Slide thuyết trình vi phạm pháp luật và xử lý vi phạm pháp luật môi trường tại Việt Nam

VI PHẠM VÀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM VI PHẠM VÀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM BỘ MÔN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤT ĐAI MÔI TRƯỜNG Nhóm 17 Pháp luật Đất đai Môi Trường MỤC LỤC KHÁI QUÁT CHUNG 01 02 VÍ DỤ 03 THỰC TRẠNG VI PHẠM VÀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM ĐÁNH GÍA CHUNG 04 Nhóm 17 Pháp luật Đất đai Môi Trường 01 KHÁI QUÁT CHUNG Nhóm 17 Pháp luật Đất đai Môi Trường KHÁI NIỆM Vi phạm pháp luật môi trường là hành vi trái pháp luật, gây.

Trang 1

VI PHẠM VÀ

XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM

BỘ MÔN: PHÁP LUẬT VỀ ĐẤT ĐAI & MÔI TRƯỜNG

Trang 3

KHÁI QUÁT

CHUNG

Trang 4

KHÁI NIỆM

Vi phạm pháp luật môi trường là hành vi trái pháp luật, gây nguy hiểm cho xã hội

và có lỗi, do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, có những hành vi

cố ý gây nguy hiểm cho xã hội vi phạm các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi

trường, qua đó gây ra những thiệt hại cho môi trường.

Trang 5

ĐẶC ĐIỂM

Thứ nhất, về mặt khách thể: các hành vi vi phạm xâm hại đến sự bền vững và ổn định của MT,

xâm hại đến các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ MT, gây ra hậu quả nghiêm trọng/ rất nghiêm trọng/ đặc biệt nghiêm trọng cho môi trường sinh thái hoặc cho tính mạng, sức khoẻ con người

Thứ hai, về mặt khách quan: Hành vi vi pham rất đa dạng và hầu hết đều được thực hiện dưới

dạng hành động (hành động PL không cho phép làm) Và hành vi vi phạm pháp luật về MT đa

số đều được cấu thành là tội phạm khi được xử phạt hành chính và dấu hiệu gây hậu quả nghiêm trọng

Thứ ba, về chủ thể: đa số là người có đầy đủ năng lực hành vi trách nhiệm pháp lý

Thứ tư, về mặt chủ quan: Thường sẽ là những vi phạm lỗi cố ý khi người vi phạm nhận thức

được rõ tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi, thấy trước hậu quả của hành vi, thường là không mong muốn hoặc để cho hậu quả tự xảy

Trang 6

THỰC TRẠNG VI PHẠM VÀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT

02.

Trang 7

Theo Điều 1 Nghị định 155/2016/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong

lĩnh vực bảo vệ môi trường:

a) Các hành vi vi phạm các quy định về kế hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá tác động môi trường và đề án

bảo vệ môi trường;

b) Các hành vi gây ô nhiễm môi trường;

c) Các hành vi vi phạm các quy định về quản lý chất thải;

d) Các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường của cơ sở sản xuất, kinh doanh và dịch vụ (sau đây

gọi chung là cơ sở) và khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, cụm công nghiệp, khu kinh

doanh dịch vụ tập trung (sau đây gọi chung là khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung);

đ) Các hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị,

phương tiện giao thông vận tải, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, phế liệu, chế phẩm sinh học; nhập khẩu,

phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng; hoạt động lễ hội, du lịch và khai thác khoáng sản;

e) Các hành vi vi phạm các quy định về thực hiện phòng, chống, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi

trường;

g) Các hành vi vi phạm hành chính về đa dạng sinh học bao gồm: Bảo tồn và phát triển bền vững hệ sinh

thái tự nhiên; bảo tồn và phát triển bền vững các loài sinh vật và bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên

di truyền;

h) Các hành vi cản trở hoạt động quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính và các

hành vi vi phạm quy định khác về bảo vệ môi trường được quy định cụ thể tại Chương II Nghị định này.

CÁC HÀNH VI VI PHẠM

PHÁP LUẬT BẢO VỆ

MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM

Trang 8

TỘI PHẠM MÔI TRƯỜNG

Đây là tội phạm xâm phạm đến các quan hệ xã hội liên quan đến việc bảo vệ môi trường tự nhiên thuận lợi,

có chất lượng, đến việc sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên và việc đảm bảo an ninh sinh thái đối với dân cư Hiện nay, tình trạng đô thị hóa ngày càng nhiều dẫn đến môi trường bị tác động rất lớn Môi trường bị ô nhiễm có nghĩa là tội phạm môi trường ngày càng nhiều Như vậy, pháp luật về bảo vệ môi trường càng được nhà nước quan tâm và có những văn bản pháp luật quy định chặt chẽ

Trang 9

Sự xâm phạm các quy định của nhà nước trong bảo vệ

môi trường, xâm phạm sự ổn định của môi trường

Đối tượng tác động của các tội phạm về môi trường: đất,

238, 242, 243, 244, 245, 246 BLHS 2015)Nhóm các hành vi làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm (quy định tại điều

