SKKN Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm...

SKKN Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi ở trường mầm non Xuân Lộc năm học 2018 2019 1 1 MỞ ĐẦU 1 1 Lý do chọn đề tài “Tất cả vì một thế giới ngày mai Hãy chung tay bảo vệ môi trường” Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng cũng chính con người trong quá trình tồn tại và phát triển đã khai thác cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Mỗi năm[.]

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

“Tất cả vì một thế giới ngày mai - Hãy chung tay bảo vệ môi trường”.

Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng

cũng chính con người trong quá trình tồn tại và phát triển đã khai thác cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Mỗi năm trên thế giới có hàng vạn người chết vì các loại dịch bệnh do nguồn nước bị ô nhiễm và môi trường mất vệ sinh gây ra Bên cạnh đó trái đất ngày càng nóng lên, hiệu ứng nhà kính tăng cao làm cho thời tiết khắc nhiệt, thiên tai đe dọa, thường xuyên ảnh hưởng lớn đến cuộc sống sinh hoạt sức khỏe con người Một trong các nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là

do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người

Vì vậy, hiểu biết về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường trở thành một vấn đề cấp bách, có tính chiến lược toàn cầu

“ Giữ gìn vệ sinh môi trường góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống là trách nhiệm của mỗi chúng ta" Mỗi chúng ta ai cũng nhận thức được tầm quan

trọng của sức khỏe đối với bản thân, không có sức khỏe thì cuộc sống con người không còn ý nghĩa “Người khỏe mạnh thì có trăm điều ước, người đau ốm thì chỉ ước một điều” chắc hẳn ai cũng đoán được điều ước đó là có sức khoẻ Nhưng vấn

đề đặt ra là làm thế nào để mỗi người đều có một sức khỏe tốt, ngoài những yếu tố

về, dinh dưỡng thể dục thể thao tinh thần thoải mái thì môi trường sống trong sạch đóng một vai trò vô cùng quan trọng

Vậy môi trường sống trong sạch là gì? Làm thế nào để có môi trường trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày càng trong sạch hơn? Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân chúng ta

Ngày nay, trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trước nhu cầu đào tạo thế hệ trẻ lực lượng kế thừa xây dựng đất nước sau này, giáo dục bảo

vệ môi trường đã trở thành nhiệm vụ quan trọng, trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và đã được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên: “ Giáo dục mầm non”

Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ về môi trường sống của bản thân nói riêng và của con người nói chung.Bên cạnh đó giúp cho các bậc phụ huynh và cộng đồng có kiến thức cơ bản về giáo dục bảo vệ môi trường và tích cực tham gia vào các hoạt động làm “ Xanh- sạch - đẹp” cho đất nước và cho thế hệ mai sau

Việc khám phá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường, có thể bắt đầu từ lứa tuổi mầm non Môi trường sống bao gồm các yếu tố tự nhiên, xã hội và vật chất nhân tạo bao quanh con người Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người và sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước và của cá nhân

Hiểu biết về môi trường những hành vi thái độ của con người đối với môi trường, phải được xem là một trong những giá trị nhân cách trong toàn bộ hệ

thống nhân cách của con người Giáo dục Mầm non là một nấc thang đầu tiên hình thành nhân cách Vì vậy không thể không tiến hành giáo dục môi trường cho trẻ mẫu giáo Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh thì việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất sớm, từ lứa tuổi mầm non giúp con trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường sống của bản thân mình nói riêng và con người nói chung là cần thiết Từ đó biết cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ

Trong thực tế việc giáo dục trẻ ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường ở các trường mầm non hiện nay là một vấn đề còn nhiều hạn chế, giáo viên mới chỉ chú

ý đến dạy trẻ biết giữ gìn và bảo vệ môi trường trong một số hoạt động như: Vệ sinh, qua hoạt động ngoài trời, hoạt động góc mới chỉ mang tính hình thức, chưa

có kế hoạch cụ thể cho từng thời điểm, nội dung giáo dục môi trường được lồng ghép trong các hoạt động có chủ định chưa được giáo viên quan tâm và chưa làm thường xuyên

Từ nhận thức tầm quan trọng của vấn đề giáo dục môi trường ở lứa tuổi mẫu giáo Và làm thế nào để giáo dục trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi biết giữ gìn và bảo vệ môi trường một cách nhẹ nhàng, có hiệu quả nhất?

