skkn phương pháp dạy nghe cho từng đối tượng học sinh và luyện nghe qua các trò chơi môn tiếng anh tiểu học

Làm thế nào để giáo viên nắm chắc các bước dạy nghe,áp dụng được những hình thức tổ chức dạy học nhằm đưa chất lượng môn tiếngAnh, đặc biệt là chất lượng học kĩ năng nghe của học sinh tr

cho từng đối tượng học sinh và luyện nghe qua các trò chơi.”

2 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Tác giả đồng thời là chủ đầu tư tạo ra

sáng kiến

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (Tiếng Anh)

4 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 05/9/2020

5 Mô tả bản chất của sáng kiến:

5.1 Tính mới của sáng kiến:

Tiếng Anh được xem là một ngôn ngữ quốc tế, nó được sử dụng trong tất

cả các lĩnh vực trong cuộc sống, đặc biệt trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay nhucầu biết và sử dụng được tiếng Anh càng trở nên cấp thiết Tại Việt Nam, Đảng

và Nhà nước ta cũng đã xác định được tầm quan trọng của việc học tiếng Anh vàđưa tiếng Anh trở thành một môn học bắt buộc ngay từ bậc học Tiểu học Bêncạnh đó, để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, Thủ tướng chính phủ đãphê duyệt Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giaiđoạn 2008- 2020” cùng với sự thay đổi chương trình sách giáo khoa tiếng Anh

để đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện các kĩ năng cho học sinh

Việc thay đổi chương trình, sách giáo khoa nhằm tạo cơ hội tối đa cho họcsinh có cơ hội thực hành cả 4 kĩ năng nghe, nói, đọc và viết Tuy nhiên, trongthực tế giảng dạy giáo viên gặp không ít khó khăn trong việc đổi mới phươngpháp dạy học để đáp ứng với yêu cầu và mục tiêu của chương trình trong việcrèn các kĩ năng cho học sinh, đặc biệt là kĩ năng nghe Các em học sinh đa sốchưa có kĩ năng nghe tốt, khó khăn trong việc nắm bắt thông tin bài nghe dẫnđến kĩ năng giao tiếp và sử dụng tiếng Anh không đạt hiệu quả

Trong những năm học vừa qua, đa số giáo viên tiếng Anh đã được thamgia các lớp tập huấn về phương pháp dạy học Tuy nhiên, nhiều giáo viên cònlúng túng trong việc dạy kĩ năng nghe, chưa áp dụng được những phương phápdạy học hiệu quả, chưa gây được hứng thú học cho học sinh và đặc biệt là chất

lượng dạy học chưa cao Làm thế nào để giáo viên nắm chắc các bước dạy nghe,

áp dụng được những hình thức tổ chức dạy học nhằm đưa chất lượng môn tiếngAnh, đặc biệt là chất lượng học kĩ năng nghe của học sinh trong trường đượcnâng lên là điều mà bản thân tôi luôn trăn trở Chính vì những lý do đó mà tôi đã

chọn đề tài “Phương pháp dạy nghe cho từng đối tượng học sinh và luyện nghe qua các trò chơi ” làm đề tài nghiên cứu của mình.

5.2 Nội dung sáng kiến:

5.2.1 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Đề tài đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao kĩ năng nghe tiếng Anhcho học sinh tiểu học

Thông qua việc khảo sát và quá trình thực nghiệm sư phạm đối với họcsinh lớp 3,4,5 giáo viên lựa chọn những biện pháp phù hợp, hiệu quả nhằm hìnhthành kĩ năng nghe và tạo hứng thú trong việc học nghe, giúp học sinh có thểnghe hiểu được ở mức độ đơn giản

