Phiếu mô tả dự án dạy học tích hợp liên môn của giáo viên trong dạy học Sinh học Lớp 7 DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN Người thực hiện HUỲNH HOÀNG TÙY TRƯỜNG THCS THPT NGUYỄN VIẾT XUÂN 1 PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DẠY HỌC CỦA GIÁO VIÊN 1 TÊN DỰ ÁN DẠY HỌC Tích hợp kiến thức liên môn Địa lí 7 Giáo dục công dân 6,7, công nghệ 7, giáo dục môi trường, giáo dục liên hệ địa phương trong dạy học sinh học 7 qua bài “Đa dạng sinh học” ở Nông thôn 2 MỤC TIÊU DẠY HỌC a Kiến thức Giải thích được sự đa dạng sinh học từ đó[.]
Trang 1PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DẠY HỌC CỦA GIÁO VIÊN
1 TÊN DỰ ÁN DẠY HỌC :
Tích hợp kiến thức liên môn Địa lí 7 Giáo dục công dân 6,7, công nghệ 7, giáo dục môi trường, giáo dục liên hệ địa phương trong dạy học sinh học 7 qua bài
“Đa dạng sinh học” ở Nông thôn
2 MỤC TIÊU DẠY HỌC :
a.Kiến thức:
- Giải thích được sự đa dạng sinh học từ đó giáo dục ở địa phương duy trì đa dạng sinh học phát triển các loài động vật đặc hữu tại địa phương
- So sánh tìm ra các đặc điểm khác biệt về cấu tạo, tập tính và số lượng các loài động vật phụ thuộc vào các môi trường địa lí trên cơ sở kiến thức Địa lí 7
- Giải thích được một số nguyên nhân do hoạt động của con người và tự nhiên gây ô nhiểm đến môi trường địa lí Đới lạnh , hoang mạc đới nóng , nhiệt đới gió mùa
và hậu quả gây hại đến đa dạng sinh học trên cơ sở Kiến thức Địa lí 7 , Công nghệ 7
- Liên hệ đến địa phương trong hoạt động sản xuất nông nghiệp gây hại đến
sự đa dạng sinh học đồng ruộng tại địa bàn An Định
- Nêu được biện pháp bảo vệ động vật và bảo vệ môi trường sống ở địa phương mình đang sinh sống phát triển bền vững sạch công nghệ 7 địa 7
- Nêu lợi ích thiết thực của Đa dạng sinh học với nông nghiệp , chăn nuôi và đời sống của con người trên cơ sở GDCD 6,7 môn công nghệ 6,7 Địa 7
- Trình bày nguy cơ dẫn đến suy giảm đa dạng sinh học ở thế giới, ở Việt Nam
và đặt biệt là ở An Định Liên môn công nghệ 7 công dân 6, tích hợp giáo dục địa phương khai thác cá bằng xung điện, hoặc đánh bắt cá bằng lưới hủy diệt …
b.Kĩ năng
- Rèn kĩ năng sống cơ bản cho học sinh : thu thập thông tin liệu, kĩ năng vận dụng tổng hợp, hợp tác, phát triển và giải quyết vấn đề nội dung bài học
- Vận dụng kiến thức liên môn giải quyết các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường , nguyên nhân gây suy giảm đa dạng sinh học
- Kĩ năng hợp tác trong nhóm để thực hiện bài tập
- Kĩ năng tư duy phê phán những hành vi làm suy giảm đa dạng sinh học
- Kĩ năng giải quyết các tình huống thực tiễn
- Phát triển kĩ năng tự tin trong trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp
c.Thái độ :
Trang 2- Có ý thức tích cực trong hoạt động, độc lập tư duy và hợp tác nhóm
- Biết vận dụng linh hoạt các kiến thức trong bài học vào các vấn đề trong thực tiễn
- Giúp học sinh yêu thích môn học, bảo vệ các loài động vật có lợi, bảo vệ và biết giữ gìn môi trường sống xanh sạch đẹp
* Năng lực cần đạt được qua chủ đề
- Năng lực tiên đoán các môi trường thể hiện sự đa dạng sinh học
