PHÂN TÍCH NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN VỀ HỌC PHẦN SINH LÝ BỆNH- MIỄN DỊCH TRONG QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO DƯỢC SĨ TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM

HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAMBỘ MÔN QUẢN LÝ VÀ KINH TẾ DƯỢC ------TIỂU LUẬN MÔN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC PHÂN TÍCH NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN HỌC VIỆN Y- DƯỢC HỌC CỔ T

HỌC VIỆN Y DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM

BỘ MÔN QUẢN LÝ VÀ KINH TẾ DƯỢC

- -TIỂU LUẬN MÔN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC PHÂN TÍCH NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN HỌC VIỆN Y- DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM VỀ HỌC PHẦN SINH LÝ BỆNH- MIỄN DỊCH TRONG QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO DƯỢC SĨ

TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM

Lớp: D3BK6

HÀ NỘI-2022

- -HỌC VIỆN Y DƯỢC - -HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM

BỘ MÔN QUẢN LÝ VÀ KINH TẾ DƯỢC

Người hướng dẫn: Ts Nguyễn Văn Quân

Nơi thực hiện: Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam

HÀ NỘI-2022

LỜI CẢM ƠN Chúng em xin được bày tỏ lòng kính trọng và gửi lời biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Văn Quân – người đã trực tiếp hướng dẫn tận tình, truyền đạt các kiến thức quý

báu và giúp đỡ chúng em trong suốt quá trình làm bài luận này

Chúng em xin được trân trọng cảm ơn tới Ban giám hiệu , Bộ môn Quản lý và Kinh tế dược đã tận tình dạy bảo , truyền đạt kiến thức cho chúng em ,hỗ trợ giúp đỡ chúng em hoàn thành trọn vẹn bài luận

Chúng em xin được gửi lời cảm ơn đến các bạn sinh viên của học viện nói chung

và các bạn sinh viên lớp Dược 2019B nói riêng, cảm ơn các bạn, anh/chị đã giúp đỡ chúng em trong quá trình thu thập số liệu cho bài luận này

Một lần nữa chúng em xin chân thành cảm ơn tất cả!

LỜI CAM ĐOAN

Chúng em xin cam đoan rằng:

Số liệu và kết quả nghiên cứu trong tiểu luận này là hoàn toàn trung thực và chưa

từng được sử dụng hoặc công bố trong bất kì công trình nào khác Đề tài tiểu luận là một

sản phẩm mà chúng em đã tích cực tìm hiểu trong quá trình học tập tại trường

Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện tiểu luận này đã được cảm ơn và các thông tin

trích dẫn trong tiểu luận đều được ghi rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày 14 tháng 5 năm 2022

