Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng môn khám phá khoa học trong trường Mầm no...

Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng môn khám phá khoa học trong trường Mầm non Một số biện pháp nâng cao chất lượng môn khám phá khoa học trong trường mầm non Người thực hiện Đỗ Phương Chi 1 Phòng giáo dục đào tạo Krông Ana Trường Mẫu giáo Sao Mai SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN KHÁM PHÁ KHOA HỌC TRONG TRƯỜNG MẦM NON HỌ VÀ TÊN ĐỖ PHƯƠNG CHI CHỨC VỤ P HIỆU TRƯỞNG TRÌNH ĐỘ CMNV CAO ĐẲNG SƯ PHẠM MẦM NON SangKienKinhNghiem net Một số biện[.]

Phòng giáo dục - đào tạo Krông Ana.

Trường Mẫu giáo Sao Mai

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN KHÁM

HỌ VÀ TÊN : ĐỖ PHƯƠNG CHI.

CHỨC VỤ : P.HIỆU TRƯỞNG

TRÌNH ĐỘ CMNV: CAO ĐẲNG SƯ PHẠM MẦM NON.

MỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU: 3

I.1 Lí do chọn đề tài 3

I.2 Mục tiêu và nhiệm vụ.: 5

I.3 Đối tượng nghiên cứu: 5

I.4 Phạm vi nghiên cứu 5

I.5 Phương pháp nghiên cứu: 5

II PHẦN NỘI DUNG 7

II.1.Cơ sở lí luận: 7

II.2 Thực trạng……….8

II.3 Giải pháp, biện pháp……… 11

II.4 Kết quả………19

III PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ …… 20

III.1 Kết luận:……….21

III.2 Kiến nghị:……… 22

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Dục

I PHẦN MỞ ĐẦU:

I.1 Lý do chọn đề tài:

cần thiết bạn phải đưa trẻ tiếp cận gần hơn với thế giới khách quan Đó là điều

mà tôi muốn gửi đến bài sáng kiến kinh nghiệm này

Trong chúng ta hẳn ai ai cũng bước qua thời thơ ấu với những cảm xúc, những kỷ niệm khó quên và đặc biệt chúng ta đã trải qua quá trình phát triển từng bước của tâm sinh lý Hiểu được đứa trẻ muốn gì và cần gì là cả một quá trình đầy khó khăn và nỗ lực

Thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng tích hợp

“Hướng vào trẻ, trẻ là trung tâm” Đó là quan niệm mọi tác động giáo dục phải

vì lợi ích của trẻ Trẻ là người khởi xướng các hoạt động, trẻ được khuyến khích tham gia vào quá trình giáo dục chứ không thụ động Trẻ được học qua chơi, qua khám phá thử nghiệm bằng các giác quan Người lớn giữ vai trò

“trung gian” Tổ chức môi trường, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhằm phát huy hứng thú, nhu cầu và năng lực của trẻ

Căn cứ vào đặc điểm khả năng của trẻ cũng như tâm sinh lý các nhà nghiên cứu đã chứng minh ở lứa tuổi sơ sinh và hài nhi với trẻ hoạt động vui chơi là những hoạt động đơn giản bất cứ đồ vật nào trẻ cũng chỉ đập, quăng, ném, Sang tuổi nhà trẻ dưới sự hướng dẫn của người lớn trẻ bắt đầu tìm hiểu

và nắm bắt chức năng của các đồ vật và biến nó thành vốn tri thức kinh nghiệm của bản thân làm cơ sở để phát triển tâm lý Hoạt động với đồ vật đã trở thành hoạt động chủ đạo ở lứa tuổi này Bước qua tuổi mẫu giáo đặc biệt trẻ phải trải qua giai đoạn rất khó khăn trẻ muốn làm như người lớn song khả năng của trẻ còn hạn chế đòi hỏi người lớn phải hiểu trẻ mà chúng tôi gọi là giai đoạn

