1 HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG KHOA TÀI CHÍNH KẾ TOÁN KẾ TOÁN I BÀI TẬP LỚN NGÂN HÀNG VÀ NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG CHỦ ĐỀ TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG SỐ VIỆT NAM MÔ HÌNH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ Giảng viên hướng dẫn Nguyễn Thị Vân Anh Nhóm thực hiện 02 Thành viên nhóm 1 Nguyễn Thị Thúy Nga 2 Trịnh Thị Hồng Thanh 3 Dương Thị Thùy Linh 4 Vũ Thu Phương 5 Trần Hồng Sơn 6 Trần Thu Uyên 7 Lưu Thị Ngọc Anh 8 Trần Văn Cường B19DCKT119 B19DCKT154 B19DCKT094 B19DCKT139 B19DCKT149 B19D.
Trang 1HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
KHOA TÀI CHÍNH KẾ TOÁN KẾ TOÁN I
BÀI TẬP LỚN NGÂN HÀNG VÀ NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG
CHỦ ĐỀ: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG SỐ VIỆT NAM
MÔ HÌNH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Vân Anh Nhóm thực hiện: 02
HÀ NỘI, 2022
Trang 2Nội dung :
LỜI MỞ ĐẦU 3
I.Tổng quan về tình hình ngân hàng hiện nay 4
1 Tình hình ngân hàng hiện nay tại Việt Nam 4
2 Tổng quan về tình hình ngân hàng số tại việt nam 4
3 Thực trạng phát triển ngân hàng số tại Việt Nam 4
II Lý thuyết ngân hàng số 5
1.Khái niệm ngân hàng, ngân hàng số 5
a Ngân hàng là gì? 5
b Ngân hàng số là gì? 5
2 Thực trạng hoạt động ngân hàng số ở Việt Nam 5
3 Lợi ích, khó khăn của ngân hàng số 7
a Lợi ích của ngân hàng số đối với ngân hàng 7
b Khó khăn của NH số đối với các NH 7
c Ưu điểm của ngân hàng số đối với khách hàng: 8
d Nhược điểm của NH số với khách hàng 9
4 Các cấp độ chuyển đổi 10
5 Ngân hàng số, ngân hàngđiện tử và ngân hàng trực tuyến 11
III Nhân tố tác động đến ngân hàng số 13
1 Các ngân hàng số tại Việt Nam hiện nay 13
2 Những lưu ý khi sử dụng các ngân hàng số tại Việt Nam 14
3 So sánh ngân hàng số và ngân hàng điện tử 15
4 Lý thuyết mô hình chấp nhận công nghệ (tam) 16
5 Ứng dụng mô hình chấp nhận công nghệ 16
6 Khảo sát 18
7 Nhận xét : 23
Tài liệu tham khảo 28
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Ngân hàng đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế của một quốc gia với tư cách là trung gian tài chính, sự phát triển của ngân hàng gắn liền với sự phát triển của một nền kinh tế Ngành ngân hàng đã và đang có những thay đổi tích cực trong thời gian qua giúp nguồn vốn lưu thông một cách dễ dàng và nhanh chóng hơn, đóng góp mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế Việt Nam
Hiện nay với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, nhất là
internet và các thiết bị di động thông minh đã thúc đẩy xu thế ngân hàng số phát triển vượt bậc Với những thay đổi trong hành vi của khách hàng đây vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với các ngân hàng Vì vậy, việc thích ứng với sự thay đổi, trong đó nổi bật là kênh tương tác, khai thác thông tin và cơ hội kinh doanh từ
mạng xã hội sẽ là một trong những xu hướng lớn mà các ngân hàng thương mại cần tập trung phát triển Hiện nay, ngân hàng số không chỉ bao gồm các dịch vụ ngân hàng được số hóa mà còn tích hợp cả hệ sinh thái số bao gồm hàng trăm sản phẩm, dịch vụ liên kết với đối tác thứ ba, đem lại lợi ích tối đa cho người dùng Xây dựng
và phát triển hệ sinh thái ngân hàng số đa dạng, đa tiện ích và an toàn đang là lựa chọn của nhiều ngân hàng trong thời kỳ chuyển đổi số
Ngân hàng số là một giải pháp thay thế hữu hiệu cho các kênh phân phối truyền thống: Việc phát triển các mạng lưới giao dịch vật lý đã và đang bị giới hạn bởi tiềm lực tài chính của ngân hàng, quy định của các cơ quan quản lý Nhà nước
và tính hiệu quả của các điểm giao dịch mới Ngân hàng số sẽ là một lợi thế để khắc phục các điểm yếu này bằng việc sử dụng và kết hợp các kênh phân phối khác nhau, ngân hàng số giúp cắt giảm chi phí phân phối, chi phí quản trị và chi phí vận hành thông qua việc kết hợp giữa tự động hóa và quy trình truyền thống