Mục tiêu của nhà nước ta theo Đề án ngoại ngữ quốc gia 2010 là đến năm 2010 đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệp Trung cấp, Cao đẳng và Đạihọc có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc lập, tự tin trong giao tiếp, học tập,làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ, đa văn hóa, biến ngoại ngữtrở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước” Để đạt được mục tiêu lớn đó thì ngay từ bậc Tiểuhọc, học sinh phải được học tiếng Anh một cách bài bản và được đi đúng hướng Trong những năm qua, đề kiểm tra định kì môn tiếng Anh tập trung kiểm tra

kĩ năng nghe ( chiếm 40% số điểm trên tổng số điểm của bài kiểm tra) điều đócho ta thấy tầm quan trọng trong việc dạy nghe cho học sinh ở tiểu học Giáoviên dạy tiếng Anh tiểu học đòi hỏi phải có trình độ năng lực ngoại ngữ B2 (theokhung tham chiếu Châu Âu) và được đào tạo những kĩ năng sư phạm cần thiết

để đáp ứng yêu cầu của việc dạy học Tiếng Anh

Vì vậy, đòi hỏi mỗi giáo viên phải không ngừng học hỏi, trau dồi chuyênmôn nghiệp vụ cũng như trình độ để từng bước nâng cao chất lượng dạy học,đặc biệt là dạy kĩ năng nghe cho học sinh.

Tiểu học là cấp học hình thành nền tảng kiến thức, tạo tiền đề cho các cấp họctiếp theo nên việc dạy học của giáo viên ở cấp tiểu học là đặc biệt quan trọng.Việc dạy kĩ năng nghe tốt cho học sinh đóng vai trò quyết định trong việc hìnhthành khả năng giao tiếp và sử dụng tiếng Anh của học sinh, giúp học sinh yêuthích và học tốt hơn

5.2.2 Thực trạng

Trong những năm qua, việc dạy và học tiếng Anh nhận được sự quan tâmcủa sở Giáo dục và Đào tạo, phòng Giáo dục và Đào tạo cũng như ban lãnh đạonhà trường

Giáo viên tiếng Anh trẻ, nhiệt tình

Đa số giáo viên có ý thức tự học để nâng cao trình độ chuyên môn, hếtlòng vì học sinh thân yêu

Trường tiểu học An Lộc A được dạy tiếng Anh theo Đề án ngoại ngữquốc gia 2020 với phân phối chương trình dạy 4 tiết/ 1 tuần, tạo điều kiện thuậnlợi hơn cho học sinh được thực hành các kĩ năng, đặc biệt là kĩ năng nghe

Trường đã có phòng dạy tiếng Anh riêng

Đa số học sinh ngoan, yêu thích học tiếng Anh Nhưng mức độ nhận thứccủa học sinh trong trường không đồng đều, một số em tiếp thu bài còn chậm

Một số phụ huynh học sinh ít có sự hiểu biết về bộ môn tiếng Anh

Chất lượng bộ môn tiếng Anh trong những năm gần đây có sự chuyểnbiến đáng kể

Đa số học sinh đã biết cách tự học, tự tìm tòi về cách học hiệu quả, đạtđược những thành tích cao trong việc học tiếng Anh

Thông qua các kỳ thi, các em có động lực học và ngày càng thích họctiếng Anh

Kĩ năng nghe của học sinh dần đuợc cải thiện đáng kể, đa số học sinh cóhứng thú với tiết học.

Giáo viên chưa phân loại được đối tượng học sinh trong việc dạy kĩ năngnghe

Một số học sinh trong lớp mức độ tập trung không cao, không tự giáctrong việc thực hành các yêu cầu và bài tập giáo viên đề ra, vốn từ vựng và ngữpháp của học sinh còn hạn chế, chưa chủ động trong việc học

Giáo viên đã tham gia bồi dưỡng năng lực và đạt trình độ B2, đủ điều kiện

để dạy tiếng Anh theo chương trình Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020

Bên cạnh đó, bản thân giáo viên rất nhiệt tình, biết khắc phục những khókhăn để dạy học đạt kết quả tốt

Chuẩn bị đồ dùng dạy học thường xuyên và đầy đủ, luôn tìm nhữngphương pháp mới để khắc phục những điểm yếu trong quá trình dạy học