“khủng hoảng tuổi lên 3” để đáp ứng nhu cầu đó xuất hiện hoạt động vui chơi

đóng vai trò chủ đạo “đóng vai theo chủ đề”, vui chơi là hoạt động mang tính

tự nguyện, mang tính độc lập, mang tính phối hợp và mang tính ký hiệu tượng trưng Trẻ em trí tò mò và nhu cầu muốn tìm hiểu, muốn khám phá sự vật xung

quanh rất lớn mà khả năng của trẻ còn hạn chế Việc giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách chính xác và trọn vẹn phù hợp với khả năng và đáp ứng nhu cầu của trẻ thông qua các hoạt động thông thường : tạo hình, tác phẩm văn học, mới chỉ đem đến cho trẻ lượng kiến thức rất nhỏ Nhưng nếu chúng ta đưa trẻ hòa nhập vào thiên nhiên, vào khoa học cuộc sống trẻ vừa lĩnh hội kiến thức mà người lớn truyền đạt, bên cạnh đó trẻ còn tự tìm hiểu và vốn kiến thức chính xác hơn, thực tế hơn Phong cảnh bên ngoài giúp bé biết quan sát và nhận thức thế giới, thông qua những câu hỏi “tại sao? Vì sao lại thế?,…” Thiên nhiên tạo

cơ hội để bé hít thở không khí trong lành và tăng cường vận động, cần thiết cho sự phát triển thể chất cũng như tâm hồn trẻ qua các hoạt động như hoạt động ngoài trời Các chuyên gia giáo dục cho rằng, vận động ngoài trời sẽ tăng khả năng chú ý và tư duy sáng tạo cho trẻ Nhờ đó, bé sẽ giảm được nguy cơ mắc chứng bệnh tăng động giảm chú ý

Đã từng là giáo viên chủ nhiệm lớp lá thường xuyên tiếp xúc với trẻ, hơn

Việc tìm ra một số biện pháp giúp trẻ khám phá khoa học, hòa nhập với thiên

lĩnh hội được rất trừu tượng và chưa sâu sắc đến trẻ Trẻ tiếp thu còn chậm, chưa thực sự gây hứng thú với trẻ Đồ dùng đồ chơi cô chuẩn bị rất nhiều nhưng vẫn mang tính khô khan cứng nhắc và có phần gò bó đối với trẻ, hạn chế sự tò mò tự tìm hiểu sự phong phú muôn màu muôn vẻ của sự vật

đa dạng phong phú rất thuận lợi cho trẻ hòa mình vào thiên nhiên và khám phá

sự hướng dẫn của người lớn cũng như cách tìm hiểu sự vật mà cô đã hướng dẫn trẻ

Dựa vào thực trạng khó khăn và thuận lợi trên mà tôi đã tích lũy được

“ Một số biện pháp nâng cao chất lượng môn khám phá khoa học” để mạnh

dạn trình bày trong bản sáng kiến kinh nghiệm này Hi vọng nhận được sự góp

I.2.Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

với bộ môn khám phá khoa học trên cơ sở đề ra một số giải pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp giáo viên trong quá trình hướng dẫn trẻ môn “Khám phá

tính tích cực, sáng tạo ở trẻ

lời các câu hỏi và giải quyết các vấn đề đặt ra như: Hoạt động tham quan,

thực hành, thí nghiệm, lao động

tiết dạy tạo nhiều cơ hội học tập và lĩnh hội được nhiều kiến thức mới phát

+ Giúp giáo viên tìm ra các giải pháp, biện pháp để tạo được hứng thú

của trẻ, qua việc cho trẻ trải nghiệm trẻ thích tìm hiểu khám phá môi trường

duy cho trẻ

I.3 Đối tượng nghiên cứu:

I.4 Phạm vi nghiên cứu:

hoạt động ở mọi lúc mọi nơi của học sinh

I.5.Phương pháp nghiên cứu:

* Phương pháp nghiên cứu tài liệu:

đến tiết học nhằm gây sự chú ý của trẻ

Điều tra thực tế

Kiểm tra đánh giá các hoạt động của trẻ

- Hướng dẫn giáo viên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ ở lớp cũng như ở nhà, qua đó giáo viên có điều kiện theo dõi, uốn nắn trẻ

được các nguyên nhân làm cho trẻ không thích học khám phá khoa học và tìm

động khám phá khoa học để nắm bắt khả năng nhận thức của từng cá nhân trẻ

Cụ thể như sau:

khả năng so sánh và phân loại

Số lượng ( 225 trẻ )