- Năng lực làm chuyên gia tư vấn để giải quyết vấn đề về đa dạng động vật trong các môi trường sống khác nhau để hạn chế những nhút nhát phát biểu trước đám đông
- Năng lực làm quen với nghiên cứu khoa học giải quyết được việc suy giảm đa dạng sinh học trên đồng ruộng
- Năng lực đóng vai để giải quyết nhiệm vụ bảo vệ đa dạng ở địa bàn sinh sống đồng thời tuyên truyền cho các tập thể khác trong trường học để tăng thêm mức độ lan tỏa về bảo vệ môi trường cho động vật cũng như đời sống con người
3 ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA DỰ ÁN :
-Học sinh trường THCS-THPT Nguyễn Viết Xuân – An Định - Huyện Tuy An- Tỉnh Phú Yên
-Số lượng: 66 -Số lớp: 2 lớp
-Khối lớp: 7
*Đặc điểm HS:
-Thuận lợi:
+ Địa bàn xã An Định chủ yếu làm nông nghiệp, các em thường xuyên tiếp xúc với quá trình sản xuất và các môi trường độc hại do quá trình sản xuất nên hứng thú với việc nghiên cứu, khám phá và tìm giải pháp để khắc phục
+Đa số HS rất hứng thú với phương pháp dạy học mới, hứng thú với việc tự tìm tòi khám phá kiến thức để tự mình lĩnh hội kiến thức một cách chủ động, nhớ lâu, khắc sâu đặc biệt là các kiến thức xã hội liên quan đến chủ đề nên hy vọng việc thực hiện các mục tiêu trong chủ đề sẽ thành công
-Khó khăn:
+Trường THCS-THPT Nguyễn Viết Xuân nằm ở địa bàn xã An Định- huyện Tuy An là một xã nghèo, điều kiện gia đình các em còn khó khăn, thời gian dành cho việc học và nghiên cứu bài học còn ít, khả năng thu thập thông tin phục vụ cho các hoạt động của HS còn hạn chế
+HS còn nhút nhát ngại phát biểu trước đám đông, khả năng giao tiếp còn hạn chế
Trang 34 Ý NGHĨA DỰ ÁN :
4.1: Ý nghĩa đối với thực tiễn dạy học:
- Gắn kết kiến thức, kĩ năng , thái độ các môn học với nhau, với thực tiễn đời sống xã hội , làm cho học sinh yêu thích môn học hơn và yêu cuộc sống
-Biết vận dụng các kiến thức để giải quyết các vấn đề xảy ra trong thực tế, từ đó
tự xây dựng ý thức và hành động cho chính bản thân
-Qua việc thực hiện dự án sẽ giúp giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc kiến thức bộ môn mình dạy mà còn không ngừng trao dồi kiến thức các môn học khác để
tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh và hiệu quả
-Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ tích cực, tư duy sáng tạo
4.2: Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống.
- Cụ thể qua dự án này học sinh nêu được những biện pháp bảo vệ môi trường
và thêm yêu động vật
- Bước đầu làm quen với nghiên cứu khoa học để thấy được đất bị ô nhiễm, sản phẩm nông nghiệp gây nguy hại đến sức khỏe con người
- Thấy được thói quen canh tác lạc hậu khi sản xuất nông nghiệp như sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu là chủ yếu mà không sử dụng phân hữu cơ như phân bò để tăng đa dạng sinh học trên đồng ruộng
5 THIẾT BỊ DẠY HỌC :
5.1.Thiết bị dạy học, đồ dùng, học liệu:
-Sách giáo khoa.sinh học 7, công nghệ 7 GDCD 6,7
- Lược đồ các kiêu môi trường trên Trái Đất
-Mô hình sản suất phân giun từ nguyên liệu là phân bò
-Tranh ảnh các động vật trong ba môi trường đới lạnh , hoang mạc và nhiệt đới
- Tranh các các loại rừng ở nhiệt đới, cảnh hoang mạc cảnh ở đới lạnh
-Giấy khổ lớn, bút dạ, phiếu học tập, nam châm…
5.2 Ứng dụng công nghệ thông tin.
