Bài giảng Thuế thu nhập cá nhân - Nguyễn Thanh Tuấn

Bài giảng Thuế thu nhập cá nhân - Nguyễn Thanh Tuấn cung cấp cho học viên những kiến thức trọng tâm về thuế thu nhập cá nhân, quy định về thuế thu nhập cá nhân, thu nhập chịu thuế, thu nhập được miễn thuế, cách tính thuế thu nhập cá nhân, quản lý thuế thu nhập cá nhân,... Mời các bạn cùng tham khảo!

TACA – ĐẠI LÝ THUẾ 2021 THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

4.2022

Giảng viên: Nguyễn Thanh Tuấn, CPA, CTA

Tel: 0977 354 987 E: nguyen.thanh.tuan@dfkvietnam.vn

Trưởng Bộ phận Kiểm toán và Tư vấn thuế

Thành viên BGĐ Công ty TNHH Kiểm toán DFK Việt Nam

ĐÁNH GIÁ CỦA ANH/CHỊ VỀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ DƯỚI ĐÂY?

⚫ Việc đánh thuế đối với tài xế công nghệ hay giúp việc công nghệ

(Grab/Jupviec?)

⚫ Các công ty lớn trên sàn họ né thuế cho lãnh đạo thế nào?

⚫ Nếu bạn trở thành Nguyễn Hà Đông, có thu nhập 1 triệu USD/tháng Bạn phải nộp bao nhiêu tiền thuế? Có công bằng với người lao động khác

không?

⚫ Bà TÂN V-LOG nộp thuế như thế nào?

⚫ NS Hoài Linh nộp thuế như thế nào?

⚫ Tại sao nhiều Start-up công nghệ hay mở tại Singapore?

TRỌNG TÂM VỀ

THUẾ TNCN

Lý thuyết về thuế TNCN

⚫ 1 Lý thuyết chung về thuế TNCN

⚫ 2 Quy định về NNT, về đối tượng chịu thuế

⚫ 3 Quy định về TNCT, TN miễn thuế

⚫ 4 Quy định về tính thuế đối với cá nhân cư trú

⚫ 5 Quy định về tính thuế đối với cá nhân không cư trú

⚫ 6 Quy định về khấu trừ thuế, khai quyết toán thuế

Lý thuyết về thuế TNCN

⚫ 7 Trình bày đối tượng nộp thuế TNCN theo qui định tại Luật thuế TNCN? Thế nào là cá nhân cư trú? Thế nào là

cá nhân không cư trú?

⚫ 8 Cách xác định thuế TNCN đối với thu nhập chịu thuế

từ kinh doanh của cá nhân cư trú (hoặc cá nhân không

cư trú)?

⚫ 9 Cách xác định thuế TNCN đối với thu nhập chịu thuế

từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú (hoặc cá nhân không cư trú)?

Lý thuyết về thuế TNCN

⚫ 10 Đúng hay sai?: "Mọi khoản TN cá nhân nhận được

từ tiền lương, tiền công đều thuộc diện chịu thuế TNCN"

⚫ 11 Trình bày quy định về các khoản giảm trừ khi tính thuế TNCN đối với tiền lương, tiền công theo quy định tại Luật thuế TNCN hiện hành?

⚫ 12 Trình bày quy định về giảm trừ gia cảnh theo quy định tại Luật thuế TNCN hiện hành?

Lý thuyết về thuế TNCN

⚫ 13 Sự khác biệt trong tính thuế TNCN đối với TN từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú so với cá nhân không cư trú

⚫ 14 Ông Nam là cá nhân cư trú, có thu nhập từ tiền lương, tiền công, có hai người con, con lớn 20 tuổi và con nhỏ 10 tuổi Ngoài ra, ông Nam còn có một đứa con nuôi 5 tuổi Vợ ông Nam đang trong độ tuổi lao động, ở nhà làm nội trợ, không có thu nhập Hãy cho biết, với điều kiện nào thì ông Nam được giảm trừ người phụ thuộc khi tính thuế thu nhập cá nhân Nếu đáp ứng đủ điều kiện thì số tiền giảm trừ gia cảnh một năm là bao nhiêu?

