Ảnh hưởng và sự tồn lưu đioxin trong môi trường đất vùng mã đà - tỉnh bình phước
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA MÔI TRƯỜNG
Đánh giá sự tồn lưu của DIOXN trong chiến tranh
trong môi trường đất vùng Mã Đà –Bình Phước Đề tài:
GVHD Lê Thị Ngọc Trân NTH Môi Trường Biển I
Trang 2Danh sách nhóm: 1.Bành Quốc Thạch 0517099
2.Trần Thị Mỹ Tiên 0717110
3.Võ Quốc Duy Khanh 0717040
4 Nguyễn Thị Đinh Thìn 0717096
5.Vũ Quốc Viễn 0717135
6.Trần Thị Diễm Loan 0717055
7.Nguyễn Thị Lý 0717058
8.Trần Thị Mai Chi 0617007
Trang 4I.TÌM HIỂU DIOXIN (2,3,7,8 TCDD)
Trang 5NỘI DUNG
Trang 6ĐỊNH NGHĨA
DIOXINS :
US EPA (06/2001) : là một tập hợp của 17 hợp chất hữu cơ gây
nhiều tác động sinh hóa lên động vật gồm 7 hợp chất đồng phân của
phân của TetraChloroDibenzo-p-DioxinTetraChloroDibenzo-p-Dioxin (TCDD) và 10 hợp
chất đồng phân của furans
Châu Âu : Gồm tất cả 210 hợp chất trong nhóm dibenzodioxin,
dibenzofurans, và polychlorinate biphenyls (PCBs)
kết nối ở các vị trí 2,3,7,8 và có tên là tetrachlorodibenzo-p-Dioxin
2,3,7,8-Cl Cl
Cl Cl
O 1
46
9
O
Trang 7NGUỒN GỐC PHÁT SINH
Dioxin là một tạp chất xuất hiện mặc nhiên trong nhiều qui
trình sản xuất công nghiệp có liên quan đến chất Chlor (Cl):
Sản xuất các thuốc trừ sâu, các chất diệt cỏ, phát quang, chủ
yếu là chất
yếu là chất 2,4,5-T 2,4,5-T (2,4,5-Tetrachloro phenoxy acetic acid)
Sản xuất bột giấy và tẩy trắng giấy bằng Chlor.
Sản xuất chất dẻo P.V.C.
Các quá trình đốt cháy : đốt rác thải, bùn thải,…
Ở Việt Nam, một nguồn gốc đáng lưu ý là từ chiến dịch
Ranch Hand (1961 - 1971) Quân đội Mỹ đã rải hơn 44 triệu lít chất da cam có chứa khoảng 170 kg Dioxin xuống khoảng
30.000 km2 đất thuộc các địa phương ở nam vĩ tuyến 17
Trang 8 Nhiệt nóng chảy là 2950C Ở C Ở 7500C bị phân huỷ nhanh, 1.2000C bị
phân huỷ hoàn toàn
Không tan trong nước (độ hoà tan ước tính là 1,26 x 10-5 ppm) và
tan hạn chế trong một vài dung môi hữu cơ,
Bị phá huỷ bởi ánh sáng mặt trời, tia cực tím,
Không bị phân huỷ bởi các VSV thông thường,
Dioxin bền vững trong điều kiện thường với một thời gian bán
huỷ tạm được thống nhất hiện nay là 15 đến 20 năm,
Dioxin là chất độc nhất mà hiện nay người ta biết
Trang 9Động vật LD50 Thời gian chết
Chuột thường 22 dưới 100 µg/kg 9 đến 43 ngày
ĐỘC TÍNH
Làm cây rụng lá, khô héo và chết
100 µg/kg (ppm) gây tử vong ở người
Tác động lên nhiều cơ quan nội tạng : làm teo tuyến ức, tác động
lên hệ lympho, làm suy giảm miễn dịch, gây thương tổn nặng nề các tế bào gan,…
Có khả năng gây ung thư ở liều lượng thấp chỉ cỡ ng/kg (ppb)
Trang 10DIỄN THẾ CỦA DIOXIN TRONG MÔI TRƯỜNG
Rửa trôi
VSV phân hủy
Quang phân
Trang 11ẢNH HƯỞNG CỦA DIOXIN
Đối với thực vật: Dioxin làm cây rụng hết lá, bị chết khô,
hoặc chết từng phần Tán rừng bị phá vỡ làm thay đổi sự cân bằng sinh thái
Trang 12ẢNH HƯỞNG CỦA DIOXIN
Đối với động vật: dioxin gây sụt cân, teo tuyến ức, ức chế
miễn dịch, sinh ung thư, và gây quái thai
Đối với người:
Gây kích thích da, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, có thể gây