Tại Việt Nam chưa có ngân hàng lớn nào phát triển ngân hàng số một cách toàn diện, mặc dù nhiều ngân hàng đã triển khai hệ thống Internet Banking và Mobile Banking những hệ thống này chỉ đáp ứng chủ yếu cho nhu cầu giao dịch của khách hàng, còn lại rất nhiều khâu trong quá trình kinh doanh, nhất là công tác bán hàng, quy trình tạo sản phẩm chưa được số hóa Vì vậy việc ứng dụng và phát triển Ngân hàng số không chỉ là cơ hội mà còn là thách thức để mỗi ngân hàng tạo
ra bước đột phá, đổi mới vượt trội trong lĩnh vực công nghệ, gia tăng tính cạnh tranh trên thị trường cũng như thu hút, nâng cao sự trải nghiệm của khách hàng đến với ngân hàng
Trang 4I.Tổng quan về tình hình ngân hàng hiện nay
1 Tình hình ngân hàng hiện nay tại Việt Nam
Tại Việt Nam hiện nay ngân hàng được quản lý dưới dạng hệ thống đứng đầu là ngân hàng nhà nước Việt Nam Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan ngang
bộ của Chính phủ, là Ngân hàng trung ương của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng
và ngoại hối; thực hiện chức năng của ngân hàng trung ương về phát hành tiền, ngân hàng của các tổ chức tín dụng và cung ứng dịch vụ tiền tệ cho Chính phủ
2 Tổng quan về tình hình ngân hàng số tại việt nam
Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 bùng nổ đi kèm với đó là sự phát triển của khoa học công nghệ , công nghệ thông tin đã tác động mạnh mẽ đến đời sống kinh tế -
xã hội trong các lĩnh vực đó đã có sự phát triển mạnh mẽ của các công ty công nghệ tài chính , một hình thức ngân hàng số hóa tất cả những hoa ̣t đô ̣ng và di ̣ch vu ̣ ngân hàng truyền thống Nói cách khác, tất cả những gì khách hàng có thể thực hiện ở các chi nhánh ngân hàng truyền thống được số hóa và tích hợp vào mô ̣t ứng
dụng ngân hàng số duy nhất và thông qua ứng dụng này khách hàng không cần phải đến chi nhánh ngân hàng mà vẫn có thể thực hiện được tất cả các giao dịch, đồng thời các hoạt động của ngân hàng như quản lý rủi ro, nguồn vốn, phát triển sản phẩm, marketing, quản lý bán hàng… cũng được số hóa
Trong thời đại công nghệ này càng phát triển => phát triển , chuyển đổi ngân hàng
số được coi được coi là cáo ý nghĩa sống còn chính về vậy tại Việt Nam hiện nay
có đến 96% ngân hàng đang và đã xây dựng chiến lược phát triển dựa trên công nghệ 4.0 như internet , mobile…
3 Thực trạng phát triển ngân hàng số tại Việt Nam
Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của công cuộc chuyển đổi số, nhiều ngân hàng bắt đầu triển khai các dịch vụ ngân hàng số Phần lớn các ngân hàng ở Việt Nam đều
có chiến lược số hóa và định hướng phát triển ngân hàng số
Hầu hết các ngân hàng Việt Nam đã và đang triển khai chiến lược chuyển đổi số, thành lập riêng bộ phận ngân hàng số tập trung nghiên cứu thực hiện chuyển đổi
số Chẳng hạn, NHTM Cổ phần Nam Á (Nam A Bank) đã cho ra đời không gian giao dịch số tích hợp hệ sinh thái thiết bị hiện đại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo với sự xuất hiện của Robot OPBA và chi nhánh số VTM OPBA; Hay như NHTM Cổ phần Phương Đông (OCB) đã xây dựng kênh OCB OMNI Theo đó, các kênh giao dịch số được kết nối, đồng nhất cho khách hàng trải nghiệm xuyên suốt khi họ có
sự chuyển dịch giữa các kênh, giúp khách hàng có thể sử dụng sản phẩm, dịch vụ
mà không cần đến phò ng giao di ̣ch…
Trang 5Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng đang bắt đầu triển khai ngân hàng số ở cấp độ quy trình và kênh giao tiếp, chỉ một số ít ngân hàng chuyển đối số hóa ở nền tảng dữ liệu Ở khía cạnh quy trình, một số ngân hàng đã hoàn thiện hệ thống giao dịch tự động, ứng dụng một phần dữ liệu lớn
II Lý thuyết ngân hàng số
1.Khái niệm ngân hàng, ngân hàng số
a Ngân hàng là gì?
