Slide thuyết trình Đặc trưng pháp luật Trung Quốc (luật so sánh)

Nhóm 6 Nhóm Luật học so sánh Đặc trưng của pháp luật Trung Quốc HỆ THỐNG TÒA ÁN VÀ TỐ TỤNG 02 SO SÁNH VỚI HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM 04 KHÁI QUÁT HỆ THỐNG PHÁP LUẬT TRUNG QUỐC 01 NGUỒN CỦA PHÁP LUẬT TRUNG QUỐC 03 I KHÁI QUÁT HỆ THỐNG PHÁP LUẬT TRUNG QUỐC Tiếp cận từ Pháp luật Trung Quốc từ thời kỳ phong kiến cho đến thời kỳ hiện đại KHÁI QUÁT PHÁP LUẬT TRUNG QUỐC Lịch sử phong kiến Trung Quốc (thời kỳ trung đại) Được xác định từ năm 211 TCN đến năm 1840 Pháp Luật Trung Quốc hiện đại Là nhà nước.

03.

I KHÁI QUÁT HỆ THỐNG PHÁP LUẬT

TRUNG QUỐC

Tiếp cận từ Pháp luật Trung Quốc

từ thời kỳ phong kiến cho đến thời

kỳ hiện đại

KHÁI QUÁT PHÁP LUẬT TRUNG QUỐC

Lịch sử phong kiến Trung Quốc (thời kỳ trung đại)

Pháp luật của hai đặc khu

HongKong và MaCao

PHÁP LUẬT PHONG KIẾN

TRUNG QUỐC

Có sự kết hợp giữa lễ và hình Lễ là nguyên tắc xử sự của con người thuộc các đẳng cấp khác nhau trong các quan hệ xã hội; là nội dung trọng tâm của nho giáo

Luật từ lễ mà ra là một trong những nguyên tắc căn bản của hệ thống pháp luật phong kiến Trung Quốc.

Trong mối quan hệ giữa lễ và hình thì các nguyên tắc của lễ làm sự chỉ đạo, còn

lễ mượn sự cưỡng chế của hình để duy trì.

Nhà nước phong kiến Trung Quốc còn sử dụng nguyên tắc “tam cương ngũ thường” của nho gia làm chủ đạo Tam cương là nội dung cơ bản trong giáo lí của đạo nho và được pháp luật bảo vệ bằng việc quy định 10 trọng tội (thập ác)

PHÁP LUẬT PHONG KIẾN

TRUNG QUỐC

Lễ và hình hỗ trợ nhau, bổ sung cho nhau là nguyên tắc căn bản của chính sách xét

xử Song, việc dùng lễ đã gây ra việc áp dụng pháp luật không thống nhất Xuất hiện hiện tượng “tội đồng luận dị” (tội giống nhau nhưng lí luận khác đi dẫn đến hình phạt cũng khác nhau) Các quan lại tùy tiện trong cách xét xử, có điều kiện phát sinh tiêu cực

Nhận xét

Đường lối cai trị kết hợp lễ và hình đã đem lại cho nhà nước phong kiến Trung Quốc những biện pháp cai trị linh hoạt: vừa mềm dẻo đủ để thu phục nhân tâm, điều hoà mâu thuẫn xã hội; vừa cứng rắn, tàn bạo để trấn áp sự phản kháng của những người

bị trị và mọi thế lực chống đối khác

PHÁP LUẬT TRUNG QUỐC HIỆN ĐẠI

Nhà Thanh đã có những nỗ lực

để hiện đại hóa hệ thống pháp

luật Trung Quốc Tuy nhiên chưa

Trung Quốc ban hành các bộ luật trong giai đoạn năm 1929-1931: Luật Dân sự, Luật Thương Mại năm 1930; Bộ luật TTDS năm 1932

Có thể xếp pháp luật Trung Quốc vào họ Civil Law

Nước Cộng hòa Nhân dân Trung

Hoa được thành lập, hệ thống

pháp luật Trung Quốc chuyển

sang hướng mới theo mô hình

của liên xô

Hệ thống XHCN sụp đổ Trung Quốc theo kinh tế thị trường từ

đó và tái du nhập pháp luật phương tây Nhiều bộ luật theo

mô hình phương tây (Civil Law)

ra đời

Hệ thống pháp luật của Trung Quốc ngày càng phức tạp do thực hiện chính sách khoan dung thực dụng đối với 2 khu vực này, biến TQ thành 1 quốc gia “1 quốc gia, 2 chế độ”

