Giới thiệu mạng Nghiên cứu đào tạo Việt Nam (VinaREN) Nguyễn Tuấn Hải Phó GĐ Trung tâm sở liệu quốc gia

Nguyễn Tuấn HảiPhó GĐ Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học và công nghệ Gi i thi u m ng Nghiên c u và đào t o Vi t ới thiệu mạng Nghiên cứu và đào tạo Việt ệu mạng Nghiên cứu và

Nguyễn Tuấn Hải

Phó GĐ Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học và công nghệ

Gi i thi u m ng Nghiên c u và đào t o Vi t ới thiệu mạng Nghiên cứu và đào tạo Việt ệu mạng Nghiên cứu và đào tạo Việt ạng Nghiên cứu và đào tạo Việt ứu và đào tạo Việt ạng Nghiên cứu và đào tạo Việt ệu mạng Nghiên cứu và đào tạo Việt Nam (VinaREN)

1 Quá trình hình thành Mạng Nghiên cứu và

đào tạo Việt Nam (VinaREN)

1 Quá trình hình thành Mạng Nghiên cứu và đào tạo

Việt Nam (VinaREN)

• VinaREN là mạng nghiên cứu và đào tạo Quốc gia của Việt Nam gọi tắt

là VinaREN Đây là mạng có hạ tầng công nghệ thông tin tiên tiến được thiết lập nhằm thúc đẩy hợp tác quốc gia và quốc tế cho cộng đồng nghiên cứu và đào tạo ở Việt Nam

• Năm 2004, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Khoan đã đồng ý cho phép Việt Nam tham gia mạng thông tin Á-ÂU giai đoạn 2 (TEIN2), và giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ làm cơ quan đầu mối, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tham gia dự án TEIN2.

• Năm 2006, Bộ Khoa học và Công nghệ đã giao nhiệm vụ xây dựng dự

án TEIN2 VN (VinaREN) cho Trung tâm Thông tin khoa học và công

nghệ quốc gia nay là Cục Thông tin KH&CN quốc gia.

• Tại hội nghị APAN lần thứ 23 được tổ chức tại Philippin (năm 2007), Việt Nam tham dự và đã chính thức là thành viên của Mạng tiên tiến châu Á – Thái Bình Dương (APAN).

• Năm 2008, VinaREN đã chính thức được khai trương ở quy mô toàn

2 Cấu trúc vật lý Mạng VinaREN

4

- Mạng trục VinaREN được hình thành từ việc kết nối

03 trung tâm vận hành mạng (NOC) được đặt tại Hà Nội

(VNNOC), Đà Nẵng ĐN) và Thành phố Hồ Chí Minh HCM)

- Đường truyền kết nối giữa các NOC:

Thông qua kết nối này, VinaREN có thể kết nối tới các mạng NC&ĐT khác của châu Âu GEANT, Internet 2, châu Phi và APAN v.v

• Tại VNNOC có 01 đường truyền kết nối Internet thương mại với băng thông 40 Mbps

VinaREN kết nối với các mạng nghiên cứu và

đào tạo trên thế giới

Japan (SINET, WIDE, JGN2)

Korea (KOREN, KREONET2)

Ireland (HEAnet) Italy (GARR) Kazakhstan (KAZRENA) Latvia (LATNET)

Lithuania (LITNET) Luxembourg (RESTENA) Malta (Univ Malta) Netherlands (SURFnet) Norway (UNINETT)

Poland (PIONIER) Portugal (RCTS2) Romania (RoEduNet) Russia (RBnet, RUNNET) Slovakia (SANET)

Slovenia (ARNES) Spain (RedIRIS) Sweden (SUNET) Switzerland (SWITCH) United Kingdom (JANET)

Tajikistan (TARENA) Turkey (ULAKBIM) Uzbekistan (UZSCI)

Americas

Latin America (redCLARA) Argentina (RETINA)

Bolivia (ADSIB) Brazil (RNP2/ANSP) Canada (CA*net) Chile (REUNA) Colombia (RENATA) Costa Rica (CR2Net) Ecuador (CEDIA)