Ngân hàng là tổ chức, thường là một doanh nghiệp, nhận tiền gửi, cho vay, thanh toán chi phiếu, và thực hiện các dịch vụ có liên quan khác cho công chúng Bộ luật Tổng Công ty Ngân hàng năm 1956 định nghĩa ngân hàng như là một định chế tài chính ký thác chấp nhận các tài khoản chi phiếu hay cho vay thương mại, và tiền gửi được bảo hiểm bởi cơ quan bảo hiểm tiền gửi liên bang Một ngân hàng hoạt động như là người trung gian giữa nhà cung cấp vốn và người sử dụng vốn, thay thế việc phân chia tín dụng cho nhà cung cấp vốn tốt nhất, thu tiền từ ba nguồn: các tài khoản séc, tiết kiệm và tiền gửi kỳ hạn; vay tiền ngắn hạn từ các ngân hàng khác; và vốn cổ phần
Không chỉ hoạt động của người dùng, tất cả hoạt động của ngân hàng như quản lý rủi ro, nguồn vốn, phát triển sản phẩm cũng được số hóa ở hình thức ngân hàng
số
Nhiều người thường nhầm lẫn, thậm chí đánh đồng khái niệm ngân hàng số
(Digital Banking) với ngân hàng điện tử (E-Banking) Trên thực tế, ngân hàng số
là bước phát triển cao hơn của ngân hàng điện tử Digital Banking đòi hỏi cao về công nghệ bao gồm sự đổi mới trong di ̣ch vu ̣ tài chính, chiến lược di đô ̣ng, kỹ thuật số, AI, thanh toán, RegTech, dữ liê ̣u, blockchain, API, kênh phân phối và công nghệ,
2, Thực trạng hoạt động ngân hàng số ở Việt Nam
Trang 6Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của công cuộc chuyển đổi số, nhiều ngân hàng bắt đầu triển khai các dịch vụ ngân hàng số Phần lớn các ngân hàng ở Việt Nam đều
có chiến lược số hóa và định hướng phát triển ngân hàng số Các ngân hàng đều coi chuyển đổi số có ý nghĩa quan trọng sống còn, do đó, có đến 96% ngân hàng đã
và đang xây dựng chiến lược phát triển dựa trên các công nghệ 4.0 và có 92% ngân hàng đã phát triển dịch vụ ứng dụng trên internet và mobile
Hầu hết các ngân hàng Việt Nam đã và đang triển khai chiến lược chuyển đổi số, thành lập riêng bộ phận ngân hàng số tập trung nghiên cứu thực hiện chuyển đổi
số Chẳng hạn, NHTM Cổ phần Nam Á (Nam A Bank) đã cho ra đời không gian giao dịch số tích hợp hệ sinh thái thiết bị hiện đại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo với sự xuất hiện của Robot OPBA và chi nhánh số VTM OPBA; Hay như NHTM Cổ phần Phương Đông (OCB) đã xây dựng kênh OCB OMNI Theo đó, các kênh giao dịch số được kết nối, đồng nhất cho khách hàng trải nghiệm xuyên suốt khi họ có
sự chuyển dịch giữa các kênh, giúp khách hàng có thể sử dụng sản phẩm, dịch vụ
mà không cần đến phòng giao di ̣ch…
Sự phát triển ngân hàng số ở Việt Nam
Nhiều ngân hàng đang bắt đầu triển khai ngân hàng số ở cấp độ quy trình và kênh giao tiếp, chỉ một số ít ngân hàng chuyển đối số hóa ở nền tảng dữ liệu Ở khía cạnh quy trình, một số ngân hàng đã hoàn thiện hệ thống giao dịch tự động, ứng dụng một phần dữ liệu lớn như: NHTM Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), NHTM Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), NHTM Cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank), NHTM Cổ phần Tiên Phong (TPBank)… Ở khía cạnh giao tiếp, một số ngân hàng đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo, học máy và đưa các dịch vụ tư vấn tự động 24/7 thông qua các hội thoại trên website hoặc mạng xã hội của ngân hàng