Tỷ lệ %

3 Loại TB 60 26.5%

đề ở trường, các buổi thao giảng dự giờ… tìm ra các biện pháp để áp dụng

II.PHẦN NỘI DUNG:

II.1.Cơ sở lý luận để thực hiện đề tài

nhiều hình thức, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ khám phá, trải nghiệm Kết hợp hài hòa giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục cá

lớp, phù hợp độ tuổi của nhóm/lớp, với khả năng của từng trẻ, với nhu cầu và hứng thú của trẻ và với điều kiện thực tế Chương trình giáo dục mẫu giáo nhằm giúp trẻ phát triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội, thẩm mỹ, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1

lớp trẻ lượm một chiếc lá đã bị sâu ăn và hỏi tôi tại sao hôm qua cô dạy không

có là như thế này? Tại sao quả đu đủ nhà con không có hạt? Tại sao con không được hái hoa đẹp? Tôi luôn trăn trở và muốn gửi đến bài viết này để muốn trải lời câu hỏi tại sao cần phải giáo dục trẻ từ thiên nhiên ngay trong những năm đầu đời

Bởi vì, trước hết trẻ sẽ phát triển ý thức về sự tôn trọng và quan tâm đến

của trẻ Và sự tác động qua lại này cũng nâng cao khả năng học hỏi của trẻ Trẻ được sống gần gũi với thế giới bên ngoài, điều đó sẽ tuyệt vời hơn nhiều

Thực hiện mục tiêu “Hướng vào trẻ, trẻ là trung tâm” của chương trình

Mầm non mới hiện nay Mọi hoạt động đều hướng vào trẻ và trẻ hoạt động

viên mầm non trực tiếp giáo dục chăm sóc trẻ luôn tìm hiểu, nghiên cứu và đã

hiện tượng Trẻ bước đầu có khả năng suy luận

tập trung tốt, bền vững Khả năng tư duy trực quan hình tượng của trẻ phát

triển mạnh mẽ Ở tuổi này xuất hiện tư duy trực quan sơ đồ cụ thể như:

hiểu bản chất chung

- Chính vì vậy đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm

vận động bằng đôi chân, đôi tay của mình tất cả những cử chỉ đó đều làm

trẻ tất cả thuộc về cô giáo Mầm non tạo nên nền tảng vững chắc, là chặng

đường khôn lớn của trẻ

II.2.Thực trạng:

a.Thuận lợi, khó khăn:

- Bản thân tôi từng là một giáo viên liên tiếp trong nhiều năm tham gia

dạy chuyên đề môn khám phá khoa học do phòng tổ chức nên được góp ý và

học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp cũng như các giáo viên lâu năm Đến

đồ dùng, CNTT vào giảng dạy Phụ huynh đa số quan tâm đến việc học của

con em mình

đều, trẻ phát âm chưa được chuẩn lắm ở học sinh con em đồng bào dân tộc

thiểu số

về khám phá môi trường xã hội còn hạn chế

b.Thành công, hạn chế:

* Thành công:

quả đem lại sau những lần áp dụng các biện pháp giáo viên đẫ biết cách cung

cấp kiến thức phù hợp với từng lứa tuổi, đã đưa trẻ đến vùng phát triển gần

nhất, tạo cơ hội cho trẻ tự trải nghiệm từ đó trẻ rất hứng thú và phấn khởi

hạn chế như: Muốn tiết dạy thành công đòi hỏi phải có sự đầu tư về chuyên

khăn bởi hầu như thời gian cô đứng lớp từ sáng tới tối nên rất vất vả trong

việc làm đồ dùng cũng như tìm kiếm hình ảnh cho trẻ khám phá

c.Mặt mạnh, mặt yếu :

* Mặt mạnh:

về một số con vật dưới nước, côn trùng khám phá về các sự vật và hiện

tượng tự nhiên xung quanh trẻ đã giúp trẻ có khả năng khám phá thế giới

xung quanh Thông qua đó trẻ biết diễn đạt và phát triển ngôn ngữ của mình

điểm của một một số loại cá như cá không có vảy, cá có vảy, cá nước ngọt, cá

nước mặn… và biết được một số hiện tượng trong thiên nhiên như mưa, nắng,

nghề từ đó trẻ đưa vào hoạt động góc một cách dễ dàng, giúp trẻ hình thành

kỷ năng sống

- Một số giáo viên chưa thực sự chủ động linh hoạt trong việc tổ chức

đủ đồ dùng dụng cụ phục vụ cho tiết dạy hoạt động khám phá khoa học

biết sửa sai, không bảo thủ nên học hỏi được rất nhiều từ bạn bè đồng ngiệp

- Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã đi thực tế tại các lớp và hiệu