-Phần mềm PowerPoint 2003
- Thiết kế các slide trình chiếu, có liên kết hình video, nhạc…
-Máy ghi hình các địa điểm thăm quan, hoạt động của học sinh, hoạt động thực tế.…
-Máy tính, điện thoại có kết nối Internet tham khảo các trang mạng có liên quan đến chủ đề: http://violet, http://www.youtube
Trang 46 HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Bài học trong hai tiết (90 phút)
Tiết 1
I.Khái niệm đa dạng sinh học
II Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh
III Đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc đới nóng
Tiết 2
I Sự đa dạng sinh học động vật ở môi trường nhiệt đới gió mùa
II.Những lợi ích của đa dạng sinh học
III Nguy cơ suy giảm và việc bảo vệ đa dạng sinh học
Giáo án minh họa
Tiết 1 : Bài 57 ĐA DẠNG SINH HỌC
I) M ục têu bài học :
1 Kiến thức:
- Nêu được khái niệm về đa dạng sinh học, ý nghĩa của bảo vệ đa dạng sinh học
- Nêu được sự đa dạng về loài do khả năng thích nghi cao của ĐV đối với các điều kiện sống khác nhau trên các môi trường địa lí của trái đất, được thể hiện bằng sự
đa dạng về đặc điểm hình thái và sinh lí của loài
- Nêu được sự đa dạng về hình thái và tập tính của ĐV ở những miền có khí hậu khắc nghiệt( ôn đới đới lạnh, hoang mạc đới nóng là đặc trưng và ở những miền khí hậu ấy
số lượng loài có ít
- Qua khái niệm kể những nơi còn thể hiện sự đa dạng sinh học trên thế giới , ở Việt Nam và ở địa phương
2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng quan sát so sánh kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ: GD lòng yêu thích môn học, khám phá tự nhiên
II.Các kĩ năng sống cơ bản được giáo
dục-Kĩ năng hợp tác trong nhóm để thực hiện bài tập
- Kĩ năng tư duy phê phán những hành vi làm suy giảm đa dạng sinh học
- Kĩ năng giao tiếp, lắng nghe tích cực trong hoạt động nhóm
Trang 5- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh ảnh, để tìm hiểu sự đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh, và ở môi trường hoang mạc đới nóng khả năng thích nghi cao của ĐV với các điều kiện sống khác nhau
III Các phương pháp / kỉ thuật dạy học tích cực:
- Vấn đáp- tìm tòi, Trực quan, Hỏi chuyên gia
- Sắm vai , Thảo luận nhóm Viết báo cáo
IV Chuẩn bị :
Ph ương tiện:
• Giáo viên:
Hình ảnh một số động vật đới lạnh và đới nóng
Lược đồ các môi trường địa lí trên trái đất Chuẩn bị nội dung phiếu học tập 1 và 2
Phiếu học tập số 1
-Xác định ranh giới và nhiệt độ ở môi trường ở đới lạnh?
-Đặc điểm môi trường ở đới lạnh như thế nào ?
-Động vật sống ở môi trường này có đặc điểm gì ?
- Chúng có những tập tính gì để thích nghi ?
Phiều học tập số 2
-Xác định những nơi có hoang mạc, chỉ ra điểm khác nhau cơ bản giữa hoang mạc đới nóng và hoang mạc đới lạnh ?
- Nhiệt độ ở môi trường hoang mạc đới nóng?
-Đặc điểm ở môi trường hoang mạc đới nóng như thế nào ?
- Động vật sống ở môi trường này có đặc điểm gì ?
-Chúng có những tập tính gì để thích nghi ?
Chia học sinh làm 4 nhóm
Phân công nhóm 1,2 hoàn thành nội dung phiếu học tập 1
Nhóm 3 ,4 hoàn thành nội dung phiếu học tập 2
- Tài liệu khai thác thông tin qua Internet
- SGK sinh học 7 , địa lí 7
- Sử dụng phần mềm PP để trình chiếu tranh ảnh minh họa và Video clip
* Học sinh :chuẩn bài trước ở nhà theo dự án đã phân công
Hoàn thành phiếu học tập Thời gian hoàn thành là 1 tuần
V Tiến hành hoạt động:
1 Ổn định lớp: ( 1 / )
2 Kiểm tra bài cũ:
Trang 63.Bài mới: ( 30 / )
Giới thiệu : Động vật rất đa dạng, phân bố rộng rãi trên trái đất với số lượng loài được biết đến khoảng 1,5 triệu loài Có được sự đa dạng đó là do khả năng thích nghi cao của động vật với các điều kiện sống khác nhau trên các môi trường địa lí của trái đất Tuy nhiên ở những môi trường ở mỗi môi trường có độ đa dạng sinh học khác nhau Bài mới
ĐA DẠNG SINH HỌC
Hoạt động 1: Khái niệm Đa dạng sinh học : 5 phút
Mục tiêu : Hình thành khái niệm đa dạng sinh học.