Sinh viên 1 Sinh viên 2 Sinh viên 3

Nguyễn Thị Phương Thanh Võ Văn Sơn Nguyễn Văn Vinh

1 Nguyễn Thị Phương

Thanh

195201B185 Chương 1, Lời cảm ơn, Cam đoan,

Tài liệu tham khảo, Phiếu khảo sát, Tổng hợp

2 Võ Văn Sơn 195201B115 Chương 3, Chương 4, Kết luận, Kiến

nghị, Tài liệu tham khảo Phiếu khảo

sát, Gõ word

3 Nguyễn Văn Vinh 195201B190 Chương 2, Chương 3, Đặt vấn đề,

Mục lục, Tài liệu tham khảo, Phiếu khảo sát, Kiểm tra

Bảng phân công nhiệm vụ

Hà Nội, ngày 14 tháng 5 năm 2022

Người hướng dẫn

Ts Nguyễn Văn Quân

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT

TẮT

SLB-MD Sinh lý bệnh- Miễn dịch

PPNCKH Phương pháp nghiên cứu khoa học

NCKH Nghiên cứu khoa học

PPKH Phương pháp khoa học

ĐƯMD Đáp ứng miễn dịch

DANH MỤC CÁC BẢNG

2 Thống kê các biến số về nhận thức và sự hiểu biết của sinh viên

đối với vai trò của môn SLB- MD trong quá trình đào tạo Dược sĩ

trình độ đại học Việt Nam

23

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

3.1.1 Tỷ lệ giới tính của sinh viên tham gia khảo sát

3.1.2 Tỷ lệ tham gia khảo sát của sinh viên các khóa

3.1.3 Hình thức học SLB-MD của sinh viên

3.1.4 Biểu đồ thể hiện độ hiểu của sinh viên về môn SLB-MD

3.1.5 Khảo sát sinh viên về môn SLB- MD có liên quan đến 1 số môn

3.1.6 Sinh viên có hứng thú với môn học

3.1.7 Thời gian dành cho việc học môn SLB-MD

3.1.8 Hình thức học của sinh viên

3.1.9 Mức độ nghe giảng của sinh viên

ĐẶT VẤN ĐỀ Sinh lý học (tiếng Anh: Physiology), nghĩa là "tự nhiên, nguồn gốc" và -

λογία (-logia), nghĩa là "nghiên cứu về”) là một bộ môn khoa học nghiên cứu về các chứcnăng và cơ chế trong một cơ thể sống Là một phân ngành của sinh học, sinh lý học chú trọng vào cách những sinh vật, hệ cơ quan, cơ quan, tế bào và phân tử sinh học của cá thếthực hiện các chức năng hóa học và vật lý trong một cơ thể sống Miễn dịch học là một

chuyên ngành rộng trong y sinh học, nghiên cứu mọi phương diện của hệ miễn dịch của tất cả các sinh vật Đối tượng nghiên cứu của miễn dịch học bao gồm: hoạt động sinh lý

của hệ miễn dịch ở cơ thể khỏe mạnh và cả khi bệnh (các đặc điểm lý, hóa, sinh lý in

vitro, in situ, và in vivo của các thành phần thuộc hệ miễn dịch); các rối loạn của hệ miễn

dịch (các bệnh tự miễn, các phản ứng quá mẫn, sự suy giảm miễn dịch); và hiện tượng thải ghép Miễn dịch học được ứng dụng trong nhiều ngành khoa học khác, bản thân nó cũng phân thành các ngành chuyên sâu hơn

Trong y học, Sinh lý bệnh-miễn dịch đóng vai trò của một môn học cơ sở Kiến thức Sinh lý bệnh-miễn dịch là kiến thức nền tảng, giúp ta hiểu được hoạt động các bệnh

và hoạt động sinh lý của miễn dịch Đối với sinh viên ngành Dược, kiến thức môn Sinh

lý bệnh-miễn dịch là nền tảng cho các môn học Sinh lý, Bệnh học và một số môn học khác Từ các môn học này sinh viên sẽ có đủ kiến thức để học tốt chuyên ngành Dược lâm sàng

Nhận thức về môn Sinh lý bệnh-miễn dịch của sinh viên hiện nay đang gặp một vài vấn

đề cùng với đó là khả năng tiếp thu của sinh viên còn nhiều hạn chế

Hiện nay, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam hiện đang đào tạo Dược sĩ hệ đại học chính quy, trong đó có môn Sinh lý bệnh-miễn dịch thuộc khối chuyên ngành mà bất kỳ sinh viên khoa Dược nào cũng bắt buộc phải học Từ đó, nếu sinh viên không nhậnthức tốt về môn Sinh lý bệnh-miễn dịch sẽ có thể gặp khó khăn trong việc học các môn học khác từ đó tạo ra hiệu ứng Domino về lỗ hổng kiến thức và dẫn đến chất lượng đầu racủa sinh viên thấp Vì vậy, việc nghiên cứu nhận thức của sinh viên Học viện Y Dược học

cổ truyền Việt Nam về học phần Sinh lý bệnh-miễn dịch trong đào tạo dược sĩ trình độ đại học ở Việt Nam là rất cấp thiết Đề tài: “Phân tích nhận thức của sinh viên Học viện YDược học cổ truyền Việt Nam về học phần Sinh lý bệnh-miễn dịch trong đào tạo dược sĩ trình độ đại học ở Việt Nam” với 2 mục tiêu:

– Mục tiêu 1: Khảo sát nhận thức của SV ngành Dược bậc đại học về nội dung và vai trò của môn Sinh lý bệnh-miễn dịch

– Mục tiêu 2: Tìm hiểu các phương pháp, công cụ học tập hỗ trợ SV nhận thức học phần Sinh lý bệnh-miễn dịch

Kết quả nghiên cứu hi vọng kiểm tra được hiểu biết của sinh viên về vai trò của Sinh lý bệnh-miễn dịch trong quá trình đào tạo dược sĩ trình độ đại học Việt Nam nói riêng và đồng thời có thể giúp mỗi sinh viên hiểu biết thêm về lĩnh vực này

Chương 1 TỔNG QUAN

1NHẬN THỨC

1.1.1 Khái niệm về nhận thức

Do yêu cầu của cuộc sống hằng ngày và chúng ta đang sống ở thời đại 4.0, con người thường xuyên tiếp xúc với nhiều cái mới lạ và các sự vật hiện tượng xung quanh, từ

đó con người hình thành được những nhận thức cơ bản của các sự vật hiện tượng đó

Vì vậy, nhận thức của con người ngày càng mở rộng và theo các quan điểm khác nhau:

- Theo “Từ điển Bách khoa Việt Nam”, nhận thức là quá trình biện chứng của sự

phản ánh thế giới khách quan trong ý thức con người, nhờ đó con người tư duy và không ngừng tiến đến gần khách thể.

- Theo quan điểm triết học Mac-Lenin, nhận thức được định nghĩa là quá trình

phản ánh biện chứng hiện thực khách quan vào trong bộ óc của con người, có tính tích cực, năng động, sáng tạo, trên cơ sở thực tiễn.

- Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê, nhận thức là quá trình hoặc kết quả phân

tích và tái hiện vào trong tư duy, là quá trình con người nhận biết, hiểu biết về thế giới khách quan hoặc kết quả nghiên cứu của quá trình đó.

- Theo chủ nghĩa duy tâm chủ quan, nhận thức chỉ là sự phức hợp những cảm giác

của con người.

- Theo chủ nghĩa duy tâm khách quan , nhận thức là sự hồi tưởng lại của linh hồn

bất tử về thế giới các ý niệm mà nó đã từng chiêm ngưỡng được nhưng đã bị lãng quên.

- Theo V.L.Lenin, nhận thức là sự phản ánh khách quan bởi con người nhưng

không phải là sự phản ánh đơn thuần, trực tiếp hoàn hảo Quá trình này là cả một chuồi những sự trừu tượng, sự cấu thành và sự hình thành nên các khái niệm, quy luật và chính các khái niệm , quy luật này lại bao quát một cách có điều kiện gần đúng tính quy luật phổ biến của thế giới tự nhiên vĩnh viễn vận động và phát triển.

- Trong tâm lý học nhận thức và kỹ thuật nhận thức, nhận thức thông thường được

coi là quá trình xử lý thông tin của tâm trí người tham gia hay người điều hành hoặc của bộ não.

- Nhận thức là một thuật ngữ đề cập đến các quá trình tinh thần và là cơ sở tâm lý trong hành vi có ý thức và mục đích của con người ,nhận thức bao gồm tư duy, hiểu biết, ghi nhớ, đánh giá và giải quyết vấn đề

Qua đây ta biết được có rất nhiều khái niệm về nhận thức khác nhau, và trong đề tài này chúng tôi quyết định sử dụng khái niệm nhận thức trong tâm lý học nhận thức và

kỹ thuật nhận thức để làm khái niệm dụng cụ

1.1. 2 Vai trò của nhận thức

Nhận thức có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, là cơ sở để con người nhận biết và hiểu biết thế giới bên ngoài , từ đó có thể tác động đến thế giới khách quan một cách hiệu quả nhất, đem lại hiệu quả tốt nhất cho con người