quả đem lại sau những lần áp dụng các biện pháp giáo viên đã biết cách cung

cấp kiến thức phù hợp với từng lứa tuổi, đã đưa trẻ đến vùng phát triển gần

nhất, tạo cơ hội cho trẻ tự trải nghiệm từ đó trẻ rất hứng thú và phấn khởi

cái mới nhanh để từ đó áp dụng trong quá trình dạy học có hiệu quả cao

- Các cháu học sinh con em điều kiện khó khăn, gia đình đi làm xa

không quan tâm nên khả năng học tập của trẻ chậm

II.3.Giải pháp, biện pháp:

a.Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:

- Giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc và chính xác, không

vận động thoải mái giúp phát triển khả năng quan sát, ghi nhớ, chú ý

triển

b.Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:

phá khoa học:

học” tôi chỉ đạo giáo viên thường xuyên tìm tòi từ những tạp chí, họa báo, vật

thật những hình ảnh có màu sắc đẹp, hấp dẫn nhằm kích thích trẻ hoạt động

- Hướng dẫn giáo viên cho trẻ được tiếp cận với vật thật nhiều hơn để

trẻ được sờ, nếm, ngửi… Đặc biệt thường xuyên dạy trẻ trên cương vị thông

những phế liệu, phế thải dễ kiếm để trẻ tìm hiểu và biết thêm một số công

việc xung quanh mình

Ví dụ: Từ những vật liệu phế thải như lịch cũ có hình ảnh về hoa mai,

chợ tết, thác nước, hoa, vỏ chai nhựa đựng nước, vỏ hộp bánh, vỏ hộp diêm

đựng nước v.v

- Thông qua những lúc làm đồ chơi trẻ biết yêu quí công việc và biết

động đẹp mắt, hấp dẫn như mô hình trang trại có vườn, ao, chuồng hay mô

xuyên lồng ghép nhiều hoạt động khác để giúp trẻ đỡ nhàm chán hơn

động và có liên quan đến nội dung của bài học như vật thật để cho trẻ được

thấy, trẻ được sờ, mó, nếm, ngửi … và một số tranh ảnh có màu sắc đẹp, rõ,

hấp dẫn gây được hứng thú cho trẻ

khuyến khích giáo viên sử dụng đồ thật, vật thật hoặc hình ảnh động cho tiết

học

trường đầu năm học đã trang bị thêm thiết bị, đồ dùng dạy học cho các lớp

trẻ có thể khám phá mọi lúc mọi nơi như: các cây xanh để tên

- Với các bậc phụ huynh giáo viên vận động mua thêm đồ dùng, tranh,

truyện, đặc biệt là tranh, sách, ảnh về các con vật, cây cối, hoa lá, quả, sưu

tầm ca dao, tục ngữ, đồng dao để làm phong phú vốn hiểu biết về môi trường

vật liệu có sẵn ở địa phương như: cọng rơm khô, trái cà phê khô, lá khô, hoa

phượng , các loại vỏ trai ốc, hến sò để bổ sung giá đồ chơi của trẻ

củng cố hình ảnh vừa để trẻ rèn luyện ngôn ngữ Từ đó tư duy của trẻ cũng

phát triển

nghiệp:

học” thì giáo viên phải nghiên cứu kỹ bài dạy trước khi lên lớp và tìm hiểu

từng nội dung đặc biệt trọng tâm của từng đề tài, xác định đúng từng nhóm

đối tượng để từ đó đưa trẻ đến vùng phát triển gần nhất Đặt hệ thống câu hỏi

ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với trẻ bên cạnh đó thường xuyên đặt những câu

hỏi mở, các câu hỏi nhằm kích thích tính tìm tòi ở trẻ phát triển về trí tuệ và

sứt quai điều gì sẽ xảy ra

những trường hợp nào thông qua các giờ học như “Thể dục buổi sáng, hoạt

động ngoài trời, hoạt động góc và cả hoạt động chung”

thức dù đơn giản nhưng cũng phải thật chính xác

- Tận dụng mọi thời gian để tự rèn luyện mình, dù ở lớp hay ở nhà.