Phương pháp : Sử dụng trò chơi để khấy động lớp học để giải quyết vấn đề nhằm
cũng cố kiến thức hình thành khái niệm mới
Giáo viên sử dụng phương pháp giải quyết vấn
đề để phát triển năng lực tự học của cá nhân :
Hoạt động khởi động : bằng trò chơi tiếp sức
- Chọn 10 HS bất kì làm 2 đội
+ Thể lệ cuộc thi : Mỗi HS mỗi đội ghi nội dung
vào phần ô của lược đồ ghi xong tới lược thành viên
khác của đội
+ Hoàn thành đúng 3 nội dung trước là thắng
- Quan sát lược đồ các môi trường địa lí (tranh
câm ).Viết trực tiếp vào phần ô
? Có những môi trường địa lí nào ?
Vận dụng kiến thức địa 7 bài 5 hình 5 Lược đồ các
kiểu môi trường
1/ Khái niệm đa dạng sinh học
Trang 7HSTL Có 3 kiểu môi trường địa lí : Đới lạnh,đới
nóng , đới ôn hòa
? Năng lực tiên đoán trong các môi trường môi
trường nào có mức độ đa dạng sinh học cao nhất ( HS
viết bất kì nhưng đáp án là )
HSTL Môi trường nhiệt đới gió mùa
Vận dụng kiến thức liên môn địa 7 Bài môi trường
? Kể tên các địa danh đa dạng sinh học nổi
tiếng trên thế giới, ở Việt Nam và ở địa phương (ít
nhất 1 địa danh cho mỗi loại )
- Khu sinh quyển thế giới Amazon ở Braxin
Kiến thức liên môn địa 7 bài 41 thiên nhiên Trung
- Ở Việt Nam : Nối tiếp các khu dự trữ sinh
quyển: Cù Lao Chàm, vườn quốc gia Cát Tiên, rừng
ngập mặn Cần Giờ, Quần đảo Cát Bà, châu thổ sông
Hồng, ven biển và biển đảo Kiên Giang, miền Tây
Nghệ An, Mũi Cà Mau, cao nguyên Lang Biang (Lâm
Đồng) là Khu Dự trữ sinh quyển thứ 9 của Việt Nam
được UNESCO công nhận.
- Ở địa phương : Khu sinh thái Hồ Đồng Tròn tuy
chưa được nghiên cứu về đa dạng nhưng ở đây là nơi
cung cấp thủy sản nước ngọt phong phú về loài và số
lượng lớn cho cả vùng Ngoài ra còn có động vật ven
bờ phong phú và có nhiều cảnh đẹp để tham quan
( Tích hợp giáo dục địa phương )
GV đánh giá kết quả của hai đội tuyên dương
? Vậy Đa dạng sinh học là gì?
Giáo viên chuyển ý : Trong mỗi môi trường động vật
có cấu tạo và tập tính khác nhau số loài cũng khác
nhau dể làn rõ nội dung này chung ta cùng nhau
giải quyết hoạt động
Đa dạng sinh học biểu thị rõ nét nhất ở số lượng loài sinh vật Các loài lại thể hiện sự
đa dạng về hình thái và tập tính thích nghi chặt chẽ với điều kiện sống của môi trường, nơi chúng sinh sống
Trang 8Hoạt động 2: Tìm hiểu sự đa dạng sinh học ở môi trường đới lạnh ( 12 / )
Mục tiêu: Làm rõ đặc điểm nỗi bậc của môi trường Từ đó thấy được đặc điểm cấu tạo và thích nghi của của động vật
Phương pháp : Giải quyết vấn đề và kĩ năng thuyết trình của học sinh
Liên môn kiến thức môn địa 7 bài 21
Tích hợp giáo dục địa phương
Giáo viên cho học sinh xem các loài động vật thuộc đới
lạnh
Yêu cầu học sinh thuyết trình sự chuẩn bị phiếu học tập 1
của nhóm
Phiếu học tập số 1
lạnh để trả lời các câu trong phiếu học tập số 1
-Xác định ranh giới và nhiệt độ ở môi trường ở đới lạnh?