Lý thuyết về thuế TNCN

⚫ 15 Chị Lan, đăng ký hộ khẩu thường trú tại thành phố

Hà Nội, làm việc trong cơ quan nhà nước, có con trai đang học đại học Trong năm tính thuế con trai tham gia cuộc chơi trên truyền hình và nhận được một giải thưởng với trị giá 50 triệu đồng Hỏi trong năm tính thuế con trai có được coi là người phụ thuộc khi tính thuế TNCN phải nộp của chị Lan hay không?

⚫ 16 Khoản chi nào chi trả cho cá nhân được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN nhưng không phải tính vào TNCT của cá nhân?

Lý thuyết về thuế TNCN

⚫ 17 Khoản chi nào chi trả cho cá nhân không được tính vào chi phí được trừ nhưng phải tính vào TNCT của cá nhân?

⚫ 18 Một cá nhân kinh doanh hàng hóa Hỏi việc tính thuế GTGT phải nộp và thuế TNCN được thực hiện như thế nào?

Bài tập

1 Tính thuế TNCN

▪ Tính thuế TNCN đối với cá nhân cư trú

▪ Tính thuế TNCN đối với cá nhân không cư trú

2 Lập hồ sơ khai thuế TNCN

▪ Đối với cơ quan chi trả thu nhập

▪ Đối với cá nhân tự khai

QUY ĐỊNH VỀ THUẾ TNCN

Nội dung

1 Khái niệm, đặc điểm, chức năng,vai trò

2 Nội dung cơ bản của thuế TNCN hiện hành

Đăng ký, Kê khai, nộp, quyết toán thuế TNCN

3

KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, CHỨC NĂNG, VAI TRÒ

1 Khái niệm thuế

2 Đặc điểm của thuế

3 Chức năng, vai trò của thuế

Thuế TNCN là gì?

“Thuế TNCN là sắc thuế thuộc loại thuế thu

nhập đánh vào THU NHẬP của cá nhân

trong một KHOẢNG THỜI GIAN nhất định”

Đặc điểm của thuế TNCN

1 Thuế trực thu

2 Nhạy cảm cao

3 Thường mang tính luỹ tiến

4 Không chịu tác động bởi giá cả hàng hoá, dịch vụ

Chức năng, vai trò của thuế TNCN

1 Là nguồn thu quan trọng của NSNN

2 Công cụ góp phần thực hiện công bằng xã hội

3 Công cụ kinh tế vĩ mô được Nhà nước sử dụng để

quản lý nền kinh tế, điều tiết thu nhập, hoạt động kinh doanh

THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

Văn bản pháp luật hiện hành

⚫ Luật:Văn bản hợp nhất số 15/VBHN –VPQH ngày

11/12/2014

⚫ Nghị định: Văn bản hợp nhất Số: 14/VBHN-BTC ngày 26/5/2015

⚫ Thông tư: Văn bản hợp nhất 68/VBHN-BTC ngày 19/12/2019

⚫ Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 ngày 2/6/2020 về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế TNCN

Nội dung chính

 Phạm vi áp dụng

 Điều kiện là cá nhân cư trú

 Thu nhập chịu thuế

 Thu nhập được miễn thuế

 Cách tính thuế

 Quản lý thuế

▪ CÁ NHÂN CƯ TRÚ

▪ Một số tình huống cụ thể

Người nộp thuế

▪ CÁ NHÂN CƯ TRÚ: THU NHẬP TOÀN CẦU (phát

sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, không phân

biệt nơi trả và nhận thu nhập).

▪ CÁ NHÂN KHÔNG CƯ TRÚ: nhận thu nhập phát sinh

tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng

Điều kiện là CÁ NHÂN CƯ TRÚ

▪ Có đăng ký nơi ở thường trú hoặc thẻ tạm trú; hoặc

▪ Có thuê nhà ở tại Việt Nam theo hợp đồng có thời hạn từ 183 ngày trởlên

⚫ Cá nhân không cư trú:

• Là những cá nhân không đáp ứng điều kiện của cá nhân cư trú

Lưu ý: Đối với người nước ngoài đủ điều kiện cư trú ở hai quốc gia, tham khảo

Hiệp định tránh đánh thuế hai lần

Tình huống 1

Ông Park Han Seo, quốc tịch Hàn Quốc sang Việt Nam từ 1 tháng 6 năm 2020:

⚫ Từ 1/6/2020 đến 31/12/2020: có mặt tại Việt Nam: 100 ngày

⚫ Từ 1/1/2021 đến 31/5/2021: có mặt tại Việt Nam: 90 ngày

⚫ Từ 1/6/2021 đến 31/12/2021: có mặt tại Việt Nam: 105 ngày

Xác định tình trạng cư trú của ông Park trong năm 2020 và 2021?