Từ tình hình thực tế đó tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao

ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm non Xuân Lộc năm học 2018- 2019” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình để nghiên cứu

trong năm học này

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Nhằm tìm ra một số biện pháp hay, sáng tạo để nâng cao ý thức giáo dục bảo

vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi giúp hình thành cho trẻ những thói quen tốt, lao động tự phục vụ Hình thành cho trẻ có thái độ thiện cảm bảo vệ môi trường biết được hành vi nên làm, không nên làm

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- 30 trẻ lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2 trường mầm non Xuân Lộc

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và tham khảo các giáo trình, sách giáo

khoa, báo, tạp chí, internet, các tài liệu có liên quan đến vấn đề nâng cao ý thức bảo vệ môi trường đối với trẻ mầm non

- Phương pháp trao đổi, trò chuyện: Được thực hiện trao đổi thông qua phụ

huynh, các đồng nghiệp và thông qua trẻ để thu thập thêm thông tin cũng như có những biện pháp đề xuất khả thi hơn

- Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm các biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ

môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động học, hoạt động ngoài trời và một số các hoạt động khác

- Phương pháp điều tra khảo sát: Khảo sát về cơ sở vật chất, khảo sát về mức độ

nhận thức và kỹ năng của trẻ về môi trường

- Phương pháp quan sát: Quan sát hành vi, thái độ ứng xử của trẻ đối với môi

trường, cách phản ứng khi gắp hành vi xấu đối với môi trường để đưa ra những biện thực nghiệm có hiệu quả

- Phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp: Tìm và ghi chép các loại tài liệu có

liên quan đến vấn đề nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ Ghi chép thống

kê các kết quả đã đạt được

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận:

Bước vào thế kỷ XXI, loài người đang đứng trước những thách thức vô

cùng to lớn của tự nhiên Đó là nạn lạm phát tài nguyên, cạn kiệt tài nguyên, nạn ô nhiễm môi trường, và cũng chính từ những điều này đã tác động không nhỏ tới việc tận dụng tài nguyên thiên nhiên của con người

Tài nguyên thiên nhiên không còn là một “núi” khổng lồ để con người mặc sức sử dụng chúng để phục vụ những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống Đã có một thời, con người ngang nhiên tác động, ngang nhiên tận dụng tài nguyên mà không bao giờ nhìn nhận vấn đề “phát triển bền vững”

Từ đây sẽ đặt ra cho loài người chúng ta những suy nghĩ cần thiết về việc cải tạo, tận dụng tài nguyên như thế nào để đảm bảo được sự bền vững của chúng? Giáo dục với nhiệm vụ đào tạo ra những con người không những có kiến thức

mà còn phải hội đủ các kỹ năng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng với yêu cầu của đất nước, phục vụ thiết thực cho

sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung, của từng ngành, từng lĩnh vực, từng vùng, từng địa phương nói riêng là nhiệm vụ của các trường đại học, cao đẳng Đào tạo

ra những con người sau này sẽ trở thành những nhà quản lý, những người ra quyết định, những nhà kỹ thuật, cán bộ nghiên cứu, tham gia vào các tổ chức kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, y tế Họ sẽ tham gia vào các hoạt động mà ít nhiều có liên quan đến môi trường sống

Trước thực trạng ô nhiễm môi trường ngày càng cao, do sự gia tăng dân số quá nhanh, dân nghèo khổ và lạc hậu ở các nước đang phát triển, đô thi hóa ở nhiều nơi, khí thải của các công trường, nhà máy thải ra sông, hồ làm cho nước bị

ô nhiễm và lượng rác thải trong sinh hoạt không được phân loại và không được xử

lý đúng lúc, đúng nơi quy định sẽ làm mất vệ sinh và gây ra ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến kinh tế và cuộc sống của con người là rất lớn Cho nên để bảo vệ môi trường con người phải thực hiện nhiều biện pháp khác nhau, trong đó biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ được xem là có hiệu quả, nhất là giáo dục bảo vệ môi trường ở lứa tuổi mầm non vì lứa tuổi này dễ hình thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt đẹp của trẻ

Nhà nước ta đã có “Luật quốc gia” về bảo vệ môi trường năm 1993 Trong luật đã nhấn mạnh “ Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn dân ”.