I Đa dạng sinh học động vật ở môi trường đới lạnh:
Trang 9Cao nhất 90C (tháng 7) Thấp nhất - 310C (tháng 2) Biên độ nhiệt 400C
Những tháng có nhiệt độ trên 0oC
6, 7, 8
Nhiệt độ
(oC)
Những tháng có nhiệt độ dưới 0oC
9 tháng còn lại
-Đặc điểm môi trường ở đới lạnh như thế nào ?
Định hướng trả lời : Rất lạnh, băng đóng quanh năm,
mùa hạ ngắn,
Đặc điểm của thực vật trong môi trường này?
Thực vật thưa thớt, thấp lùn; chỉ có một số ít loài tồn tại
và Địa y
Cây cỏ mùa đông
-Động vật sống ở môi trường này có đặc điểm gì ?
TL: Có bộ lông trắng dày , lớp mỡ dưới da dày
Trang 10- Chúng có
những tập tính gì để thích nghi ?
TL :Ngủ đông di cư hoạt động chủ yếu vào ban ngày
Nhóm 1 thuyết trình xong
-Từ những đặc điểm nổi bậc hãy giải thích vai trò thích
nghi theo bảng sau:
Giáo viên yêu cầu học sinh tự mỗi cá nhân hoàn thành
phần bảng và đọc to trước lớp hoặc có thể giáo viên thu
để chấm
Môi trường đới lạnh Những đặc điểm thích nghi Giải thích vai trò của đặc
điểm thích nghi
Bộ lông dày Giữ nhiệt cho cơ thể
Mỡ dưới da dày Giữ nhiệt dự trử chống
rét
Cấu tạo
Lông màu trắng
(Mùa đông ) Dễ lẫn với tuyết che
mắt kẻ thù
Ngủ trong mùa
đông hoặc di cư
tránh rét
Tiết kiệm năng lượng, tránh rét, tìm nơi ấm áp
Tập
tính
Hoạt động về
ban ngày trong
mùa hạ
Thời tiết ấm hơn để tạn dụng nguồn nhiệt
-Bộ lông dày -Mỡ dưới da dày -Lông trắng -Ngủ đông , di cư
-Hoạt động ban ngày trong mùa hè
Trang 11Giáo dục môi trường
Hiện nay môi trường sống của động vật đới lạnh
ngày càng nguy hại là do hiện tượng hiệu ứng nhà kính
làm cho băng tan làm mất nơi sinh sống của chúng.
Vậy các em có những hành động thiết thực gì để bảo vệ
chúng qua hoạt động thực tiển ở trường và ở nhà
+ Sử dụng điện tiết kiệm,
+ Giảm bớt khó thải CO 2 : cấm đốt rác bừa bãi, để
rác đúng mới quy đinh, trong lớp học không nên xé giấy,
nên nhặt giấy vụn đê làm sạch môi trường lớp học Đặc
biệt là chăm sóc bồn hoa cây cảnh và tham gia trồng cây
xanh xung quanh sân trường và nhà ở )
GV chuy ển ý với môi trường đới lạnh động vật vẫn sống được, còn động vật môi trường đới nóng thì như thế nào ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc đới nóng ( 12 / )
Mục tiêu: Làm rõ đặc điểm nỗi bậc của môi trường hoang mạc đới nóng Từ đó thấy được đặc điểm cấu tạo và thích nghi của thực vật, động vật
Phương pháp : Giải quyết vấn đề và kĩ năng thuyết trình của học sinh
Học sinh làm chuyên gia ( vừa thuyết trình vừa hỏi thông tin trong bài thuyết trình )
Liên môn kiến thức toàn bài 19 địa lí 7
- Giáo viên mời nhóm 4 lên thuyết trình
Hình thức vừa thuyết trình vừa có thể mời các bạn
trả lời một số câu hỏi trong bài thuyết trình của mình
Phiều học tập số 2
học tập số 2
Giáo viên định hướng trả lời
II Đa dạng sinh học động vật ở môi trường hoang mạc đới nóng:
