MỘT SỐ LƯU Ý VỀ PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG VÀ SOẠN THẢO, GIAO KẾT HỢP ĐỒNG KINH DOANH.ThS, GVC. Hoàng Minh Chiến.Khoa Pháp luật Kinh tế - Trường Đại học Luật Hà Nội

MỘT SỐ LƯU Ý VỀ PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG VÀ SOẠN THẢO, GIAO KẾT HỢP ĐỒNG KINH DOANHThS, GVC... Biết rằng ông X không phải người đại diện theo pháp luật cũng như đại diện theo ủy quyền được quy

MỘT SỐ LƯU Ý VỀ PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG VÀ SOẠN THẢO, GIAO KẾT HỢP ĐỒNG KINH DOANH

ThS, GVC Hoàng Minh Chiến [0989554686] [

Khoa Pháp luật Kinh tế - Trường Đại học Luật Hà Nội

Nội dung cơ bản

1 Một số lưu ý về pháp luật hợp đồng

2 Một số lưu ý về soạn thảo, giao kết hợp đồng

1 Một số lưu ý về pháp luật hợp đồng

1.1 Chủ thể hợp đồng và thẩm quyền giao kết hợp đồng

1.2 Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng

1 1.1 Chủ thể hợp đồng và thẩm quyền giao kết hợp đồng

ii) Thẩm quyền giao kết hợp đồng i).Chủ thể hợp đồng

Phân biệt chủ thể HĐ và chủ thể giao kết hợp đồng chủ thể giao kết hợp đồng Phân biệt chủ thể HĐ và

Lưu ý trong thực tiễn

Lưu ý k3 Đ62 NĐ 63/2014/NĐ-CP 26/06/2014 về đấu thầu:

“Tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu tiến hành ký kết hợp đồng với đơn vị phụ thuộc hoặc ký thỏa thuận giao việc với đơn vị được giao để tự thực hiện gói thầu”.

Lưu ý k3 Đ62 NĐ 63/2014/NĐ-CP 26/06/2014 về đấu thầu:

“Tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu tiến hành ký kết hợp đồng với đơn vị phụ thuộc hoặc ký thỏa thuận giao việc với đơn vị được giao để tự thực hiện gói thầu”.

ii) Thẩm quyền giao kết hợp đồng

Người không có thẩm quyền giao kết HĐ thì hợp đồng

ii) Đại diện theo uỷ quyền

Đại diện theo pháp luật của pháp nhân

Là cá nhân đại diện cho pháp nhân

Là cá nhân đại diện cho pháp nhân

Th/hiện các Q và NV ph/sinh từ

g/dịch của PN, đại diện với tư cách NĐ,

BĐ, người có QL, NV liên quan trước

TT, TA và các Q, NV khác theo PL

Th/hiện các Q và NV ph/sinh từ

g/dịch của PN, đại diện với tư cách NĐ,

BĐ, người có QL, NV liên quan trước

TT, TA và các Q, NV khác theo PL

Đại diện theo pháp luật

Đại diện theo pháp luật được xác định theo quy định của điều lệ hoặc PL

Hộ kinh doanh Doanh nghiệp tư nhân Công ty hợp danh Công ty TNHH (1 tv và 2 tv trở lên)

Công ty cổ phần Hợp tác xã

Đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp

Công ty TNHH và công ty cổ phần

có thể có một hoặc nhiều người

đại diện theo pháp luật.

Điều lệ cty quy định cụ thể số

lượng, chức danh quản lý và

quyền, nghĩa vụ của người đại

diện theo pháp luật.

T/hợp đặc biệt, Tòa án có quyền chỉ định người đại diện theo pháp luật trong quá trình tố tụng tại Tòa án.

Đại diện theo ủy quyền

Uỷ quyền theo vụ việc

Uỷ quyền theo vụ việc

Yêu cầu đối với

uỷ quyền

Yêu cầu đối với

thời hạn

uỷ quyền.

Xác định rõ phạm vi

uỷ quyền

Không bị cấm uỷ quyền

và cấm nhận

uỷ quyền

Tự nguyện

Hình thức ủy quyền, uỷ quyền lại

Hình thức ủy quyền Ủy quyền lại (Điều 564)

 Người UQ ban đầu đồng ý;

Do BKK phải UQ lại thì MĐ x/lập, th/hiện GDDS vì lợi ích của NUQ mới th/hiện được.