Nhằm bảo vệ sức khoẻ nhân dân, bảo đảm cho con người được sống trong môi trường trong lành góp phần bảo vệ môi trường khu vực và toàn cầu Thủ tướng chính phủ cũng đã phê duyệt đề án "Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân" Đối với giáo dục mầm non cung cấp cho trẻ hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân nói riêng và con người nói chung biết sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh về cơ thể

và trí tuệ Giáo dục bảo vệ môi trường cũng là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất, kinh tế nhất và có tính bền vững nhất trong các biện pháp, để thực hiện

mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đất nước Thông qua giáo dục,

mà từng người và cộng đồng được trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng lực phát hiện và xử lý vấn đề môi trường

Mục đích giáo dục bảo vệ môi trường không chỉ làm cho mọi người hiểu rõ việc cần thiết phải bảo vệ môi trường mà quan trọng là phải có thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự với môi trường, điều này phải được hình thành trong một quá trình lâu dài và phải bắt đầu ngay từ tuổi ấu thơ và trường mẫu giáo là nơi lý tưởng để phát huy vấn đề này

Giáo dục bảo vệ môi trường là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, vì vậy được triển khai theo phương pháp tích hợp Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được tích hợp lồng ghép vào các hoạt động giáo dục, hoạt động vui chơi, khám phá khoa học…thông qua chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ ở trường hình thành cho trẻ có thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự với môi trường

Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Vụ giáo dục mầm non về giáo dục bảo vệ môi trường cho giáo viên mầm non

Xuất phát từ những vai trò cụ thể và nhiệm vụ trọng tâm của năm học, tôi đã xây dựng kế hoạch giáo dục cũng như biện pháp để hoạt động này mang đến hiệu quả nhất định, góp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ

2.2 Thực trạng của vấn đề

Trường mầm non Xuân Lộc được xây dựng giữa trung tâm khu dân cư của

xã Xuân Lộc, năm học 2017- 2018 trường được công nhận trường chuẩn quốc gia mức độ 1 và luôn thực hiện tốt phong trào “ Trường học thân thiện - học sinh tích cực”

Trường được xây dựng khang trang, có khung cảnh sư phạm môi trường sạch đẹp, trồng nhiều cây xanh, cây cảnh, cải tạo các vườn rau, phân khu hợp lý và luôn đảm bảo là ngôi trường xanh- sạch- đẹp Nhà trường có đủ điều kiện về cơ sở vật chất chăm sóc giáo dục trẻ

Với qui mô toàn trường có 11 nhóm lớp học trong đó 3 lớp mẫu giáo lớn, 2 lớp mẫu giáo nhỡ, 3 lớp mẫu giáo bé, và 3 lớp nhà trẻ; một dãy nhà Hiệu bộ, một dãy nhà

bếp thiết kế đúng quy định bếp ăn một chiều, có phòng âm nhạc, phòng y tế Toàn

trường có tổng số 24 đồng chí CB- GV- NV và 282 cháu ở các độ tuổi

Với tôi việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non, tôi luôn xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ

Giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào các hoạt động hằng ngày nhằm củng cố và hệ thống hóa các kinh nghiệm mà trẻ đã tích lũy được trong cuộc sống hằng ngày, trong lúc học tập, vui chơi lao động, chăm sóc sức khỏe, song còn hạn chế trong việc tìm hiểu quan sát về môi trường thiên nhiên, hoạt động ngoài trời Với tình hình thực tế tại lớp đang phụ trách tôi nhận thức sâu sắc và xác định

rõ những việc cần làm ngay đối với trẻ, với phụ huynh để đẩy mạnh công tác giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non Trong suốt quá trình thực hiện và tổ chức hoạt động này tại lớp tôi đã gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:

* Thuận lợi:

Phòng giáo dục đào tạo Huyện và nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các buổi hội thảo, các chuyên đề liên quan đến vấn đề môi trường

Nhà trường đã được công nhận trường chuẩn quốc gia mức độ 1 nên cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ, khang trang tạo điều kiện về cơ sở vật chất và phương tiện thực hiện các hoạt động học và chơi cho trẻ

Nhà trường đã mua sắm nhiều thùng rác có nắp đậy đặt ở nhiều chỗ trong sân trường để thuận lợi cho cháu và phụ huynh bỏ rác

Đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường gồm 22 giáo viên, với trình độ chuyên môn đạt chuẩn 100%, có tinh thần trách nhiệm, yêu nghề mến trẻ luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, có tinh thần học hỏi ở bạn bè, đồng nghiệp, có năng lực sư phạm

Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, luôn năng động trong công việc Đặc biệt tôi luôn tận dụng những nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để biến chúng thành những dụng cụ học tập và đồ chơi đơn giản giúp trẻ được học, được khám phá và khắc sâu kiến thức

Lớp học đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng học tập Phần lớn các cháu thích đến lớp, đi học đều

* Khó khăn:

- Trường có khuôn viên rộng nhưng môi trường thiên nhiên cho trẻ chưa được phong phú

- Nhận thức của phụ huynh chưa đồng đều về kiến thức, ý thức bảo vệ môi trường

- Đa số trẻ chưa thực hiện tốt nội dung giáo dục bảo vệ môi trường Nhiều trẻ còn vứt rác ra sân trường, đồ dùng đồ chơi khi chơi xong chưa cất gọn gàng ngăn nắp, vặn vòi nước sử dụng lãng phí tràn ra ngoài

Năm học 2018 - 2019 tôi được nhà trường phân công dạy lớp 5- 6 tuổi, thực tế

ở lớp tôi phụ trách tuy 100% trẻ nằm trong độ tuổi 5 – 6 nhưng nhận thức của trẻ lại không đồng đều, phần nhiều trẻ không hứng thú với việc tham gia bảo vệ môi trường, ý thức của trẻ còn hạn chế

* Kết quả khảo sát thực trạng

Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng chất lượng đầu năm (tháng 9 năm 2018)

TT Nội dung Tổng Số

trẻ khảo sát

Số Trẻ TL % Số

Trẻ TL %

Số Trẻ TL %

Số Trẻ TL %

Số trẻ TL %

1

Có thói quen

sống gọn gàng,

ngăn nắp,vệ

sinh cá nhân,

vệ sinh môi

trường sạch sẽ

Tích cực tham

gia các hoạt

động gần gũi

bảo vệ môi

trường, lớp

học

3

Biết chăm sóc

4

Trẻ biết chia sẻ

và hợp tác với

bạn bè và

người xung

quanh

5

Có phản ứng

với các hành vi

đúng và hành

vi sai đối với

môi trường

Với kết quả khảo khảo sát trên ta thấy tỉ lệ trẻ đạt tốt chiếm tỉ lệ thấp 13-20%,

số trẻ đạt trung bình chiếm tỉ lệ cao tới 57%, stỉ lệ trẻ yếu vẫn còn

* Nguyên nhân

- Đối với cô

+ Màn hình ti vi, máy chiếu tại lớp chưa đầy đủ, vẫn còn sử dụng những biện

pháp thông thường, các hoạt động tổ chức còn máy móc, dập khuôn chưa có biện pháp mới

+ Các hình thức tổ chức hoạt động chưa linh hoạt sáng tạo, chưa tích hợp, lồng nghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường

+ Các hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài trời chưa được tổ chức thường xuyên

+ Hạn chế trong việc tổ chức các hoạt động, tạo tình huống, mở các hội thi về bảo vệ môi trường để trẻ được trải nghiệm, học hỏi thêm

+ Môi trường tổ chức hoạt động chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm

- Đối với trẻ

+ Số trẻ đầu năm đi học chưa đều đặn

+ Khả năng nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiến thức gặp rất nhiều khó khăn

+ Trẻ chưa mạnh dạn tự tin khi tham gia các hoạt động

+ Môi trường tiếp xúc của trẻ đang còn hạn hẹp chưa được mở rộng ra môi trường bên ngoài

- Đối với phụ huynh

+ Nhận thức của phụ huynh chưa đồng đều, chưa xem trọng việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ

Vì vậy để nâng cao hiệu quả tốt hơn, tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung, phương pháp, biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 lớp tôi phụ trách, bảo vệ môi trường được lồng ghép trong các hoạt động trong ngày

2.3 Các biện pháp thực hiện

Biện pháp 1: Tạo môi trường hỗ trợ hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ một cách tích cực, hiệu quả:

* Tạo môi trường hỗ trợ hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong lớp