Tình huống 2

Ông Ronaldo, quốc tịch BĐN sang Việt Nam từ 1 tháng 6 năm 2020:

⚫ Từ 1/6/2020 đến 31/12/2020: có mặt tại Việt Nam: 100 ngày

⚫ Từ 1/1/2021 đến 31/5/2021: có mặt tại Việt Nam: 90 ngày

⚫ Từ 1/6/2021 đến 31/12/2021: có mặt tại Việt Nam: 30 ngày.

Xác định tình trạng cư trú của ông Ronaldo trong năm 2020 và 2021?

Tình huống 3

Ông Michael, đến Việt Nam từ 1 tháng 3 năm 2020, đến 31 tháng 12 năm

2020, ông có mặt tại Việt Nam: 190 ngày

⚫ Phương án 1: thuế TNCN tính từ tháng 3 đến tháng 12

⚫ Phương án 2: thuế TNCN tính từ tháng 1 đến tháng 12

Nghĩa vụ thuế của ông trong năm 2020 được tính theo phương án nào

là đúng?

1 Thu nhập từ kinh doanh

2 Thu nhập từ tiền lương, tiền công

3 Thu nhập từ đầu tư vốn

4 Thu nhập từ chuyển nhượng vốn

5 Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản

6 Thu nhập từ trúng thưởng

7 Thu nhập từ tiền bản quyền

8 Thu nhập từ nhượng quyền thương mại

THU NHẬP TỪ TIỀN LƯƠNG TIỀN CÔNG

Thu nhập từ tiền lương, tiền công:

Thu nhập chịu thuế

1. Tiền lương, tiền công

2. Các khoản trợ cấp (trừ những khoản trợ cấp được trừ không bị

tính thuế)

3. Tiền thù lao dưới các hình thức: Tiền hoa hồng môi giới, tiền tham

gia đề tài, dự án, tiền nhuận bút, tiền tham gia các hoạt động giảng dạy; tiền tham gia biểu diễn văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao; tiền dịch vụ quảng cáo; tiền dịch vụ khác, thù lao khác

4. Thù lao từ hiệp hội, hội đồng quản trị và các tổ chức khác

5. Thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức (trừ

một số khoản tiền thưởng không tính vào TNCT)

6. Các lợi ích khác bằng tiền hoặc hiện vật

Thu nhập từ tiền lương, tiền công:

Lợi ích bằng hiện vật

cá nhân (hoặc một nhóm)

cá nhân (hoặc một nhóm)

⚫ Phụ cấp cố định văn phòng phẩm, công tác phí, điện thoại, đồng

phục: Phần vượt mức quy định đối với đơn vị nhà nước HOẶC theo

chính sách của tổ chức (theo quy định của Luật thuế TNDN nếu là DN)

Thu nhập từ tiền lương, tiền công: Các khoản thưởng không chịu thuế

⚫ Tham khảo chi tiết văn bản hợp nhất 68

Thu nhập từ tiền lương, tiền công:

Thu nhập không chịu thuế

⚫ Trợ cấp vùng, trợ cấp độc hại

⚫ Trợ cấp thôi việc, trợ cấp thất nghiệp

⚫ Các khoản phụ cấp do Quỹ BHXH chi trả

⚫ Trợ cấp y tế (một phần hoặc toàn bộ) để điều trị bệnh hiểm nghèo cho nhân viên hoặc người thân của họ

⚫ Tiền lương hoặc tiền công cho ca đêm và làm việc thêm giờ

⚫ Lương hưu do Quỹ BHXH chi trả

⚫ Trợ cấp bệnh hiểm nghèo cho người lao động và gia đình

⚫ Trợ cấp chuyển vùng một lần

⚫ Vé máy bay về nước (mỗi năm một lần)