Nhận thức là thành phần không thể thiếu trong sự phát triển của con người

Ví dụ, xét trong quá trình phát triển của một cá thể, thì một đứa trẻ khi sinh ra mà thiếu đi sự nhận biết về thế giới khách quan, thì đứa trẻ đó được coi là không có nhậnthức

1.1. 3 Các giai đoạn của quá trình nhận thức

Nhận biết là thành phần không thể thiếu trong sự phát triển của còn người, vì vậy cáichúng ta cần quan tâm nhất đó là các giai đoạn của quá trình nhận thức Cần tìm hiểuxem ở giai đoạn này mức độ nhận biết là cao hay thấp, quan trọng hay không quantrọng

Con đường nhận thức của con người được thực hiện qua các giai đoạn từ thấp đếncao,từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng , từ tưduy trừa tượng đến thực tiễn từ hình thức bên ngoài đến bản chất bên trong.

Căn cứ vào tính chất phản ánh có thể chia toàn bộ hoạt động nhận thức thành 3 giaiđoạn là nhận thức cảm tính và nhận thức lí tính, nhận thức trở về thực tiễn

1 Giai đoạn 1: Nhận thức cảm tính

Nhận thức cảm tính hay còn được biết tới là trực quan sinh động (phản ánh thuộc tính

bên ngoài thông qua cảm giác và tri giác) là giai đoạn đầu tiên của quá trình nhận

thức Đây là một trong các giai đoạn của quá trình nhận thức mà con người sử dụng các giác quan để tác động vào sự vật, sự việc nhằm nắm bắt sự vật, sự việc ấy Nhận

thức cảm tính gồm các hình thức sau:

Cảm giác: là hình thức nhận thức cảm tính phản ánh các thuộc tính riêng lẻ của các

sự vật, hiện tượng khi chúng tác động trực tiếp vào các giác quan của con người.Cảm giác là nguồn gốc của mọi sự hiểu biết, là kết quả của sự chuyển hoá nhữngnăng lượng kích thích từ bên ngoài thành yếu tố ý thức

Tri giác: hình thức nhận thức cảm tính phản ánh tương đối toàn vẹn sự vật khi sự vật

đó đang tác động trực tiếp vào các giác quan con người Tri giác là sự tổng hợp cáccảm giác So với cảm giác thì tri giác là hình thức nhận thức đầy đủ hơn, phong phúhơn Trong tri giác chứa đựng cả những thuộc tính đặc trưng và không đặc trưng cótính trực quan của sự vật Trong khi đó, nhận thức đòi hỏi phải phân biệt được đâu làthuộc tính đặc trưng, đâu là thuộc tính không đặc trưng và phải nhận thức sự vật ngay

cả khi nó không còn trực tiếp tác động lên cơ quan cảm giác con người Do vậy nhậnthức phải vươn lên hình thức nhận thức cao hơn

Biểu tượng: là hình thức nhận thức cảm tính phản ánh tương đối hoàn chỉnh sự vật do

sự hình dung lại, nhớ lại sự vật khi sự vật không còn tác động trực tiếp vào các giác

quan Trong biểu tượng vừa chứa đựng yếu tố trực tiếp vừa chứa đựng yếu tố giántiếp Bởi vì, nó được hình thành nhờ có sự phối hợp, bổ sung lẫn nhau của các giácquan và đã có sự tham gia của yếu tố phân tích, tổng hợp Cho nên biểu tượng phảnánh được những thuộc tính đặc trưng nổi trội của các sự vật.

