào?
+ Vậy quy trình vẽ theo âm nhạc bắt đầu nào
Sau khi bật nhạc giáo viên cũng nhún nhảy cùng các em để tạo sự sôi động và mạnh dạn hơn khuyến khích các em cười vui tươi trong hoạt động này giúp các em cảm thấy yêu thích và thoải mái
Từ vẽ tranh đến thưởng thức và cảm nhận về màu sắc:
- Học sinh quan sát bức tranh vừa thực hiện, đưa ra nhận xét và chia sẻ cảm nhận về hoạt động vừa thực hiện Các em tưởng tượng ra những hình ảnh hoặc đề tài từ bức tranh lớn đó
Lựa chọn hình ảnh trong thế giới tưởng tượng:
- Ở hoạt động này giáo viên có thể linh hoạt ở mỗi bài
Ví dụ: - Chủ đề 1: Cuộc dạo chơi của đường nét: gồm 2 (Tiết)
*Cách 1:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh làm khung giấy, hoặc giáo viên chuẩn bị sẵn học sinh dịch chuyển khung trên bức tranh lớn của nhóm mình để tìm phần đường nét màu sắc mình thích, rồi dán khung giấy vào vị trí đó Mỗi học sinh sẽ tìm cho mình những hình ảnh từ nét cong như: bông hoa, trái cây,…(vẽ tạo thành bức tranh tĩnh vật) ; mây núi, mặt trời, chim, cá,…(vẽ tạo thành bức tranh phong cảnh biển),…
- Sau đó các em dùng cây màu tối (màu đen) vẽ chồng lên sản phẩm âm nhạc, sau khi đã vừa ý với nét vẽ, học sinh tiếp tục chọn những màu sắc mình thích tô nhấn vào những hình ảnh của mình, khi nhấn các em cũng sẽ dùng những nét ngoằn ngoèo để không làm mất đi đường nét ban đầu của sản phẩm
âm nhạc nhưng vẫn thể hiện được hình ảnh mà các em muốn vẽ