Đa số học sinh rất thích thú với các bài học trên lớp, tích cực, chủ độnglĩnh hội kiến thức, nhiều học sinh có năng khiếu học tiếng Anh

Bên cạnh những mặt mạnh nêu trên còn có những mặt yếu như giáo viêncòn ít kinh nghiệm giảng dạy, còn lúng túng trong việc lựa chọn hình thức dạyhọc phù hợp

Một số học sinh khả năng tiếp thu bài chưa cao, đặc biệt là một số họcsinh cá biệt, không tập trung, tiếp thu bài còn chậm

* Các nguyên nhân, yếu tố tác động:

Trong những năm qua, phòng Giáo dục và Đào tạo rất quan tâm tới việcdạy và học tiếng Anh Nhà trường cũng có những chỉ đạo sát sao và quan tâmđúng mức cho việc dạy và học

Giáo viên ý thức được trách nhiệm của mình trong nâng cao chất lượngdạy học, tìm tòi những biện pháp dạy học phù hợp, tạo hứng thú học tập cho họcsinh

Nhu cầu học tiếng Anh trong xã hội ngày một tăng, phụ huynh học sinhmong muốn con em mình học tốt bộ môn này.

Học sinh ngày càng yêu thích học tiếng Anh, tích cực, chủ động lĩnh hộikiến thức

Mặc dù giáo viên đã chủ động trong công tác tự học để nâng cao chuyênmôn, nghiệp vụ nhưng kinh nghiệm vẫn còn hạn chế

* Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra:

Trong những năm học vừa qua việc nâng cao chất lượng dạy và học môntiếng Anh luôn được các cấp lãnh đạo quan tâm Bên cạnh đó còn tổ chức cácsân chơi bổ ích, giúp học sinh vừa học vừa chơi, tăng hứng thú học tiếng Anh

Giáo viên được tham gia các lớp bồi dưỡng về năng lực, các lớp tập huấn

về phương pháp giảng dạy từ đó đúc rút được kinh nghiệm dạy học cho bảnthân

Học sinh ngày càng có điều kiện và cơ hội luyện tập, thực hành nghetiếng Anh nhiều hơn, có cơ hội học nghe với những phương pháp mới, thú vị vàcuốn hút hơn

Mặc dù được tham gia các khóa học về phương pháp dạy học nhưng trongquá trình dạy nghe, giáo viên thường chỉ bật băng cho học sinh nghe, yêu cầuhọc sinh phải hoàn thành yêu cầu bài nghe, không chú trọng các bước dạy nghe,không gây được hứng thú học tập nên học sinh thường không thích học nghe.Hơn nữa một số giáo viên thường tự đọc nội dung bài nghe nên học sinh khôngđược làm quen với giọng đọc chuẩn gây khó khăn khi nghe để hiểu nội dungngười khác nói

Bên cạnh đó, giáo viên dạy kĩ năng nghe chưa quan tâm được hết các đốitượng học sinh, những học sinh tiếp thu chậm còn gặp nhiều khó khăn để hoànthành các yêu cầu của bài nghe dẫn đến tâm lý học chán nản

5.2.3 Nội dung, cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

5.2.3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Các giải pháp, biện pháp trong đề tài nhằm:

- Giúp học sinh hình thành kĩ năng nghe, học nghe một cách khoa học,hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh

- Giúp tất cả các đối tượng học sinh đạt được yêu cầu tối thiểu của bàinghe, bên cạnh đó phát huy khả năng của những học sinh có năng khiếu

- Tạo môi trường học tập thân thiện, hứng thú, giúp học sinh hiểu được lợiích của việc học tiếng Anh

- Sau khi học xong chương trình tiểu học, các em học sinh có thể tự tingiao tiếp bằng tiếng Anh với những câu, những cấu trúc đơn giản, biết cách giaotiếp và thái độ giao tiếp đúng đắn, hiểu phần nào về văn hóa một số nước trênthế giới