II HỆ THỐNG TÒA ÁN VÀ

TỐ TỤNG

HỆ THỐNG

TÒA ÁN

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO

Theo điều 123 - 135 của Hiến pháp Cộng hòa nhân dân Trung Hoa năm 1982 và Luật tổ chức Tòa án nhân dân Trung Quốc năm 2006, hệ thống tổ chức tòa án Trung Quốc gồm:

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP

HỆ THỐNG TÒA ÁN

là toà án cấp tỉnh, cấp vùng tự trị và các thành phố trực thuộc trung ương Cơ cấu tổ chức giống Toà án nhân dân tối cao

là toà án cấp tỉnh, cấp vùng tự trị và các thành phố trực thuộc trung ương Cơ cấu tổ chức giống Toà án nhân dân tối cao

Có thẩm quyền xét xử sơ thẩm đối với các vụ việc hình

sự có mức án thấp hơn án tử hình với án tù chung thân; xét xử từ vụ dân sự không có yếu tố nước ngoài

là tòa án cấp cao

nhất của Cộng hòa

nhân dân Trung Hoa

với 3 tòa chuyên

trách; hình sự, dân

sự, kinh tế

TAN

D TỐI

CAO

TAN

D CẤP CAO

TAN

D

cơ sở

TAN

D cấp trung

NGOÀI RA, CÒN CÓ CÁC TÒA ÁN NHÂN DÂN CHUYÊN BIỆT NHƯ

HỆ THỐNG TỐ TỤNG

Theo luật tố tụng Dân sự năm

1991 của nước Cộng hòa Nhân

dân Trung Hoa thì một vụ việc bắt

đầu tại tòa án sơ thẩm theo một

trong hai hình thức: Tố tụng thông

thường và tố tụng ngắn gọn

Theo luật tố tụng hình sự năm

1979 sửa đổi bổ sung năm 2012 thì hệ thống tố tụng hình sự gồm năm bước: Tố cáo, điều tra, khởi

tố, xét xử và thi hành

Giai đoạn điều tra: Tòa sẽ triệu tập các bên có tranh chấp và nhân chứng để

chất vấn, đưa ra các chứng cứ viết, tang vật

Giai đoạn tranh luận tại tòa: Khi luật sư của các bên đương sự tranh cãi, đưa

ra lý lẽ để bảo vệ cho thân chủ của mình

Giai đoạn ra phán quyết: Thẩm phán đưa ra các phán quyết dựa trên luận

cứ các bên trình bày

Vụ kiện được bắt đầu bằng đơn khiếu nại gửi tới Tòa án, qua đó xem xét, có đủ yêu cầu để thụ

lý, nếu hợp lẽ sẽ tiếp nhận đơn và giải quyết vụ việc Tòa cũng có thể tiến hành hòa giải nhằm giúp hai bên đương sự tự nguyện giải quyết tranh chấp, nếu hai bên không chịu hòa giải trong giai đoạn tiền xét xử, các bên sẽ phải thông báo cho tòa về vụ án cần xét xử và khi nào họ sẽ sẵn sàng tham dự phiên tòa

TỐ TỤNG DÂN SỰ

GỌN

Là hình thức tố tụng được sử dụng tại tòa án cấp cơ sở

để giải quyết các vụ việc dân sự đơn giản không có nghi thức.

Trường hợp thường chỉ có một thẩm phán đứng ra xét

xử vụ việc khi khiếu kiện của bên nguyên đơn có thể được trình bày bằng miệng hoặc cùng nhau trực tiếp tới tòa yêu cầu Tòa ra phán quyết ngay lập tức.

Việc khởi tố sẽ do viện kiểm

sát tiến hành nếu có kết luận

tội ác thực sự đã được thực

hiện thì Viện kiểm sát cũng

có quyền chất vấn nghi can

và đưa các quyết định:

Trả lại vụ việc cho cơ quan công an điều tra

thêmThực hiện khởi

tốTha không khởi tố nghi

canQuyết định không khởi

tố

Tại phiên tòa xét xử

PHÁN QUYẾT CỦA XÉT

XỬ PHÚC THẨM

vụ việc vẫn có thể được xét

xử phúc thẩm bởi tòa án cấp trên, nếu có kháng cáo hoặc kháng nghị Bị cáo hoặc người tư tố được phép kháng cáo trong giai đoạn luật định Viện kiểm sát cũng có thể kháng nghị nếu không đồng