 UQ lại không vượt quá

 UQ lại không vượt quá phạm vi UQ ban đầu;

 H/thức UQ lại phù hợp với h/thức UQ ban đầu.

Được UQ lại nhiều lần không?

Lưu ý: UQ trong phạm vi nào, chỉ được th/hiện trong phạm vi đó [Vụ mua bán Ghẹ đông lạnh]

Lưu ý: UQ trong phạm vi nào, chỉ được th/hiện trong phạm vi đó [Vụ mua bán Ghẹ đông lạnh]

Ghi tên bên được ủy quyền không đúng

Ghi tên bên được ủy quyền không đúng

Người không

có quyền hạn ký giấy ủy quyền

Người không

có quyền hạn ký giấy ủy quyền

Phạm vi

ủy quyền không rõ

Phạm vi

ủy quyền không rõ

Ủy quyền lại không đúng QĐ (DN có nhiều đ/vị trực thuộc)

Sai sót thường gặp trong ủy quyền

Tình huống 1 Tình huống 1

Công đoàn Công ty A muốn sử dụng 1 phần kinh phí công

đoàn để thuê dịch vụ âm thanh, ánh sáng phục vụ 1 sự kiện tại Công ty Chủ tịch Công đoàn Công ty thực hiện ký kết

hợp đồng với Công ty B (Công ty cung cấp dịch vụ), trong

đó phần đại diện bên A được ghi như sau:

Bên A: Công ty cổ phần A

Người đại diện: Ông X

Chức vụ: Chủ tịch Công đoàn Công ty.

1, Hợp đồng nói trên có hiệu lực hay không? Biết rằng ông X không phải người đại diện theo pháp luật cũng như đại diện theo ủy quyền được quy định trong quy chế nội bộ của Công

ty A.

2, Đối với phần chi phí công đoàn, cần bổ sung điều kiện gì

để ông X có thể làm đại diện ký kết hợp đồng kinh tế như

trên?

Công đoàn Công ty A muốn sử dụng 1 phần kinh phí công đoàn để thuê dịch vụ âm thanh, ánh sáng phục vụ 1 sự kiện tại Công ty Chủ tịch Công đoàn Công ty thực hiện ký kết

hợp đồng với Công ty B (Công ty cung cấp dịch vụ), trong

đó phần đại diện bên A được ghi như sau:

Bên A: Công ty cổ phần A

Người đại diện: Ông X

Chức vụ: Chủ tịch Công đoàn Công ty.

1, Hợp đồng nói trên có hiệu lực hay không? Biết rằng ông X không phải người đại diện theo pháp luật cũng như đại diện theo ủy quyền được quy định trong quy chế nội bộ của Công

ty A.

2, Đối với phần chi phí công đoàn, cần bổ sung điều kiện gì

để ông X có thể làm đại diện ký kết hợp đồng kinh tế như

trên?

1 Một số lưu ý về pháp luật hợp đồng

1.1 Chủ thể hợp đồng và thẩm quyền giao kết hợp đồng

1.2 Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng

1.2 Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng

[Đ117, Đ 142 BLDS 2015]

Điều kiện

có HL

của HĐ

Đại diện GKHĐ đúng thẩm quyền

Chủ thể tham gia giao dịch hoàn

toàn tự nguyện

Mục đích và ND của thỏa thuận không VP điều cấm của PL; không trái đạo đức XH;

Các bên có NL chủ thể để thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận;

1.2 Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng

Năng lực pháp

luật và năng lực

hành vi của

đối tác

Đối với cá nhân;

Đối với pháp nhân: PNTM, PN phi TM (BLDS 2015);

Đối với hộ gia đình, tổ hợp tác;

Đối với tổ chức khác không có tư cách pháp nhân.

Lưu ý: Ngành nghề kinh doanh của PNTM theo LDN 2014

Ngành nghề kinh doanh

Quán triệt

ng/tắc

Tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm

Ngành nghề k/doanh

“của dân, do dân sáng tạo” không phải xin phép, trừ ngành nghề k/doanh

có điều kiện.