5.2.3.2 Nội dung, cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

a Thiết kế lại một số phần nghe phù hợp với đối tượng học sinh

* Phân loại đối tượng học sinh

Việc phân loại đối tượng học sinh có vai trò quan trọng giúp giáo viênthực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học Vì vậy, việc phân loại đốitượng ngay từ đầu năm học thông qua khảo sát chất lựợng học sinh do giáo viênchủ động làm

Xây dựng đề khảo sát phải đảm bảo củng cố kiến thức của năm họctrước nhằm nắm được chất lượng của học sinh, biết được học sinh nào có năngkhiếu, học sinh nào chưa nắm vững kiến thức

Bên cạnh việc phân loại được đối tượng theo kiến thức môn học, giáoviên nên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm lớp đó để nắm được hoàn cảnh củahọc sinh từ đó có những hình thức giúp đỡ khác nhau và có những hình thức tổchức dạy phù hợp

Căn cứ vào nội dung kiến thức, mục tiêu cần đạt được của từng đối tượng

từ đó thiết kế các dạng bài nghe phù hợp với đối tượng giúp học sinh

+ Đối vơi các đối tượng học sinh khác nhau theo từng lớp , mức độ nhậnthức của các em khác nhau rất nhiều vì thế tôi phải thiết kế lại bài nghe để giảm

độ khó hoặc tăng độ khó lên

Đối với lớp học sinh tiếp thu bài chậm thì giáo viên thiết kế bài nghe sao cho mức độ khó giảm xuống để học sinh dễ dàng hơn trong việc thực hiện yêu

cầu bài Những hình thức bài nghe khó thường là Listen and complete (nghe

điền từ vào chỗ trống) hay Listen and answer the questions (nghe và trả lời câu hỏi), giáo viên có thể thiết kế lại thành các hình thức bài nghe dễ như là:

Listen and tick (nghe và chọn đáp án), Listen and circle (nghe và khoanh chọn đáp án) hay Listen and tick True/ False (nghe và chọn cột T cho câu đúng và

chọn F cho câu sai)…

Ngược lại, đối với đối tượng lớp học mà học sinh học tốt thì giáo viên sẽ thiết kế

lại bài nghe sang các hình thức khó hơn để tránh nhàm chán cho học sinh Sau

đây là một số ví dụ trong việc thiết kế bài nghe khó thành bài nghe dễ:

Ví dụ1: Trong sách giáo khoa tiếng Anh 5, với yêu cầu bài nghe như sau:

Nội dung bài nghe:

1.Mai: Do you like winter, Tony?

Tony: Yes, I like it very much

Mai: What’s winter like in your country?

Tony: It’s usually very cold And there’s a lot of wind

2 Mai: What’s your favourite season in your country, Akiko?

Akiko: I like winter

Mai: Is it cold in winter?

Akiko: Yes, it is And there’s a lot of snow

3 Hakim:What’s your favourite season, Mai?

Mai: I like summer

Hakim: What’s summer like in your country?

Mai: It’s usually hot There’s a lot of rain

Với dạng bài nghe trên, giáo viên có thể thiết kế lại như sau:

3.Listen and tick (v) True (T) or False(F): T F

1 It’s usually cold and windy in winter in Tony’s country

2 Akiko’s favourite season is summer

3 It’s usually hot and a lot of rain in summer in Mai’s

country

Ví dụ 2: Dạng bài nghe và hoàn thành câu trả lời trong sách giáo khoa lớp 5

Nội dung bài nghe:

Number

(số câu)

(Nội dung

cần điền)

1 Quan: I don’t feel very well.

Mai: What’s the matter with you ?

Quan: I have a stomach ache

Mai: Sorry to hear that You should go to the

doctor now, Quan

Quan: Ok, I will Thanks

should go

to the doctor now

2 Tony’s mother: You don’t look very well.

What’s the matter with you ?

Tony: I have a fever.

Tony’s mother: Let me see Oh, you’re very hot.

You shouldn’t go to school today

shouldn’t

go to school today

3 Mai: Let’s have ice cream

Nam: Great idea!

Phong: Sorry I can’t.