El Salvador (RAICES) Guatemala (RAGIE) Honduras (UNITEC) Mexico (Red-CUDI) Nicaragua (RENIA) Panama (RedCyT) Paraguay (ARANDU) Peru (RAAP)

Uruguay (RAU2) Venezuela (REACCIUN2)

Mid-East & N.Africa

Algeria (ARN) Egypt (EUN/ENSTINET) Jordan (JUNET)

Lebanon (NCSR) Morocco (MARWAN) Palestinian Terr (PadI2) Qatar (Qatar FN)

Syria (HIAST) Tunisia (MRST) U.A.E (ANKABUT)

South Asia

India (ERNET) Nepal (NREN) Pakistan (PERN) Sri Lanka (LEARN) 7

c Kết nối thành viên của VinaREN

- Miền Trung: 12 thành viên

- Miền Nam: 27 Thành viên

 Các thành viên của VinaREN được kết nối tới các NOC của VinaREN thông qua hạ tầng mạng WAN của nhà cung cấp dịch vụ hoặc cáp quang trực tiếp.

Sơ đồ kết nối các thành viên của VinaREN

9

3 Các hoạt động chủ yếu của VinaREN

• VinaREN với dịch vụ hội nghị truyền hình trực tuyến

• VinaREN với dịch vụ E-learning

• VinaREN với dịch vụ tính toán lưới

• VinaREN với dịch vụ Telemedicine

• VinaREN với dự báo thời tiết và cảnh báo thiên tai

• VinaREN với việc chia sẻ các nguồn tin KH&CN

• VinaREN với các hoạt động nghiên cứu

• VinaREN với các hoạt động hợp tác quốc tế

• Các hội thảo quốc tế

• VinaREN phát triển và chia sẻ nội dung số

• VinaREN với dự án đang thực hiện (Eduroam)

10

VinaREN với dịch vụ hội nghị truyền hình trực

11

VinaREN với dịch vụ E-learning

• Các trường đại học của Việt Nam và là thành viên của VinaREN

đã tiến hành thường xuyên tham gia E-Learning:

- Trường Đại học Bách khoa Hà Nội;

- Đại học Cần Thơ;

- Đại học Huế;

- Đại học Quốc gia Hà Nội;

- Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh;

- Trường Đại học RMIT Hà Nội và RMIT TP Hồ Chí Minh.

• Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện với 11 trường đại học ở các nước: Đức, Nhật Bản, Nga, Pháp, Niu Dilân, Ốtxtralia, Hoa Kỳ, CH Séc Đại học Quốc gia Hà Nội thực hiện với Đại học Tokyo, Đại học quốc gia Seoul và Đại học Bắc Kinh Đại học RMIT thực hiện với Trường Đại học Công nghệ Hoàng gia Melbourn – Úc

12

VinaREN với dịch vụ tính toán lưới (Grid

computing)

• Với băng thông lớn và kết nối quốc tế với nhiều siêu máy tính lớn của các trường đại học và viện nghiên cứu trên thế giới Mạng VinaREN được giới nghiên cứu trong lĩnh vực tính toán lưới coi là “điều kiện sống còn” cho sự phát triển của tính toán lưới Grid Computing và e-Science ở Việt Nam.

• Để xây dựng các nút tính toán lưới ở Việt Nam Đại học Bách khoa Hà Nội lấy tên miền *.ifi.vinagrid.vinaren.vn, Viện Công

nghệ thông tin: ioit.vngrid.vinaren.vn

• Đã có một số đề tài tính toán lưới được thực hiện thành công qua Mạng VinaREN như:

- Đề tài nghiên cứu về tính toán lưới “Xây dựng dữ liệu lưới cho khí

tượng thủy văn” của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Chương trình cấp nhà nước KC-01 về công nghệ tính toán lưới.