Ngoài ra, các ngân hàng đang thực hiện mô hình hợp tác với doanh nghiệp công nghệ trong lĩnh vực tài chính hay các công ty công nghệ lớn Việc hợp tác này mang lại cho khách hàng nhiều trải nghiệm thú vị, cũng như có khả năng tiếp cận được đa dạng hóa dịch vụ với số lần giao dịch ít hơn
Đồng thời, thông qua sự hợp tác, các ngân hàng đã gia tăng được lượng khách hàng cũng như các chi phí đầu tư công nghệ Một số thương vụ hợp tác đã diễn ra như VietinBank hợp tác cùng Opportunity Network trong cung cấp nền tảng số cho doanh nghiệp; Vietcombank và M-Service hợp tác trong thanh toán chuyển tiền… Thờ i gian qua, các NHTM ở Việt Nam đã tích cực, chủ đô ̣ng triển khai chuyển đổi
số và đa ̣t được kết quả tích cực Cu ̣ thể, tính đến cuối tháng 8/2020, số tài khoản cá nhân đạt 95,6 triệu, tăng 45,5% so với cùng kỳ năm 2016; Tổng lượng thẻ lưu hành
Trang 7đạt 109 triệu thẻ Mạng lưới ATM, POS phủ sóng đến tất cả các tỉnh thành phố trên
cả nước với 19.541 ATM và 274.539 POS Số lượng và giá trị thanh toán qua kênh internet đạt 282,4 triệu giao dịch với 17,4 triệu tỷ đồng (tăng 262,5% và 353,1% so với cùng kỳ năm 2016 Việt Nam hiện có khoảng 30 triệu người sử dụng hệ thống thanh toán ngân hàng qua internet mỗi ngày Tốc độ tăng trưởng về lượng giao dịch trên mobile banking tại Việt Nam là 200% Giá trị giao dịch tiền với riêng kênh điện thoại di động hiện đạt khoảng 300 nghìn tỷ đồng/ngày
3 Lợi ích, khó khăn của ngân hàng số
a Lợi ích của ngân hàng số đối với ngân hàng
Tiết kiệm chi phí, tăng hiệu suất làm việc và khả năng cạnh tranh là những lợi ích thiết thực mà ngân hàng số đem lại cho ngân hàng:
Giúp ngân hàng giảm chi phí vận hành: Nhờ có dịch vụ ngân hàng số, ngân hàng không cần giao dịch trực tiếp với khách hàng, nhờ đó, giảm bớt được các công đoạn giống nhau phải lặp lại trong một giao dịch
Tăng tốc độ giao dịch, tăng năng suất lao động: Tốc độ giao dịch được tiến hành trên ngân hàng số nhanh hơn rất nhiều so với quy trình thông thường tại các chi nhánh ngân hàng Đồng thời, đội ngũ nhân sự sẽ được cắt giảm các công việc giấy
tờ, thủ tục hành chính và vận hành phức tạp vì những tác vụ đó đã được số hoá trên
hệ thống ngân hàng số
Tự động hóa quy trình, giảm nhân sự tại quầy giao dịch: Khi khách hàng có thể thực hiện được hầu hết các dịch vụ ngân hàng cung cấp mà không cần tới tận chi nhánh thì ngân hàng có thể cắt giảm nhân sự đồng thời hạn chế được các thao tác lỗi
Ngân hàng có thể cung cấp dịch vụ trọn gói, sản phẩm tiện ích cho khách hàng khi liên kết với các công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, công ty tài chính khác
Ngân hàng số giúp ngân hàng mở rộng phạm vi hoạt động, tăng khả năng cạnh tranh: Trong thời đại 4.0, ngân hàng số đã trở thành xu hướng phát triển cần thiết giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó tăng thêm tính cạnh tranh cho ngân hàng
b Khó khăn của NH số đối với các NH
Cạnh những thuận lợi thì hoạt động phát triển ngân hàng số ở Việt Nam vẫn còn gặp không ít khó khăn, thách thức:
Thứ nhất, khuôn khổ pháp lý, tạo cơ sở cho hoạt động và phát triển ngân hàng số vẫn còn thiếu Chẳng hạn, mảng thanh toán số hiện nay đang phát triển rất nhanh theo các tiến bộ công nghệ, nhưng Bên các quy định pháp lý lại chưa theo kịp, khiến các NH ngại áp dụng công nghệ, dịch vụ mới ngoài khuôn khổ cho phép
