Quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng tại tập đoàn EST OCEAN (tóm tắt)

Chức năng - Nhiệm vụ của tập đoàn là thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh trên nhiều lĩnh khác nhau như vực xây dựng dân dụng, công trình công nghiệp, năng lượng, đầu tư, tư vấn th

LÊ VĂN TIẾN

QUẢN LÝ RỦI RO TRONG DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG TẠI TẬP ĐOÀN EST- OCEAN

LU N VĂN TH S K THU T XÂY DỰNG

Hà Nội – 2021

T Ƣ N ĐẠ N T À N

-

LÊ VĂN TIẾN kho¸ 2019-2021

QUẢN LÝ RỦI RO TRONG DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG TẠI TẬP ĐOÀN EST- OCEAN

Chuyên ngành: Kỹ thuật xây dựng

Hà Nội – 2021

T Ƣ N ĐẠ N T À N

-

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu nhà trường, quý thầy cô trường ại học Kiến Trúc Hà Nội, đặc biệt là các thầy cô trong Khoa Sau đại học đã tận tình giảng dạy và tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành khóa học

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng, biết ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Trường Huy đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết, tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp

đã quan tâm, động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận văn bằng tất cả khả năng của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, kính mong nhận được sự đóng góp của quý thầy cô và các bạn /

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

Người cảm ơn

Lê Văn Tiến

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng /

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

Người cam đoan

Lê Văn Tiến

MỤC LỤC Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục bảng biểu

Danh mục các hình, sơ đồ

MỞ ĐẦU 1

*Lý do chọn đề tài 1

*Mục tiêu nghiên cứu 2

*Đối tượng của nghiên cứu 3

*Phạm vi thực hiện nghiên cứu 3

*Phương pháp sử dụng trong nghiên cứu 3

*Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

N I DUNG 5

ƯƠN 1 T ỰC TRẠNG TRONG DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI TẬP ĐOÀN EST – OCEAN 5

1.1 Giới thiệu khái quát về tập đoàn EST – OCEAN 5

1.1.1 Chức năng 8

1.1.2 Nhiệm vụ 8

1.1.3 ịnh hướng và mục tiêu phát triển các dự án của tập đoàn đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 9

1.1.4 Một số dự án điển hình mà tập đoàn thực hiện 9

1.1.5 Các mô hình Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tại tập

đoàn 16

1.2 Rủi ro điển hình trong dự án đầu tư xây dựng 18

1.2.1 Giai đoạn chuẩn bị đầu tư 18

1.2.2 Giai đoạn thực hiện đầu tư 19

1.2.3 Giai đoạn kết thúc xây dựng, đưa vào khai thác 21

1.3.Thực trạng công tác quản lý rủi ro tại tập đoàn EST– OCEAN 21

1.3.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng tại tập đoàn 23

1.3.2 Những nguyên nhân 26

ƯƠN 2: Ơ SỞ KHOA H C VÀ LÝ LUẬN ĐỂ THỰC HIỆN QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI TẬP ĐOÀN EST-OCEAN 28

2.1 ơ sở về các nghiên cứu có liên quan đến đề tài 28

2.1.1 Nghiên cứu tại các nước phát triển trình độ cao 29

2.1.2 Nghiên cứu tại các nước phát triển 29

2.1.3 Nghiên cứu mới tại các nước đang phát triển có điều kiện tương đồng như Việt Nam 30

2.1.4 Các nghiên cứu trong nước 31

2.1.5 ặc điểm cơ bản của hoạt động xây dựng 33

2.2 Định nghĩa và khái niệm 42

2.2.1 Dự án đầu tư xây dựng và quản lý dự án 42

2.2.2 Khái niệm về rủi ro và quản lý rủi ro 43

2.2.3 Một số rủi ro cơ bản 47

2.2.4 Khái niệm về sự cố công trình 47

2.3 Nội dung các bước của quy trình quản lý rủi ro dự án đầu tư xây 48

2.3.1 Lập kế hoạch quản lý rủi ro 49

2.3.2 Nhận dạng rủi ro 50

2.3.3 Phân tích định tính rủi ro 50

2.3.4 Phân tích định lượng rủi ro 51

2.3.5 Lập kế hoạch ứng phó rủi ro 52

2.3.6 Thực hiện ứng phó rủi ro 52

2.3.7 Kiểm soát rủi ro 53

2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý rủi ro dự án đầu tư xây 54

2.4.1 Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp 54

2.4.2 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp 56

2.4.3 Các nhân tố kỹ thuật 60

ƯƠN 3: ẢI PHÁP QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI TẬP ĐOÀN EST – OCEAN 61