Nhận thức cảm tính có vai trò quan trọng trong quá trình hiểu biết của con người bởi

nó là nguồn gốc của sự hiểu biết Tạo tiền đề cho việc định hướng và điều chỉnh suynghĩ và hoạt động của con người, giúp cho con người dễ dàng thích nghi và phát triểnhơn

Ngoài mặt tích cực nhận thức cảm tính còn có nhiều hạn chế, nổi bật là chưa khẳngđịnh được những mối liên hệ bản chất và tất yếu bên trong sự việc Để khắc phục hạnchế đó, nhận thức đi đến giai đoạn cao hơn, giai đoạn lý tính

2 Giai đoạn 2 : Nhận thức lý tính

Nhận thức lý tính hay còn gọi là tư duy trừu tượng (phản ánh thực chất bên trong,

bản chất của sự việc) là giai đoạn phản ánh gián tiếp trừu tượng, khái quát sự vật,

được thể hiện qua các hình thức như khái niệm, phán đoán, suy luận Các hình thức

của nhận thức lý tính bao gồm:

Khái niệm: là hình thức cơ bản của tư duy trừu tượng, phản ánh những đặc tính bảnchất của sự vật Sự hình thành khái niệm là kết quả của sự khái quát, tổng hợp biệnchứng các đặc điểm, thuộc tính của sự vật hay lớp sự vật

Phán đoán: là hình thức tư duy trừu tượng, liên kết các khái niệm với nhau để khẳngđịnh hay phủ định một đặc điểm, một thuộc tính của đối tượng Thí dụ: “Dân tộc ViệtNam là một dân tộc anh hùng” là một phán đoán vì có sự liên kết khái niệm “dân tộcViệt Nam” với khái niệm “anh hùng”

Suy luận: là hình thức tư duy trừu tượng liên kết các phán đoán lại với nhau để rút ramột phán đoán có tính chất kết luận tìm ra tri thức mới Thí dụ, nếu liên kết phánđoán “đồng dẫn điện” với phán đoán “đồng là kim loại” ta rút ra được tri thức mới

“mọi kim loại đều dẫn điện” Tùy theo sự kết hợp phán đoán theo trật tự nào giữaphán đoán đơn nhất, đặc thù với phổ biến mà người ta có được hình thức suy luậnquy nạp hay diễn dịch Ngoài suy luận, trực giác lý tính cũng có chức năng phát hiện

ra tri thức mới một cách nhanh chóng và đúng đắn

Nhận thức lý tính là quá trình nhận thức gián tiếp và đi sâu vào bản chất của sự vật ,hiện tượng Nhận thức lý tính có mối quan hệ chặt chẽ với nhận thức cảm tính Nếukhông có nhận thức cảm tính thì không có nhận thức lý tính và ngược lại không cónhận thức lý tính thì không có nhận thức cảm tính

3 Giai đoạn 3 : Nhận thức trở về thực tiễn

Nhận thức trở về thực tiễn được hiểu là tri thức được kiểm nghiệm là đúng hay sai Nói một cách dễ hiểu thì thực tiễn là một trong các giai đoạn của quá trình nhận thức

có vai trò kiểm nghiệm tri thức đã nhận thức được Vì vậy, thực tiễn là tiêu chuẩn củachân lý, cơ sở động lực, muc đích của nhận thức Mục đích cuối cùng của nhận thức không chỉ để giải thích và cải tạo thế giới mà còn có chức năng định hướng thực tiễn

4 Vài nét về nhận thức của sinh viên

Hiện nay, chúng ta đang sống trong thời đại 4.0 , thời kỳ đất nước đang phát triển và

đi lên trên mọi lĩnh vực, sánh vai với các cường quốc Với vai trò tiên phong trong sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì tầng lớp tri thức đặc biệt là sinh viên – những chủ nhân tương lai của đất nước sẽ góp phần to lớn cho công nghiệp hóa , hiệnđại hóa đất nước

Đồng thời, bây giờ đang trong giai đoạn phát triển về trí tuệ, sự sáng tạo-năng động , nâng tầm hiểu biết Sinh viên-tầng lớp đang đước thích nghi và tiếp thu tri thức của mọi lĩnh vực, và có thể chủ động xử lý mọi vấn đề của hiện thực khách quan