- Viện Công nghệ thông tin đã phối hợp với Viện Vật lý Địa cầu và

Viện Tin học Pháp ngữ xây dựng đề tài “Ứng dụng lưới và đám mây điện toán để tính sẵn các kịch bản lan truyền sóng thần có thể xảy

ra tại khu vực Biển Đông

13

VinaREN với dịch vụ Telemedicine

• Telemedicine, là dịch vụ y tế khám chữa bệnh từ xa giúp tiết kiệm thời gian trong

việc cấp cứu bệnh nhân và tạo điều kiện cho nhân viên y tế nâng cao năng lực chuyên môn qua học hỏi và trao đổi học thuật trực tuyến

• Các bệnh viện trong nước tích cực triển khai Telemedicine:

- 02 Bệnh viện của Thượng Hải-Trung Quốc;

- 03 Bệnh và đại học y của Thái Lan;

- Bệnh viện nhi Hoàng gia Ôxtralia;

- 03 Bệnh viện và trường đại học y của Nhật Bản;

- Đại học Y Singapore, Singapo;

- Đại học Y Manila, Philipin;

- Đại học Y Jakarta, Indonesia.

14

VinaREN với dự báo thời tiết và cảnh báo thiên tai

• Sử dụng đường truyền tốc độ cao của VinaREN, một số đơn vị thuộc lĩnh vực khí tượng thủy văn thường xuyên kết nối vào các trung tâm dữ liệu khí tượng thủy văn của Hoa Kỳ

theo địa chỉ ftpprd.ncep.noaa.gov và tgftp.nws.noaa.gov; của Canada -

dd.weatheroffice.ec.gc.ca, và của khu vực châu Á - Thái Bình Dương để lấy các dữ liệu

của các mô hình toàn cầu và các sản phẩm dự báo tổ hợp toàn cầu Tổng dung lượng các loại số liệu này lên tới hơn 300 GB mỗi ngày

• Theo đánh giá của các thành viên thuộc lĩnh vực dự báo khí tượng thủy văn, việc sử

dụng mạng VinaREN đã mang lại những hiệu quả như sau:

- Cung cấp thêm nhiều nguồn số liệu và sản phẩm tham khảo hữu ích và kịp thời cho các dự báo viên, đặc biệt là công tác dự báo khí tượng hạn ngắn (1-3 ngày) và hạn vừa (3-15 ngày);

- Cung cấp thêm nhiều lựa chọn đầu vào cho các hệ thống mô hình dự báo khu vực, rút ngắn được thời gian chạy mô hình, qua đó nâng cao hiệu quả phục vụ của các hệ thống mô hình hóa khu vực;

- Hỗ trợ hiệu quả công tác nghiên cứu trong nước và hợp tác quốc tế trong việc chia sẻ số liệu và nghiên cứu khoa học;

- Góp phần tạo ra sự đột phá trong công nghệ dự báo số trị: sau khi kết nối với mạng VinaREN, nguồn

số liệu được thu thập đầy đủ và phong phú hơn, cộng thêm sự đầu tư về hiệu năng tính toán, công nghệ dự báo tổ hợp đã được nghiên cứu và triển khai vào dự báo nghiệp vụ tại Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương

- Đường VinaREN lại đóng vai trò chính trong quá trình thu thập các nguồn số liệu tại Trung tâm Dự báo khí tượng Thủy văn Trung ương Theo ước tính tổng dung lượng qua đây chiếm đến hơn 90% tổng dung lượng dữ liệu cần thu thập tại Trung tâm

15

VinaREN với việc chia sẻ các nguồn tin KH&CN

Với đường Internet tốc độ 40 Mbps, mạng VISTA/VinaREN đã kết nối được tới nhiều nguồn CSDL trên thế giới, làm phong phú và tăng thêm giá trị cho các nguồn CSDL của NASATI Các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu thuộc các mạng thành viên của VinaREN

và Liên hợp Thư viện Việt Nam có thể truy cập qua Internet vào các CSDL do Liên hợp Thư viện Việt Nam mua của nước ngoài

như: Proquest Central, PERI/INASP, v.v với khoảng trên 15.000 đầu tên tạp chí.