240, 241 BLHS 2015)

Mặt khách quan

Bất kì người nào đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt

đủ tuổi, đặc biệt là người có chức vụ quyền hạn

Chủ thể của tội phạm

Trang 10

XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM

Trách nhiệm hành chính

Hình phạt chính bao gồm: Phạt cảnh cáo và phạt tiền

Căn cứ theo Điều 4 quy định về hình thức, mức xử phạt và

biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành

chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

Ngoài các hình thức xử phạt chính và bổ sung, cá nhân, tổ

chức có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ

môi trường còn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp

khắc phục hậu quả theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị

định số 155/2016/NĐ-CP

Trách nhiệm hình sựViệc xử lý hình sự đối với các tội phạm về môi trường được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015, mục đích là để trừng trị thích đáng và ngăn ngừa những hành vi vi phạm pháp luật môi trường

Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành

vi phạm tội được quy định tại Điều 9 Bộ luật Hình sự năm 2015, tội phạm được phân thành 04 loại (tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng).Và tùy vào mức độ gây thiệt hại cho môi trường mà những hình thức và mức xử phạt khác nhau được đưa ra

Trang 11

THẨM QUYỀN XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM

Trách nhiệm hành chính

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường được

quy định cụ thể từ Điều 48 đến Điều 50 Nghị định số 155/2016/NĐ-CP Trong đó,

đối với hình thức xử phạt chính, hình phạt cảnh cáo thuộc thẩm quyền của tất cả

những người, cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực

bảo vệ môi trường Áp dụng hình thức phạt bổ sung và áp dụng các biện pháp khắc

phục hậu quả nào Gồm có:

● Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân

các cấp

● Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của lực lượng Công an nhân

dân

● Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Thanh tra chuyên ngành

● Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các lực lượng khác: Bộ đội

biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Kiểm lâm, Thanh tra nông nghiệp

và phát triển nông thôn, Thanh tra chuyên ngành thủy sản, Quản lý thị

trường, Thuế, Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ đường thủy nội địa.

Trách nhiệm hình sự

Căn cứ vào khoản 1 Điều 269 của Bộ luật Tố tụng hình sự quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ: Tòa án có thẩm quyền xét xử vụ án hình sự là Tòa án nơi tội phạm được thực hiện Do vậy, hành vi phạm tội xảy ra trên địa bàn nào thì thẩm quyền điều tra, xét xử là của cơ quan điều tra, Tòa án huyện nơi xảy ra tội phạm

Trang 12

VÍ DỤ

Ngày 01/4/2016, Thanh tra Sở Tài nguyên & Môi

trường (Sở TN&MT) tỉnh T tiến hành thanh tra đột

xuất về bảo vệ môi trường tại nhà máy chế biến tinh

bột sắn thuộc Công ty TNHH SXTM G (Công ty G.)

Nhà máy không xử lý nước thải và lén lút xả thẳng ra

sông VC Lượng nước thải phát sinh 480m3/ ngày

đêm, kết quả phân tích mẫu nước thải có chứa các

thông số ô nhiễm vượt gấp 5 lần so với quy chuẩn kỹ

thuật về chất thải Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh

đã lập biên bản vi phạm hành chính để xử lý theo quy

định Hỏi:

Công ty G vi phạm hành vi nào về bảo vệ môi

trường? Hình phạt và mức xử phạt là bao nhiêu?

Biện pháp khắc phục như thế nào? Cơ quan nào có

thẩm quyền xử phạt?

03.

Trang 13

TRẢ LỜI VÍ DỤ

- Công ty G bị xử phạt về hành vi không xử lý nước thải và lén lút xả thẳng ra sông VC Lượng nước thải phát sinh 480m3/ ngày đêm, kết quả phân tích mẫu nước thải có chứa các thông số ô nhiễm vượt gấp 5 lần so với quy chuẩn kỹ thuật về chất thải

- Mức phạt: Cụ thể hành vi này thuộc điểm k khoản 5 Điều 13 quy định hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ

05 lần trở lên có chứa các thông số môi trường thông thường vào môi trường:

“Phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 220.000.000 đồng trong trường hợp thải lượng nước thải từ 400 m3/ngày (24 giờ) đến dưới 600 m3/ngày (24 giờ)”

Căn cứ khoản 1 Điều 5 Nghị định 155/2016: Mức phạt của Công ty G là phạt tiền từ 400 triệu đến 440 triệu do đây là tổ chức

Ngoài ra, theo khoản 7 Điều 13 Nghị định 155/2016, Công ty G còn bị phạt tăng thêm 40% của mức tiền cao nhất đã chọn

- Biện pháp khắc phục: Căn cứ theo điểm c, n khoản 3 Điều 4 Nghị định 155/2016/NĐ-CP: Công ty phải thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường trong thời hạn 30 ngày và chi trả kinh phí trưng cầu giám định, đo đạc, phân tích mẫu môi trường

- Thẩm quyền: Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 48 Nghị định 155/2016 thẩm quyền xử lý là Chủ tịch UBND tỉnh

Trang 14

by Slidesgo Solid waste management

ĐÁNH GIÁ CHUNG

VI PHẠM VÀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM

Trang 15

1 ƯU ĐIỂM

● Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đang hoàn thiện việc xây dựng Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT), cùng với các nghị định số 155/2016/NĐ-CP và Nghị định số 55/2021/NĐ-CP.