Trang 8 Thứ hai, các trường hợp gian lận liên quan tới các hoạt động thanh toán số gần đây đang diễn biến ngày càng tinh vi và phức tạp Năng lực phòng chống gian lận đối với các giao dịch ngân hàng số luôn được các NH quan tâm, song vẫn chưa thể tạo
sự yên tâm cho khách hàng
Thứ ba, cuộc chạy đua công nghệ trong ngành Ngân hàng với các dự án ngân hàng
số cũng góp phần tạo nên nhiều rủi ro trong vấn đề bảo mật nói chung và mất an toàn thông tin người dùng nói riêng Năng lực bảo mật thông tin tài chính trong môi trường số còn hạn chế ở Việt Nam
Thứ tư, nhận thức của người dùng khi chưa ý thức về các rủi ro trong giao dịch ngân hàng trực tuyến, coi nhẹ bảo mật thông tin cá nhân; sinh viên, người lao động… cho thuê thông tin, tạo điều kiện cho tội phạm tạo các tài khoản ma, gây khó khăn trong điều tra; các giao dịch, thủ đoạn gian lận ngày càng tinh vi khó phát hiện…
Thứ năm, người Việt Nam vẫn có thói quen sử dụng tiền mặt trong thanh toán Thói quen thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay mới chỉ phổ biến ở các tỉnh, thành phố trung tâm - nơi có các điều kiện hạ tầng công nghệ tốt, trong khi đó, ở các vùng sâu, vùng xa thì thanh toán không dùng tiền mặt vẫn đang nằm ở kế hoạch
c Ưu điểm của ngân hàng số đối với khách hàng:
Số hóa 100% quy trình, mọi mối quan hệ của khách hàng với ngân hàng đều được
xử lý online và tự động
Ngân hàng số là một giải pháp giúp người dùng tiết kiệm tối đa thời gian và công sức khi giao dịch, đồng thời, bảo vệ người dùng bằng các phương thức bảo mật hiện đại:
Người dùng có thể thực hiện tất cả các dịch vụ ngân hàng tại bất kỳ thời điểm nào
và ở bất kì nơi đâu, các hoạt động và thao tác mà thực hiện ở quầy giao dịch truyền thống đều được số hóa và tích hợp vào một ứng dụng, giao dịch được diễn ra mọi lúc , mọi nơi Với những khách hàng bận rộn không có thời gian tới quầy giao dịch hoặc có lượng tiền giao dịch lớn, ngân hàng số là giải pháp hết sức cần thiết
Khách hàng có thể thực hiện và xác nhận các giao dịch với độ chính xác cao, nhanh chóng Ngay sau khi giao dịch hoàn thành, website hoặc ứng dụng sẽ chuyển người dùng tới một giao diện mới chứa thông tin giao dịch Hơn nữa, những thông tin này được lưu trữ trong phần lịch sử, rất thuận lợi để khách hàng tìm lại và tra cứu
Tiết kiệm chi phí, thời gian cho khách hàng: Với ngân hàng truyền thống, bất kỳ ai muốn chuyển tiền, gửi tiết kiệm, đóng tiền bảo hiểm, đều sẽ phải chờ rất lâu tại chi nhánh cho đến khi nhân viên ngân hàng gọi tới số thứ tự của mình Bạn cũng
Trang 9cần phải mang theo nhiều loại giấy tờ để thực hiện giao dịch nhưng với ngân hàng
số, mọi giao dịch (thường chỉ cần số điện thoại, email) trở nên đơn giản, nhanh chóng hơn bao giờ hết
Tăng cường bảo mật với công nghệ bảo mật 3 lớp tiên tiến, bao gồm tên đăng nhập, mật khẩu và mã số bảo mật OTP, được gửi theo dạng tin nhắn về số điện thoại riêng của khách hàng Hệ thống ba lớp bảo mật này được sử dụng rộng rãi để đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho tài sản của khách hàng Ngoài ra, hình thức bảo mật khác là Token cũng được áp dụng cho giao dịch thanh toán trên ứng dụng ngân hàng số
d Nhược điểm của NH số với khách hàng