3.1 Nguyên tắc và vai trò quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng của tập đoàn 61

3.1.1 Nội dung quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh của tập đoàn 61

3.1.2 ịnh hướng giải pháp hoàn thiện công tác quản lý rủi ro dự án đầu tư xây dựng tại T P O N EST – CEAN 62

3.2 Các giải pháp đối phó rủi ro cơ bản 63

3.2.1 Giải pháp né tránh rủi ro 63

3.2.2 Giải pháp chuyển dịch rủi ro 64

3.2.3 Giải pháp giảm nhẹ/giảm thiểu rủi ro 65

3.2.4 Chấp nhận rủi ro 66

3.2.5 Giải pháp khai thác 67

3.2.6 Giải pháp nâng cao 68

3.2.7 Giải pháp chia sẻ cơ hội 68

3.3 Giải pháp ứng phó rủi ro cho các bên có liên quan của tập đoàn 69

3.3.1 Giải pháp nâng cao năng lực triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng

69

3.3.2 Nâng cao nhận thức, trình độ chuyên môn, năng lực, kinh nghiệm của cán bộ và tổ chức thực hiện công tác quản lý rủi ro trong thực hiện dự án 75

3.3.3 Thành lập bộ phận nghiệp vụ chuyên quản lý rủi ro dự án 76

3.4 Giải pháp hoàn thiện quy trình phân bổ và xử lý rủi ro 77

3.5 Giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ thông tin để hỗ trợ phân tích rủi ro trong quản lý rủi ro 80

K T LUẬN 83

* Kết luận 83

* Kiến nghị 84

TÀ L ỆU T AM ẢO

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BOT Xây dựng-Vận hành-Chuyển giao ( Build-Operate-Transfer )

T Chuẩn bị đầu tư

T Chủ đầu tư

CPT ước phí trả tới ( Carriage Paid To )

DA Dự án

T Dự án đầu tư xây dựng

T ầu tư xây dựng

OT Làm thêm giờ ( Over time )

Hình 1.3 Phối cảnh dự án Tinh Lợi 1,2

Hình 1.4 Phối cảnh dự án Tinh Lợi 3

Hình 1.5 Sơ đồ mô hình giám đốc điều hành dự án

Hình 1.6 Sơ đồ mô hình chìa khóa trao tay

Hình 2.1 Ảnh minh họa về quản lý rủi ro

Hình 2.2 Sơ đồ Taxanomy các nguyên nhân cơ bản của rủi ro Hình 3.1 Sơ đồ các rủi ro tiêu cực

Hình 3.2 Sơ đồ các rủi ro cơ hội

Hình 3.3 Sơ đồ phối hợp thanh toán

Hình 3.4 Sơ đồ quy trình quản lý rủi ro

1

MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài

Xây dựng cơ bản luôn là vĩnh vực ảnh hưởng lớn tới mọi mặt xã hội

Từ các công trình nhà ở cá nhân cho tới các công trình công cộng: cầu đường, bệnh viện, trường học các công trình xây dựng luôn có ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của người dân Ngành xây dựng với đặc thù vốn đầu tư lớn, thời gian đầu tư dài, chịu nhiều tác động của ngoại cảnh, Chính vì vậy các dự án thường xuyên phải đối mặt với các tình trạng rủi ro không mong muốn Trong bối cảnh nền kinh tế luôn biến đổi như hiện nay, đặc biệt do ảnh hưởng của đại dịch coronavirus đang xảy ra trên toàn cầu, hơn bao giờ hết vai trò của việc quản lý rủi ro cho các dự án xây dựng là vô cùng cấp thiết và có tính ứng dụng cao cho các doanh nghiệp xây dựng nói riêng và cho ngành công nghiệp xây dựng nói chung và đặc biệt là cho công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước

Xây dựng là một lĩnh vực phức tạp, chi phí cao và nhiều rủi ro hình thành do những yêu cầu pháp lý, các vấn đề liên quan đến tài sản, đất quy hoạch, cấp phép, tuyển dụng lao động, khả năng thực hiện dự án, môi trường quản lý điều hành, hoạch định của nhà nước và tính an toàn trong xây dựng