Mai: What’s the matter with you, phong?

Phong: I have a bad toothache

Mai: Oh, then you shouldn’t eat ice cream.

How about milk?

Phong: Good idea Thanks, Mai.

shouldn’t eat ice cream

4 Nam: Hi, Mrs Green What’s the matter with you?

Mrs Green: I have a backache.

Nam: Sorry to hear that Oh, you shouldn’t

carry heavy things Let me help you

Mrs Green: Thanks, Nam That’s very kind of you

shouldn’tcarry heavything

Dạng bài nghe này là dạng bài khó đối với đối tượng là học sinh yếu nêngiáo viên có thể thiết kế lại như sau thành dạng bài nghe và khoanh chọn đáp ánnhư sau:

Nhờ vậy mà học sinh hoàn thành bài nghe một cách dễ dàng và hiệu quả hơn

+ Đối với trường hợp một lớp có các đối tượng học sinh khác nhau thìgiáo viên cần thiết kế bài dạy đáp ứng được tất cả học sinh cần nắm được yêucầu cần đạt Bên cạnh đó cần có những yêu cầu nâng cao đối với học sinh họctốt hơn

Ví dụ: bài nghe Listen and tick (nghe và chọn đáp án)

Để đảm bảo mục tiêu chung cần đạt là tất cả học sinh phải nghe và chọnđược các nghề nghiệp mà các bạn muốn làm trong tương lai, giáo viên không

2 Listen and circle:

1.Quan has a stomach ache He should ………

a go to school b go to the doctor c go to the zoo

2 Tony has a fever He shouldn’t ………

a go to the doctor b stay at home c go to school

3 Mai has a toothache She shouldn’t ………

a eat ice cream b carry heavy things c.stay at home

4 Mrs Green has a backache She shouldn’t………

a go to school b carry heavy things c stay at home

thiết kế bài nghe thành hình thức khác Tuy nhiên, sau khi đã nghe xong, giáoviên cần đưa ra thêm yêu cầu đối với học sinh học tốt hơn như: Em hãy nêu lạinội dung chính của các câu hoặc em hãy nói về nghề nghiêp mà em muốn làmtrong tương lai.

* Ngoài ra, để động viên, khích lệ và phát huy tính tích cực, chủ động củahọc sinh trong tiết học giáo viên cần linh hoạt trong việc lựa chọn các hình thứckiểm tra và đánh giá học sinh giúp học sinh phát huy hết khả năng, và tạo hứngthú trong học tập

b Sử dụng trò chơi để rèn luyện kỹ năng nghe cho học sinh

Việc lựa chọn trò chơi trong các phần Pre- Listening hay Post- Listeningkhông chỉ tạo hứng thú học tập cho học sinh, các em vừa học mà vừa được chơi.Bên cạnh đó, việc sử dụng trò chơi còn giúp củng cố, ôn lại kiến thức cho họcsinh khi thực hiện bài nghe thông qua đó rèn luyện cho các em kỹ năng nghequa thầy cô và bạn bè, giúp các em tiếp nhận bài nghe một cách đa dạng, tíchcực và chủ động hơn

* Cách thức thực hiện

Tùy thuộc vào từng bài nghe cụ thể mà giáo viên thiết kế các trò chơi phùhợp Dưới đây là một số trò chơi mà giáo viên có thể sử dụng để cho học sinhluyện tập kĩ năng nghe

- Trò chơi Chinese Whisper hay Whispering (trò chơi thì thầm)

Cách chơi: Trò chơi này học sinh có thể chơi theo dãy bàn hoặc chơi theo hàng

Giáo viên nói thầm câu tiếng Anh cho những học sinh đầu bàn hoặc đầuhàng, học sinh có nhiệm vụ nói thầm câu đó cho bạn kế tiếp của mình

Học sinh cuối cùng của các dãy bàn hoặc học sinh đứng cuối các hàng cónhiệm vụ phải nói lại câu tiếng Anh đó Đội nào nói chính xác và nhanh sẽ làđội thắng cuộc