Ngân hàng số hiện vẫn chưa được phổ biến trên phạm vi toàn quốc nó chỉ phát triểm tại các khu dân cứ đông đúc
Để sử dụng các dịch vụ ngân hàng số , yêu cầu khách hàng phải dùng các thiết bị thông minh như mát tính , smartphone và có kết nối Internet Trong khi người trẻ
có thể dễ dàng sử dụng nhưng với người lớn tuổi sẽ gặp khá nhiều khó khăn trong việc tiếp cận sử dụng
Người dùng có thể bị rủi ro về rò rỉ thông tin , dữ liệu khách hàng , giao dịch lận , hackers , hay chi phí đầu tư cho nền tảng công nghệ áp dụng ngân hàng số
1 Giai đoạn số hoá (Digitization) – các ngân hàng cải thiện hiệu quả hoặc tối ưu hoạt động bằng cách áp dụng công nghệ vào các dữ liệu, tài nguyên hoặc quy trình riêng lẻ trong hoạt động
2 Giai đoạn Chuyển đổi kỹ thuật số (Digital Transformation) - các ngân hàng bắt đầu thực hiện số hóa toàn bộ hoạt động ngân hàng, tích hợp và kết nối các quy trình số
để tạo nên hành trình trải nghiệm khách hang mang tính cá nhân
3 Giai đoạn tái tạo số (Digital reinvention) - các ngân hàng kết hợp công nghệ và nền tảng kỹ thuật số chưa từng có trước đây để tạo ra doanh thu, kết quả thông qua các chiến lược sản phẩm cùng trải nghiệm sáng tạo
Bởi vậy, phần lớn các ngân hàng tại Việt Nam mới triển khai ở giai đoạn một và giai đoạn hai thông qua chủ động lựa chọn hợp tác với các tổ chức công nghệ tài chính (Bigtech, Fintech…) để thực hiện số hoá sản phẩm, dịch vụ và xây dựng các kênh phân phối hiện đại cho khách hàng
Trong khi đó, một số ít ngân hàng tiên phong lựa chọn đổi mới thông qua đầu tư tự phát triển các nền tảng dữ liệu công nghệ
Hiện nay, có một số công nghệ có thể giúp ích cho quá trình chuyển đổi kỹ thuật số trong lĩnh vực ngân hàng Chiến lược ngân hàng chuyển đổi số tốt cần bao gồm các
Trang 10công nghệ phù hợp có thể mang lại nhiều giá trị nhất cho cả ngân hàng và khách hàng
4 Các cấp độ chuyển đổi
Thứ nhất, đầu tư vào AI:
AI có thể tác động đối với ngành Ngân hàng trên nhiều khía cạnh, như việc các tổ
chức tài chính có thể sử dụng AI để đánh giá chất lượng tín dụng, giá cả, hợp đồng bảo hiểm và tự động tương tác với khách hàng; các quỹ đầu tư, đại lý môi giới có thể sử dụng AI để đưa lại lợi nhuận cao hơn và tối ưu hóa việc thực hiện giao dịch Các ngân hàng cũng có thể ứng dụng AI trong việc quản lý danh mục rủi ro, quản lý khách hàng, quản lý cơ sở dữ liệu ở mức độ chính xác và tốc độ xử lý nhanh hơn con người
Chatbots là ứng dụng dễ thấy nhất cho thấy sức ảnh hưởng của AI được áp dụng
trong hoạt động của ngân hàng mà không cần đến sự can thiệp của nhân viên ngân hàng Với ứng dụng này, khách hàng không cần phải đến các ngân hàng để truy vấn thông tin và tìm hiểu các dịch vụ Chatbots mang đến sự hài lòng cho khách hàng về cuộc trò chuyện hiệu quả, có hệ thống, chính xác, nâng cao trải nghiệm dịch vụ khách hàng tốt hơn
Thứ hai, Blockchain:
Công nghệ Blockchain đang thực sự mở ra một tiềm năng rất lớn trong lĩnh vực ngân hàng, nó có tác động to lớn đến quy trình xác nhận giao dịch, quản lý tiền mặt, tối ưu hóa tài sản cũng như các quy trình kinh doanh khác Công nghệ Blockchain sẽ giúp giảm thiểu thời gian từ lúc đăng ký tới lúc hoàn thành giao dịch hoặc giảm thời gian cho các giao dịch liên ngân hàng, chuyển khoản quốc tế hoặc xác nhận thông tin cá nhân Công nghệ này đã, đang và sẽ tiếp tục được áp dụng thành công ở nhiều ngân hàng và các lĩnh vực khách trong cuộc sống