Đối với trẻ mầm non xây dựng môi trường giáo dục trẻ là rất quan trọng vì môi trường giáo dục có tốt thì mới kích thích sự khám phá tìm tòi của trẻ Cũng chính

vì vậy ngay từ đầu năm học tôi cùng với chị em giáo viên trong lớp đã lập ra kế hoạch xây dựng môi trường lớp học sạch đẹp thân thiện Trang trí các nội dung theo chủ đề, làm nhiều góc mở, có nhiều đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên, góc tuyên truyền phong phú về nội dung

Việc tạo cảnh quan trong phòng học là việc làm vô cùng quan trọng đối với tôi

Đồ dùng đồ chơi được sắp xếp, gọn gàng, ngăn nắp, từng góc riêng biệt mỗi kệ góc tôi đều làm mới, để hấp dẫn trẻ, tạo cảm giác thích thú muốn được sắp xếp ngăn nắp

Đặc biệt ở trong lớp có bảng phân công trực nhật và ở mỗi góc chơi tôi thường đề ra những nội qui nho nhỏ giúp trẻ có thể thực hiện đúng theo nội qui của từng góc chơi Hàng ngày, hàng tuần, trẻ lớp tôi chỉ cần nhìn vào bảng phân công đó mà có thể tự giúp cô lao động trực nhật, lau dọn góc chơi, lau lá cây Từ

đó trẻ có ý thức giữ gìn đồ dùng đồ chơi của lớp gọn gàng Biết cất và lấy đồ chơi đúng quy định

Bàn ghế của các cháu được bố trí xếp đúng vị trí Tôi giáo dục cho trẻ biết tham gia cùng cô kê bàn ghế đúng với yêu cầu của hoạt động:

Ví dụ: Ở hoạt động học bàn ghế được xếp theo nhóm hoặc chữ U Khi hoạt

động góc bàn ghế được xếp gọn gàng trong kho của lớp

Ảnh 1: Đồ dùng đồ chơi được sắp xếp, gọn gàng, ngăn nắp

* Tạo môi trường hỗ trợ hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ngoài lớp:

Để tạo cảnh quan sân trường, trước giờ học tôi thường cho trẻ nhặt rác, lá cây để tạo môi trường sạch đẹp

Xây dựng góc thiên nhiên phong phú, gồm một số loại cây gần gũi với trẻ

để tạo điều kiện cho trẻ tham quan thực tế như tiết “Khám phá khoa học” trẻ có thể tìm hiểu thêm về sự trưởng thành của cây, từ lúc ươm cây, nảy hạt, cho đến lúc cây

phát triển, giúp trẻ yêu thiên nhiên và giờ học của các cháu thêm sinh động

Đặc biệt là góc thiên nhiên được trang trí và trồng nhiều cây cảnh để tạo cho trẻ một không gian xanh, để mỗi ngày trẻ có thể tự mình chăm sóc cây xanh, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp Qua hoạt động này kích thích trẻ yêu lao động, tạo tình cảm của trẻ với thế giới tự nhiên, gần gũi và thân mật

Ảnh 2 : Trẻ đang chăm sóc và quan sát sự phát triển của cây

Bên cạnh đó trẻ còn biết tận dụng những chiếc lá vàng, cây cỏ trong trường

tôi hướng dẫn cho trẻ chơi bán hàng, nấu ăn, đóng vai các nhân vật bằng những lá cây, làm nón, quần áo Ngoài ra trẻ còn biết tạo ra những sản phẩm tạo hình Tôi giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, biết chăm sóc và bảo quản, giữ gìn môi trường thiên nhiên mà trẻ đang sống

Xây dựng kế hoạch lao động vệ sinh, đảm bảo đồ dùng, đồ chơi, giá tủ, thiết bị vệ sinh như thùng rác, xô, chậu bồn cầu luôn được giữ gìn sạch sẽ Bên cạnh những đồ dùng trực quan quen thuộc, có thể sử dụng máy vi tính như một phương tiện dạy học hiện đại, để cho trẻ xem các hình ảnh, đoạn Videoclip, chơi trò chơi có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường Đây là phương tiện dạy học hấp dẫn với trẻ nhỏ, có khả năng truyền tải kiến thức đối với trẻ một cách sống động, gần gũi, dễ hiểu Tôi sưu tầm tranh ảnh, băng hình có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào trong các hoạt động