Nhận thức của sinh viên được diễn ra từ mức độ thấp-cảm giác đến mức độ cao-tư duy,phản biện Để nâng cao mức độ hiểu biết của mình và rèn luyện khả năng tư duy của mình họ đi sâu vào tìm hiểu về các môn học, những chuyên ngành cụ thể để

nắm vững được đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu của môn học

đó,chuyên ngành đó

Đối với sinh viên trong và ngoài nước nói chung , và sinh viên học viện Y Dược học

cổ truyền Việt Nam nói riêng nhận thức là một quá trình cần được nâng cao và bồi đắp thường xuyên Để có nhận thức chúng ta cần tìm hiểu, có nhận thức thì mới có tưduy, có tư duy thì mới hình thành được khả năng liên kết với những vấn đề liên quan

1 Khái niệm về sinh lý bệnh-miễn dịch Vị trí, tính chất, nội dung môn học

Phương pháp

1.2.1.1 Khái niệm về sinh lý bệnh – miễn dịch

- Sinh lý bệnh là môn học nghiên cứu về những thay đổi chức năng của cơ thể, cơquan, mô và tế bào khi bị bệnh Khi đề cập đến sinh lý bệnh của một bệnh cụ thể

là nói về hậu quả của những bất thường sinh lý do bệnh nguyên gây ra

- Miễn dịch học là môn học nghiên cứu về hệ thống miễn dịch và các đáp ứng của

hệ thống này trước tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể

1.2.1.2 Vị trí , tính chất, nội dung môn học

- Sinh lý bệnh cơ quan – hệ thống: nghiên cứu thay đổi cơ quan : tuần hoàn,

hô hấp, tiêu hóa, nội tiết,… khi cơ quan này bị bệnh

c Tính chất

Là môn tiền lâm sàng, giúp sinh viên nắm được căn bản về bệnh từ đó làm cơ

sở cho môn học lâm sàng Gồm 3 tính chất:

- Quan sát hiện tượng xảy ra để thu thâp thông tin , dữ liệu.

- Để gỉa thuyết dựa trên thông tin , dữ liệu thu được

- Chứng minh giả thuyết bằng thực nghiệm

2 Khái niệm về bệnh

Kể từ thời nguyên thủy đến nay khai niệm về bệnh luôn thay đổi theo thời gian

Sự thay đổi này phụ thuộc trình độ văn minh của xã hội đương thời và thế giới quan( bao gồm cả triết học) của mỗi thời đại

Bảng 1.1 Các quan niệm về bệnh

Thời văn minh cổ đại Thời văn minh hy

lạp và la mã cổ đại Thời Trung cổ và Phục

hưng (thế kỷ XVIII – XIX)

Quan điểm hiệnnay

-Quan điểm triết học: sự

tương sinh ,tương khắc

này nếu được điều hòa

thì con người khỏe

mạnh, nếu nó mâu thuẫn

Bệnh là sự mất cân bằng của 4 dịch đó

Đây là thời

kỳ phát triển của y học hiện đại, các môn y học và sinh học ra đời

WHO: bệnh làtình trạng tổnthương hoặc rốiloạn về cấu trúc

và chức năng dẫntới sự mất cânbằng nội môi vàgiảm khả năngthích nghi vớingoại cảnh

Bảng 1.2 Phân loại bệnh

Theo cơ quan mắc bệnh Bệnh tim, bệnh phổi, bệnh gan

Theo nguyên nhân gây bệnh Bệnh nhiễm khuẩn, bệnh nghề nghiệp…Theo tuổi và giới Bệnh sản phụ, bệnh nhi, bệnh lão khoa…