Quyền kinh doanh

Ngành nghề cấm kinh doanh

Ngành nghề chưa quy định ở đâu

Ngành nghề kinh doanh có điều kiện Ngành nghề kinh doanh “tự do”

Không phải đăng ký ngành nghề kinh doanh

Đổi mới

ndung ĐKDN

Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp

(Điều 32)

Nội dung Giấy CNĐKDN (Điều 29)

Đăng ký thay đổi nội dung Giấy CNĐKDN (Điều 31)

Quyền kinh doanh

Trước 1/7/2015

DN quyết

định

Đăng ký thay đổi,

bổ sung GCNĐKDN

Từ 1/7/2015

Giấy phép kinh doanh (nếu có)

1.2 Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng

Lưu ý

Hình thức HĐ chỉ là đ/kiện có hiệu lực nếu luật

có quy định

[K2 Đ 117]

Điểm mới Đ129 BLDS (2015)

Điều 129 BLDS (2015)

Giao dịch dân sự vi phạm q/định đ/kiện có h/lực

về h/thức thì vô hiệu, trừ tr/hợp sau:

GDDS phải bằng VB mà VB không

đúng qđịnh của luật và một hoặc

các bên đã th/hiện ≥ 2/3 ng/vụ

trong GD thì theo y/cầu của một

hoặc các bên, TA công nhận

h/lực của giao dịch đó.

GDDS bằng VB nhưng vi phạm qđịnh b/buộc về c/chứng, ch/thực

mà một hoặc các bên đã th/hiện ≥ 2/3 ng/vụ trong g/dịch thì theo y/cầu của một hoặc các bên, TA công nhận h/lực của g/dịch đó Các bên không phải th/hiện việc c/chứng, ch/thực.

Nội dung cơ bản

1 Một số lưu ý về pháp luật hợp đồng

2 Một số lưu ý về soạn thảo, giao kết hợp đồng

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

2.1 Xác định luật áp dụng cho quan hệ hợp đồng

Vai trò của pháp luật trong soạn thảo, ký kết hợp đồng

Nắm vững q/định của PL để ký kết HĐ có hiệu lực;

Định hướng các bên soạn thảo và ký kết HĐ;

Pháp luật tạo cơ sở pháp lý cho việc th/hiện hợp đồng;

Pháp luật góp phần giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền lợi của các bên khi tranh chấp xảy ra.

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

2.1 Xác định luật áp dụng cho quan hệ hợp đồng

Nguồn luật đ/chỉnh quan hệ h/đồng, bao gồm:

 Nhóm quy định chung về hợp đồng: Bộ luật Dân

sự (2005 ~ 2015);

 Nhóm quy định riêng về hợp đồng: Luật Thương mại, Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Bộ luật hàng hải, Luật hàng không dân dụng Việt Nam, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Đấu thầu, Luật Điện lực

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

2.1 Xác định luật áp dụng cho quan hệ hợp đồng

Mối liên quan giữa luật chung và luật chuyên ngành

Một vấn đề cùng được quy định trong luật chung và luật chuyên ngành thì áp dụng luật chuyên ngành;

Có vấn đề luật chuyên ngành không quy định thì áp dụng quy định của luật chung.

Tình huống 2

Cty A ký HĐ số với cty B để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng Tổ hợp Trung tâm thương mại và chung cư cao cấp tại Mỹ Đình, Từ Liêm, Hà Nội

Theo HĐ, cty A đầu tư toàn bộ diện tích lô đất 25.000m2 thuộc quyền quản lý, sử dụng của cty và thực hiện thủ tục pháp lý liên quan đến Dự án; cty B đầu tư toàn bộ vốn để giải phóng mặt bằng, hỗ trợ di rời nhà xưởng cho cty A cũng như thiết kế, thi công và hoàn thiện công trình của Dự án

Sau khi hoàn thành Dự án, cty A được quản lý, khai thác toàn bộ các tầng hầm, khuôn viên và diện tích sàn tại tầng 1của Dự án; cty B quản lý, khai thác toàn bộ từ tầng 2 trở lên Bên vi phạm

Theo HĐ, cty A đầu tư toàn bộ diện tích lô đất 25.000m2 thuộc quyền quản lý, sử dụng của cty và thực hiện thủ tục pháp lý liên quan đến Dự án; cty B đầu tư toàn bộ vốn để giải phóng mặt bằng, hỗ trợ di rời nhà xưởng cho cty A cũng như thiết kế, thi công và hoàn thiện công trình của Dự án

Sau khi hoàn thành Dự án, cty A được quản lý, khai thác toàn bộ các tầng hầm, khuôn viên và diện tích sàn tại tầng 1của Dự án; cty B quản lý, khai thác toàn bộ từ tầng 2 trở lên Bên vi phạm

bị phạt 10% giá trị phần nghĩa vụ vi phạm

Thỏa thuận phạt vi phạm phù hợp hay không phù hợp pháp luật Việt Nam hiện hành?