16

VinaREN với các hoạt động hợp tác quốc tế

• Hợp tác với TEIN:

- Nghiên cứu cây trồng, đào tạo phẫu thuật từ xa, tư vấn y tế từ xa;

- Đào tạo từ xa, khoa học xã hội điện tử, trao đổi văn hóa điện tử;

- Các công nghệ và ứng dụng trên mạng như IPTV, mạng cảm biến, điện toán đám mây, các công nghệ Internet tương lai, v.v…

• Hợp tác với APAN

Hợp tác và thúc đẩy phát triển công nghệ mạng và các ứng dụng trên mạng; (Thực hiện các buổi biểu diễn nghệ thuật trực tuyến qua mạng nghiên cứu và đào tạo trong khuôn khổ các hội nghị APAN)

• Hợp tác với Mỹ:

Trong khuôn khổ hợp tác với TEIN để tổ chức lớp học tại Việt Nam quản trị

và triển khai các ứng dụng trên mạng nghiên cứu và đào tạo, VinaREN đã mời Các giáo viên của Mỹ sang Việt Nam đào tạo cho các kỹ sư quản trị mạng

nghiên cứu và đào tạo đến từ một số nước trên thế giới

• Hợp tác với Hàn Quốc

Triển khai thử nghiệm dự án truyền ti vi độ phân giải cao trên môi trường các mạng NC&ĐT đã được các đồng nghiệp Hàn Quốc và VinaREN triển khai

17

VinaREN với các hội thảo quốc tế

• Với tư cách là thành viên của TEIN, VinaREN đã hợp tác với các nước triển khai các hoạt động như giới thiệu kinh nghiệm xây dựng triển khai VinaREN cho các nước mới hoặc sắp gia nhập TEIN;

• VinaREN đã chủ động đề xuất và tổ chức thành công hội thảo quốc tế với chủ đề “Thúc đẩy điện toán đám mây và các ứng dụng trên mạng TEIN4” Hội thảo này là sáng kiến của VinaREN nhằm khởi đầu cho

hàng loạt hội thảo của TEIN4 về thúc đẩy việc phát triển các ứng

dụng trên TEIN4 dựa trên nền tảng công nghệ điện toán đám mây

• Tổ chức Hội thảo quốc tế về siêu hạ tầng mạng cho các nước hạ lưu sông Mekong gồm Campuchia, Lào, Thái Lan, Việt Nam và Mianma Hội thảo sẽ tập trung vào ba lĩnh vực: Hình thành và nâng cao hợp tác khoa học và đào tạo giữa các nhà khoa học của Hoa Kỳ và của các

nước thuộc khu vực hạ lưu sông Mekong Phát triển năng lực con

người để vận hành và duy trì siêu hạ tầng mạng trong hỗ trợ khoa học

và hợp tác kỹ thuật Chính sách, tài trợ và quy định luật lệ thực tiễn tốt nhất cho phát triển siêu hạ tầng mạng và hợp tác khoa học

18

Một số hình ảnh về các hoạt động của

VinaREN

19

VinaREN phát triển và chia sẻ nội dung số

Là thành viên của VinaREN thông qua trang web:

http://ttkhcn.vista.gov.vn có thể truy nhập và khai thác miễn phí các CSDL sau:

•CSDL Tài liệu KH&CN Việt Nam (STD): là cơ sở dữ liệu toàn văn về tài liệu KH&CN Việt Nam, do Cục Thông tin KH&CN Quốc gia xây dựng

và cập nhật từ năm 1987 Hiện tại, STD có trên 200.000 biểu ghi, trong

đó trên 120.000 biểu ghi có đính kèm tài liệu gốc định dạng tệp PDF STD được cập nhật hàng tuần Trung bình mỗi năm cập nhật mới trên 11.000 tài liệu

•CSDL Nhiệm vụ KH&CN

Cơ sở dữ liệu nhiệm vụ khoa học và công nghệ Việt Nam là CSDL thư mục lớn nhất Việt Nam về các nhiệm vụ khoa học và công nghệ bao gồm CSDL các nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang tiến hành và CSDL các kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ

CSDL các nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang tiến hành tới thời điểm cung cấp thông tin có trên 3.500 biểu ghi