● Hệ thống pháp luật về BVMT đã phát triển cả nội dung lẫn hình thức, điều chỉnh tương đối đầy đủ các yếu tố tạo thành môi trường, trong đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tương đối đầy đủ.

● Nhà nước đã thiết lập được một cơ chế công khai hoá, dân chủ hoá Hiện nay, Luật BVMT năm 2020 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIV, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 17/11/2020, quy định tại Điều 153 và Điều 154 thể hiện rõ trách nhiệm BVMT là sự nghiệp của toàn dân chứ không phải là trách nhiệm riêng của Nhà nước.

Trang 16

02 NHƯỢC ĐIỂM

● Thực tế, từ trước tới nay, chúng ta chủ yếu mới chỉ điều tra khởi tố và đưa ra xét xử đối với các hành vi vi phạm thuộc các tội: Hủy hoại rừng và tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã, quý hiếm Trong khi đó, các tội danh khác, mặc dù gây hậu quả rất nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người dân và môi trường xung quanh nhưng không thể truy cứu trách nhiệm hình sự được

● Nghiêm trọng hơn là sự câu kết giữa tội phạm môi trường trong nước với cá

nhân, tổ chức ở nước ngoài để nhập khẩu vào nước ta công nghệ, thiết bị lạc hậu; phế liệu có lẫn chất thải độc hại, dần biến nước ta thành bãi rác thải công nghiệp của các nước phát triển

● Ý thức pháp luật, ý thức bảo vệ môi trường của đại bộ phận nhân dân nhất là các doanh nghiệp còn nhiều hạn chế Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ

● Công tác phối hợp giữa các lực lượng trong phòng, chống tội phạm về môi

trường có nơi, có lúc chưa đồng bộ, còn lúng túng, bị động do chưa có kinh nghiệm và chưa rõ về cơ chế; công tác phối hợp trong phát hiện, điều tra, xử

lý chưa thống nhất Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác phòng, chống tội phạm còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu công tác

Trang 17

MỘT VÀI Ý KIẾN KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT

Cần thường xuyên và đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục, trang bị

những tri thức cần thiết về bảo vệ môi trường, sinh thái cho quần chúng nhân dân,

đặc biệt là các doanh nghiệp thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng

như sách báo, phát thanh, truyền hình… có như vậy, mới nâng cao được hiệu quả

hoạt động phòng ngừa các tội phạm về môi trường ở Việt Nam hiện nay.

VD: Ngày 6/5 là ngày môi trường thế giới hàng năm; tuần lễ quốc gia về nước

sạch và vệ sinh môi trường(29/4-6/5); Ngày đa dạng sinh học(22/5);

Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến,

giáo dục ý thức pháp luật về tội phạm môi trường

Hệ thống pháp luật chưa đáp ứng được yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm đặc biệt là các tội phạm về môi trường Vì vậy, cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho hoạt động phòng, chống tội phạm về môi trường.

VD: Tội hủy hoại rừng khoản 1 Điều 189 Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung

năm 2009) quy định chế tài phạt tiền “từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng”, trong khi đó khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định chế tài phạt tiền đối với tội này là “từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng”, mức phạt tiền tăng lên gấp năm lần so với Bộ luật Hình sự hiện hành.

Hoàn thiện những quy định của pháp luậthình sự về các tội phạm về môi trường

Trang 18

Nhóm 17 Pháp luật Đất đai - Môi trường

Nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật

trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về môi trường.

● Cần đề cao vai trò của quần chúng nhân dân trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về môi trường;

● Cần xem nghiệp vụ phòng, chống tội phạm về môi trường là lĩnh vực nghiệp vụ mới của lực lượng Công an nhân dân Chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường thường khó phát hiện, thu thập, bảo quản,;

● Cần tăng cường mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng kiến thức đấu tranh phòng, chống tội phạm môi trường cho đội ngũ cán bộ điều tra;

● Cần trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật hiện đại trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật

về bảo vệ môi trường của lực lượng Cảnh sát nhân dân như thiết bị đo điểm; thu bảo quản; ;

● Cần phối hợp với cơ quan tài nguyên môi trường và các cơ quan chức năng khác có liên quan để nắm bắt tình hình

vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường cũng như việc phát hiện tội phạm về môi trường

Trang 19

THANKS FOR

LISTENING!

Trang 20