Ví dụ: Hình ảnh các trận bão, lũ lụt, cháy rừng, rác thải đỗ bừa không đúng

nơi quy định, xem các cô lao công đang làm việc, bạn nhặt rác bỏ vào sọt rác, các anh chị thi đua trồng cây

- Tôi sưu tầm, sáng tác những bài thơ, vè, câu đố, truyện kể với nội dung phù hợp với trẻ về bảo vệ môi trường để đưa vào các hoạt động có chủ đích, hoạt động dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi nhằm cho trẻ khắc sâu hơn tầm quan trọng của môi trường và chúng ta cần phải bảo vệ môi trường

Biện pháp 2: Tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ theo chủ đề

Giáo dục bảo vệ môi trường không phải là một môn học mà nó là một nội dung được tích hợp vào tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ theo các chủ đề Vì thế tôi cần chọn nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ theo từng chủ đề khác nhau sao cho phù hợp với nội dung của chủ đề đó Nhằm tạo ra mối quan hệ chặt chẽ giữa nội dung tích hợp với nội dung chính của từng hoạt động Tôi tích hợp nội dung như sau:

Ví dụ 1: Với chủ đề “Trường mầm non” nội dung giáo dục bảo vệ môi trường

đưa vào dạy trẻ là:

- Nhận biết môi trường sạch, bẩn và sự ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường ở trong trường học

- Cách phòng tránh khi môi trường bị ô nhiễm

- Cách giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ

- Tiết kiệm trong tiêu dùng, sinh hoạt

- Giữ gìn đồ dùng, đồ chơi

Ví dụ 2: Với chủ đề “Thế giới thực vật” Qua giờ khám phá khoa học “cây

xanh và môi trường sống” tôi có thể đàm thoại: Cây xanh để làm gì? cây xanh có ích lợi như thế nào?

Qua lợi ích của cây xanh, tôi giáo dục trẻ không ngắt lá bẻ cành,mà phải bảo vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích

Tôi đã cung cấp cho trẻ những nội dung giáo dục bảo vệ môi trường như: Trẻ biết được cây cần ánh sáng, nước, không khí, đất Trẻ biết được cây cần có sự chăm sóc của con người

Ảnh 3: Cô cùng trẻ chăm sóc cây xanh.

+ Trẻ biết cây làm cảnh,cho ta bóng mát, cây, có tác dụng điều hoà và làm sạch không khí, cây còn giữ cho đất khỏi trôi khi mùa mưa bão

+ Cây còn là nơi ở của động vật

+ Cây cối còn làm giảm ô nhiễm môi trường: Giảm bụi, tiếng ồn, chất độc hại, giảm nhiệt độ ngày hè…

+ Trẻ biết được những nguy hiểm xảy ra khi rừng cây bị tàn phá: Con vật không có nơi ở, không có thức ăn, nhiều động vật quý hiếm bị tiệt chủng, lũ lụt xảy ra thường xuyên, không còn cây thuốc quý

+ Tôi giáo dục trẻ cần phải bảo vệ rừng và cây xanh

Ví dụ 3: Với Chủ đề “Giao thông”

- Trẻ biết nguyên nhân của các phương tiện giao thông làm ô nhiễm môi trường

+ Tiếng ồn của động cơ, tiếng còi xe máy, ô tô, tàu hoả, máy bay

+ Các phương tiện chở hàng cồng kềnh cũng gây cản trở, gây tắc nghẽn giao thông, gây ra tai nạn

+ Trẻ chơi không đúng chỗ cũng làm cản trở giao thông

- Biện pháp giảm bớt ô nhiễm môi trường do phương tiện giao thông gây ra + Không vứt rác xuống đường, xuống sông khi ngồi trên các phương tiện giao thông

- Các hành vi văn minh khi tham gia giao thông

- Tiết kiệm trong sinh hoạt: Tôi và trẻ làm đồ dùng đồ chơi, các phương tiện giao thông bẳng các phế liệu

- Từ những kế hoạch trên tôi chọn nội dung giáo dục bảo vệ môi trường tích hợp vào các hoạt động trong ngày hoặc ngày hội ngày lễ, cho phù hợp mà không nặng quá về nội dung giáo dục bảo vệ môi trường hoặc tích hợp không phù hợp với nội dung chính của mỗi hoạt động

Ví dụ 4 : Với chủ đề “Thế giới động vật” nội dung tích hợp là:

+ Điều kiện sống của con vật

+ Phân loại những loài động vật có lợi và có hại

+ Tôi dạy trẻ biết lợi ích của con vật với môi trường

+ Cách chăm sóc và bảo vệ động vật

Ví dụ 5: Với chủ đề “Tết và mùa xuân” Các nội dung tích hợp là:

+ Dạy trẻ cách bảo vệ môi trường trong dịp tết

+ Dạy trẻ biết ngày tết cần phải tiết kiệm: Không bỏ phí bánh kẹo, hoa quả

và các thức ăn khác

+ Không vứt rác bừa bãi, không tiểu tiện tuỳ tiện, không khạc nhổ, không nói to nơi công cộng

+ Dạy trẻ biết một số tập tục không tốt với môi trường như những nơi vui chơi, giải trí, do nhiều người đi lại thăm hỏi, tham quan giải trí, rác thải nhiều hơn

Ví dụ 6: Với chủ đề: “Nước và các hiện tượng tự nhiên” Các nội dung tích hợp

bảo vệ môi trường là:

- Tôi dạy Trẻ biết nước là nguồn tài nguyên quý giá của con người Hiện nay

nguồn nước bị ô nhiễm do chất thải nhà máy ra sông, kênh rạch không được xử lý Con người vứt rác bừa bãi

- Dạy trẻ biết bản chất của nước là không màu, không mùi, không vị, nhưng khi bị ô nhiễm nước chuyển thành các màu vàng, xanh hoặc đen, có mùi, có vị

Quan sát nước sạch và nước bẩn

Tôi chuẩn bị hai chậu nước sạch

Trẻ quan sát, và ngửi, chậu nước sạch

Tôi hỏi trẻ:

+ Các con thấy nước trong chậu như thế nào? (nước không màu, không mùi)

Tôi cho trẻ thả một vài hòn sỏi vào trong 1 chậu nước và hỏi trẻ:

+ Các con có nhìn thấy gì trong chậu nước không? Tại sao con nhìn thấy? (Vì nước sạch và trong)

Tôi cho trẻ rửa tay, giặt khăn, vào chậu nước có sỏi Cho trẻ quan sát và so sánh 2 chậu nước và hỏi trẻ:

+ Nước trong hai chậu có khác nhau không?

+ Các con có nhìn rõ các viên sỏi ở trong chậu nước không?

+ Tại sao lại không nhìn rõ những hòn sỏi? (Vì nước bị bẩn và đục)

Tôi tổ chức cho trẻ thảo luận:

+ Nước sạch có dấu hiệu gì?

+ Nước bẩn có dấu hiệu gì?

+ Những nguyên nhân nào làm cho nước bị bẩn?

+ Chậu nước bẩn này có thể dùng để làm gì?

+ Cần xử lý nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt hợp lý Trẻ biết tiết kiệm nước trong nhà trường và ở nhà, không mở vòi nước chảy bừa bãi Biết khóa vòi nước khi xử dụng xong

- Dạy Trẻ biết mối quan hệ giữa con người với các hiện tượng thiên nhiên: Gió, nắng và mặt trời, hạn hán, bão lũ

+ Tôi giải thích cho trẻ biết lợi ích và tác hại của gió, nắng, mưa Các biện pháp tránh nắng, tránh gió, tránh mưa Không ngồi lâu chỗ có gió lùa, mặc ấm khi

có gió rét Khi có giông bão phải đóng cửa kín

+ Dạy trẻ biết đi dưới trời nắng phải đội mũ, đeo khẩu trang, đi gang tay, không ở ngoài trời lâu, trồng nhiều cây xanh, bóng mát Đi dưới trời mưa phải che

dù, đội mũ nón hoặc mặc áo mưa, không chơi đùa dưới trời mưa, để bảo vệ sức khỏe Khi trời mưa to sấm sét không đứng dưới gốc cây to, không cầm những vật bằng sắt

+ Dạy trẻ biết trời nắng nóng lâu ngày không có mưa sẽ dẫn đến hạn hán Con người, con vật thiếu nước sinh hoạt thiếu nước để sản xuất và cây cối thiếu nước khô héo cằn cỗi

Biện pháp 3: Tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ

Phạm vi hoạt động của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi chưa rộng nhưng hoạt động học tập rất đa dạng phong phú, nên hoạt động học tập là hoạt động có khả năng giáo dục môi trường toàn diện và có hệ thống