Theo sinh thái, địa chỉ Bệnh xứ lạnh, bệnh nhiệt đới…

- Khỏi hoàn toàn

- Khỏi không hoàn toàn

- Để lại di chứng

- Để lại trạng thái bệnh lý

Chuyển sang mạn tính

Chuyển sang bệnhkhác

3 Khái niệm một số loại bệnh thường gặp

Trong rối loạn cân bằng acid-base

- Nhiễm acid: là tình trạng các acid thâm nhập vào huyết tương ( từ tế bào hoặc

từ ngoại môi ) , hoặc tình trạng huyết tương bị mất các muối kiềm ( đào thải mạnh ở ruột, thận ) làm cho pH có xu hướng giảm xuống

- Nhiễm base: là tình trạng mất nhiều H+ trong máu hoặc huyết tương nhận quá nhiều kiềm

Trong rối loạn vi tuần hoàn

- Thiếu máu tại chỗ : là tình trạng giảm lượng máu nuôi dưỡng do các mạch đếncung cấp không đủ

- Huyết khối là sự hình thành cục máu đông trong lòng mạch, dần dần làm hẹp rồi tắc mạch Tạo huyết khối là một quá trình

- Hội chứng bùn máu là sự duy trì và phát triển của tình trạng kết tụ hồng

- Hội chứng thoát huyết tương là tình trạng tăng rất cao và trên phạm vi rất rộngtính thấm thành mạch

- Hội chứng đông máu lan tỏa trong mạch là tình trạng đông máu vi thể

Trong rối loạn cân bằng nhiệt

- Nhiễm lạnh là tình trạng bệnh lý đưa đến giảm thân nhiệt do mất nhiệt không

bù đắp nổi

- Say nóng là tình trạng khi thân nhiệt vươt 41,5˚C

- Say nắng xuất hiện do các tế bào thần kinh của các trung tâm ở trung não và hành não bị kích thích mạnh và sau đó rối loạn chức năng: điều nhiệt, hô hấp, tuần hoàn,…

- Sốt là trạng thái cơ thể chủ động tăng thân nhiệt do trung tâm điều hòa nhiệt bịtác dụng bởi các nhân tố gọi là chất gây sốt

Trong rối loạn tiêu hóa

- Tiêu chảy cấp: là tình trạng phân rất nhiều nước ( hay toàn nước ) , đại tiện nhanh nhiều lần liên tiếp

- Tiêu chảy mạn là tình trạng phân nhão, kéo dài trong nhiều tuần, nhiều tháng , không gây mất nước mà gây hậu quả về dinh dưỡng do giảm hấp thu

- Hội chứng tắc ruột là tình trạng một đoạn ruột không lưu thông , khiến phía trên chỗ tắc bị co giãn do ứ trệ các chất

Trong suy tuần hoàn

- Suy tim là tình trạng cơ tim mất một phần hay toàn bộ khả năng co bóp để đảm bảo lưu lượng máu đúng nhu cầu của cơ thể

- Xơ vữa động mạch là tình trạng vách mạch dày lên, do lắng động cholesterol vào lớp áo trong gây tổn thương thoái hóa, loạn dưỡng

Trong rối loạn hô hấp

- Ngạt là tình trạng bệnh lý do thiếu O2 và tăng CO2 trong thành phần không khíthở

- Suy hô hấp là tình trạng chức năng của hệ hô hấp ngoài không đảm bảo được yêu cầu cung cấp oxy và đào thải dioxyd carbon cho cơ thể

- Suy thận là hậu quả của nhiều bệnh thận khác nhau, trong đó thận không thực hiện được đầy đủ chức năng đào thải, gây ứ đọng các chất cặn bã trong máu.Trong rối loạn chức năng gan

- Suy gan là tình trạng bệnh lý gan không làm tròn các chức năng của nó và ảnhhưởng đến các hoạt động của cơ quan khác

4 Khái niệm miễn dịch và kháng nguyên,kháng thể

- Miễn dịch ( immunity) là trạng thái đề kháng với bệnh tật, đặc biệt là các bệnhnhiễm trùng

- Hệ thống miễn dịch là tập hợp các tế bào, mô và các phân tử tham gia vào quá trình đề kháng chống nhiễm trùng