ngộ độc cấp tính và tử vong
Viktor YushchenkoTổng thống Ukraina
Trang 13ẢNH HƯỞNG CỦA DIOXIN
Dioxin tác động lên toàn bộ tế bào trong cơ thể của thế hệ F,
chủ yếu các cơ quan có nguồn gốc từ lớp ngoại bì trong quá trình phát triển của phôi như thần kinh, các giác quan; lên
hệ thống miễn dịch, gan, các tế bào mầm, gây ung thư da, gan vv
Các thương tổn do Dioxin gây nên ở thế hệ F1 có thể xuất
hiện rất sớm trong thời kỳ bào thai, tạo nên các trạng thái bệnh lí, các dị tật bẩm sinh , và có thể xuất hiện rất chậm
ở thế hệ F1 nhiều năm sau khi sinh
Dioxin có trong sữa mẹ nên việc nuôi con bằng sữa sẽ ảnh
hưởng đến con cái
Trang 14ẢNH HƯỞNG CỦA DIOXIN
Dioxin có tính gây đột biến
Các thương tổn do Dioxin gây nên không thuyên giảm, có
thể được coi như vĩnh viễn
Tuy nhiên, cho đến nay người ta vẫn chưa tìm thấy những Tuy nhiên, cho đến nay người ta vẫn chưa tìm thấy những
dấu hiệu mang tính đặc trưng để phân biệt tác hại của dioxin với tác hại của một số yếu tố độc hại có thể có trong môi
trường
Trang 15CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Giải pháp xử lý:
Cô lập đất bị nhiễm dioxin bằng vật liệu cách ly HDPE
Sử dụng các dung môi hòa tan được dioxin (như
tetradecane và 1-butanol) để dioxin nhanh chóng di chuyển lên lớp đất mặt
Dùng than hoạt tính hấp thụ dioxin trong nước
Phân hủy dioxin bằng nhiệt : đốt trong lò chuyên dụng
với nhiệt độ 1.5000C trong ít nhất 30 phút
Phân hủy bằng ánh sáng mặt trời
Phân hủy bằng VSV: Nấm trắng PhanerochaetePhân hủy bằng VSV: Nấm trắng Phanerochaete
chryosporium khi nuôi cấy trong môi trường thiếu cacbonhydrat sẽ tiết ra men Ligninaza có khả năng phân huỷ được dioxin làm nguồn cung cấp cácbon cho cơ thể
Trang 16CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Xây dựng chương trình nghiên cứu lâu dài:
chất cho từng cá nhân trong những vùng từng bị ảnh hưởng dioxin;
bệnh như ung thư, dị tật bẩm sinh, tiểu đường, và tỉ lệ giới tính;
Xây dựng tiêu chuẩn :
tích PCDDs và PCDFs bằng sắc ký khí khối phổ độ phân giải cao (Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ, 1998)
là 1.000 ppt (part per trillion)
Trang 17CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Xây dựng định mức chấp nhận hấp thụ hằng ngày
Định mức chấp nhận hấp thụ hàng ngày (tolerable daily
intake – TDI) của dioxins được ước tính bằng pg (10 -12 g) như sau:
Hà Lan : 4 pg/ngày/Kg (cân lượng cơ thể);
Trang 18CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Ví dụ:
Định mức 1 pg/ngày/Kg
Một người cân nặng 50 Kg có thể hấp thụ 50 pg/ngày
Trong một năm sẽ hấp thụ: 18.250 pg hay 18,25 ng
Trong 20 năm 365 ng/20 năm
Nếu ước tính thời gian bán hủy của dioxins là 10 năm, thì
tổng lượng dioxins trong cơ thể mỗi người là 182,5 ng, tức
tức 3,65 ng/kg hay pg/g3,65 ng/kg hay pg/g
So sánh với lượng dioxin trong máu (31 pg/g)So sánh với lượng dioxin trong máu (31 pg/g) hay trong
sữa mẹ
sữa mẹ (18 pg/g)(18 pg/g) cuả cư dân sống ở vùng A Lưới, A So
cho thấy người dân bị nhiễm độc quá cao!