Các nguyên nhân dẫn đến rủi ro đối với các doanh nghiệp xây dựng bao gồm các nguyên nhân khách quan và chủ quan Trong đó, các nguyên nhân khách quan thường là; chậm trễ trong giải phóng mặt bằng do giá đền bù đất theo quy định chưa sát với giá đất thực tế; cạnh tranh để có được công trình,

dự án đầu tư; biến động của giá cả thị trường, thiên tai,… Các nguyên nhân chủ quan, hay nguyên nhân thuộc về phía doanh nghiệp thường là; thiếu vốn; thiết kế chưa hợp lý với quy hoạch chung; cán bộ quản lý thiếu kinh nghiệm… Tập đoàn EST - OCEAN là một trong những tập đoàn đầu ngành

2

trong lĩnh vực đầu tư xây dựng dự án Chức năng - Nhiệm vụ của tập đoàn là thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh trên nhiều lĩnh khác nhau như vực xây dựng dân dụng, công trình công nghiệp, năng lượng, đầu tư, tư vấn thiết

kế xây dựng và cung cấp những tòa nhà đáp ứng nhu cầu, sự hài lòng của khách hàng cả về chất lượng, giá cả, thiết kế ể hạn chế rủi ro nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong thời gian tới cần phải nâng cao năng lực quản lý rủi ro Trên cơ sở xác định các nguyên nhân rủi ro, tiến hành phân tích đánh giá làm rõ thực trạng, tác động của các nguyên nhân, đề xuất giải pháp nhằm hạn chế tối đa các rủi ro có thể xảy ra đối với tập đoàn Từ trước đến nay cũng đã có một số nghiên cứu của các tác giả đề cập đến rủi ro trong thực hiện dự án đầu tư xây dựng dự án chung, tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào đề cập chi tiết và cụ thể về vấn đế này tại tập đoàn EST - O E N ể hiểu rõ hơn và làm sâu thêm về quản lý rủi ro trong thực hiện dự án đầu tư xây dựng, tác giả chọn đề tài: “QUẢN LÝ RỦI RO TRONG DỰ ÁN ẦU

T DỰNG T I T P O N EST- O E N”

*Mục tiêu nghiên cứu

Thứ nhất, tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý rủi ro nói chung

và trong công tác quản lý rủi ro tại tập đoàn EST – OCEAN nói riêng; hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý rủi ro trong đầu tư xây dựng dự án từ đó rút ra khung phân tích để đánh giá mức độ rủi ro của các phương thức trong quá trình thực hiện dự án

Thứ hai, tập trung phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro và công tác quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư xây dựng tại tập đoàn EST – OCEAN trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021 Qua đó rút ra những quản điểm, hạn chế, đồng thời phân tích các nguyên nhân của các hạn chế đó

Thứ ba, đề xuất các kiến nghị và giải pháp nâng cao năng lực quản lý rủi ro nhằm để xác định, đánh giá và xếp hạng các rủi ro có thể xảy ra mà qua

3

đó có các biện pháp hữu hiệu và nguồn tài nguyên cần thiết được lựa chọn và

áp dụng vào thực tế để hạn chế, theo dõi và kiểm soát các khả năng xuất hiện

và các tác động của các sự kiện không dự báo trước”

*Đối tượng của nghiên cứu

ối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng tại tập đoàn EST - OCEAN

*Phạm vi thực hiện nghiên cứu

- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2018 đến năm 2021

- Không gian nghiên cứu: ược thực hiện tại dự án nhà máy may YIDA - Cụm Công nghiệp Thị trấn Lâm Thao, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ

* Phương pháp sử dụng trong nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện dự án, các yếu tố ngẫu nhiên tác động tiêu cực rủi ro lên quá trình này là khá nhiều Bản thân quá trình sản xuất xây dựng là một quá trình động, để khắc phục các ngẫu nhiên tiêu cực cần phải có

dự trữ sức sản xuất để sản sàng đưa vào hoạt động khi yếu tổ rủi ro xảy ra, để làm tăng độ tin cậy của các biện pháp công nghệ trong quá trình quản lý các rủi ro của dự án

Vì vậy để nghiên cứu quản lý các rủi ro trong quản lý dự án, chúng ta

có thể dựa vào số liệu thống kê về các rủi ro trong xây dựng công trình được thu thập từ các nhật ký công trình, báo cáo tình hình thi công ( Daily report ) của một số công trình xây dựng đã hoàn hoàn tại tập đoàn Est-Ocean, đại diện cho một số loại công trình cũng như một số nhà thầu và chủ đầu tư khác

Nghiên cứu đã áp dụng các phương pháp, kỹ thuật QLRR khác nhau: Phương pháp khảo sát, phương pháp phân tích quá trình dữ liệu (Data analysis ), phương pháp tập hợp dữ liệu ( ata gathering ), phương pháp các

kỹ năng cá nhân và nhóm (Interpersonal and team skills), phương pháp xác suất thống kê, phương pháp dựa trên cấu trúc phân nhỏ công việc (WBS –