⚫ Học phí cho con (từ mầm non đến cấp học phổ thông)

Tình huống 1

Ông Mạnh là người Việt Nam có đăng ký hộ khẩu thường trú ở Vũng Tàu,làm việc cho một công ty liên doanh khai thác dầu khí có thu nhập trong năm tính thuế như sau:

⚫ Tiền lương ổn định hàng tháng: 28.000.000 đồng

⚫ Lương tháng 13: 8.000.000 đồng

⚫ Tổng số tiền lương làm thêm giờ nhận được trong năm: 60.000.000 đồng (mức tiền lương làm thêm giờ được chia trả là 150% mức tiền lương làm trong giờ)

⚫ Tiền thưởng nhân dịp các ngày lễ, tết: 8.000.000 đồng

⚫ Tiền phụ cấp nguy hiểm cả năm do làm việc trên giàn khoan biển:

15.000.000 đồng

⚫ Tiền nhà do công ty chi trả hộ 60 triệu đồng

Yêu cầu: Tính TNCT của năm?

Tình huống 2

⚫ Ông Steve, người Anh: được Apple Vietnam trả 10.000 USD tiền trợ cấp để chuyển từ Anh sang Việt Nam nhận công tác mới, thời gian 3 tháng;

⚫ Ông Hùng, người VN: được Samsung Hàn Quốc trả 15.000 USD tiền trợ cấp

để chuyển từ Vietnam sang Hàn Quốc, làm 2 năm;

⚫ Ông Quân: định cư ở Mỹ, được Vingroup trả 100.000 USD để trở về Việt Nam làm việc;

⚫ Chị Hà được công ty bố trí ăn ở tại nhà của Công ty xây dựng ở Hà Giang;

⚫ Chị Xuân làm trong Khu CN được bố trí chỗ ở trong ký túc xá của Công ty;

⚫ Anh Hoàng được công ty bố trí ăn ở tại ký túc xá của công ty ở Hà Nội

Khoản thu nhập nào nêu trên tính vào thu nhập chịu thuế?

Tình huống 3

Ông Tokyo được công ty trả/trả thay một số khoản thu nhập sau:

1 Phí hội viên chơi golf: 5 triệu, có ghi tên cá nhân ông Tokyo;

2 Được sử dụng thẻ chơi golf mang tên công ty, trước đây mua 10.000 USD;

3 Được công ty thuê và trả hộ phí tư vấn kê khai thuế TNCN của cá nhân: 10 triệu;

4 Được công ty trả phí làm giấy phép lao động: 5 triệu;

5 Được công ty trả phí làm Thẻ cư trú: 5 triệu;

6 Được công ty trả phí xét nghiệm Covid: 2 triệu

7 Công ty mua bảo hiểm nhân thọ: 15 triệu/năm

8 Công ty mua bảo hiểm y tế: 10 triệu

9 Công ty trả tiền taxi đưa hàng ngày từ nhà đến cơ quan: 5 triệu/tháng

10 Công ty mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện: 15 triệu/năm

11 Công ty khoán tiền điện thoại: 5 triệu/tháng

12 Công ty mua căn hộ chung cư để cho cá nhân ở: 3 tỷ

13 Tiền ăn giữa ca do Công ty nấu ăn, tiêu chuẩn: 50.000/suất/ngày

14 Thưởng nhận kèm bằng khen của Bộ Tài chính: 5 triệu

15 Tiền mua vé máy bay về nước thăm nhà 2 lượt: 40 triệu

16 Học phí, phí nhập học và tiền ăn tại trường cho con người NN học cấp 2 tại VN: 300 triệu

17 Tiền công ty mừng đám cưới con: 5 triệu

Khoản thu nhập nào nêu trên tính vào thu nhập chịu thuế?

THU NHẬP KHÁC

Thu nhập từ kinh doanh

 Phạm vi áp dụng

• Thu nhập từ hoạt động SXKD hàng hoá, dịch vụ;

• Thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật;

• Thu nhập sản xuất kinh doanh khác không đủ điều kiện miễn thuế miễn thuế

Lưu ý: TN từ kinh doanh quy định tại khoản này không bao gồm TN của

cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống.