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

2.2 Yêu cầu đối với soạn thảo hợp đồng

Vai trò của văn bản hợp đồng đối với việc ký kết và thực hiện HĐ

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

2.2 Yêu cầu của việc soạn thảo hợp đồng

Yêu cầu về mặt nội dung

HĐ phải phản ánh đúng ý chí của các bên th/gia giao kết;

Thỏa thuận của các bên phải hợp pháp;

Hợp đồng phải bao gồm đầy đủ các nội dung chủ yếu;

Hợp đồng phải bao gồm đầy đủ các nội dung chủ yếu;

Nội dung của HĐ phải có tính tiên liệu cao: an toàn, có lợi

(tiên liệu và giảm thiểu rủi ro).

Nội dung của HĐ phải có tính tiên liệu cao: an toàn, có lợi

(tiên liệu và giảm thiểu rủi ro).

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

Yêu cầu về mặt hình thức

2.2 Yêu cầu của việc soạn thảo hợp đồng

- Hình thức phải phù hợp với quy định của pháp luật;

- Cấu trúc phải hoàn chỉnh, hợp lý;

- Nên có tên gọi cho các điều khoản, nội dung của từng điều khoản phải phù hợp với tên gọi của nó;

- Ngôn ngữ dùng trong hợp đồng phải chính xác, cụ thể, rõ ràng; các khái niệm dùng trong hợp đồng phải đồng nhất

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

2.2 Yêu cầu của việc soạn thảo hợp đồng

Cấu trúc văn bản hợp đồng

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

2.2 Yêu cầu của việc soạn thảo hợp đồng

Soạn thảo phần nội dung

Gồm 3 loại

điều khoản

Chủ yếu

(bắt buộc phải thỏa thuận)

Thường lệ (đã được PL quy định)

Tùy nghi (do các bên tự thỏa thuân)

Lưu ý

Lưu ý

Soạn thảo một số điều khoản thông dụng của HĐ

2 Một số lưu ý trong soạn thảo, giao kết hợp đồng

PHẦN MỞ ĐẦU

Tiêu đề của hợp đồng:

- Quốc hiệu (trong nước, quốc tế);

- Số và ký hiệu (phục vụ tra cứu, lưu trữ, quản lý) Ví dụ: số 08/2015/HDDV.

Tên gọi hợp đồng

- Tên gọi theo quy định của pháp luật;

- Tên gọi hợp đồng gắn với đối tượng của hợp đồng (không đặt tên gọi chung chung).

Căn cứ pháp lý Thông tin về chủ thể hợp đồng

2.2 Yêu cầu đối với soạn thảo hợp đồng

Soạn thảo phần mở đầu

Cấu trúc nội dung các điều khoản hợp đồng

Phần quy định: Được (hay phải) xử sự như thế nào trong điều kiện, hoàn cảnh, đối với chủ thể như giả định.

Phần quy định: Được (hay phải) xử sự như thế nào trong điều kiện, hoàn cảnh, đối với chủ thể như giả định.

Phần chế tài: Xác định hậu quả bất lợi nếu chủ thể không

xử sự như phần quy định (có thể được tách, ghi nhận

chung trong điều khoản TN do vi phạm hợp đồng).

Phần chế tài: Xác định hậu quả bất lợi nếu chủ thể không

xử sự như phần quy định (có thể được tách, ghi nhận

chung trong điều khoản TN do vi phạm hợp đồng).

Phần giả định: Xác định chủ thể, điều kiện, hoàn cảnh

để được (hay phải) xử sự.

Phần giả định: Xác định chủ thể, điều kiện, hoàn cảnh

để được (hay phải) xử sự.

Soạn thảo một số điều khoản thông dụng của HĐ Soạn thảo một số điều khoản thông dụng của HĐ

1 Điều khoản định nghĩa: Giải thích từ, cụm từ… để các bên hiểu thống nhất hoặc giải thích ký hiệu…1 Điều khoản định nghĩa: Giải thích từ, cụm từ… để các bên hiểu thống nhất hoặc giải thích ký hiệu…

2 Điều khoản đối tượng hợp đồng (hàng hóa, dịch vụ): tính bằng số

lượng, khối lượng, giá trị quy ước;2 Điều khoản đối tượng hợp đồng (hàng hóa, dịch vụ): tính bằng số lượng, khối lượng, giá trị quy ước;