- ĐƯMD là phản ứng có sự phối hợp của các tế bào và phân tử thành phần của

hệ thống miễn dịch

- Kháng nguyên là những phân tử lạ hoặc vật lạ, thường là các protein , khi xâmnhập vào cơ thể chủ thì có khả năng kích thích cơ thể chủ sinh ra các đáp ứng miễn dịch đặc hiệu chống lại chúng

+ Tính sinh miễn dịch là khả năng kích thích sinh ra đáp ứng miễn dịch dịch thể hoặc đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào đặc hiệu với kháng nguyên.+ Tính kháng nguyên là khả năng kết hợp một cách đặc hiệu của kháng nguyên với các sản phẩm cuối cùng của các đáp ứng trên

- Kháng thể hay còn gọi là các globulin miễn dịch bản chất của nó là protein do các tế bào plasmocyte sản xuất ra khi có kích thích của kháng nguyên và có sự

hỗ trợ của các tế bào lympho T chúng dịch chuyển ở vùng gamma và betta và

có khả năng kết hợp đặc hiệu với kháng nguyên

3 THỰC TRẠNG NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN VỀ MÔN SLB-MD TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM THỜI GIAN QUA.

- Tại các trường y dược trên thế giới hiện nay, sinh viên đều có nhận thức cơ bản

về môn SLB-MD Để có nhận thức rõ ràng hơn thì họ đã được hướng dẫn thực tập làm các xét nghiệm nhận biết bệnh Đồng thời, với thời kỳ hiện đại ngày nay công nghệ số phát triển giúp sinh viên có thể tìm hiểu nhiều hơn thông qua các kênh thông tin trên mạng xã hội để nâng cao khả năng nhận thức của mình

- Tại Việt Nam , Bộ môn đang chịu trách nhiệm giảng dạy môn Sinh lý bệnh – miễn dịch với mục đích cung cấp kiến thức cơ bản về các loại bệnh sinh và miễn

dịch cần thiết đối với sinh viên y-dược nói chung và với sinh viên dược nói riêng Từ những nhận thức cơ bản về các loại bệnh sinh , sinh viên dược có thể tìm hiểu và nghiên cứu về các loại thuốc phù hợp với các loại bệnh sinh đó

4 CÁC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ KHÁI QUÁT PHƯƠNG PHÁP, KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THU ĐƯỢC

Trước tiên chúng ta cần tìm hiểu nghiên cứu khoa học là gì?

NCKH là hành động tìm hiểu, quan sát, thí nghiệm,…dựa trên những số liệu, dữ liệu,

tài liệu thu thập được để phát hiện ra bản chất, quy luật chung của sự vật, hiện tượng, tìm ra những kiến thức mới hoặc tìm ra những ứng dụng ký thuật mới, những mô hình mới có ý nghĩa thực tiễn

Đề tài NCKH là một hình thức tổ chức nghiên cứu khoa học do một người hoặc một

nhóm người thực hiện Một số hình thức tổ chức nghiên cứu khác không hoàn toàn mang tính chất nghiên cứu khoa hoc, chẳng hạn như: Chương trình, dự án, đề án

Phương pháp khoa học Những ngành khoa học khác nhau cũng có thể có những

PPKH khác nhau Ngành khoa học tự nhiên như vật lý, hoá học, nông nghiệp sử dụngPPKH thực nghiệm, như tiến hành bố trí thí nghiệm để thu thập số liệu, để giải thích

và kết luận Còn ngành khoa học xã hội như nhân chủng học, kinh tế, lịch sử… sử dụng PPKH thu thập thông tin từ sự quan sát, phỏng vấn hay điều tra Tuy nhiên, PPKH có những bước chung như: Quan sát sự vật hay hiện tượng, đặt vấn đề và lập giả thuyết, thu thập số liệu và dựa trên số lịệu để rút ra kết luận Nhưng vẫn có sự khác nhau về quá trình thu thập số liệu, xử lý và phân tích số liệu

Bảng 1.4 Các PPNCKH phổ biến