Thu nhập khác

⚫ Thu nhập từ đầu tư vốn

• Lãi tiền gửi, lãi cho vay

tiền gửi)

• Lãi trái phiếu, tín phiếu và các giấy tờ có giá khác

bằng danh tiếng )

⚫ Không tính vào thu nhập từ đầu vốn

• Lãi tiền gửi ngân hàng/Lãi trái phiếu chính phủ

thành viên do cá nhân làm chủ

Thu nhập khác

⚫ Thu nhập từ chuyển nhượng vốn

phiếu, quyền mua cổ phiếu; chuyển nhượng cổ phần của các cá nhân trong công ty cổ phần,…

THU NHẬP MIỄN THUẾ

➢ Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa:

• vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu;

bố vợ, mẹ vợ với con rể; ông bà nội với cháu nội; ông

bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau.

Thu nhập miễn thuế

➢ Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản

giữa:

• vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội, ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau

Thu nhập miễn thuế

➢ Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất

ở và tài sản gắn liền với đất ở của:

• cá nhân chuyển nhượng chỉ có duy nhất một nhà ở, quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam và có Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở tính

đến thời điểm chuyển nhượng tối thiểu là 183 ngày

➢ Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được

Nhà nước giao đất không phải trả tiền hoặc được giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Thu nhập miễn thuế

➢ Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp để hợp lý hoá sản xuất nông nghiệp nhưng không làm thay đổi mục đích sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, được Nhà nước giao để sản xuất

➢ Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp tham gia

vào sản xuất nông lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng, đánh bắt thuỷ sản chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường chưa chế biến thành sản phẩm khác

➢ Lãi tiền gửi tại TCTD, chi nhánh ngân hàng nước

ngoài, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ; Lãi TPCP

Thu nhập miễn thuế

➢ Thu nhập từ Kiều hối: được miễn thuế là khoản tiền cá nhân nhận được từ nước ngoài do thân nhân là người Việt Nam định cư ở nước ngoài , người Việt Nam đi lao động, công tác, học tập tại nước ngoài gửi tiền về cho thân nhân

ở trong nước

➢ Thu nhập từ phần tiền lương, tiền công làm việc ban đêm,

làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công làm việc ban ngày , làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Lao động

➢ Tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội trả theo quy

định của Luật Bảo hiểm xã hội; tiền lương hưu nhận được hàng tháng từ Quỹ hưu trí tự nguyện.

Thu nhập miễn thuế

➢ Thu nhập từ học bổng:

• Học bổng nhận được từ ngân sách Nhà nước

• Học bổng nhận được từ tổ chức trong nước và ngoài nước

➢ Thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi

nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe; tiền bồi thường tai nạn lao động; tiền bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật

về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; các khoản bồi thường Nhà nước và các khoản bồi thường khác theo quy

định của pháp luật

➢ Thu nhập nhận được từ các quỹ từ thiện được cơ quan

Nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận, hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, khuyến học không nhằm mục đích thu lợi nhuận

Thu nhập miễn thuế

➢ Thu nhập nhận được từ các nguồn viện trợ của nước

ngoài vì mục đích từ thiện, nhân đạo dưới hình thức Chính phủ và phi Chính phủ được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt

➢ Thu nhập từ tiền lương, tiền công của thuyền viên là

người Việt Nam nhận được do làm việc cho các hãng tàu

nước ngoài hoặc các hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế

➢ Thu nhập của cá nhân là chủ tàu, cá nhân có quyền sử

dụng tàu và cá nhân làm việc trên tàu có được từ hoạt

động cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp phục vụ hoạt

động khai thác thủy sản xa bờ

Ví dụ

Ông A có mức lương trả theo ngày làm việc bình thường theo quy định của

Bộ luật Lao động là 40.000 đồng/giờ

⚫ Trường hợp cá nhân làm thêm giờ vào ngày thường, cá nhân được trả 60.000 đồng/giờ thì thu nhập được miễn thuế là:

• 60.000 đồng/giờ - 40.000 đồng/giờ = 20.000 đồng/giờ

⚫ Trường hợp cá nhân làm thêm giờ vào ngày nghỉ hoặc ngày lễ, cá nhân được trả 80.000 đồng/giờ thì thu nhập được miễn thuế là:

• 80.000 đồng/giờ - 40.000 đồng/giờ = 40.000 đồng/giờ