Thứ ba, Internet of Things (IoT):
Với công nghệ IoT, các ngân hàng có khả năng thu thập hàng ngàn đầu dữ liệu đặc trưng về từng khách hàng thông qua các điểm tiếp xúc như máy quét thẻ, các loại đầu đọc dữ liệu, Smartphone giúp xây dựng bức tranh toàn cảnh và cập nhật tức thời về nhu cầu khách hàng Kết hợp với giải pháp AI, ngân hàng có thể chủ động tiếp cận hoặc phản hồi tức thời với những thay đổi nhu cầu của khách hàng một cách tự động với sự hỗ trợ của trợ lý ảo
Trang 11Thứ tư, điện toán đám mây:
Trong các giải pháp kỹ thuật số có thể giảm gánh nặng về nguồn lực công nghệ thông tin có sự biến đổi mạnh nhất chính là điện toán đám mây Đám mây đang chứng tỏ là một lựa chọn ưu việt để tăng cường năng lực xử lý dữ liệu và hiện đang cung cấp mức độ linh hoạt, bảo mật và khả năng mở rộng cho các ngân hàng
Trong thời kỳ nhu cầu khách hàng cao điểm, đám mây có thể cho phép các ngân hàng quản lý năng lực tính toán hiệu quả hơn Đám mây giúp kiểm soát
và truy cập tốt hơn vào các nguồn dữ liệu và thông tin trong thời gian thực Các ngân hàng sẽ có thêm thông tin về thói quen và sở thích của khách hàng,
để phục vụ đúng nhu cầu của họ vào đúng thời điểm
5 Ngân hàng số, ngân hàngđiện tử và ngân hàng trực tuyến
a Vai trò của ngân hàng số
Chứng kiến sự mở rộng và phát triển nhanh chóng của xu hướng ngân hàng số trong vài năm qua Nhưng phải đến khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào đầu năm 2020, nhu cầu
và sự cần thiết các giải pháp công nghệ số đối với ngân hàng mới được khắc họa rõ nét Bước sang năm 2021, khi hàng loạt biến thể COVID-19 lần lượt xuất hiện khiến thế giới chưa thể đẩy lùi đại dịch, xu hướng ngân hàng số đã trở thành xu hướng tất yếu Từ đó, năm 2022 trở thành một năm quan trọng trong chiến lược số hóa ngân hàng, khi khách hàng đã hình thành thói quen và tiếp tục sử dụng ngân hàng số như một công cụ để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu
b Phân biệt ngân hàng số với ngân hàng trực tuyến và ngân hàng điện tử
ngân hàng số hóa tất
cả những hoa ̣t đô ̣ng
và di ̣ch vụ có thể
thực hiê ̣n ở các chi nhánh ngân hàng bình thường
Là loại hình dịch vụ tạo điều kiện cho khách hàng kiểm tra thông tin hoặc giao dịch bằng hình thức online với tài khoản ngân hàng
Là một dịch vụ ngân hàng tạo điều kiện cho khách hàng sử dụng hầu hết mọi sản phẩm của ngân hàng hiện nay ở bất cứ đâu, vào bất cứ lúc nào thông qua kết nối Internet
Nó cũng bao hàm dịch
vụ ngân hàng điện tử
Trang 12Internet Banking, Mobile Banking,
vi rộng và toàn diện hơn ngân hàng điện
tử và ngân hàng trực tuyến
Khái niệm chỉ phản ánh một phần khía cạnh của việc áp dụng số hóa trong lĩnh vực ngân hàng, không đòi hỏi phải tích hợp số hóa đối với toàn bộ hoạt động của ngân hàng
tất cả các tính năng như một ngân hàng đích thực:
- Đăng ký online
- Thanh toán
- Chuyển khoản/Chuyển tiền 24/7
- Vay ngân hàng
- Gửi tiết kiệm
- Nộp tiền vào tài khoản
- Quản lý tài khoản, quản lý thẻ
- Tham gia các sản phẩm đầu tư, bảo hiểm
- Quản lý tài chính
cá nhân và doanh nghiệp
- Khả năng bảo mật của ngân hàng số là tuyệt đối và được giám sát chặt chẽ