- Giáo viên phải biết lắng nghe, tiếp thu ý kiến nhận xét, của BGH

cũng như bạn bè đồng nghiệp sau mỗi tiết dạy, để từ đó phát huy những mặt

tốt, khắc phục những hạn chế

* Làm giàu vốn hiểu biết về môi trường xung quanh của trẻ:

với trẻ bằng nhiều hình thức như:

Ví dụ: Cho trẻ làm quen với con Trâu

Lỗ mũi buộc thừng, cày bừa rất khỏe ”? đố bé là con gì?

“Mình tôi dài rộng, có nhiều chỗ ngồi

Muốn đi cùng tôi, phải vào đúng bến ”? đố bé là xe gì?

rộng, biết thêm luật muốn đi xe buýt là phải đúng bến…

loại xe khác có đặc điểm gì giống nhau, có đặc điểm gì khác nhau? Sau đó

trẻ có thể phân nhóm tùy vào từng độ tuổi đặc điểm nhận thức của trẻ

tượng thế giới xung quanh cho trẻ, qua hình ảnh mô hình, vật thật …

loại hoa giáo viên dặn trẻ về quan sát nếu được bố mẹ cho phép ngày mai các

con nhà bạn nào có hoa mang lên để cả lớp cùng quan sát Trong mỗi tiết với

mỗi tranh ảnh hay vật thât giáo viên đều phải cho trẻ quan sát kỹ, cho trẻ đưa

sát

con biết vì sao con mèo lại trèo được cây? ”

bộ phận cơ thể ra sao Nắm rõ đặc điểm trẻ quan sát dễ hơn, từ đó so sánh rất

rõ ràng và phân loại cũng rất tốt

hiểu vấn đề sâu và rộng hơn

Ví dụ: Trong tiết dạy làm quen với những con vật đáng yêu quanh bé

bạn

Mỏ bẹt màu vàng, hay kêu cạp cạp”?

dạy hoặc trò chơi để tiết dạy thêm hào hứng, sôi động

- Trong tiết dạy giáo viên cũng kích thích khả năng sáng tạo nghệ thuật

của trẻ bằng cách gắn hoặc dán, hay tô màu để hoàn thiện bức tranh

- Giáo viên thường tổ chức các trò chơi trong tiết học, các trò chơi

động, trò chơi tĩnh đan xen nhau để tạo hứng thú, tiết dạy vui tươi, trẻ thêm

phần hoạt bát nhanh nhẹn

- Với mỗi hình ảnh cho trẻ làm quen đều có từ tương ứng ở dưới để

luôn được tắm mình trong môi trường chữ viết

những cách vào bài khác nhau để gây sự chú ý, tò mò của trẻ, có thể dùng câu

đố, bài hát … để trẻ nhận biết đối tượng bằng tranh ảnh và đồ vật, vật thật và

mô hình

biết đưa ra ý kiến nhận xét của mình, cùng với đó là câu hỏi gợi mở của cô,

cứ mỗi lần làm quen như vậy giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục vào bài

Trẻ không những hiểu về vật đó mà còn có cách ứng xử, hành động với

chúng

trẻ so sánh 2 đối tượng một , để trẻ có thể dễ dàng hoàn thành nhiệm vụ

- Tổ chức các trò chơi trong mỗi tiết dạy, giáo viên thường tổ chức đan

hứng và hiệu quả

trư-ờng xung quanh để củng cố vốn hiểu biết về biểu tượng đã có của trẻ

cũ, làm quen kiến thức mới tận dụng mọi lúc, mọi nơi để giáo dục trẻ

nhặt lá, bắt sâu, xem sách về môi trường xung quanh, đặc biệt trẻ được chơi

nhiều đồ vật thật, khi được hoạt động nhiều với đồ vật thật, trẻ được nhìn, sờ,

nắn, ngửi … Từ đó có hình ảnh trọn vẹn về những gì xung quanh trẻ, không

thế mà tôi còn hướng dẫn giáo viên phát huy tính sáng tạo của trẻ bằng cách

rơm, vỏ ốc, hến,sò …