Trang 19CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Giải pháp ngăn ngừa:
Tìm ra các phương thức sản xuất công nghiệp không tạo
ra tạp chất Dioxin kèm theo sản phẩm hay chỉ tạo ra với một hàm lượng rất nhỏ không đáng kể và không gây nguy hại
Không sử dụng các sản phẩm có chứa dioxin Theo US
EPA 95% lượng dioxins xân nhập vào cơ thể con người qua thức ăn Các loại thức ăn bị có khả năng nhiễm độc dioxins từ cao xuống thấp là: cá nước ngọt, cá nước mặn, heo, bò, gà, vịt, và thực phẩm chế biến từ sữa
Thu gom rác cần tách nhựa, nylon và phân huỷ trên 9000C
Hợp tác đa quốc gia : giúp đỡ kinh phí, hợp tác nghiên
cứu
Trang 20II KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Trang 21Sơ lược về khu Mã Đà
hình vùng Mã Đà
rải nhiều lần
Địa bàn nghiên cứu
Trang 222.Phương pháp nghiên cứu
- Chọn khu vực khảo sát
Trang 23a.Vị trí lấy mẫu
Trang 24b Phương pháp phân tích
Trang 253 Nội dung nghiên cứu
1.Đánh giá sự tồn lưu của TCDD trong các lớp đất (của phẫu diện đất )của các loại đất trong vùng Mã Đà
2.Đánh giá sự phân hủy và phân tán của TCDD do các quá trình phong hóa đất ,xói mòn đất ,ảnh hưởng của các yếu tố khí hậu và của các hoạt động nhân sinh
3.Đánh giá tác động của mức độ tồn lưu của TCDD đến
hệ sinh thái trong khu vực Mã Đà và vùng phụ cận
Trang 26Kết quả
.Tuy nhiên,hàm lượng dioxins trong các mẫu không cao.
thấp nhất và nhỏ hơn 0,2ppt,chỉ số TEQ =0,179ppt
Trang 27Nhận định
hàm lượng dioxin trong môi trường (đất )ở khu vực Mã
Đà vẫn chưa vượt quá “ngưỡng” quy định và môi trường
ở vẫn thích hợp cho việc sinh sống của cư dân trong vùng.
Trang 28 Định hình khu vực Mã Đã thuân lợi cho chất độc Da
cam/dioxin phân tán trong môi trường đất nhờ các quá trình xói mòn, rửa trôi…
Các hoạt động nông nghiệp cày, bữa đất để trồng cây có thể đã giúp môi trường đất phân hủy bớt lượng dioxin
( Dioxin dễ bị quang phân khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời
Có thể những vùng lấy mẫu nghiên cứu chưa “đặc trưng” và chưa phản ánh đúng tình trạng thực của môi trường
Khả năng phân hủy dioxin nhờ vi sinh vật tồn tại trong đất và thảm thực vật ở khu vực Mã Đà tốt hơn so với vùng A lưới
Trang 29 So với vùng Mã Đà và A lưới, dư lượng chất độc
Da cam/ Dioxin trong đất vùng quanh Hồ Trị An có nồng độ thấp hơn rất nhiều Nguyên nhân có thể là:
-Đây không phải là vùng bị rải trực tiếp chất độc
da cam/dioxin trong chiến tranh, mà chỉ là vùng bị ảnh hưởng do quá trình mang đến về sau bởi sự rửa trôi, xói mòn đất từ các diện tích bị rải trực tiếp phía thượng lưu của lưu vực Hồ Trị An.
Trang 30Kết luận
đã giảm bớt ,hàm lượng dioxin trong đất vẫn còn
trong ngưỡng cho phép nên con người vẫn sinh sống
mà không bị ảnh hưởng Nhưng chính vì những độc tính hết sức nguy hại của nó mà việc nghiên cứu về dioxin cần phải được thực hiện một cách toàn diện nhằm tìm ra giải pháp để kiểm soát được loại độc
chất này trong đất