Về bản chất, ngân hàng điện tử chỉ là một dịch vụ được
tạo ra để bổ sung cho các di ̣ch vu ̣ trên nền tảng ngân hàng truyền thống, tập trung vào các tính năng:
- Thanh toán bằng QR
- Bán ngoại tệ
- Mua sắm online
Trang 13hệ của khách hàng với ngân hàng đều được xử lý online
và tự động
- Giúp người dùng giao dịch nhanh chóng, thuận tiện
- Giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí, tăng doanh thu
- Mở rộng phạm vi hoạt động và khả năng cạnh tranh
- Nâng cao hiệu quả
sử dụng vốn cho ngân hàng
- Giúp người dùng
giao dịch dễ dàng, mọi lúc mọi nơi và theo dõi, kiểm soát thông tin liên quan đến tài khoản của mình mỗi ngày
- Có hạn mức giao
dịch nhất định theo ngày, tháng và từng lần giao dịch nên hạn chế với các khách hàng cần giao dịch với lượng tiền lớn
III Nhân tố tác động đến ngân hàng số
1 Các ngân hàng số tại Việt Nam hiện nay
Những ngân hàng số uy tín tại Việt Nam hiện nay
So với thị trường nước ngoài ở những nước tiên tiến số lượng ngân hàng số phát triển ở Việt Nam còn ở mức khiêm tốn Các ngân hàng chỉ mới ở giai đoạn đầu của quá trình số hóa mà thôi Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận là các ngân hàng và tổ chức tài chính cũng đã dành nhiều sự quan tâm để phát triển mảng dịch vụ này Để đáp ứng nhu cầu của khách hàng thì nhiều ngân hàng lớn đã cho ra mắt ứng dụng ngân hàng số, cùng tham khảo quan một số ngân hàng số hiện nay tại Việt Nam
#1 Ngân hàng số Timo – Bản Việt
Ngân hàng số Timo là sự kết hợp giữa Timo và ngân hàng Bản Việt, trước đây là ngân hàng VPBank Timo là ngân hàng số đầu tiên tại Việt Nam hoạt động như một ứng dụng
Trang 14trên điện thoại với nhiều ưu điểm vượt trội như miễn phí nhiều giao dịch, đăng ký nhanh chóng tiện lợi, nhiều ưu đãi hấp dẫn,…
#2 Ngân hàng số VCB ( Digibank Vietcombank )
Ngân hàng Vietcombank đã thay thế dịch vụ Internet Banking và Mobile Banking trước đây và cho ra mắt ứng dụng ngân hàng số VCB Digibank Với ứng dụng này, khách hàng của Vietcombank có thể dễ dàng theo dõi các giao dịch, số dư tài khoản ngân hàng cũng như việc gửi tiết kiệm online ngày trên VCB Digibank
#3 VPBANK NEO – Ngân hàng số toàn năng
VPBank là ngân hàng có tỷ lệ chuyển đổi số lớn nhất trên thị trường hiện nay Kể từ tháng 7/2021, VPBank cho ra mắt Nền tảng Ngân hàng số toàn năng VPBank NEO để mang đến trải nghiệm hoàn toàn mới mẻ cho khách hàng sử dụng ngân hàng số
VPBank NEO là Nền tảng Ngân hàng số toàn năng của VPBank, được tích hợp toàn bộ các tiện ích, tính năng của ngân hàng số VPBank Online trước đây, bên cạnh đó còn được kết nối với các đối tác đa dạng thuộc hệ sinh thái của VPBank
#4 Yolo – Vpbank
Ưu điểm của Yolo -Vp bank
Tính năng thanh toán đa năng: hóa đơn tiền điện, nước, học phí, khoản vay tiêu dùng,…
Cực nhiều ưu đãi cùng khuyến mãi lớn dành cho khách hàng mở thẻ ghi nợ tại Yolo
Tài khoản tiền gửi YOLO Super, tự động tiết kiệm và tối ưu hóa từng đồng
số dư cho khách hàng mỗi tháng
Lãi suất tiết kiệm so với các ngân hàng số tại Việt Nam cực tốt với 7,1%/năm
Hỗ trợ giao diện thông minh, dễ dùng cho cả người lớn tuổi với 2 phiên bản mobile và website
Liên kết với rất nhiều nhãn hàng lớn giúp bạn tiết kiệm một khoản kha khá khi tiêu dùng hàng ngày
2 Những lưu ý khi sử dụng các ngân hàng số tại Việt Nam