3 Điều khoản chất lượng, chủng loại, quy cách, tính đồng bộ của sản phẩm, hàng hóa hoặc yêu cầu của dịch vụ;3 Điều khoản chất lượng, chủng loại, quy cách, tính đồng bộ của sản phẩm, hàng hóa hoặc yêu cầu của dịch vụ;

4 Điều khoản về giá hay phí dịch vụ, phương thức thanh toán;4 Điều khoản về giá hay phí dịch vụ, phương thức thanh toán;

5 Điều khoản về địa điểm, phương thức và thời hạn thực hiện hợp đồng;

Soạn thảo một số điều khoản thông dụng

Điều khoản đối tượng HĐ

Mô tả chi tiết trong hợp đồng hoặc đính kèm phụ lục

• VD: Bên A cung cấp các sản phẩm và lắp đặt theo chỉ định của bên B với các yêu cầu sau:

• - Tên hàng, số lượng, giá cả: (liệt kê các tên các sản phẩm vào hợp đồng hoặc phụ lục kèm theo)

• - Quy cách, chất lượng: hàng nhập khẩu nguyên chiếc, có nguồn gốc từ

Or: Hàng hóa đảm bảo tiêu chuẩn, quy cách chất lượng theo catalogue kèm theo hoặc được mô tả trong phụ lục hợp đồng

Soạn thảo một số điều khoản thông dụng

Điều khoản về giá cả

• “Trong trường hợp giá trên thị trường thay đổi, tăng hay giảm, quá …%, hai bên sẽ gặp nhau để thỏa thuận lại về giá”

• “Trong trường hợp giá trên thị trường thay đổi, nếu hai bên không đạt được thỏa thuận, hợp đồng sẽ vẫn được thực hiện

và giá được điều chỉnh lại theo công thức…”

• “Nếu tỷ giá đồng tiền thanh toán biến động quá…% giữa ngày

ký hợp đồng và ngày giao hàng, giá có thể điều chỉnh lại theo công thức sau…”

Soạn thảo một số điều khoản thông dụng

Điều khoản thanh toán– Tránh thanh toán bằng ngoại tệ, tiền ngoại tệ có thể là

đồng tiền định giá nhưng phải quy đổi ra tiền VND để

thanh toán;

– Nếu thanh toán qua trung gian thanh toán phải xác định rõ các thông tin cụ thể, chi tiết về đơn vị trung gian để tránh những tranh chấp sau này;

– Vấn đề chậm thanh toán: quy định rõ hạn thanh toán, mức lãi suất chậm thanh toán như thế nào

– Xử lý tiền thanh toán ứng trước theo hướng có lợi

Lưu ý

1 Tính tiền ứng trước: Tiền ứng trước được trừ vào nợ gốc hay lãi?

- Đa số các nước Châu Âu ưu tiên thanh toán lãi trước (Ví dụ:

Bỉ, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha);

- Việt Nam quy định vấn đề này ko rõ nên mỗi bên thường yêu cầu khác nhau Thực tiễn xét xử của các tòa án đều lập luận

và phán quyết theo nguyên tắc: khấu trừ lãi trước, trả xong lãi mới khấu trừ vào nợ gốc

2 Có thể đàm phán đề thỏa thuận áp dụng lãi suất theo thỏa thuận hoặc lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công

bố tại thời điểm trả nợ (không áp lãi suất chậm trả); Thỏa

thuận trong HĐ các khoản thanh toán trước hết được khấu trừ vào tiền nợ gốc (HĐ không có thỏa thuận mới tính theo nguyên tắc nêu trên)

1 Tính tiền ứng trước: Tiền ứng trước được trừ vào nợ gốc hay lãi?

- Đa số các nước Châu Âu ưu tiên thanh toán lãi trước (Ví dụ:

Bỉ, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha);

- Việt Nam quy định vấn đề này ko rõ nên mỗi bên thường yêu cầu khác nhau Thực tiễn xét xử của các tòa án đều lập luận

và phán quyết theo nguyên tắc: khấu trừ lãi trước, trả xong lãi mới khấu trừ vào nợ gốc

2 Có thể đàm phán đề thỏa thuận áp dụng lãi suất theo thỏa thuận hoặc lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công

bố tại thời điểm trả nợ (không áp lãi suất chậm trả); Thỏa

thuận trong HĐ các khoản thanh toán trước hết được khấu trừ vào tiền nợ gốc (HĐ không có thỏa thuận mới tính theo nguyên tắc nêu trên)