CSDL các kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ là các nhiệm vụ đã hoàn thành và có kết quả thu được từ việc thực hiện các nhiệm vụ KH&CN CSDL có trên 20.000 biểu ghi mô tả thư mục và tóm tắt; Hàng năm được cập nhật khoảng 1200-1500 nhiệm vụ

Sử dụng cơ sở dữ liệu này, bạn đọc có thể biết các thông tin chi tiết về chủ nhiệm và các cán bộ tham gia đề tài nghiên cứu, cơ quan chủ trì và tóm tắt các kết quả chủ yếu của đề tài 20

VinaREN phát triển và chia sẻ nội dung số

Proquest Central là bộ cơ sở dữ liệu lớn bao gồm 25 cơ sở dữ liệu đa ngành, xử lý trên 19.000 tạp chí, trong đó hơn 13.000 tạp chí toàn văn Dữ liệu của Proquest Central bao quát trên 160 lĩnh vực chủ đề khác nhau thuộc các ngành khoa học nòng cốt như: Kinh tế - kinh doanh, Y học, Công nghệ, Khoa học xã hội…Ngoài ra, Proquest Central còn cung cấp toàn văn của 56.000 luận văn trong các lĩnh vực tâm lý học, kinh doanh, khoa học vật lý, y tế, giáo dục…và đưa ra các thông tin cô đọng về kinh tế, kinh doanh thông qua các báo cáo từ hàng trăm ngành công nghiệp tại 90 quốc gia, cung cấp 43.000 hồ sơ doanh nghiệp, thu thập trên 1.000 tài liệu hội nghị và 1.300 tờ báo quốc tế.

• Tổng luận Khoa học và công nghệ 

Tổng luận khoa học và công nghệ được phát hành hằng tháng, cung cấp thông tin tổng quan và phân tích chuyên sâu về một vấn đề cấp bách hiện nay trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ

và đổi mới sáng tạo.

• Thông tin công nghệ (Techmart online)

Techmart online cung cấp thông tin tổng hợp về thị trường công nghệ tại Việt Nam Tại đây, người dùng có thể tìm thấy các công nghệ trong nước và nước

21

VinaREN với dự án đang thực hiện (Eduroam)

• Eduroam (Education Roaming) là dịch vụ truy cập chuyển vùng toàn cầu, an toàn được phát triển cho cộng đồng nghiên cứu và đào tạo quốc tế Eduroam hiện có mặt tại hàng ngàn địa điểm trên khắp 89 quốc gia trên toàn thế giới Eduroam cho phép sinh viên, nhà nghiên cứu từ các tổ chức tham gia Eduroam có thể khai thác các tài nguyên học liệu của các tổ chức khác chỉ bằng cách sử dụng các thiêt bị di động như máy tính xách tay, điện thoại thông minh, tablet sau khi đã xác thực tại mạng nội bộ của tổ chức mình

• VinaREN đã được dự án tài trợ thiết bị để thiết lập điểm truy cập Eduroam tại 04 thành viên VinaREN Cuối tháng 12/208 đã cài đặt xong các thiết bị và có thể truy cập Eduroam tại 04 thành viên là Cục Thông tin KH&CN quốc gia, Trường Đại học Bách Khoa, Trường Đại học KHXHNV Đại học QG TP.HCM và Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt.22

1 - Duy trì và phát triển VinaREN như một yếu tố nòng cốt của hạ tầng thông tin, cơ sở

dữ liệu quốc gia, thống kê về khoa học và công nghệ;

2 - Kết nối mạng thông tin tiên tiến, hiện đại của khu vực và quốc tế về nghiên cứu và đào tạo nhằm thúc đẩy hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ;

3 – Phát triển các thành viên mạng VinaREN;

4- Đẩy mạnh hoạt động dịch vụ và ứng dụng mạng tiên tiến tại các thành viên VinaREN;

5 - Nâng cao trình độ kỹ sư quản trị mạng

4 Định hướng phát triển

23

Trân trọng cảm ơn!

24