ý quan điểm của tòa án sơ thẩm đã xét xử vụ án

III NGUỒN CỦA

PHÁP LUẬT TRUNG

QUỐC

Bao gồm: Hiến pháp, các văn bản

dưới luật, điều ước quốc tế, phán

quyết của tòa

Nhận xét: Đa phần, nguồn luật được công nhận chủ yếu ở Trung Quốc là nguồn luật

thành văn

ĐIỀU ƯỚC

QUỐC TẾ

Hiến pháp năm 1982 của Trung Quốc được

xây dựng trên cơ sở kế thừa các bản Hiến

Văn bản dưới luật có thể do các cơ quan quyền lực và cơ quản lý nhà nước ở trung ương và địa phương ban hành

Các đặc khu hành chính Hong Kong và Macau có quyền làm luật riêng với điều kiện các văn bản pháp luật đó không trái với Tiểu Hiến pháp và Hiến pháp nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

Trên thực tế cách làm luật của Trung Quốc

đã tự động coi luật quốc tế là bộ phận của

pháp luật Trung Quốc

IV SO SÁNH VỚI PHÁP LUẬT VIỆT NAM

SO SÁNH VỚI PHÁP LUẬT VIỆT NAM

So sánh với Pháp Luật Việt Nam

Về hệ thống tòa án Về thủ tục tố tụng Nguồn luật

Đều có sự phân cấp từ

TAND tối cao đến các TA

cấp huyện

Đều có sự tương đồng trong TTDS và TTHS ở 2

tự thủ tục tố tụng rút gọn Đều công nhận các điều ước quốc tế

HongKong và Macao chịu

ảnh hưởng bởi Thông luật

TTHS: TQ Truy tố trước rồi mới tiến hành khởi tố TQ công nhận phán quyết của tòa, VN công nhận án

lệ

Về Thủ tục tố tụng Pháp luật Việt Nam Pháp luật Trung Quốc

Gửi đơn khởi kiện -> Tòa xem xét đơn -> Tiếp nhận đơn -> Rà soát lại hồ sơ và điều tra -> Tiến hành xét xử -> Ra phán quyết

Thủ tục tố tụng

rút gọn

Diều kiện áp dụng thủ tục rút gọn trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm, Điều 456 (khoản 1) BLTTHS 2015 quy định phải có đủ bốn điều kiện:

(1) Người thực hiện hành vi phạm tội bị bắt quả tang hoặc người đó tự thú

(2) Sự việc phạm tội đơn giản, chứng cứ rõ ràng

(3) Tội phạm đã thực hiện là tội phạm ít nghiêm trọng

(4) Người phạm tội có nơi cư trú,

lý lịch rõ ràng

BLTTHS năm 1996, Điều 174 quy định: Toà án có thể áp dụng thủ tục rút gọn đối với những vụ án sau, do một thẩm phán xét xử: (1) Những vụ án công tố có bị cáo có thể bị phạt tù có thời hạn không quá 3 năm, tạm giam, giám sát hoặc chỉ phạt tiền, có tình tiết

rõ ràng, chứng cứ đầy đủ và Viện kiểm sát đề nghị hoặc đồng ý áp dụng thủ tục rút gọn

(2) Những vụ án chỉ giải quyết dựa trên khiếu nại

(3) Những vụ án do người bị hại truy tố, có chứng cứ chứng minh

là án ít nghiêm trọng

Về Thủ tục tố tụng Pháp luật Việt Nam Pháp luật Trung Quốc

Thủ tục Tố tụng

Hình sự

Khởi tố vụ án -> Điều tra vụ án hình sự -> Truy tố vụ án hình sự -> Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự

Tố cáo -> Điều tra -> Truy tố vụ án hình sự -> Khởi tố vụ án án hình

sự ->xét xử sơ thẩm vụ án hình sự

Việt Nam Trung Quốc

Nguồn luật 1 Văn bản quy phạm pháp luật

2 Tập quán pháp

3 Án lệ

4 Điều ước quốc tế

5 Quan niệm, quan điểm đạo đức xã hội

3 Điều ước quốc tế

4 Phán quyết của Tòa

CẢM ƠN CÁC BẠN ĐÃ

LẮNG NGHE.