4

Work Breakdown Structure )…

* óng góp của nghiên cứu về mặt thực tiễn

- Về lý luận: ề tài đã hệ thống hóa được những nội dung cơ bản về quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư xây dựng công trình Qua đó góp phần

bổ sung và hoàn thiện lý luận về các biện pháp quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư xây dựng công trình

- Về thực tiễn: ánh giá thực trạng công tác quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư xây dựng công trình, chỉ ra những kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý rủi ro đầu tư xây dựng công trình tại tập đoàn EST – OCEAN trong thời gian qua Trên cơ sở đó đề ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư xây dựng công trình tại tập đoàn EST - OCEAN

- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý nói riêng và các doanh nghiệp xây dựng nói chung

*Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn có nội dung bao gồm 03 chương:

hương 1: Thực trạng rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng tại tâp đoàn

EST - OCEAN

hương 2: ơ sở khoa học và lý luận để thực hiện quản lý rủi ro trong

dự án đầu tư xây dựng

hương 3: Giải pháp quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng tại tập

đoàn EST – OCEAN

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.1 – Nhà E – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: thuvien@hau.edu.vn

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

Lưu ý: Tất cả những tài liệu trôi nổi trên mạng (không phải trên trang web chính thức của Trung tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội) là

những tài liệu vi phạm bản quyền Nhà trường không thu tiền, và cũng không phát hành có thu tiền đối với bất kỳ tài liệu nào trên mạng internet

tư sớm trở thành hiện thực, vấn đề nhận dạng rủi ro và quản lý rủi ro hai vấn

đề cốt lõi cần được quan tâm nghiên cứu trong các DA TXD tại tập đoàn Luận văn “Quản lý rủi ro dự án đầu tư xây dựng tại tập đoàn EST - OCEAN”

là thực sự cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn

Luận văn đã giải quyết được một số nội dung như sau:

Một là hệ thống hóa, làm rõ và bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý rủi ro đầu tư xây dựng dự án, cụ thể:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận: các nghiên cứu khoa học ở trong nước và

ở nước ngoài về quản lý rủi ro DA TXD; việc ứng dụng mô hình và ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ công tác quản lý rủi ro

- Bổ sung và làm rõ một số vấn đề sau: Vai trò của công tác quản lý rủi

ro đầu tư xây dựng dự án tại tập đoàn, bổ sung và làm rõ một số khái niệm như: rủi ro, phân loại rủi ro, nhận dạng rủi ro, phân tích rủi ro, phân bổ rủi ro,…, làm rõ phương pháp định tính và định lượng trong luận văn, bổ sung và làm rõ quy trình quản lý rủi ro các dự án thực hiện tại tập đoàn, bổ sung các trình tự triển khai thực hiện dự án, làm rõ nhận thức của các chủ thể có liên quan đến dự án,…

Hai là, Phân tích thực trạng công tác quản lý rủi ro dự án đầu tư xây dựng tại tập đoàn EST-O E N nói riêng và tại Việt nam nói chung thông

* Kiến nghị

* ối với cơ quan quản lý nhà nước

- oi trọng vấn đề phân tích rủi ro trong việc xét duyệt các dự án đầu

tư, trong đó có dự án đầu tư xây dựng công trình

- ần ban hành các chỉ dẫn về việc phân tích rủi ro để hủ đầu tư và các nhà thầu cũng như các tổ chức có liên quan đến việc thực hiện dự án thống nhất quản lý

- ần hạn chế các hiện tượng tiêu cực trong quá trình lựa chọn nhà thầu thông qua việc thường xuyên thanh tra, kiểm tra các đơn vị được giao làm

hủ đầu tư, an Quản lý dự án để những hiện tượng này không làm sai lệch tính khoa học trong quản lý nói chung và tình toán về hạn chế rủi ro nói riêng

* ối với Tập đoàn, các nhà thầu và các tổ chức, cá nhân liên quan đến dự án:

- Cần hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý rủi ro

- ần công khai hóa thông tin, đảm bảo tính minh bạch trong quá trình thực hiện dự án

- Cần tăng cường quản lý quá trình triển khai thực hiện dự án, cần có một hệ thống quy định và thủ tục toàn diện

- Cần lựa chọn nhà thầu có đủ kinh nghiệm và năng lực để triển khai dự

án

- ần quan tâm và tích cực áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro, các công thức tính toán và các biện pháp QLRR đã được nghiên cứu, đúc kết